x
Διαφήμιση

17 Νοεμβριου 2019

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ:03:00:56 GMT +2

Διαφήμιση
ΒΡΙΣΚΕΣΤΕ: ΚΡΙΤΙΚΕΣ ΠΟΙΗΣΗ «Στο πιάτο, να κεράσεις το μυαλό σου»

«Στο πιάτο, να κεράσεις το μυαλό σου»

E-mail Εκτύπωση

apousiologosΓια την ποιητική συλλογή της Μαρίας Αγγελοπούλου «η απουσιολόγος» (εκδ. Θράκα).

Του Χρήστου Αρμάντο Γκέζου

H πρώτη εμφάνιση της Μαρίας Αγγελοπούλου στα ποιητικά πράγματα είναι μια συλλογή με 20 αριθμημένα ποιήματα, σύντομα και πυκνά, τα οποία διακρίνονται από τόλμη, διάθεση για πρωτοτυπία και σκληρότητα στο περιεχόμενο.

H απουσιολόγος είναι μια φιγούρα που μπορεί να ιδωθεί σχεδόν κυριολεκτικά: μια γκροτέσκα περσόνα που διατηρεί τα κατάστιχα όχι μαθητών αλλά τροφίμων, καθώς τα ποιήματα του βιβλίου στήνουν αδιόρατα το σκηνικό ενός ιδιότυπου ψυχιατρείου, με ανθρώπους σαλούς, πονεμένους και βίαια πληγωμένους.

Με έναν τίτλο πρόδηλα αναφερόμενο στο έργο του Βασίλη Στεριάδη (το σχετικό απόσπασμα του οποίου παρατίθεται στην αρχή του βιβλίου), αυτό που κάνει η απουσιολόγος εδώ είναι σε πρώτη εστίαση να καταγράφει τις απουσίες ανθρώπων που πέθαναν ή εξαφανίστηκαν, που χάθηκαν στον δρόμο της ζωής με τον έναν ή τον άλλον τρόπο και δεν μπόρεσαν να επανεμφανιστούν για να δηλώσουν το «παρών»: ένας μοτοσικλετιστής που έγινε αφορμή να ανθίσει μια ματωμένη κολόνα, μια διασωληνωμένη γυναίκα μέσα στον λευκοπράσινο θάνατο του χειρουργείου, ένας μανιακός που έγραφε ποιήματα.

Σε δεύτερη ανάγνωση και εστίαση όμως, η απουσιολόγος είναι μια φιγούρα που μπορεί να ιδωθεί σχεδόν κυριολεκτικά: μια γκροτέσκα περσόνα που διατηρεί τα κατάστιχα όχι μαθητών αλλά τροφίμων, καθώς τα ποιήματα του βιβλίου στήνουν αδιόρατα το σκηνικό ενός ιδιότυπου ψυχιατρείου, με ανθρώπους σαλούς, πονεμένους και βίαια πληγωμένους. Ένα σκηνικό που δεν στερείται αναλογιών με τη μαθητική τάξη, καθώς πάντα αυτοί οι άνθρωποι, παρά τους οδυρμούς και τις κακουχίες που υφίστανται, διατηρούν μέσα τους ψήγματα παιδικής αθωότητας, ενώ σαν μικροί μαθητές προσπαθούν να κατανοήσουν λίγο περισσότερο τον κόσμο, προσδοκώντας όταν ή εάν κάποτε βγουν έξω ελεύθεροι να είναι πιο έτοιμοι και μαχητικοί απέναντι στις δυσκολίες που η πραγματικότητα αναπόδραστα επιβάλλει.

Βρίσκουμε στα ποιήματα λάμες που στάζουν, νύχια βγαλμένα, καμένο δέρμα, εμετικές και τρομερές γυναικείες παρουσίες, κίτρινα τυφλά μάτια, και πλήθος άλλων εφιαλτικών μορφών και σκηνών που συχνά φέρνουν στον νου πλάνα ταινιών τρόμου, ενώ η ιατρική ορολογία που μετέρχεται καμιά φορά η ποιήτρια τους αποδίδει ένα αίσθημα ψυχρότητας, κλινικής, σαδιστικής σχεδόν διάθεσης, που κάνει αχνή και δυσδιάκριτη τη γραμμή μεταξύ θεραπείας και βασανιστηρίου.

Τα παραπάνω σχετίζονται άμεσα με την έντονη και βίαιη σωματικότητα των ποιημάτων: το ανθρώπινο σώμα, συνήθως δε το γυναικείο, αναπαρίσταται ως ένα διαχρονικό και αδιάλειπτο πεδίο πόνων και ηδονών. Κι αυτό γιατί το σώμα γίνεται αντικείμενο δυνάμεων που το ωθούν στα άκρα διαλύοντάς το, αλλά και οδηγώντας το στην έκσταση από την ευχαρίστηση. Αυτό το δίπολο απόλαυσης-πόνου δεν είναι πάντα διακριτό, αλλά συχνά συγκλίνει και συστρέφεται σε έναν περιπεπλεγμένο σχηματισμό: το σώμα είναι πάνω και πρώτα απ’ όλα αίσθηση και είτε αυτή έχει να κάνει με τον πόνο είτε με την ηδονή, υπενθυμίζει στη σάρκα την υπόστασή της, τον ρόλο της ως μια μηχανής παραγωγής υγρών και κάθε λογής εκκρίσεων.

Όταν έχεις συμφιλιωθεί με τον μινώταυρο
κάνετε έρωτα
κι η επαφή τριχώματος με δέρμα
αρχίζει και σ’ αρέσει

Στη γραφή της Αγγελοπούλου εντοπίζεται μια νευρικότητα, μια τρεμουλιαστή ένταση στο χέρι που γράφει τα ποιήματα, η οποία μεταστοιχειώνεται καμιά φορά σε ήπια και κοντρολαρισμένη οργή, ανακατεμένη με ένα πολύ έντονο και θρασύ αίσθημα ειρωνείας, πότε πιο υποδόρια και πότε πιο ευδιάκριτα, απέναντι στα πράγματα.

