HOUP opla mathimatikis katastrofis kentriki800

Για το βιβλιο της Cathy O' Neil «Όπλα μαθημαζικής καταστροφής - Πώς τα μεγάλα δεδομένα αυξάνουν την ανισότητα και απειλούν τη Δημοκρατία» (μτφρ. Παναγιώτης Δρεπανιώτης, εκδ. ΕΑΠ).

Του Ανδρέα Χατζηνικολάου

Πόσο επικίνδυνοι μπορεί να γίνουν οι αριθμοί για την δημοκρατία μας; Οι αλγόριθμοι μπορεί να αναπαράγουν αλλά και να γιγαντώσουν στερεότυπα όχι μόνο σε επίπεδο φύλου ή γένους αλλά και κοινωνικής τάξης. Μέσα από τον υπολογισμό μεταβλητών όπως η απόσταση της κατοικίας του υποψήφιου προς εργασία, το σχολείο στο οποίο έχει φοιτήσει, τις συνήθειες που έχει υιοθετήσει, οι αλγόριθμοι έχουν την τάση να απορρίπτουν βιογραφικά προτού καν διαβαστούν από το ανθρώπινο μάτι. Οι αλγόριθμοι δημιουργούν στοχευμένες διαφημίσεις κολεγιακών σπουδών όχι βάση των ικανοτήτων του ατόμου αλλά βάση των αδυναμιών και των εκ των προτέρων ακυρωμένων φιλοδοξιών του.

Το βιβλίο Όπλα μαθημαζικής καταστροφής της Cathy o’Neil προσπαθεί να σταθεί στον αντίποδα της ραγδαίας εξέλιξης των τομέων του μαθηματικού υπολογιστικού προγραμματισμού, των αλγορίθμων και των τεράστιων βάσεων δεδομένων που αυτοί δημιουργούν. Μπορεί να ιδωθεί σχηματικά ως το μέρος ενός διπόλου, ενός δυαδικού ψηφίου στη θέση του διακόπτη που θα ρίξει φως στον αναγνώστη σχετικά με τα πολυώνυμα συστήματα προγραμματισμού που καθορίζουν τις όψεις ολοένα και περισσότερων τομέων της ζωής και επηρεάζουν εν γένει τις πορείες τόσο των μεμονωμένων ατόμων όσο και των κοινωνικών συνόλων.

HOUP opla mathimatikis katastrofis PHOTO
Η Cathy o’Neil (1972) είναι μαθηματικός, ειδική σε θέματα δεδομένων είναι επίσης ιδρύτρια του ιστολογίου mathbabe.org. Αρθρογραφεί στο Bloomberg View. Σπούδασε μαθηματικά στο Πανεπιστήμιο Μπέρκλεϊ και έλαβε διδακτορικό της από το Χάρβαρντ. Το 1993 τιμήθηκε με το βραβείο Alice T. Schafer Prize. Μέχρι το 2007 εργάστηκε ως ερευνήτρια στο Μπάρναρντ Κόλετζ του Κολούμπια και στο ΜΙΤ. Στη συνέχεια εργάστηκε για χρηματοοικονομικές εταιρείες και funds και απηυδησμένη από τις πρακτικές τους έγινε ενεργό μέλος του κινήματος Occupy Wall Street. Ζει στη Νέα Υόρκη με τον σύζυγό της, επίσης μαθηματικό, καθηγητή στο Κολούμπια Aise Johan de Jong και τους τρεις γιους τους.
 

Η συγγραφέας δεν στρέφει την πολεμική της κατά της τεχνολογικής εξέλιξης και των προηγμένων μοντέλων που αυτές μπορούν να αναπτύξουν αλλά ενάντια στην καθολική και μαζική αποδοχή των υπολογιστικών δεδομένων όσο αυτά μπορούν να αναπαραγάγουν διακρίσεις και στερεότυπα, γενικεύοντας πλέον την επιρροή τους και καθιστώντας σχεδόν αδύνατο τον όποιο έλεγχο τους.

«Ο υπολογιστής έμαθε από τους ανθρώπους πως να κάνει διακρίσεις και ανταποκρίθηκε σε αυτή την αποστολή με εκπληκτική απόδοση» (σελ. 155).

