Ο γύρος του κόσμου σε ογδόντα σελίδες!

Υπάρχει ζωή μετά τις διακοπές και, κυρίως, είχα καθόλου ζωή πριν από τις διακοπές; Δεν ήμουν ποτέ άνθρωπος των διακοπών. Είμαι υπέρ των ταξιδιών, της μετακίνησης. Δεν εννοώ τη ζωή μου ως διάλειμμα, αλλά ως συνέχεια. Ο χρόνος είναι πάντα δικός μας. Το ότι τον εκχωρούμε ως «εργασία» σε άλλους δεν τον κάνει λιγότερο δικό μας. Εξάλλου, είναι και η μοναδική περιουσία που έχουμε.

Φέτος, για πρώτη φορά η Ελλάδα παρακολουθεί τις διεθνείς εξελίξεις, έστω και με οδυνηρό τρόπο. Ασφαλιστικό, εργασιακές αλλαγές, μειώσεις μισθών, απολύσεις. Πολλοί από εμάς, σύντομα, θα γίνουμε ακόμη πλουσιότεροι – σε χρόνο. Ας τον αξιοποιήσουμε και ας μετακινηθούμε επιτέλους. Λίγο πιο πέρα και σε όλα. Είμαι υπέρ της μετακίνησης, από μία θέση σε άλλη, της οπτικής μας στα πράγματα, της στάσης μας, των απόψεων, των τόπων. Αυτό τον Ιούλιο κάτι μού λέει ότι τόσο το φεγγάρι όσο και η κόλαση θα είναι εξίσου δημοφιλείς προορισμοί. Εγώ έχω για εσάς μοναδικά πακέτα από 6,17 ευρώ, για όλο τον κόσμο, σε κόμικς! Δεν έχει σημασία αν είναι φρέσκα ή παλιά. Οι ήρωές τους είναι σαν τους φίλους που συναντάς κάθε χρόνο στο εξοχικό, στο νησί, στην ιδιαίτερη πατρίδα. Μπορεί να έχεις να τους δεις έναν χρόνο, αλλά, όταν τους συναντήσεις, είναι σαν να μην πέρασε μία μέρα. Τελικά, ο χρόνος είναι μια πολύ περίεργη υπόθεση ακόμη και στα κόμικς.

Στο τοπ των προσφορών του ταξιδιωτικού γραφείου της Βοοk Press είναι οι εξωτικοί προορισμοί που καλύπτουν και τους πιο απαιτητικούς της δράσης και του καυτού καλοκαιρινού ήλιου το απομεσήμερο. Πείτε «αντίο» στις άνυδρες Κυκλάδες, στα υπερτιμημένα δωμάτια με το σουηδικό κρεβάτι φοιτητικού τύπου, και απολαύστε τη σκιά του βιβλίου του Reinhard Kleist «Αβάνα. Ένα ταξίδι στην Κούβα». Μακριά από στερεότυπα πολιτικού ή τουριστικού τύπου, τα σκίτσα του δημιουργού αποτελούν σημειώσεις και πρώτες σκέψεις πάνω σε θέματα που κατά καιρούς έχουν απασχολήσει πολύ περισσότερο κόσμο, εκτός από τους Κουβανούς. Η Αβάνα ξεδιπλώνεται μέσα από την καθημερινότητα της ζωής στους δρόμους, στις πλατείες, στα μνημεία και στο εσωτερικό των σπιτιών της. Οι γήινες αποχρώσεις, που κυριαρχούν σε όλο το άλμπουμ, δίνουν τον τόνο μιας πόλης σε παρακμή, παραδoμένης στο φως, στη μουσική και στους λαϊκούς της ήρωες. Το υλικό αυτού του βιβλίου αποτέλεσε αναγνωριστική έρευνα για τη βιογραφία του Φιντέλ Κάστρο, που ο Reinhard Kleist εξέδωσε πρόσφατα.

Επόμενος προορισμός η Παλαιστίνη. Όσοι ονειρευόσασταν προσκύνημα στο Πατριαρχείο και αναμνηστικά θυμιάματα από την Καιόμενη Βάτο καλύτερα να ζητήσετε τα λεφτά σας πίσω, και όχι το ομώνυμο πολυβραβευμένο βιβλίο του Joe Sacco «Palestine». Πρόκειται για ανταποκρίσεις από την παλαιστινιακή Ιντιφάντα, που συνδυάζουν την τεχνική του επιτόπιου ρεπορτάζ με την αφηγηματικότητα του σκίτσου. Δεν πρόκειται για μια επιτόπια και αυτόματη καταγραφή γεγονότων και καταστάσεων, αλλά για οργανωμένο και δομημένο βιβλίο, που έγραψε ο καλλιτέχνης αφού επέστρεψε στις Ηνωμένες Πολιτείες. Τραγικά επίκαιρο για ένα πρόβλημα που ακόμη και σήμερα παραμένει τραγικά άλυτο.

