alt

Για το δοκίμιο του Alexander Pope Περί βάθους (μτφρ. Θοδωρής Δρίτσας, Κώστας Σπαθαράκης, εκδ. Αντίποδες).

Του Νίκου Ξένιου

Η έννοια του «βάθους» περιλαμβάνει την, ηθελημένη ή ακούσια, μετάβαση από το «εξηρμένο» ύφος στην κοινοτοπία που υποδύεται ποιητικότητα. Τα σκωπτικά ή τα burlesque κείμενα του Αλεξάντερ Πόουπ υποστηρίζονται θεωρητικά από την πραγματεία του Περί Βάθους του 1727, που έφερε τον περιγραφικότατο υπότιτλο: «Μια πραγματεία του Μαρτίνους Σκρίμπλερους για την τέχνη της βύθισης στην ποίηση», και που κυκλοφόρησε σε ελληνική μετάφραση Θοδωρή Δρίτσα και Κώστα Σπαθαράκη από τις φροντισμένες εκδόσεις «Αντίποδες» με εκτενές επίμετρο της Αγγέλας Γιώτη.

Πρόκειται για την αντιπαράθεση της ποιητικής έξαρσης στην κοινοτοπία (banalité), για υποβάθμιση του ύφους σε μιαν (εκπεπτωκυία) εκδοχή του, για υπερβολή του πάθους των χαρακτήρων, για υιοθέτηση «επίπεδου», καθημερινού ύφους, για ρηχό συναισθηματισμό.

Πρόκειται για την αντιπαράθεση της ποιητικής έξαρσης στην κοινοτοπία (banalité)[1], για υποβάθμιση του ύφους σε μιαν (εκπεπτωκυία) εκδοχή του, για υπερβολή του πάθους των χαρακτήρων, για υιοθέτηση «επίπεδου», καθημερινού ύφους, για ρηχό συναισθηματισμό, για εγνωσμένη ρητορική αστοχία, επιτήδευση[2], εκφραστικό «νεοπλουτισμό» ή υπερβολή και για αποτυχημένη εκτροπή από την ορθόδοξη δραματική κλιμάκωση (anticlimax). Ο ελληνικής ετυμολογίας όρος του «βάθους» δηλώνει την άκαιρη, επιδεικτική, αμετροεπή έκπτωση ενός στιχουργήματος από τη σφαίρα του μεγαλειώδους στο επίπεδο του κοσμικού (τετριμμένου)[3], που σε μεμονωμένες περιπτώσεις μπορεί να υπηρετεί το υπερρεαλιστικό χιούμορ.

Ο κύκλος των ειρώνων ποιητών: η τέχνη του «εξυψούσθαι»

To «Scriblerus Club» ήταν μια ανεπίσημη οργάνωση συγγραφέων και ποιητών με βάση το Λονδίνο του πρώιμου δέκατου όγδοου αιώνα, που καταλέγονται στην «αυγούστεια περίοδο»[4] των αγγλικών γραμμάτων. Ο πυρήνας της λέσχης περιλάμβανε τους σατιρικούς Τζόναθαν Σουίφτ και Αλεξάντερ Πόουπ, τον Τζων Γκέι, τον Τζων Άρμπαθνοτ, τον Χένρυ Σαιν Τζων και τον Τόμας Πάρνελ, και διήρκεσε από το 1714 έως το 1745. Δουλεύοντας συνεργατικά, τα μέλη της λέσχης δημιούργησαν την persona του Martinus Scriblerus[5], με τη φωνή του οποίου εξέφρασαν τις σατιρικές τους προθέσεις: κύριο ζήτημα που τους απασχόλησε ήταν κατά πόσον, κατά τη συγγραφή ενός ποιητικού έργου, προέχει το άτομο ή ο κοινωνικός περίγυρος[6]. Το όνομα του Αλεξάντερ Πόουπ κυριάρχησε στην «αυγούστεια» περίοδο της βρετανικής λογοτεχνίας, εγκαινιάζοντας το είδος αυτό ηγετικής φιγούρας που θα εκπροσωπούσαν, αργότερα, ο Τζων Ντράιντεν και ο Ουίλιαμ Ουώρντσγουορθ. Ο «ηρωϊκός» του στίχος, σε ιαμβικό πεντάμετρο, η επανάληψη κάποιων στίχων σε κλισέ χρήσεις της νεώτερης αγγλικής γλώσσας, το κύμα πολιτικής εχθρότητας που ξεσήκωσε στην εποχή του και η τεχνική του αρτιότητα συνδυάστηκαν με τις πρώτες ολοκληρωμένες μεταφράσεις του Ομήρου στην Αγγλική. Κορυφαίοι σταθμοί του ποιητικού του έργου, που διαπνέεται από έντονο σατιρικό πνεύμα, είναι το Δοκίμιο περί κριτικής, η Αρπαγή της μπούκλας, η Δουνσιάδα και το Δοκίμιο για τον άνθρωπο[7].

