Για το δοκίμιο του Βασίλη Ν. Μίχου «Ευρώπη restart» (εκδ. Αρμός).
Γράφει ο Ιωάννης Αγραφιώτης
Ανέκαθεν η Ευρώπη είχε το διπλό ρόλο τόσο του ταγού όσο και του ισορροπιστή της υφηλίου. Πάντα πρωτοπόρος στην ανάπτυξη τεχνολογίας, στη γέννηση ιδεολογικών ρευμάτων, στις Τέχνες και τα Γράμματα – αλλά και σημείο συνάντησης και ώσμωσης των πολιτισμών των υπολοίπων λαών και περιοχών. Η ευρωπαϊκή κουλτούρα είναι πάντα το μέτρο και το ζητούμενο: ένας τρόπος ζωής που προϋποθέτει την ύπαρξη ειρήνης, ελευθερίας και αλληλεγγύης και εγγυάται τη διαιώνισή τους σε ένα πλαίσιο ευημερίας. Κι αυτό γιατί μόνο στην Ευρώπη συνδυάζονταν διαχρονικά η δημοκρατία με την ηθική. Μεγάλη τιμή αλλά ουδεμία έκπληξη, και τα δυο σχετίζονται άμεσα με την αρχαία Ελλάδα και τη Βυζαντινή μετεξέλιξή της.
Ωστόσο, είναι ακριβώς αυτές οι αξίες, αυτό το κεκτημένο της ανθρωπότητας που έχει οδηγήσει τα τελευταία χρόνια την ήπειρό μας σε αποτελμάτωση και παρακμή. Η Ευρώπη αυτοπαγιδεύτηκε: ακριβώς λόγω της σταθερής προσήλωσης στο δόγμα της απόλυτης ελευθερίας, επέτρεψε σταδιακά την ανάπτυξη ιδεών, πυρήνων και μηχανισμών που μεθοδικά απεργάστηκαν την αποδόμηση της οργανωμένης κοινωνίας. Το ξεχαρβάλωμα της Παιδείας στο όνομα της ακαδημαϊκής ασυδοσίας, η υπερπροβολή και τελικά επικράτηση της κουλτούρας του ατομικισμού αντί αυτής του ενεργού πολίτη, ο υπερ-δικαιωματισμός των πάσης φύσεως μειονοτήτων που τους επέτρεψε να διαμορφώνουν την ατζέντα με βάση την πολιτική ορθότητα και να επιβάλλουν τα «θέλω» τους εις βάρος της σιωπηλής πλειοψηφίας και η ειρηνική εισβολή εκατομμυρίων μεταναστών – όλα αυτά έγιναν με την ανοχή της Ευρώπης και στο όνομα των αξιών της.
Είναι παράλογο και παρά φύσει, αλλά η Ευρώπη με εγκληματική αφέλεια και μεγάλη προθυμία παρέδωσε το μέλλον της σε χέρια και μυαλά που δεν τρέφουν κανένα σεβασμό για την ευρωπαϊκή κουλτούρα. Και μάλιστα ακριβώς λόγω αυτής της κουλτούρας μοιάζει και ανήμπορη να αντιδράσει: ο κοινωνικός αυτοματισμός, οι ξεδοντιασμένοι θεσμοί και οι διεκπεραιωτικές πολιτικές ναρκοθετούν οποιαδήποτε απόπειρα αντίδρασης. Ακόμη χειρότερα, όποιος προσπαθεί να αντισταθεί, πέφτει αμέσως θύμα της cancel culture και υφίσταται δολοφονία χαρακτήρα, αποκτώντας τη ρετσινιά του αντι-Ευρωπαίου – τέτοιο θέατρο του παραλόγου θα το ζήλευε κι ο Ιονέσκο.
Ένα βιβλίο-καμπανάκι για το αδιέξοδο στο οποίο έχει περιέλθει η Ευρώπη, με το οποίο ο αναγνώστης του θα συνειδητοποιήσει άμεσα ότι τα πράγματα πολλές φορές δεν είναι όπως δείχνουν και ότι το πραγματικό γήπεδο της μάχης των ιδεών μπορεί να είναι άλλο από αυτό που φαίνεται.
Όλη αυτή την κατάσταση, τα αίτια, τους υπευθύνους και τα αποτελέσματα των επιλογών τους περιγράφει στο καινούριο του βιβλίο Ευρώπη restart ο Λαρισαίος μηχανικός Βασίλης Μίχος. Και τα περιγράφει με σαφήνεια, μεθοδικότητα (μηχανικός γαρ) και παραδείγματα που όλοι έχουμε δει στην καθημερινότητά μας. Ένα βιβλίο που καθρεφτίζει τη φιλοπονία και τις αξίες του συγγραφέα, καθώς η συγγραφή του απαίτησε ουσιαστική γνώση της παγκόσμιας Ιστορίας, συστηματική έρευνα αλλά και βαθιά αστική ευγένεια στην προσέγγιση δύσκολων θεμάτων όπως η πολιτική ορθότητα, η μετανάστευση και τα -αδιαμφισβήτητα- δικαιώματα των μειονοτήτων. Ένα βιβλίο-καμπανάκι για το αδιέξοδο στο οποίο έχει περιέλθει η Ευρώπη, με το οποίο ο αναγνώστης του θα συνειδητοποιήσει άμεσα ότι τα πράγματα πολλές φορές δεν είναι όπως δείχνουν και ότι το πραγματικό γήπεδο της μάχης των ιδεών μπορεί να είναι άλλο από αυτό που φαίνεται.
Και τελικά ένα βιβλίο αισιόδοξο: γιατί μόνο όταν εντρυφήσεις σε μια ζοφερή κατάσταση αποκτάς τη γνώση αλλά και τη μαχητικότητα που απαιτείται για να την ανατρέψεις. Φυσικά δεν υπάρχουν μαγικές λύσεις, ωστόσο η ενεργοποίηση των Ευρωπαίων είναι το πρώτο βήμα – τα επόμενα είναι η επιστροφή στην κλασική Παιδεία, στη μελέτη της Ιστορίας και στο πρότυπο του homo universalis με την Αναγεννησιακή του έννοια. Γιατί μόνο έτσι θα συνδυαστούν η κοινή λογική με την ενσυναίσθηση και το όραμα. Και γιατί μόνο τέτοιοι πολίτες μπορούν να επιβάλλουν και να ανεχθούν τις φαινομενικά αντι-δημοφιλείς πολιτικές που τελικά θα θωρακίσουν την Ευρώπη επ’ ωφελεία της ανθρωπότητας συνολικά.
* Ο ΙΩΑΝΝΗΣ ΑΓΡΑΦΙΩΤΗΣ είναι οφθαλμίατρος.
Δυο λόγια για τον συγγραφέα
Ο Βασίλης Μίχος είναι Λαρισαίος μηχανικός που παρέμεινε στην πόλη του και δραστηριοποιήθηκε επαγγελματικά, από το 1981, κυρίως στην εκτέλεση οικοδομικών έργων. Παράλληλα, από τα φοιτητικά του χρόνια έως και σήμερα αρθρογραφεί συχνά στον τύπο για θέματα κοινωνικού και πολιτικού ενδιαφέροντος.
Το 2000, κυκλοφόρησε σε ιδιωτική έκδοση το βιβλίο του Η πόλη Κιβωτός – Μία πρόταση μέλλοντος για την πόλη. Είναι παντρεμένος και έχει τρία, μεγάλα πλέον, παιδιά.
