alt

Για την ποιητική συλλογή της Σάντις Βασιλείου «28 μέρες κάτω από τη γη» (εκδ. Θράκα).

Του Γιώργου Κ. Ψάλτη

Με σημειώσεις από το ημερολόγιο ενός κοριτσιού, ενώ έψαχνε τρόπο να διαχειριστεί τα σκοτάδια του και να ισορροπήσει στη ζωή μακριά από το σύνορο του θανάτου μοιάζουν οι 28 μέρες κάτω από τη γη, που αρχίζουν με τη σχεδόν βιβλική επιγραφή «Και είπε η μέρα στον ήλιο: / “Μείνε / Θα γίνω σκοτάδι αν φύγεις”».

Έσκαψε στα χέρια της έναν τάφο για να θάψει τον ήλιο, να τον κρατήσει μέσα της, να έχει το πτώμα του κάτω από το δέρμα της. Δεν ήταν η πρώτη φορά που προέκυψε να ακυρώσει τη ζωή της. Ένα βράδυ δανείστηκε φτερά, ανέβηκε στην ταράτσα και φλέρταρε με την ιδέα να πετάξει.

Το βιβλίο περιλαμβάνει το ποίημα «Είκοσι οκτώ μέρες», που είναι κεντρικό όπως συνήθως ισχύει όταν ο τίτλος ενός ποιήματος συναντάται στο εξώφυλλο. Το ποιητικό υποκείμενο βρίσκεται σε έναν χώρο χωρίς καθρέφτες επειδή κυνηγούσε τις φλέβες της. Έσκαψε στα χέρια της έναν τάφο για να θάψει τον ήλιο, να τον κρατήσει μέσα της, να έχει το πτώμα του κάτω από το δέρμα της. Δεν ήταν η πρώτη φορά που προέκυψε να ακυρώσει τη ζωή της. Ένα βράδυ δανείστηκε φτερά, ανέβηκε στην ταράτσα και φλέρταρε με την ιδέα να πετάξει. Σε ένα άλλο ποίημα, απλώνει τα χέρια προς τον ουρανό, βρίσκουν σε μια θηλιά που κρέμεται από το ταβάνι. Θέλει να την περάσει στον λαιμό της.

Το κορίτσι αυτό, ποτέ δεν διάλεξε την απόγνωση. Νήπιο, τρέχει πίσω από τη μητέρα του για να θηλάσει. Εκείνη, δίνει τα στήθη της σε κάποιον άλλον. Το νήπιο, κορίτσι πια, βυζαίνει τον εαυτό της. Κοντεύει πια στην εφηβεία, οι γονείς τής έχουν δέσει τα μάτια, την τραβούν απ’ τον λαιμό μ’ ένα σχοινί. Η μητέρα τη φιλάει, ο πατέρας στέκεται στη γωνία του: «Πρόσεχε, είπε / Να μη φύγεις απ’ το δρόμο του Θεού». Όταν ήταν δώδεκα χρονών, οι γονείς της την είχαν σπρώξει σ’ έναν γκρεμό. Ενώ έπεφτε, άκουσε τους πρώτους ψαλμούς. Καθοριστικοί είναι οι γονείς στο βιβλίο, ιδιαίτερα ο πατέρας, που σε ένα ποίημα φοράει το καλό του ράσο και χτυπά με την ξύλινη σκούπα αυτά που θεωρεί ως δαιμόνια εντός της κόρης του. Δηλαδή, τον άγγελό της, το δεύτερο πρόσωπο του κοριτσιού, που έχει σημαντικό ρόλο στο βιβλίο, μάλιστα αφηγείται πέντε από τα δεκατρία ποιήματα του πρώτου μέρους. Και τα δύο πρόσωπα, και το κορίτσι και ο άγγελός του, μας δίνουν περιστατικά, συμβάντα και γεγονότα που οδηγούν στο κεντρικό ποίημα «Είκοσι οκτώ μέρες».

Θεωρεί πως η ευτυχία ποτέ δεν τη θέλησε, όμως η δυστυχία δεν τη χωράει πια, κι έτσι φτιάχνει δικό της ορισμό για τι σημαίνει να είναι κανείς καλά.

