HOUP opla mathimatikis katastrofis kentriki800

Για το βιβλιο της Cathy O' Neil «Όπλα μαθημαζικής καταστροφής - Πώς τα μεγάλα δεδομένα αυξάνουν την ανισότητα και απειλούν τη Δημοκρατία» (μτφρ. Παναγιώτης Δρεπανιώτης, εκδ. ΕΑΠ).

Του Ανδρέα Χατζηνικολάου

Πόσο επικίνδυνοι μπορεί να γίνουν οι αριθμοί για την δημοκρατία μας; Οι αλγόριθμοι μπορεί να αναπαράγουν αλλά και να γιγαντώσουν στερεότυπα όχι μόνο σε επίπεδο φύλου ή γένους αλλά και κοινωνικής τάξης. Μέσα από τον υπολογισμό μεταβλητών όπως η απόσταση της κατοικίας του υποψήφιου προς εργασία, το σχολείο στο οποίο έχει φοιτήσει, τις συνήθειες που έχει υιοθετήσει, οι αλγόριθμοι έχουν την τάση να απορρίπτουν βιογραφικά προτού καν διαβαστούν από το ανθρώπινο μάτι. Οι αλγόριθμοι δημιουργούν στοχευμένες διαφημίσεις κολεγιακών σπουδών όχι βάση των ικανοτήτων του ατόμου αλλά βάση των αδυναμιών και των εκ των προτέρων ακυρωμένων φιλοδοξιών του.

Το βιβλίο Όπλα μαθημαζικής καταστροφής της Cathy o’Neil προσπαθεί να σταθεί στον αντίποδα της ραγδαίας εξέλιξης των τομέων του μαθηματικού υπολογιστικού προγραμματισμού, των αλγορίθμων και των τεράστιων βάσεων δεδομένων που αυτοί δημιουργούν. Μπορεί να ιδωθεί σχηματικά ως το μέρος ενός διπόλου, ενός δυαδικού ψηφίου στη θέση του διακόπτη που θα ρίξει φως στον αναγνώστη σχετικά με τα πολυώνυμα συστήματα προγραμματισμού που καθορίζουν τις όψεις ολοένα και περισσότερων τομέων της ζωής και επηρεάζουν εν γένει τις πορείες τόσο των μεμονωμένων ατόμων όσο και των κοινωνικών συνόλων.

HOUP opla mathimatikis katastrofis PHOTO
Η Cathy o’Neil (1972) είναι μαθηματικός, ειδική σε θέματα δεδομένων είναι επίσης ιδρύτρια του ιστολογίου mathbabe.org. Αρθρογραφεί στο Bloomberg View. Σπούδασε μαθηματικά στο Πανεπιστήμιο Μπέρκλεϊ και έλαβε διδακτορικό της από το Χάρβαρντ. Το 1993 τιμήθηκε με το βραβείο Alice T. Schafer Prize. Μέχρι το 2007 εργάστηκε ως ερευνήτρια στο Μπάρναρντ Κόλετζ του Κολούμπια και στο ΜΙΤ. Στη συνέχεια εργάστηκε για χρηματοοικονομικές εταιρείες και funds και απηυδησμένη από τις πρακτικές τους έγινε ενεργό μέλος του κινήματος Occupy Wall Street. Ζει στη Νέα Υόρκη με τον σύζυγό της, επίσης μαθηματικό, καθηγητή στο Κολούμπια Aise Johan de Jong και τους τρεις γιους τους.
 

Η συγγραφέας δεν στρέφει την πολεμική της κατά της τεχνολογικής εξέλιξης και των προηγμένων μοντέλων που αυτές μπορούν να αναπτύξουν αλλά ενάντια στην καθολική και μαζική αποδοχή των υπολογιστικών δεδομένων όσο αυτά μπορούν να αναπαραγάγουν διακρίσεις και στερεότυπα, γενικεύοντας πλέον την επιρροή τους και καθιστώντας σχεδόν αδύνατο τον όποιο έλεγχο τους.

«Ο υπολογιστής έμαθε από τους ανθρώπους πως να κάνει διακρίσεις και ανταποκρίθηκε σε αυτή την αποστολή με εκπληκτική απόδοση» (σελ. 155).

