alt

Για την ποιητική συλλογή της Σάντις Βασιλείου «28 μέρες κάτω από τη γη» (εκδ. Θράκα).

Του Γιώργου Κ. Ψάλτη

Με σημειώσεις από το ημερολόγιο ενός κοριτσιού, ενώ έψαχνε τρόπο να διαχειριστεί τα σκοτάδια του και να ισορροπήσει στη ζωή μακριά από το σύνορο του θανάτου μοιάζουν οι 28 μέρες κάτω από τη γη, που αρχίζουν με τη σχεδόν βιβλική επιγραφή «Και είπε η μέρα στον ήλιο: / “Μείνε / Θα γίνω σκοτάδι αν φύγεις”».

Έσκαψε στα χέρια της έναν τάφο για να θάψει τον ήλιο, να τον κρατήσει μέσα της, να έχει το πτώμα του κάτω από το δέρμα της. Δεν ήταν η πρώτη φορά που προέκυψε να ακυρώσει τη ζωή της. Ένα βράδυ δανείστηκε φτερά, ανέβηκε στην ταράτσα και φλέρταρε με την ιδέα να πετάξει.

Το βιβλίο περιλαμβάνει το ποίημα «Είκοσι οκτώ μέρες», που είναι κεντρικό όπως συνήθως ισχύει όταν ο τίτλος ενός ποιήματος συναντάται στο εξώφυλλο. Το ποιητικό υποκείμενο βρίσκεται σε έναν χώρο χωρίς καθρέφτες επειδή κυνηγούσε τις φλέβες της. Έσκαψε στα χέρια της έναν τάφο για να θάψει τον ήλιο, να τον κρατήσει μέσα της, να έχει το πτώμα του κάτω από το δέρμα της. Δεν ήταν η πρώτη φορά που προέκυψε να ακυρώσει τη ζωή της. Ένα βράδυ δανείστηκε φτερά, ανέβηκε στην ταράτσα και φλέρταρε με την ιδέα να πετάξει. Σε ένα άλλο ποίημα, απλώνει τα χέρια προς τον ουρανό, βρίσκουν σε μια θηλιά που κρέμεται από το ταβάνι. Θέλει να την περάσει στον λαιμό της.

Το κορίτσι αυτό, ποτέ δεν διάλεξε την απόγνωση. Νήπιο, τρέχει πίσω από τη μητέρα του για να θηλάσει. Εκείνη, δίνει τα στήθη της σε κάποιον άλλον. Το νήπιο, κορίτσι πια, βυζαίνει τον εαυτό της. Κοντεύει πια στην εφηβεία, οι γονείς τής έχουν δέσει τα μάτια, την τραβούν απ’ τον λαιμό μ’ ένα σχοινί. Η μητέρα τη φιλάει, ο πατέρας στέκεται στη γωνία του: «Πρόσεχε, είπε / Να μη φύγεις απ’ το δρόμο του Θεού». Όταν ήταν δώδεκα χρονών, οι γονείς της την είχαν σπρώξει σ’ έναν γκρεμό. Ενώ έπεφτε, άκουσε τους πρώτους ψαλμούς. Καθοριστικοί είναι οι γονείς στο βιβλίο, ιδιαίτερα ο πατέρας, που σε ένα ποίημα φοράει το καλό του ράσο και χτυπά με την ξύλινη σκούπα αυτά που θεωρεί ως δαιμόνια εντός της κόρης του. Δηλαδή, τον άγγελό της, το δεύτερο πρόσωπο του κοριτσιού, που έχει σημαντικό ρόλο στο βιβλίο, μάλιστα αφηγείται πέντε από τα δεκατρία ποιήματα του πρώτου μέρους. Και τα δύο πρόσωπα, και το κορίτσι και ο άγγελός του, μας δίνουν περιστατικά, συμβάντα και γεγονότα που οδηγούν στο κεντρικό ποίημα «Είκοσι οκτώ μέρες».

Θεωρεί πως ευτυχία ποτέ δεν τη θέλησε, όμως η δυστυχία δεν τη χωράει πια, κι έτσι φτιάχνει δικό της ορισμό για τι σημαίνει να είναι κανείς καλά.

Το δεύτερο μέρος, δεκατέσσερα ποιήματα, αρχίζει με επιγραφή περίπου αντίθετη από το πρώτο, παρομοίως βιβλική: «Και είπε η μέρα στον ήλιο: / “Φύγε / Αγάπησα το σκοτάδι”». Θεωρεί πως ευτυχία ποτέ δεν τη θέλησε, όμως η δυστυχία δεν τη χωράει πια, κι έτσι φτιάχνει δικό της ορισμό για τι σημαίνει να είναι κανείς καλά. Έχει πάντως φόβο για τους άλλους και τον κόσμο, αλλά και για τον εαυτό της και καταθέτει με ανησυχία την επιθετικότητά της. «Έτοιμη, σχεδόν, να σας κατασπαράξω». Αλλού: «Το μεγάλο κορίτσι πετάει πέτρες στις λάμπες / Του αρέσει / Να σπάει φεγγάρια». Προσπαθεί να προσεγγίσει τις συμπεριφορές των γονιών της. Χωρίς επιείκεια, σπαρακτικά, με χιούμορ, σαρκασμό και αυστηρότητα. Σε έναν συγκλονιστικό μονόλογο, τους ζητάει παράδοξη συγγνώμη σε μία ασφυκτική για τον αναγνώστη παράθεση ταμπού τους, που για να τα ξεφύγει έφτασε με θλιμμένη οργή μέχρι το όριο του θανάτου. Απολογείται μέχρι επειδή κλαίει κι επειδή γελάει.