Ο «ηρωϊκός» του στίχος, σε ιαμβικό πεντάμετρο, η επανάληψη κάποιων στίχων σε κλισέ χρήσεις της νεώτερης αγγλικής γλώσσας, το κύμα πολιτικής εχθρότητας που ξεσήκωσε στην εποχή του και η τεχνική του αρτιότητα συνδυάστηκαν με τις πρώτες ολοκληρωμένες μεταφράσεις του Ομήρου στην Αγγλική.

Το Περί Ύψους είναι μια υφολογική πραγματεία του 200 μ.Χ. που αποδίδεται στον Λογγίνο και περικλείει απόψεις πλατωνικές, αριστοτελικές, στωικές, ακόμα και επικούρειες, που περιέχει περίπου εκατό χωρία ποιητών, ρητόρων, φιλοσόφων, ιστοριογράφων, κι ακόμα ένα παράθεμα από την Παλαιά Διαθήκη, ένα έργο πολύτιμο για τις πληροφορίες που δίνει σχετικά με τις αρχαίες αντιλήψεις περί του ύφους κατά τη χρήση του λόγου. Το ζήτημα της πατρότητας του «Περί ύψους» δεν έχει λυθεί και ο άγνωστος συγγραφέας του ονομάζεται συμβατικά από την πλειονότητα των φιλολόγων Λογγίνος (ή Ψευδο-Λογγίνος). Η διάδοσή του κατά τον 17ο αιώνα, οφείλεται κυρίως στη μετάφρασή του από τον κλασικιστή γάλλο ποιητή και κριτικό Νικολά Μπουαλώ (1694), τον θαυμασμό του προς τον οποίον εξέφρασε επανειλημμένα ο Πόουπ.

Όταν το ύφος «παγώνει»: η τέχνη του «καταβυθίζεσθαι»

Ξεκινώντας ως παρωδία του «Περί ύψους» του Λογγίνου[8], το «Bathos» του Πόουπ αποπειράται να διακωμωδήσει σύγχρονους του συγγραφέα ποιητές. Το ζήτημα που αναλύεται στο επίμετρο της Αγγέλας Γιώτη είναι κατά πόσον αυτή η παρωδία επιτρέπει τη χρήση του όρου «βάθος» ως αντώνυμου του όρου «ύψος». Ξεκινώντας από την παιγνιώδη χρήση των σχημάτων λόγου, ο Πόουπ αναγιγνώσκει εκ νέου το δοκίμιο του Μπουαλώ Traité du Sublime (1712), αντιπροτείνοντας, με σκωπτική διάθεση, τρόπους ποιητικής «καταβύθισης» και καταστροφής (stiffening) του ύφους. Θεωρεί το κατηγόρημα «βάθος» έμφυτο στον άνθρωπο, απαραίτητο από ιατρικής επόψεως, μια τέχνη που έχει κι αυτή τους κανόνες της, «όπως η αρχιτεκτονική των μπουντρουμιών, της εκσκαφής τάφρων και υπογείων». Στον Ουρανό, στη Σελήνη, στ' Άστρα αντιπαραβάλλει τον Χρυσό, τα Μαργαριτάρια και τους άλλους θησαυρούς του βυθού. Ευαγγελίζεται την ανομοιογένεια των εικόνων, τον βαρύ κόθορνο ενός βραδυκίνητου κειμένου που «βαρυγκομά», το κομψευόμενο ύφος του ημιμαθούς κοσμικού, τον επιδεικτικό λογιωτατισμό, την έκφανση της Θεότητας υπό τη μορφή Χρυσοχόου, Υφαντή, Υφασματέμπορα και Φούρναρη. Παρέχει μια σαρκαστική συνταγή για την «παρασκευή» ενός επικού ποιήματος που πόρρω απέχει του προτύπου έπους και κλείνει την πραγματεία του επιτιθέμενος στον δημοφιλή θεατρικο παραγωγό και ηθοποιό της εποχής του Τζων Ριτς.