Το δεύτερο μέρος, δεκατέσσερα ποιήματα, αρχίζει με επιγραφή περίπου αντίθετη από το πρώτο, παρομοίως βιβλική: «Και είπε η μέρα στον ήλιο: / “Φύγε / Αγάπησα το σκοτάδι”». Θεωρεί πως ευτυχία ποτέ δεν τη θέλησε, όμως η δυστυχία δεν τη χωράει πια, κι έτσι φτιάχνει δικό της ορισμό για τι σημαίνει να είναι κανείς καλά. Έχει πάντως φόβο για τους άλλους και τον κόσμο, αλλά και για τον εαυτό της και καταθέτει με ανησυχία την επιθετικότητά της. «Έτοιμη, σχεδόν, να σας κατασπαράξω». Αλλού: «Το μεγάλο κορίτσι πετάει πέτρες στις λάμπες / Του αρέσει / Να σπάει φεγγάρια». Προσπαθεί να προσεγγίσει τις συμπεριφορές των γονιών της. Χωρίς επιείκεια, σπαρακτικά, με χιούμορ, σαρκασμό και αυστηρότητα. Σε έναν συγκλονιστικό μονόλογο, τους ζητάει παράδοξη συγγνώμη σε μία ασφυκτική για τον αναγνώστη παράθεση ταμπού τους, που για να τα ξεφύγει έφτασε με θλιμμένη οργή μέχρι το όριο του θανάτου. Απολογείται μέχρι επειδή κλαίει κι επειδή γελάει.

Η αίσθηση του βιβλίου είναι αυτή ενός μωρού που μεγαλώνει, μεγαλώνει, παραμένει μωρό, μεγαλώνει, γίνεται μεγαλύτερο από τα έπιπλα και τους ανθρώπους, συνεχίζει να μεγαλώνει, να φουσκώνει, παραμένει ένα γλυκό μωρό, καταλαμβάνει όλο το δωμάτιο, οι τοίχοι εξαϋλώνονται, το πάτωμα και το ταβάνι εξαϋλώνονται, το μωρό, ακίνητο, άγαλμα, χαμογελά, αιωρείται, ακίνητο παρακολουθεί την αδιαφορία όσων πριν ήταν στο δωμάτιο μαζί του. Το μωρό αυτό, το κορίτσι που μας αφηγείται, διανύει μεγάλη απόσταση στην εξέλιξη του βιβλίου. Στο πρώτο ποίημα, είναι μόνο του με τον άγγελό του, έχει κρυφτεί κάτω από τη γη, τα σκουλήκια το καλωσορίζουν. Στο προτελευταίο ποίημα του βιβλίου, τα χλευάζει: εύχεται τα μάτια των ανθρώπων να τους κάθονται στον λαιμό. Ο πρώτος στίχος του βιβλίου είναι «Κάποτε άνοιξες την πόρτα / και βρήκες το σπίτι άδειο από ανθρώπους». Το τελευταίο ποίημα αρχίζει με τον στίχο «Έχτισαν ένα καινούργιο σπίτι». Και οι 28 μέρες κάτω από τη γη τελειώνουν με τον στίχο: «Κι εγώ δυστυχώς / Θέλω να ζήσω».

* Ο ΓΙΩΡΓΟΣ Κ. ΨΑΛΤΗΣ είναι ποιητής.

 Ομιλία στην παρουσίαση του βιβλίου στο βιβλιοπωλείο «Επί Λέξει», 23 Φεβρουαρίου 2018.


alt28 μέρες κάτω από τη γη
Σάντι Βασιλείου
Θράκα 2017
Σελ. 42, τιμή εκδότη €7,00
 

alt


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Κωμωδία, των Γιάννη Στίγκα & Νικόλα Ευαντινού (κριτική)

Κωμωδία, των Γιάννη Στίγκα & Νικόλα Ευαντινού (κριτική)

Για την ποιητική συλλογή που συνέγραψε ο Γιάννης Στίγκας με τον Νικόλα Ευαντινό, «Κωμωδία» (εκδ. Άγρα).

Της Τιτίκας Δημητρούλια

Ο Γιάννης Στίγκας και ο Νικόλας Ευαντινός μας παραδίδουν σήμερα μια νέα ποιητική Κωμωδία ...

Θάνατος ο Δεύτερος, του Αντώνη Φωστιέρη (κριτική)

Θάνατος ο Δεύτερος, του Αντώνη Φωστιέρη (κριτική)

Κάθε μήνα, μια ποιητική συλλογή, μπαίνει στο μικροσκόπιο και εξετάζεται με πάθος και χωρίς κανέναν φόβο. Σήμερα, η ποιητική συλλογή του Αντώνη Φωστιέρη «Θάνατος ο Δεύτερος» (εκδ. Καστανιώτη).

Του Διογένη Σακκά

Η ποιητική συλλογή Θάνατος ο Δεύτ...

Θυρίδα 1821, της Σοφίας Διονυσοπούλου (κριτική)

Θυρίδα 1821, της Σοφίας Διονυσοπούλου (κριτική)

Για την ποιητική σύνθεση «Θυρίδα 1821», της Σοφίας Διονυσοπούλου, που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Το Ροδακιό. 