θα πιάσω
μερικούς
στο στριφογύρισμα
και θα τους βγάλω τον αδόξαστο
να τους δοξάσει

Το ποιητικό υποκείμενο της συλλογής έχει τσαγανό και δεν διστάζει να στηλιτεύσει, φτύνοντας σχεδόν, τις κοινωνικές νόρμες, τα παραδεδεγμένα ήθη και την υποκρισία, ακόμα και σεπτών, αδιαμφισβήτητων τάχα θεσμών. Διαβάζουμε πχ στο καλύτερο ίσως ποίημα της συλλογής:

είναι αργά να μ’ αγαπήσετε
στον τόπο τον ουκ έστι πόνος
ου λύπη
ου στεναγμός
τον χλοερό
την αγάπη σας
να τη γαμήσω

ή και στο τρίτο ποίημα της συλλογής

γι’ αντίδοτο μοιράζονται σταυροί
σταυροί
να τους μπουκώσεις
σταυροί
να σπάσεις το κρανίο σου
στο πιάτο, να κεράσεις το μυαλό σου
σταυροί

Όλα τα παραπάνω οδηγούν, με τον έναν ή τον άλλον τρόπο, σε μια λυτρωτική αναβίβαση του σώματος, σε μια διάρρηξη των δεσμών που του επιβάλλονται από τον ίδιο ή και τον κοινωνικό περίγυρο – στο κύριο ίσως και βαθύτερο θέμα του βιβλίου, που είναι η θαρραλέα πρόταξη της ατομικότητας, μιας ατομικότητας έστω στραπατσαρισμένης αλλά τουλάχιστον αυτόνομης.

* Ο ΧΡΗΣΤΟΣ ΑΡΜΑΝΤΟ ΓΚΕΖΟΣ είναι συγγραφέας.

altη απουσιολόγος
Μαρία Αγγελοπούλου
Θράκα 2016
Σελ. 32, τιμή εκδότη €7,00

alt

 

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
«Το δέντρο πίνει το νερό και το κορμί τον ύπνο»

«Το δέντρο πίνει το νερό και το κορμί τον ύπνο»

Για την ποιητική συλλογή του Δημήτρη Κοσμόπουλου «Θέριστρον» (εκδ. Κέδρος).

Της Άννας Αφεντουλίδου

...

«Ο πόθος δοκιμή χωρίς απόλαυση»

«Ο πόθος δοκιμή χωρίς απόλαυση»

Για τη συγκεντρωτική έκδοση των ποιημάτων του Στρατή Πασχάλη «Στίχοι ενός άλλου – Ποιήματα 1977-2013» (εκδ. Μεταίχμιο).

Του Θοδωρή Παπαϊωάννου

...
Ιλχάν Μπερκ & Τόμας Μπρας: γνωριμία με δύο ξεχωριστές ποιητικές φωνές

Ιλχάν Μπερκ & Τόμας Μπρας: γνωριμία με δύο ξεχωριστές ποιητικές φωνές

Μικρή εισαγωγή για δύο σημαντικούς, αλλά όχι ιδιαίτερα γνωστούς, ποιητές, τον Ιλχάν Μπερκ και τον Τόμας Μπρας, με αφορμή την κυκλοφορία και στα ελληνικά, ανθολογιών τους. «Περιπλανήσεις στην Κωνσταντινούπολη και άλλα ποιήματα» (μτφρ. Αριστοτέλης Μητράρας) του Ιλχάν Μπερκ, και «Η Όμορφη ...

Διαφήμιση
ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ
Διαμαρτυρία για την έκδοση του βιβλίου «Τα εσώψυχα του Ντίνου Χριστιανόπουλου»

Διαμαρτυρία για την έκδοση του βιβλίου «Τα εσώψυχα του Ντίνου Χριστιανόπουλου»

Έντονη διαμαρτυρία ανθρώπων των γραμμάτων της Θεσσαλονίκης για την πρόσφατη έκδοση βιβλίου με «συνεντεύξεις» του ποιητή Ντίνου Χριστιανόπουλου.
 
 Θεέ μου, φύλαγ...
Ανοίγοντας τα κουτιά της Πανδώρας του Βασίλη Ζιώγα

Ανοίγοντας τα κουτιά της Πανδώρας του Βασίλη Ζιώγα

Για την παράσταση «Τα 7 κουτιά της Πανδώρας» του Βασίλη Ζιώγα, σε σκηνοθεσία της Φαίης Τζανετοπούλου, με τη Βάνα Πεφάνη και τον Γιώργο Στριφτάρη, η οποία παρουσιάζεται κάθε Τετάρτη και Πέμπτη στο «Από Κοινού Θέατρο» μέχρι και τις 28 Νοεμβρίου.

...

Πορτρέτο του μετανάστη σε νεαρά ηλικία

Πορτρέτο του μετανάστη σε νεαρά ηλικία

Για τη νουβέλα του Μιχάλη Μαλανδράκη «Patriot» (εκδ. Πόλις).

Του Μάνου Κοντολέων

Στα Χανιά, το 1996, γεννήθηκε ο Μιχάλης Μαλανδράκης. Σπούδασε Κινηματογ...

Διαφήμιση

ΨΗΦΟΦΟΡΙΑ

 

Ποια θεματική θα θέλατε να διαβάζετε συχνότερα;





ΒΡΕΙΤΕ ΜΑΣ ΚΙ ΕΔΩ

 

Network Social  RSS Facebook Twitter Youtube