Πολύ αναλυτικά σκιαγραφείται το άτεγκτο και άκαμπτο σκέλος των διαδικασιών που αφορούν από τις αξιολογήσεις των καθηγητών, τις επιδόσεις των υπαλλήλων, τα συστήματα αστυνόμευσης τομέων των πόλεων και σωφρονισμού των κρατουμένων μέχρι τις στοχευμένες επιθετικές διαφημίσεις των αμερικανικών κολεγίων, τον χώρο των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, αλλά και τον τομέα της αγοράς εργασίας. Με τη χρήση των μαθηματικών που τρέπονται τελικά σε «όπλα» εναντίον τουλάχιστον μέρους τις κοινωνίας τα δίκτυα γίνονται αδιαπέραστα για τους πολλούς, συμπαγή και τελικά αόρατα με την έννοια που αφορά την προσβασιμότητα και τον έλεγχο προς αυτά.

HOUP opla mathimatikis katastrofis exwfylloΜε την παράθεση πληθώρας παραδειγμάτων από προσωπικές εμπειρίες ατόμων, ομάδων και ολόκληρων κλάδων της αγοράς εργασίας και της κοινωνίας ευρύτερα, όπου πολίτες βρέθηκαν αντιμέτωποι με κάποια από τα «μαθηματικά όπλα», ο αναγνώστης εισπράττει ρέουσες τις εικόνες της αφήγησης ενός διαρκώς αυξανόμενου μαθηματικού χάους που δύναται να συναντήσει σε κάθε τομέα επιχειρούμενης ανέλιξης, οικονομικής ανόδου ή επίλυσης των ατομικών και πρακτικών ζητημάτων που αφορούν από την ελευθερία του ως και την επιβίωση του.

Τα στατιστικά υπολογιστικά μοντέλα μπορούν να έχουν καθολική εφαρμογή στον αθλητισμό καθώς κάθε επίδοση, κίνηση ή δεξιότητα είναι μετρήσιμη και ικανή ως μέγεθος προς ανάλυση με ολοένα και περισσότερα συνδυαστικά στοιχεία που προκύπτουν από την απτή δραστηριότητα του αθλητικού πλαισίου. Όταν όμως στοχεύουν στις εξατομικευμένες αδυναμίες των ανθρώπων τότε μοιάζουν να διαιωνίζουν τις χειρότερες πρακτικές εξαπάτησης που αρχικά υπόσχονταν να εξαλείψουν. Η επιστήμη των μαθηματικών μπορεί με τη χρήση των καλά κλειδωμένων μυστικών από αυτούς που τα γνωρίζουν να γίνει καλός και μαζικά επικερδής αγωγός της ανθρώπινης αδυναμίας και πολλαπλασιαστής του ανθρώπινου πόνου.

Η συγγραφέας έχει εργαστεί επί σειρά ετών σε πολλούς νευραλγικούς τομείς της επιστήμης της και καταθέτει ενδελεχώς την εμπειρία της από τους τρόπους, τις πρακτικές το κλίμα, τα ζητούμενα και τις στοχεύσεις ενός δικτύου που εξελίσσεται με πληθώρα στρεβλώσεων ανατροφοδοτώντας συνεχώς τον εαυτό του, μακριά και αντίθετα από την αρχική και πολλά υποσχόμενη θέση του προς τον δρόμο της προόδου και του εκδημοκρατισμού των ανθρώπινων κοινωνιών. Το κείμενο επιχειρεί να θέσει με εμβληματικό τρόπο τα ηθικά ζητήματα που προκύπτουν από αυτό τον τομέα της αλματώδους τεχνολογικής προόδου, που σε πολλά σημεία δεν είναι παρά άλυτες ηθικές υποθέσεις του ανθρώπινου γίγνεσθαι από τα βάθη των καιρών, και έτσι λειτουργεί ως ένα σύγχρονο εγχειρίδιο πολιτικής και φιλοσοφικής σκέψης και προβληματισμού. Το βιβλίο είναι αφιερωμένο σε όλους τους αδικημένους.