alt
   Ο Alexander Pope
 

Ο Λογγίνος έγραψε για το στοιχείο της έξαρσης που οφείλει να χαρακτηρίζει ένα λογοτέχνημα, και που υποδηλοί την υπεροχή, την ανάταση και την κορύφωση του ηθικού παλμού του μεγαλόφρονος δημιουργού του. Το αντίθετο συμβαίνει με το «βυθισμένο» κείμενο της πραγματείας του Αλεξάντερ Πόουπ: εδώ μιλάμε για ισχνότητα ύφους και υπερφίαλα εκφραστικά μέσα, που κάθε άλλο παρά «ισοϋψή» είναι. Εδώ λείπει η ικανότητα δημιουργίας υψηλών διανοημάτων ή το πηγαίο, ενθουσιώδες πάθος. Απουσιάζουν τα υπερβατά: η επιλογή ακατάλληλων λέξεων, η μετακίνηση λέξεων ή νοημάτων από τη σειρά που επιβάλλει η αλληλουχία τους, λείπουν τα πολύπτωτα σχήματα που συντελούν στην εξασφάλιση «υψηλού» ύφους και, κυρίως, λείπει η περιφραστική εκφορά του λόγου ή γίνεται, σκόπιμα, κατάχρησή της, με αποτέλεσμα ο λόγος να γίνεται πλαδαρός και «νωθρός», ασθματικός και «παχύσαρκος». Τέλος, η χρήση της μεταφοράς γίνεται χωρίς μέτρο. Με ακριβόλογο και επιμελημένο ύφος ο Πόουπ κατηγορεί τους κατοίκους του «Άνω Παρνασσού», τους βασικούς εκπροσώπους της υψηγορίας, για την περιφρόνηση που επιδεικνύουν προς το «ταπεινό νεράκι» της ποίησης του ερεβώδους «Κάτω Παρνασσού», επιτυγχάνοντας, έτσι, μια τοπογραφική διευθέτηση του σκωπτικού του κειμένου: ενός κειμένου που, εξαίροντας το ποικιλμένο ύφος ελασσόνων ποιητών, ενθρονίζει το χασμουρητό στη θέση του Πάθους, αναδιφώντας στους δυσδιάκριτους τυρφώνες του Βάθους.

Της εξαιρετικής έκδοσης κόσμημα αποτελεί το επίμετρο της Αγγέλας Γιώτη, που ερμηνεύει ιστορικά την επίθεση του Πόουπ στην ασημαντολογία της εποχής του, αίροντας κάποιες θεμελιώδεις παρεξηγήσεις σχετικά με την πρόθεση του συγγραφέα και τον ρόλο που διαδραματίζει στη διαμόρφωση νεώτερων λογοτεχνικών θεωριών, χωρίς να παραλείπει αναφορά στην ελληνική εκδοχή της αισθητικής αυτής κατηγορίας.

* Ο ΝΙΚΟΣ ΞΕΝΙΟΣ είναι εκπαιδευτικός και συγγραφέας.

[1] bathos: πέρασμα από το υψηλό στο στοιχειώδες.
[2] Στην πραγμάτευση περί βάθους όλες αυτές οι ορολογίες αντλούνται από τον χώρο της Αισθητικής και στοιχειοθετούν ένα σύνολο στυλιστικών χαρακτηριστικών ικανών να χαρακτηρίσουν μια αισθητική κατηγορία.
[3] Η ριζική αντιπαράθεση του σοβαρού με το επιφανειακό αφενός υποσκάπτει τον καθωσπρεπισμό του θέματος κι αφετέρου, με απρόβλεπτο τρόπο, παράγει χιούμορ. 
[4] Ο όρος προκύπτει από την προσωνυμία «Αύγουστος» που επεφύλασσε για τον εαυτό του ο βασιλιάς Γεώργιος ο Α’ της Αγγλίας.
[5]The Memoirs of Martinus Scriblerus.
[6] Τα μέλη αλληλογραφούσαν μεταξύ τους και σχολίαζαν ο ένας τα γραπτά του άλλου: για παράδειγμα, στα πρώτα χρόνια της λειτουργίας του κλαμπ, ο Αμβρόσιος Φίλιπς ερχόταν σε αντιπαράθεση με τον Αλεξάντερ Πόουπ σχετικά με τη φύση και τον ρόλο του ποιμενικού ειδυλλίου, χρησιμοποιώντας το βήμα του «Guardian» και, αργότερα, δημοσιεύοντας δοκίμια αισθητικής. Στα κύρια μελήματά τους καταλεγόταν και μια προσπάθεια ανασύστασης της κλασικής ποίησης, στο πνεύμα του νεοκλασικισμού: ωδές, μπαλάντες, ελεγείες, σάτιρες, παρωδίες, τραγούδια και λυρικά ποιήματα επανεξετάζονταν, με αποτέλεσμα οι ωδές να ξεφύγουν από τον εγκωμιαστικό τους χαρακτήρα, οι μπαλάντες από τους αφηγηματικούς τους περιορισμούς, οι ελεγείες από την απλή μνημειακή τους διάσταση, οι παρωδίες και οι σάτιρες από τον ρηχό, ψυχαγωγικό τους ρόλο. Η έμφαση στην ατομικότητα του δημιουργού και η απόπειρα επανεφεύρεσης κάποιων ποιητικών ειδών συνδέθηκε από τη λογοτεχνική κριτική με τον Προτεσταντισμό: η καλβινιστική σύλληψη της ατομικής «αποκάλυψης» του Θείου σχετίζεται άμεσα με αυτές. Επίσης, η αυξανόμενη αυτοπεποίθηση της αστικής τάξης και η θραύση των ισχυρών κοινωνικών ιστών που συνείχαν την ευρωπαϊκή κοινωνία του δέκατου έβδομου αιώνα.
[7] Οι αντίπαλοι του Πόουπ καταλέγονται υπό την προσωνυμία "the Dunces", ονομασία που σατιρίζεται στην «Ντουνσιάδα» του Πόουπ, του 1727. Η δεύτερη έκδοση της Dunciad του Πόουπ επίσης αποδόθηκε στον Σκρίμπλερους. Στο Rape of the Lock (1712 και 1714) ο Πόουπ παρώδησε την «Αινειάδα» του Βιργιλίου.
[8] «εἰ ἔστιν ὕψους τις ἢ βάθους τέχνη»