Της Τιτίκας Δημητρούλια

«Στην ποίηση οι στίχοι είναι σφαίρες», διαβάζαμε στην προηγούμενη ποιητική σύνθεση της Σοφίας Διονυσοπούλου, ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Ανακοινώθηκαν τα Κρατικά Βραβεία Λογοτεχνίας Κύπρου 2020

Ανακοινώθηκαν τα Κρατικά Βραβεία Λογοτεχνίας Κύπρου 2020

Στην Λουΐζα Παπαλοΐζου για το μυθιστόρημά της «Το Βουνί» (εκδ. Το Ροδακιό) και τον Ρήσο Χαρίση για την ποιητική συλλογή του «Θάλασσα εσωτερικού χώρου» (εκδ. Κίχλη) απονέμονται τα Κρατικά Βραβεία Λογοτεχνίας Κύπρου για την βιβλιοπαραγωγή του 2020. Όλα τα βραβεία σε όλες τις κατηγορίες.

Επιμέλεια: Book...

Λάσα Μπουγάτζε: «Συγχωρούν το ψέμα, την αλήθεια ποτέ»

Λάσα Μπουγάτζε: «Συγχωρούν το ψέμα, την αλήθεια ποτέ»

Επιβιβαζόμαστε με τον Lasha Bugadze στο «Λογοτεχνία Εξπρές». Μια συζήτηση με τον Γεωργιανό συγγραφέα με αφορμή την πρώτη έκδοση βιβλίου του στα ελληνικά.

Της Αγγελικής Δημοπούλου

Τι νομίζετε ότι μπορεί να συμβεί όταν Γερμανοί συγκεντρώνουν 100 αλλόγλωσ...

Ο νομπελίστας Αμπντουλραζάκ Γκούρνα στις εκδόσεις Ψυχογιός

Ο νομπελίστας Αμπντουλραζάκ Γκούρνα στις εκδόσεις Ψυχογιός

Τον φετινό νομπελίστα λογοτεχνίας Αμπντουλραζάκ Γκούρνα θα συστήσουν στους Έλληνες αναγνώστες οι εκδόσεις Ψυχογιός, ξεκινώντας με το τελευταίο του μυθιστόρημα, Afterlives.

Επιμέλεια: ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Χωρίς πυξίδα, της Χριστίνας Πουλίδου (προδημοσίευση)

Χωρίς πυξίδα, της Χριστίνας Πουλίδου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Χριστίνας Πουλίδου «Χωρίς πυξίδα», που θα κυκλοφορήσει στις 27 Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2025

«Βρομοκατάσταση» συνόψισε ο Μορ...

Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες, του Δημήτρη Ινδαρέ (προδημοσίευση)

Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες, του Δημήτρη Ινδαρέ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Δημήτρη Ινδαρέ «Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες. Με αφορμή ένα δημοτικό τραγούδι του Μοριά», το οποίο κυκλοφορεί τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Εστία.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ι. ΠΗΓΕΣ ΚΑΙ ΡΙΖΕΣ

...
Πράκτορας Σόνυα, του Μπεν Μακιντάιρ (προδημοσίευση)

Πράκτορας Σόνυα, του Μπεν Μακιντάιρ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Ben Macintyre «Πράκτορας Σόνυα: Η κατάσκοπος που έκλεψε τα σχέδια της ατομικής βόμβας» (μτφρ. Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης), το οποίο κυκλοφορεί στις 13 Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

Είκοσι χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από τα γεγονότα που μας εισήγαγαν στον 21ο αιώνα. Ήταν η μεγαλύτερη και πιο σοκαριστική αλληλουχία τρομοκρατικών ενεργειών που έγινε ποτέ, με μερικά λεπτά διαφορά: οι επιθέσεις στους Δίδυμους Πύργους στη Νέα Υόρκη, και στο Πεντάγωνο στην Ουάσιγκτον, την 11η Σεπτεμβρίου του 2001. Α...

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Οι περισσότεροι από τα τίτλους που παρουσιάζονται εδώ έφτασαν στα χέρια μας πολύ πρόσφατα. Πρόκειται για ενδιαφέροντα βιβλία που στην πλειονότητά τους πέρασαν «κάτω από τα ραντάρ» των βιβλιοπροτάσεων για το καλοκαίρι. Ιδού μερικά από τα καλύτερα. 

Ε...

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα βιβλία ιστορίας, εθνολογίας, σύγχρονων οικονομικών και κοινωνικών ζητημάτων για τους εναπομείναντες στην πόλη αλλά και για όσους ακόμη αναζητούν βιβλία για τις διακοπές τους που να αξίζουν το βάρος τους.

Του Γιώργου Σιακαντάρη

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

20 Οκτωβρίου 2021 ΕΛΛΗΝΕΣ

Το Φανταστικό στην Ελλάδα: Ο λόγος στους εκδότες του

«Η Άγνωστη Καντάθ», «Αίολος», «Οξύ», «Φανταστικός Κόσμος», «Anubis», «Sελίνι»: Έξι εκδοτικοί οίκοι που αγαπούν την Επιστημονική Φαντασία, το Fantasy και τον Τρόμο τοποθ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