Πολύ αναλυτικά σκιαγραφείται το άτεγκτο και άκαμπτο σκέλος των διαδικασιών που αφορούν από τις αξιολογήσεις των καθηγητών, τις επιδόσεις των υπαλλήλων, τα συστήματα αστυνόμευσης τομέων των πόλεων και σωφρονισμού των κρατουμένων μέχρι τις στοχευμένες επιθετικές διαφημίσεις των αμερικανικών κολεγίων, τον χώρο των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, αλλά και τον τομέα της αγοράς εργασίας. Με τη χρήση των μαθηματικών που τρέπονται τελικά σε «όπλα» εναντίον τουλάχιστον μέρους τις κοινωνίας τα δίκτυα γίνονται αδιαπέραστα για τους πολλούς, συμπαγή και τελικά αόρατα με την έννοια που αφορά την προσβασιμότητα και τον έλεγχο προς αυτά.

HOUP opla mathimatikis katastrofis exwfylloΜε την παράθεση πληθώρας παραδειγμάτων από προσωπικές εμπειρίες ατόμων, ομάδων και ολόκληρων κλάδων της αγοράς εργασίας και της κοινωνίας ευρύτερα, όπου πολίτες βρέθηκαν αντιμέτωποι με κάποια από τα «μαθηματικά όπλα», ο αναγνώστης εισπράττει ρέουσες τις εικόνες της αφήγησης ενός διαρκώς αυξανόμενου μαθηματικού χάους που δύναται να συναντήσει σε κάθε τομέα επιχειρούμενης ανέλιξης, οικονομικής ανόδου ή επίλυσης των ατομικών και πρακτικών ζητημάτων που αφορούν από την ελευθερία του ως και την επιβίωση του.

Τα στατιστικά υπολογιστικά μοντέλα μπορούν να έχουν καθολική εφαρμογή στον αθλητισμό καθώς κάθε επίδοση, κίνηση ή δεξιότητα είναι μετρήσιμη και ικανή ως μέγεθος προς ανάλυση με ολοένα και περισσότερα συνδυαστικά στοιχεία που προκύπτουν από την απτή δραστηριότητα του αθλητικού πλαισίου. Όταν όμως στοχεύουν στις εξατομικευμένες αδυναμίες των ανθρώπων τότε μοιάζουν να διαιωνίζουν τις χειρότερες πρακτικές εξαπάτησης που αρχικά υπόσχονταν να εξαλείψουν. Η επιστήμη των μαθηματικών μπορεί με τη χρήση των καλά κλειδωμένων μυστικών από αυτούς που τα γνωρίζουν να γίνει καλός και μαζικά επικερδής αγωγός της ανθρώπινης αδυναμίας και πολλαπλασιαστής του ανθρώπινου πόνου.

Η συγγραφέας έχει εργαστεί επί σειρά ετών σε πολλούς νευραλγικούς τομείς της επιστήμης της και καταθέτει ενδελεχώς την εμπειρία της από τους τρόπους, τις πρακτικές το κλίμα, τα ζητούμενα και τις στοχεύσεις ενός δικτύου που εξελίσσεται με πληθώρα στρεβλώσεων ανατροφοδοτώντας συνεχώς τον εαυτό του, μακριά και αντίθετα από την αρχική και πολλά υποσχόμενη θέση του προς τον δρόμο της προόδου και του εκδημοκρατισμού των ανθρώπινων κοινωνιών. Το κείμενο επιχειρεί να θέσει με εμβληματικό τρόπο τα ηθικά ζητήματα που προκύπτουν από αυτό τον τομέα της αλματώδους τεχνολογικής προόδου, που σε πολλά σημεία δεν είναι παρά άλυτες ηθικές υποθέσεις του ανθρώπινου γίγνεσθαι από τα βάθη των καιρών, και έτσι λειτουργεί ως ένα σύγχρονο εγχειρίδιο πολιτικής και φιλοσοφικής σκέψης και προβληματισμού. Το βιβλίο είναι αφιερωμένο σε όλους τους αδικημένους.


 Απόσπασμα από το βιβλίο

«Η τρωτότητα αξίζει χρυσάφι. Πάντα έτσι ήταν. Φανταστείτε έναν πλανόδιο κομπογιαννίτη σε ένα παλιό γουέστερν. Έρχεται στην πόλη με την άμαξα του γεμάτη βαζάκια που κροταλίζουν. Όταν πιάνει να ασχοληθεί με μια ηλικιωμένη πελάτισσα, αναζητά τις αδυναμίες της. Περιστρέφει με αγωνία την παλιά της βέρα που, κρίνοντας από την όψη της πρησμένης άρθρωσης του δακτύλου της, θα μείνει σφηνωμένη εκεί μέχρι το τέλος της ζωής της. Αρθρίτιδα. Έτσι, όταν θα της παινέψει τα προϊόντα του, θα εστιάσει στην ασχήμια των δοντιών της και στα πονεμένα χέρια της. Μπορεί να της υποσχεθεί ότι θα αποκαταστήσουν την ομορφιά του χαμόγελου της και θα απαλύνουν τον πόνο στις αρθρώσεις της. Με αυτή τη γνώση, ξέρει ότι έχει φτάσει στα μισά της πώλησης, πριν καν καθαρίσει τον λαιμό του για να της μιλήσει» (σελ 99-100 του βιβλίου).