 Απόσπασμα από το βιβλίο

«Η τρωτότητα αξίζει χρυσάφι. Πάντα έτσι ήταν. Φανταστείτε έναν πλανόδιο κομπογιαννίτη σε ένα παλιό γουέστερν. Έρχεται στην πόλη με την άμαξα του γεμάτη βαζάκια που κροταλίζουν. Όταν πιάνει να ασχοληθεί με μια ηλικιωμένη πελάτισσα, αναζητά τις αδυναμίες της. Περιστρέφει με αγωνία την παλιά της βέρα που, κρίνοντας από την όψη της πρησμένης άρθρωσης του δακτύλου της, θα μείνει σφηνωμένη εκεί μέχρι το τέλος της ζωής της. Αρθρίτιδα. Έτσι, όταν θα της παινέψει τα προϊόντα του, θα εστιάσει στην ασχήμια των δοντιών της και στα πονεμένα χέρια της. Μπορεί να της υποσχεθεί ότι θα αποκαταστήσουν την ομορφιά του χαμόγελου της και θα απαλύνουν τον πόνο στις αρθρώσεις της. Με αυτή τη γνώση, ξέρει ότι έχει φτάσει στα μισά της πώλησης, πριν καν καθαρίσει τον λαιμό του για να της μιλήσει» (σελ 99-100 του βιβλίου).

politeia link more


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Η δύναμη της αγάπης», του Μάρτιν Λούθερ Κινγκ – Μια πνευματική αυτοβιογραφία

«Η δύναμη της αγάπης», του Μάρτιν Λούθερ Κινγκ – Μια πνευματική αυτοβιογραφία

Για το βιβλίο «Η δύναμη της αγάπης - Εκλογή από τα κηρύγματά του» του Μάρτιν Λούθερ Κινγκ (μτφρ. Θανάσης Θ. Νιάρχος) που κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Καστανιώτη. 

Του Μύρωνα Ζαχαράκη

Ο αγώνας του Μάρτιν Λούθερ Κινγκ για τα δικαιώματα των μαύρων πολ...

Το φαινόμενο της προσκόλλησης, του Πίτερ Λάβενχαϊμ

Το φαινόμενο της προσκόλλησης, του Πίτερ Λάβενχαϊμ

Για το βιβλίο «Το φαινόμενο της προσκόλλησης» του Peter Lovenheim (μτφρ. Χριστόδουλος Λιθαρής, εκδ. Διόπτρα). Η συναισθηματική «προσκόλληση» και η σημασία της για τις σχέσεις μας.

Του Μύρωνα Ζαχαράκη

Η θεωρία της προσκόλλησης (“attachment theory”) αποτ...

Μια φορά κι έναν καιρό… των Φωτεινής Μηλιώνη και Βασιλικής Μηλιώνη

Μια φορά κι έναν καιρό… των Φωτεινής Μηλιώνη και Βασιλικής Μηλιώνη

Για τις μελέτες των Φωτεινής Μηλιώνη και Βασιλικής Μηλιώνη «Μια φορά κι έναν καιρό… – Μελέτες για τα αναμορφωτήρια και την παραβατικότητα των ανηλίκων» (εκδόσεις ΑΩ).

Της Διώνης Δημητριάδου

Παραβατικότητα ανηλίκων κ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Αριστείδης Χατζής: «Το 1821 υπήρχε μια εξαιρετικά προχωρημένη δυναμική αστική τάξη»

Αριστείδης Χατζής: «Το 1821 υπήρχε μια εξαιρετικά προχωρημένη δυναμική αστική τάξη»

Συνέντευξη με τον ιστορικό Αριστείδη Χατζή, με αφορμή το βιβλίο του «Ο Ενδοξότερος Αγώνας, Η Ελληνική Επανάσταση του 1821» που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Παπαδόπουλος.

Του K.B. Κατσουλάρη

Έχετε εμπνευστεί τον τίτλο του βιβλίου σας από μια επισ...

«Utopia avenue», του Ντέιβιντ Μίτσελ – μια πολυσέλιδη μπαλάντα για τη νιότη, τις φιλοδοξίες, τη φιλία (κριτική)

«Utopia avenue», του Ντέιβιντ Μίτσελ – μια πολυσέλιδη μπαλάντα για τη νιότη, τις φιλοδοξίες, τη φιλία (κριτική)

Για το μυθιστόρημα του David Mitchell «Utopia avenue» (μτφρ. Μαρία Ξυλούρη, εκδ. Μεταίχμιο). Στην κεντρική εικόνα, ο David Bowie σε ιδιωτικό πάρτι στο Λος Άντζελες το 1971.

Του Διονύση Μαρίνου

Κιθαριστικά ριφ που κυλούν σαν διαμαντόπετρες. Μπασιστικά π...