 

altΠερί βάθους
Μια πραγματεία του Μαρτίνους Σκρίμπλερους για την τέχνη της βύθισης στην ποίηση
Alexander Pope
Μτφρ. Θοδωρής Δρίτσας, Κώστας Σπαθαράκης
Αντίποδες 2015
Σελ. 160, τιμή εκδότη € 12,00

alt

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ ALEXANDER POPE


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Γράφοντας για την Αρχιτεκτονική, του Τάση Παπαϊωάννου - Το κτήριο και το κείμενο

Γράφοντας για την Αρχιτεκτονική, του Τάση Παπαϊωάννου - Το κτήριο και το κείμενο

Για το βιβλίο του Τάση Παπαϊωάννου «Γράφοντας για την Αρχιτεκτονική – Οδοιπορικό σε χτίσματα και χαλάσματα» (εκδ. Το Ροδακιό). Κεντρική εικόνα: Μακέτα σχεδίου (Α΄ βραβείο σε διαγωνισμό το 1989 για το «Μουσείο Εθνικής Αντίστασης και Μνημείο Ηλέκτρας Αποστόλου» στο Ν. Ηράκλειο) που δεν υλοποιήθηκε ποτέ. [Αρχιτέκτ...

Σοφοκλής [Ο θηβαϊκός κύκλος], σε μετάφραση Δημήτρη Καλοκύρη

Σοφοκλής [Ο θηβαϊκός κύκλος], σε μετάφραση Δημήτρη Καλοκύρη

Για τη μετάφραση των τριών τραγωδιών του Σοφοκλή «Ο Οιδίποδας τύραννος, Ο Οιδίποδας στον Κολωνό, Αντιγόνη» (μτφρ. Δημήτρης Καλοκύρης, εκδ. Πατάκη). Κεντρική εικόνα: Πένυ Παπουτσή (Ισμήνη), Μάνος Κατράκης (Οιδίπους), Αγνή Μουζενίδου (Αντιγόνη) από την παράσταση του Εθνικού Θεάτρου «Οιδίπους τύραννος» (1973) (σκην. Τά...

Το κύμα μέσα στο μυαλό, της Ούρσουλα Λε Γκεν

Το κύμα μέσα στο μυαλό, της Ούρσουλα Λε Γκεν

Για το βιβλίο της Ursula K. Le Guin «Το κύμα μέσα στο μυαλό - Κείμενα για τη γραφή, την ανάγνωση και τη φαντασία» (μτφρ. Βικτώρια Αρδίτη & Νίκος Κούρκουλος, εκδ. Στάσει Εκπίπτοντες).

Του Φώτη Καραμπεσίνη

Ας μιλήσουμε λίγο για τη φαντασία, τη δ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Βραβεία της Εταιρείας Συγγραφέων 2020: Οι βραχείες λίστες

Βραβεία της Εταιρείας Συγγραφέων 2020: Οι βραχείες λίστες

Ανακοινώθηκαν οι βραχείες λίστες για τα βραβεία της Εταιρείας Συγγραφέων. Η τελετή απονομής θα γίνει την Τετάρτη 1 Δεκεμβρίου. 