Η αίσθηση του βιβλίου είναι αυτή ενός μωρού που μεγαλώνει, μεγαλώνει, παραμένει μωρό, μεγαλώνει, γίνεται μεγαλύτερο από τα έπιπλα και τους ανθρώπους, συνεχίζει να μεγαλώνει, να φουσκώνει, παραμένει ένα γλυκό μωρό, καταλαμβάνει όλο το δωμάτιο, οι τοίχοι εξαϋλώνονται, το πάτωμα και το ταβάνι εξαϋλώνονται, το μωρό, ακίνητο, άγαλμα, χαμογελά, αιωρείται, ακίνητο παρακολουθεί την αδιαφορία όσων πριν ήταν στο δωμάτιο μαζί του. Το μωρό αυτό, το κορίτσι που μας αφηγείται, διανύει μεγάλη απόσταση στην εξέλιξη του βιβλίου. Στο πρώτο ποίημα, είναι μόνο του με τον άγγελό του, έχει κρυφτεί κάτω από τη γη, τα σκουλήκια το καλωσορίζουν. Στο προτελευταίο ποίημα του βιβλίου, τα χλευάζει: εύχεται τα μάτια των ανθρώπων να τους κάθονται στον λαιμό. Ο πρώτος στίχος του βιβλίου είναι «Κάποτε άνοιξες την πόρτα / και βρήκες το σπίτι άδειο από ανθρώπους». Το τελευταίο ποίημα αρχίζει με τον στίχο «Έχτισαν ένα καινούργιο σπίτι». Και οι 28 μέρες κάτω από τη γη τελειώνουν με τον στίχο: «Κι εγώ δυστυχώς / Θέλω να ζήσω».

* Ο ΓΙΩΡΓΟΣ Κ. ΨΑΛΤΗΣ είναι ποιητής.

 Ομιλία στην παρουσίαση του βιβλίου στο βιβλιοπωλείο «Επί Λέξει», 23 Φεβρουαρίου 2018.


alt28 μέρες κάτω από τη γη
Σάντι Βασιλείου
Θράκα 2017
Σελ. 42, τιμή εκδότη €7,00

alt


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Δαιμόνιοι, της Άννας Γρίβα

Δαιμόνιοι, της Άννας Γρίβα

«Για όσα περνούν μέσα απ’ την ύλη / και μένουν πάντα άπιαστα» μιλά η Άννα Γρίβα, στο νέο της ποιητικό βιβλίο «Δαιμόνιοι» (εκδ. Μελάνι). 

Της Ιουλίτας Ηλιοπούλου

Με λιτότητα, στοχεύοντας στο καίριο, που έχει επιλέξει να αν...

Υγρό γυαλί, του Κώστα Γουλιάμου

Υγρό γυαλί, του Κώστα Γουλιάμου

Για την ποιητική συλλογή του Κώστα Γουλιάμου «Υγρό Γυαλί» (εκδ. Gutenberg). Η φωτογραφία που εικονογραφεί τη βιβλιοπαρουσίαση είναι του μεξικανού visual artist Diego Sanchez.

Του Μάριου Μιχαηλίδη

Με το πρόσφατο ποιητικό του έρ...

Η σακατεμένη κούκλα, του Γεωργιανού ποιητή Μπεσίκ Καραναούλι

Η σακατεμένη κούκλα, του Γεωργιανού ποιητή Μπεσίκ Καραναούλι

Για την ποιητική συλλογή του Μπεσίκ Καραναούλι «Η σακατεμένη κούκλα» (εκδ. Βακχικόν), ένα έπος που αναπτύσσεται σε δεκαοκτώ μικρές ραψωδίες.

Του Γιώργου Ρούσκα

O Μπεσίκ Καραναούλι γεννήθηκε το 1939 στη Γεωργία και σπούδασε Φιλολογία σε Πανεπιστήμι...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Ο εξαίσιος ίλιγγος (διήγημα)

Ο εξαίσιος ίλιγγος (διήγημα)

Έφτασε στο Παρίσι στις δώδεκα το μεσημέρι. Ο καιρός ήταν καλός, ο ήλιος έλαμπε αλλά το κρύο ήταν τσουχτερό. Με το που κατέβηκε στην αποβάθρα του σταθμού έβγαλε τον χάρτη από τον σάκο της για να προσανατολιστεί.