«Μάντρα, Μάντρα, τι μαγειρεύεις;», της Γιώτας Κ. Αλεξάνδρου (κριτική)

«Μάντρα, Μάντρα, τι μαγειρεύεις;», της Γιώτας Κ. Αλεξάνδρου (κριτική)

Για την εικονογραφημένη παραμυθική ιστορία «Μάντρα, Μάντρα τι μαγειρεύεις», της Γιώτας Κ. Αλεξάνδρου, σε εικονογράφηση Αιμιλίας Κονταίου που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ελληνοεκδοτική.

Του Γιάννη Σ. Παπαδάτου

Ένα μεγάλ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Στο σπίτι: Μια περιδιάβαση στην Ιστορία από δωμάτιο σε δωμάτιο», του Μπιλ Μπράισον (προδημοσίευση)

«Στο σπίτι: Μια περιδιάβαση στην Ιστορία από δωμάτιο σε δωμάτιο», του Μπιλ Μπράισον (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Bill Bryson «Στο σπίτι: Μια περιδιάβαση στην Ιστορία από δωμάτιο σε δωμάτιο» (μτφρ. Κωστής Πανσέληνος), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 8 Δεκεμβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ο ΠΙΝΑΚΑΣ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡ...

«Ξενοδοχείο Metropol», του Όιγκεν Ρούγκε (προδημοσίευση)

«Ξενοδοχείο Metropol», του Όιγκεν Ρούγκε (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Eugen Ruge «Ξενοδοχείο Metropol» (μτφρ. Γιώτα Λαγουδάκου), το οποίο κυκλοφορεί στις 6 Δεκεμβρίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Συζήτηση στον πέμπτο όροφο

...
«Τα πουλιά που ήθελαν να τραγουδήσουν», της Τσάρλι Τζέιν Άντερς (προδημοσίευση)

«Τα πουλιά που ήθελαν να τραγουδήσουν», της Τσάρλι Τζέιν Άντερς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο της Charlie Jane Anders «Τα πουλιά που ήθελαν να τραγουδήσουν» (μτφρ. Πόλυ Μοσχοπούλου), το οποίο κυκλοφορεί στις 30 Νοεμβρίου από τις εκδόσεις Φουρφούρι.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Το Δέντρο δεν μιλούσε. ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Παγκόσμια Ημέρα κατά του AIDS: Δυο πολύ χρήσιμα βιβλία

Παγκόσμια Ημέρα κατά του AIDS: Δυο πολύ χρήσιμα βιβλία

Η επιδημία του AIDS επηρεάζει με πολλούς τρόπους τη ζωή χιλιάδων οροθετικών στη χώρα μας ενώ οι νέες μολύνσεις κάθε χρόνο είναι εκατοντάδες. Το 1988 ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας καθιέρωσε την 1η Δεκεμβρίου ως Παγκόσμια Ημέρα κατά του AIDS. Προσεγγίζουμε το θέμα με οδηγούς δύο καλά βιβλία, πολύ διακριτά μεταξύ τους...

Εδώ Πολυτεχνείο: Όλα όσα πρέπει να γνωρίζουν τα παιδιά σε δυο βιβλία

Εδώ Πολυτεχνείο: Όλα όσα πρέπει να γνωρίζουν τα παιδιά σε δυο βιβλία

Καθώς η χρονική απόσταση που μας χωρίζει από την εξέγερση του Πολυτεχνείου πλησιάζει τον μισό αιώνα, τίθεται το ερώτημα πώς να μιλήσουμε στα σημερινά παιδιά για ένα από τα κομβικότερα γεγονότα της σύγχρονης Ιστορίας της Ελλάδας που για τα ίδια δεν είναι παρά μια αργία μεταξύ 28ης Οκτωβρίου και Χριστουγέννων.

...
11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

Είκοσι χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από τα γεγονότα που μας εισήγαγαν στον 21ο αιώνα. Ήταν η μεγαλύτερη και πιο σοκαριστική αλληλουχία τρομοκρατικών ενεργειών που έγινε ποτέ, με μερικά λεπτά διαφορά: οι επιθέσεις στους Δίδυμους Πύργους στη Νέα Υόρκη, και στο Πεντάγωνο στην Ουάσιγκτον, την 11η Σεπτεμβρίου του 2001. Α...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ

ΞΕΧΩΡΙΣΑΜΕ

ΝΑ ΑΛΛΟ ΕΝΑ