Επιμέλεια: Book Press

Η Εταιρεία Συγγραφέων έχει θεσπίσει τα Βραβεία «Γιάννης Βαρβέρης» και «Μένης Κουμανταρέας...

Το μαύρο βιβλίο, το αριστούργημα του Ορχάν Παμούκ

Το μαύρο βιβλίο, το αριστούργημα του Ορχάν Παμούκ

Για το μυθιστόρημα του Orhan Pamuk «Το μαύρο βιβλίο» (μτφρ. Στέλλα Βρετού, εκδ. Πατάκη).

Της Νίκης Κώτσιου

Ένα από τα πιο συζητημένα και πολυδιαβασμένα βιβλία της σύγχρονης τουρκικής λογοτεχνίας, το Μαύρο βιβλίο (1990) του νομπελίστα Ορχάν Παμ...

Οι επόμενοι εμείς, του Αλέκου Λούντζη (κριτική)

Οι επόμενοι εμείς, του Αλέκου Λούντζη (κριτική)

Για την ποιητική συλλογή του Αλέκου Λούντζη «Οι επόμενοι εμείς» (εκδ. Στιγμός).

Του Βασίλη Λαμπρόπουλου

Συζητώντας την ελληνική ποίηση του 21ου αιώνα προσπαθώ πάντα να μην την προσεγγίσω καθ’ εαυτή αλλά να την τοποθετήσω σε ένα διεθνές πλαίσιο κι ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Πώς η Σιμόν έγινε η Μποβουάρ: Μια ολόκληρη ζωή, της Κέιτ Κερκπάτρικ (προδημοσίευση)

Πώς η Σιμόν έγινε η Μποβουάρ: Μια ολόκληρη ζωή, της Κέιτ Κερκπάτρικ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη βιογραφία της Simone de Beauvoir «Πώς η Σιμόν έγινε η Μποβουάρ: Μια ολόκληρη ζωή» (μτφρ. Στέλλα Κάσδαγλη), της Kate Kirkpatrick που θα κυκλοφορήσει στις 27 Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο. 

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Για τη...

Χωρίς πυξίδα, της Χριστίνας Πουλίδου (προδημοσίευση)

Χωρίς πυξίδα, της Χριστίνας Πουλίδου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Χριστίνας Πουλίδου «Χωρίς πυξίδα», που θα κυκλοφορήσει στις 27 Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2025

«Βρομοκατάσταση» συνόψισε ο Μορ...

Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες, του Δημήτρη Ινδαρέ (προδημοσίευση)

Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες, του Δημήτρη Ινδαρέ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Δημήτρη Ινδαρέ «Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες. Με αφορμή ένα δημοτικό τραγούδι του Μοριά», το οποίο κυκλοφορεί τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Εστία.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ι. ΠΗΓΕΣ ΚΑΙ ΡΙΖΕΣ

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

Είκοσι χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από τα γεγονότα που μας εισήγαγαν στον 21ο αιώνα. Ήταν η μεγαλύτερη και πιο σοκαριστική αλληλουχία τρομοκρατικών ενεργειών που έγινε ποτέ, με μερικά λεπτά διαφορά: οι επιθέσεις στους Δίδυμους Πύργους στη Νέα Υόρκη, και στο Πεντάγωνο στην Ουάσιγκτον, την 11η Σεπτεμβρίου του 2001. Α...

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Οι περισσότεροι από τα τίτλους που παρουσιάζονται εδώ έφτασαν στα χέρια μας πολύ πρόσφατα. Πρόκειται για ενδιαφέροντα βιβλία που στην πλειονότητά τους πέρασαν «κάτω από τα ραντάρ» των βιβλιοπροτάσεων για το καλοκαίρι. Ιδού μερικά από τα καλύτερα. 

Ε...

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα βιβλία ιστορίας, εθνολογίας, σύγχρονων οικονομικών και κοινωνικών ζητημάτων για τους εναπομείναντες στην πόλη αλλά και για όσους ακόμη αναζητούν βιβλία για τις διακοπές τους που να αξίζουν το βάρος τους.

Του Γιώργου Σιακαντάρη

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

20 Οκτωβρίου 2021 ΕΛΛΗΝΕΣ

Το Φανταστικό στην Ελλάδα: Ο λόγος στους εκδότες του

«Η Άγνωστη Καντάθ», «Αίολος», «Οξύ», «Φανταστικός Κόσμος», «Anubis», «Sελίνι»: Έξι εκδοτικοί οίκοι που αγαπούν την Επιστημονική Φαντασία, το Fantasy και τον Τρόμο τοποθ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ

ΞΕΧΩΡΙΣΑΜΕ

ΝΑ ΑΛΛΟ ΕΝΑ