Της Νατάσας Χολιβάτου

...

Εκθαμβωτικός Δημήτρης Παπαϊωάννου προσεχώς στη Στέγη

Εκθαμβωτικός Δημήτρης Παπαϊωάννου προσεχώς στη Στέγη

Το νέο έργο του Δημήτρη Παπαϊωάννου Εγκάρσιος Προσανατολισμός είναι έτοιμο και περιμένει το κοινό, μόλις ανοίξουν ξανά οι κλειστοί χώροι θεαμάτων. Φωτογραφίες © Julian Mommert.

Επιμέλεια: Book Press

Ο Εγκάρσιος Προσανατολισμ...

Εισαγωγή στις Ψηφιακές Σπουδές – χάρτης ενός νέου ψηφιακού χώρου

Εισαγωγή στις Ψηφιακές Σπουδές – χάρτης ενός νέου ψηφιακού χώρου

Για τον συλλογικό τόμο «Εισαγωγή στις ψηφιακές σπουδές» (εκδ. Ροπή), σε επιμέλεια του Μανώλη Πατηνιώτη. Στην κεντρική εικόνα, Digital art από τη ρωσίδα καλλιτέχνιδα Mignon Zakuga.

Του Δημήτρη Πετάκου

Ο συλλογικός τόμος Εισαγωγή στις Ψηφιακές Σ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Όψεις τουρισμού, του Αλέξη Χατζηδάκη (προδημοσίευση)

Όψεις τουρισμού, του Αλέξη Χατζηδάκη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Αλέξη Χατζηδάκη «Όψεις τουρισμού – Δεκαοχτώ δοκίμια για την τουριστική ανάπτυξη, τον σχεδιασμό του χώρου και την αρχιτεκτονική», που κυκλοφορεί από τις Cube Art Editions.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...

Τα φώτα του νότου, της Νίνα Γκεόργκε (προδημοσίευση)

Τα φώτα του νότου, της Νίνα Γκεόργκε (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Nina George «Τα φώτα του νότου» (μτφρ. Όλγα Γκαρτζονίκα), που κυκλοφορεί στις 7 Δεκεμβρίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...

Ανήσυχα άκρα, του Νίκου Παναγιωτόπουλου (προδημοσίευση)

Ανήσυχα άκρα, του Νίκου Παναγιωτόπουλου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος ενός διηγήματος, από τη συλλογή διηγημάτων του Νίκου Παναγιωτόπουλου «Ανήσυχα άκρα», που κυκλοφορεί στις 26 Νοεμβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΗΣΥΧΩΝ ΑΚΡΩΝ

Έν...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Βιβλίο, το καλύτερο δώρο κι αυτές τις Γιορτές

Βιβλίο, το καλύτερο δώρο κι αυτές τις Γιορτές

Η πιο απροσδόκητη χρονιά φτάνει στο τέλος της. Για τους περισσότερους από εμάς δύσκολα φαντάζεται κανείς άλλη χρονιά που να έκρυβε μια τόσο μεγάλη έκπληξη για όλη την ανθρωπότητα. Δοκιμαστήκαμε και δοκιμαζόμαστε ψυχολογικά, συναισθηματικά, ηθικά, μετράμε απώλειες ανθρώπων δικών μας και αγνώστων που τους νιώθουμε όμω...

10+1 βιβλία για μαγικά Χριστούγεννα

10+1 βιβλία για μαγικά Χριστούγεννα

Μια επιλογή δέκα χριστουγεννιάτικων βιβλίων για πολύ μικρά και λίγο μεγαλύτερα παιδιά από τη βιβλιοπαραγωγή του 2020. Πρόκειται για όμορφα βιβλία που μεταφέρουν το πνεύμα των Γιορτών στους μικρούς αναγνώστες με τρυφερές καλογραμμένες ιστορίες. Στις παρακάτω επιλογές, η εικονογράφηση παρουσιάζει ποικιλία και μεγάλο ε...

Τα καλύτερα αστυνομικά του 2020

Τα καλύτερα αστυνομικά του 2020

Επιλογή 21 τίτλων από τα καλύτερα ελληνικά και μεταφρασμένα αστυνομικά μυθιστορήματα που κυκλοφόρησαν μέσα στο 2020.

Της Χίλντας Παπαδημητρίου

ΕΛΛΗΝΙΚΑ

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

11 Ιανουαρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Πέθανε ο αγαπητός σε Ελλάδα και Γαλλία συγγραφέας Βασίλης Αλεξάκης

Σε ηλικία 77 ετών και έπειτα από μακροχρόνια ασθένεια, πέθανε ο συγγραφέας Βασίλης Αλεξάκης, όπως έγινε γνωστό από τον εκδοτικό του οίκο, τις εκδόσεις Μεταίχμιο. 

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ

ΞΕΧΩΡΙΣΑΜΕ

ΝΑ ΑΛΛΟ ΕΝΑ