politeia link more

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Γκούτλαντ – Ο Γουσταύος Κλάους και η χώρα του κρασιού» του Νίκου Μπακουνάκη (κριτική)

«Γκούτλαντ – Ο Γουσταύος Κλάους και η χώρα του κρασιού» του Νίκου Μπακουνάκη (κριτική)

Για το βιβλίο του Νίκου Μπακουνάκη «Γκούτλαντ – Ο Γουσταύος Κλάους και η χώρα του κρασιού» (εκδ. Πόλις). Κεντρική εικόνα: Ο Γουσταύος, η γυναίκα του Θωμαΐδα, το γένος Καρπούνη, και η κόρη τους Αμαλία. Φωτογραφία στούντιο, γύρω στο 1870, από τον φωτογράφο πορτρέτων του Μονάχου Ματίας Πέσενμπαχερ.

Γράφει ...

«Γιατί η πολιτική αποτυγχάνει» του Μπεν Άνσελ (κριτική) – Οι πέντε παγίδες της δημοκρατίας και πώς να τις αποφύγουμε

«Γιατί η πολιτική αποτυγχάνει» του Μπεν Άνσελ (κριτική) – Οι πέντε παγίδες της δημοκρατίας και πώς να τις αποφύγουμε

Για το βιβλίο του Μπεν Άνσελ [Ben Ansell] «Γιατί η πολιτική αποτυγχάνει» (μτφρ. Γιώργος Μαραγκός, εκδ. Μεταίχμιο).

Γράφει ο Γιώργος Σιακαντάρης

Η πολιτική αποτυγχάνει όταν πιστεύουμε ή υποκρινόμαστε πως πιστεύουμε ότι μπορο...

«Ιστορία των επιχειρήσεων Ωνάση 1924-1975» − Έτσι χτίστηκε ο μύθος του Έλληνα κροίσου

«Ιστορία των επιχειρήσεων Ωνάση 1924-1975» − Έτσι χτίστηκε ο μύθος του Έλληνα κροίσου

Για τον τόμο του Ιδρύματος Ωνάση «Ιστορία των επιχειρήσεων Ωνάση 1924-1975» (εκδ. Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης). Κεντρική εικόνα: (από αριστερά) Θεόδωρος Γαροφαλίδης, Σοφοκλής Βενιζέλος, Αριστοτέλης Ωνάσης. Πηγή: Αρχείο Ωνάση, Αρχείο Κλεισθένη Δασκαλάκου.

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος

...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Γυναικεία Βραβεία Μυθοπλασίας και non fiction - Women's prize 2024: Νικήτριες οι Γκανεσανάνθαν και Ναόμι Κλάιν

Γυναικεία Βραβεία Μυθοπλασίας και non fiction - Women's prize 2024: Νικήτριες οι Γκανεσανάνθαν και Ναόμι Κλάιν

Και τα δύο βιβλία που βραβεύτηκαν με το Women's prize 2024 εξετάζουν τον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι παρασύρονται από τον εξτρεμισμό. Κεντρική εικόνα: αριστερά η Naomi Klein και δεξιά η V.V. Ganeshananthan.

Επιμέλεια: Book Press

...
Βραβεία Αναγνώστη 2024: Στη Λίζυ Τσιριμώκου το Μεγάλο βραβείο –  Όλοι οι βραβευθέντες και τα βιβλία τους

Βραβεία Αναγνώστη 2024: Στη Λίζυ Τσιριμώκου το Μεγάλο βραβείο – Όλοι οι βραβευθέντες και τα βιβλία τους

Απονεμήθηκαν τα Βραβεία του Αναγνώστη 2024 για βιβλία που εκδόθηκαν το 2023. Η τελετή απονομής, διοργανώθηκε, όπως κάθε χρόνο, στο Μουσείο Μπενάκη. 

Επιμέλεια: Book Press

Το μεγάλο τιμητικό βραβείο για το σύνολο του έργου της απονεμήθηκε στη ...