Λογικά θα πρέπει να το έχετε ήδη καταλάβει ότι τα βιβλία αυτά δεν είναι ταξιδιωτικοί, εικονογραφημένοι οδηγοί, με την κλασική έννοια του όρου. Οι πόλεις που αυτά σκιαγραφούν με τόση λεπτομέρεια δεν είναι παρά το σκηνικό για τις ιστορίες που περιγράφουν. Ή, ακόμη καλύτερα, οι ίδιες οι ιστορίες είναι μια καλή ευκαιρία για να ανακαλύψουμε εκ νέου, και από διαφορετική οπτική, τον τόπο που τις περικλείουν.

Τι άλλο είναι ένας τόπος όμως παρά οι άνθρωποι και οι ιστορίες τους;

Καμία άλλη πόλη στον κόσμο δεν έχει ταυτιστεί τόσο πολύ με έναν και μόνο άνθρωπο όσο η Βενετία με τον Κόρτο Μαλτέζε. Καμία άλλη πόλη δεν έχει επίσης ταυτιστεί τόσο πολύ –στη συλλογική συνείδηση– με το όνειρο, κι έτσι μοιάζει απόλυτα φυσικό που ο πιο χαρακτηριστικός της εκπρόσωπος είναι εξίσου ονειρικός και… χάρτινος, αποκύημα της φαντασίας του Ιταλού Hugo Pratt. Ιταλοί φασίστες, θεοσοφιστές και μασόνοι περπατούν με την πλάτη στον τοίχο στο –κατά τον Ναπολέοντα– «ωραιότερο σαλόνι της Ευρώπης», που δεν είναι άλλο από την πλατεία του Αγίου Μάρκου. Τον μίτο για την έξοδο τόσο από τα σκοτεινά, στενά σοκάκια της Γαληνοτάτης, όσο και από το μυστήριο του «Fable de Venise», κρατά ο αινιγματικά εσωστρεφής Κόρτο. Κυκλοφορεί στα αγγλικά, στα γαλλικά, στα ιταλικά και στα ελληνικά ως «Βενετσιάνικο παραμύθι», από τη Μαμούθκομιξ. Όποια έκδοση και αν προτιμήσετε, θα «μιλήσει» στη γλώσσα σας! Αν δεν καταφέρει να σας… ταξιδέψει ένας τυχοδιώκτης ναυτικός, τότε μάλλον κανείς άλλος δεν θα μπορέσει!

Η Ντίσνεϊλαντ των απανταχού κομιξόφιλων είναι το «Ραντεβού στο Παρίσι» και –πιστέψτε με–, όταν σε περιμένει ένα βιβλίο του Enki Bilal, είναι αγένεια να το κάνεις να περιμένει! Τελευταίο άλμπουμ της τριλογίας του γεννημένου στην πρώην Γιουγκοσλαβία δημιουργού, που ξεχωρίζει με το πολύ προσωπικό στυλ γραφής του. Σε αυτό το κόμικ τίποτε δεν θυμίζει το Παρίσι όπως το ξέρουμε. Ποταμόπλοια στον Σηκουάνα, σακούλες από ονομαστά πολυκαταστήματα, ακόμη και αυτός ο πύργος του Άιφελ, έχουνε πεταχτεί στον κάδο της λήθης και οι σελίδες του άλμπουμ έχουν καλυφθεί από το παγωμένο μπλε ενός ουρανού που ξημερώνει στις παρυφές της φαντασίας του Bilal. Η Ευρώπη μπορεί να είναι κλασική, αλλά είναι και η μόνη ήπειρος που μπορεί να επανεφεύρει τον εαυτό της, αν και όποτε θέλει.

Τέλος, ο μόνος τρόπος για να περάσω από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού χωρίς να μπω σε αεροπλάνο είναι μέσα από της σελίδες του «New York. Life in the big city» του Will Eisner. Οι αναμνήσεις του επαναπροσδιορίζουν τον τόπο, τον χρόνο, και κυρίως το γιατί και από πότε η πόλη αυτή έγινε μύθος. Ποιος, πού ή πότε είναι ερωτήματα που έχουν απαντηθεί πολύ πριν και από πολύ πιο ειδικούς σχετικά με το μέγεθος και την ταυτότητα του Αμερικανού δημιουργού και του έργου του.

Θα μπορούσα να συνεχίσω επ’ άπειρον, αλλά κινδυνεύουμε να χαρακτηριστούμε «υπέρβαροι» από τον αρχισυντάκτη! Μη με πιέζετε, τα χέρια μου είναι δεμένα. Κι εγώ, απλή υπάλληλος είμαι, τη δουλειά μου κάνω, σε πόσα βιβλία νομίζετε ότι μπορώ, ταυτόχρονα, να σας κλείσω θέσεις aller-retour; Αυτό το καλοκαίρι Ίντερνετ, βιβλιοπωλεία, βιβλιοθήκες και bookcrossing υπόσχονται να μη σας στείλουν αδιάβαστους, πουθενά!