10 κλασικά λογοτεχνικά έργα που έφεραν στο φως τη ΛΟΑΤΚΙ+ εμπειρία

10 κλασικά λογοτεχνικά έργα που έφεραν στο φως τη ΛΟΑΤΚΙ+ εμπειρία

Τα τελευταία χρόνια, η κουίρ λογοτεχνία έχει ανανεωθεί με σύγχρονους εκπροσώπους όπως ο Όσεαν Βουόνγκ ή η Κάρμεν Μαρία Ματσάδο. Εάν αναζητούσαμε, όμως, τις βάσεις ενός κουίρ λογοτεχνικού Κανόνα θα έπρεπε να πάμε πιο πίσω, σε κάποια βιβλία καθοριστικά για την ομοερωτική λογοτεχνία αλλά και για τη λογοτεχνία γενικότερ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Μικρές δοκιμές» του Αντώνη Μακρυδημήτρη (προδημοσίευση)

«Μικρές δοκιμές» του Αντώνη Μακρυδημήτρη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του ομότιμου καθηγητή ΕΚΠΑ Αντώνη Μακρυδημήτρη «Μικρές δοκιμές», το οποίο θα κυκλοφορήσει το επόμενο διάστημα από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Το μείζον πρόβλημα στην εποχή μας έχει ...

«Αποστολή στο Βερολίνο» του Λεν Ντέιτον (προδημοσίευση)

«Αποστολή στο Βερολίνο» του Λεν Ντέιτον (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το κατασκοπικό μυθιστόρημα του Λεν Ντέιτον [Len Deighton] «Αποστολή στο Βερολίνο» (μτφρ. Αντώνης Καλοκύρης), το οποίο κυκλοφορεί αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

«Μάλλον φέρνουν κ...

«Η Τσέστερφιλντ του πέμπτου ορόφου» της Ναταλί Ρονβό (προδημοσίευση)

«Η Τσέστερφιλντ του πέμπτου ορόφου» της Ναταλί Ρονβό (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη νουβέλα της Λουξεμβουργιανής συγγραφέως Ναταλί Ρονβό [Nathalie Ronvaux] «Η Τσέστερφιλντ του πέμπτου ορόφου» (μτφρ. Χάρης Παπαϊωάννου), η οποία κυκλοφορεί αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις Βακχικόν.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

10 κλασικά λογοτεχνικά έργα που έφεραν στο φως τη ΛΟΑΤΚΙ+ εμπειρία

10 κλασικά λογοτεχνικά έργα που έφεραν στο φως τη ΛΟΑΤΚΙ+ εμπειρία

Τα τελευταία χρόνια, η κουίρ λογοτεχνία έχει ανανεωθεί με σύγχρονους εκπροσώπους όπως ο Όσεαν Βουόνγκ ή η Κάρμεν Μαρία Ματσάδο. Εάν αναζητούσαμε, όμως, τις βάσεις ενός κουίρ λογοτεχνικού Κανόνα θα έπρεπε να πάμε πιο πίσω, σε κάποια βιβλία καθοριστικά για την ομοερωτική λογοτεχνία αλλά και για τη λογοτεχνία γενικότερ...

Έρχονται ημέρες Euro 2024: Τρία πρόσφατα βιβλία που μας θυμίζουν πως το ποδόσφαιρο είναι μαγεία, συγκινήσεις και σπουδαία κατορθώματα

Έρχονται ημέρες Euro 2024: Τρία πρόσφατα βιβλία που μας θυμίζουν πως το ποδόσφαιρο είναι μαγεία, συγκινήσεις και σπουδαία κατορθώματα

Σε λίγες ημέρες ξεκινάει το Euro 2024 στη Γερμανία κι όλη η ποδοσφαιρική Ευρώπη ετοιμάζεται να ζήσει τη γιορτή. Σας προτείνουμε τρία πρόσφατα βιβλία, αμιγώς ποδοσφαιρικά, που θα σας βάλουν στο κλίμα της διοργάνωσης. Κεντρική εικόνα: Ο Θοδωρής Ζαγοράκης σηκώνει την βαρύτιμη κούπα του Euro μέσα στο Στάδιο Ντα Λουζ της...

Τζον Γκρίσαμ: Ο μετρ του δικαστικού θρίλερ επιστρέφει

Τζον Γκρίσαμ: Ο μετρ του δικαστικού θρίλερ επιστρέφει

Με αφορμή την έκδοση του βιβλίου του «Η λίστα του δικαστή» (μτφρ. Γιώργος Μπαρουξής, εκδ. Ελληνικά Γράμματα) εξετάζουμε την ξεχωριστή περίπτωση του Αμερικανού συγγραφέα που είναι μετρ των δικαστικών θρίλερ (και όχι μόνο), με πωλήσεις που ξεπερνούν τα 300 εκατ. αντίτυπα παγκοσμίως. Κεντρική εικόνα: © achiev...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