china kentriki 2

Για το βιβλίο του Έβαν Όσνος «Η εποχή της φιλοδοξίας – Τα παιχνίδια της τύχης, της αλήθειας και της πίστης σε μια Κίνα που μεταμορφώνεται» (μτφρ. Νικηφόρος Σταματάκης, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης).

Του Θόδωρου Σούμα

Η εποχή της φιλοδοξίας είναι η γραπτή μαρτυρία, πεντακοσίων περίπου σελίδων, του έμπειρου κι αμερόληπτου Αμερικανού δημοσιογράφου Έβαν Όσνος, για τη σύγχρονη Κίνα, στην οποία έζησε οκτώ χρόνια κάνοντας έρευνες ή ρεπορτάζ, συνεντεύξεις και συναντήσεις με απλούς ή διάσημους ανθρώπους. Ο Όσνος επιδίωξε και κατόρθωσε με μεγάλη επιτυχία και έμπνευση να ψηλαφίσει και να διερευνήσει την κοινωνική, οικονομική, πολιτιστική-πολιτισμική και πολιτική διάσταση της πορείας της σύγχρονης Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας.

Το μεγάλο επίτευγμα του Όσνος συνίσταται στη φρεσκάδα, τη γλαφυρότητα, στη ζωντάνια και ειλικρίνεια, χωρίς προκατασκευασμένες ιδέες και προκαταλήψεις, με τις οποίες πλησίασε πολλούς Κινέζους, συνομίλησε άμεσα και με εμπιστοσύνη μαζί τους, έγινε φίλος τους και εκμαίευσε, χάρη στην ανθρωπιά και την κοινωνικότητά του, τις απόψεις τους, τις φιλοδοξίες τους, τα όνειρά τους, τις προσπάθειές τους για μια πιο άνετη και αξιοπρεπή ζωή... Άνοιξε διάλογο, με αμοιβαία εμπιστοσύνη, με απλούς αλλά και διακεκριμένους ανθρώπους, με Κινέζους που αγωνίζονται να ζήσουν μια εύπορη ζωή μακριά από τη μεγάλη φτώχεια της σκληρής μαοϊκής περιόδου ή που επιδιώκουν να κριτικάρουν, να διορθώσουν και να βελτιώσουν, να μεταρρυθμίσουν το άτεγκτο, ανελεύθερο μονοκομματικό καθεστώς της Λ.Δ. Κίνας, που μοιάζει με ολοκληρωτικό καθεστώς με αδυσώπητα καλπάζουσα καπιταλιστική οικονομία, διοικούμενο αυταρχικά από μια αριστοκρατία, από ένα Κόμμα προνομιούχων και πλουσίων, το οποίο επικαλείται τον μαρξισμό για να εμπεδώσει τη μονοκρατορία του.

Δύσκολες πολιτικές ισορροπίες

Το Κ.Κ. Κίνας επιδιώκει και καταφέρνει να κρατήσει τη δύσκολη ισορροπία ανάμεσα στον στόχο να ανεβάσει ακόμη περισσότερο το οικονομικό επίπεδο ζωής των Κινέζων, να διασφαλίσει την περαιτέρω μεγέθυνση της ανάπτυξης, αλλά και, ικανοποιώντας τους οικονομικά και βιοτικά, να αμβλύνει τις απαιτήσεις τους για πολιτικές μεταρρυθμίσεις και φιλελευθεροποίηση, ώστε να συνεχίσουν να αποδέχονται το καθεστώς της κομμουνιστικής, καταδυναστευτικής μονοκρατορίας. Η ριζική πολιτική και οικονομική στροφή, ο ριζικός επαναπροσανατολισμός της Λ.Δ. της Κίνας έναντι της αυστηρής, κεντρικά σχεδιασμένης και καθοδηγούμενης, μαοϊκής σοσιαλιστικής οικονομίας, ξεκίνησε από έναν άλλο σημαντικό, ανοιχτόμυαλο και νεωτεριστή ηγέτη, τον Ντενγκ Σιαοπίνγκ, στις αρχές της δεκαετίας του 1980. Ο Ντενγκ Σιαοπίνγκ, αν και ιστορικός ηγέτης του ΚΚΚ, είχε κι αυτός πέσει σε δυσμένεια κατά τη διάρκεια της εξτρεμιστικής κι αιματηρής, άκραία καταπιεστικής και καταστροφικής για τον πολιτισμό, την οικονομία και τις επιστήμες, πολιτιστικής επανάστασης του Μάο, της γυναίκας του και του στρατηγού Λιν Πιάο. Ο Ντενγκ κατόρθωσε να μείνει στην αφάνεια και να επιβιώσει και μάλιστα, μετά τον θάνατο του Μάο το 1976, να ξανανέβει στην ιεραρχία του ΚΚΚ και να το καθοδηγήσει στον δρόμο της ελεύθερης οικονομίας και της καπιταλιστικής αγοράς, ώστε να μπορέσει να βγάλει τους Κινέζους, ιδιαίτερα τους φτωχούς, από την ανέχεια, τη δυσκινησία και την κοινωνικοοικονομική αδράνεια της άτεγκτης και σκληροπυρηνικής μαοϊκής εποχής.

Ο Ντενγκ μεταρρύθμισε αποφασιστικά την οικονομία, δίνοντας κίνητρα και ευκαιρίες πλουτισμού στον μέσο Κινέζο, ακόμη και τον απομονωμένο, πάμπτωχο και «καθυστερημένο» αγρότη, στο πλαίσιο της ελεύθερης αγοράς, ήταν όμως και αυτός που έδωσε τη διαταγή για τη βίαιη, ανελέητη καταστολή της διαμαρτυρίας και εξέγερσης των φοιτητών στην πλατεία Τιενανμέν, υπέρ της δημοκρατίας και των ελευθεριών.

Ο Ντενγκ μεταρρύθμισε αποφασιστικά την οικονομία, δίνοντας κίνητρα και ευκαιρίες πλουτισμού στον μέσο Κινέζο, ακόμη και τον απομονωμένο, πάμπτωχο και «καθυστερημένο» αγρότη, στο πλαίσιο της ελεύθερης αγοράς, ήταν όμως και αυτός που έδωσε τη διαταγή για τη βίαιη, ανελέητη καταστολή της διαμαρτυρίας και εξέγερσης των φοιτητών στην πλατεία Τιενανμέν. Ο Ντενγκ και οι συνεργάτες του μεταρρυθμιστές επέλεξαν να βοηθήσουν τους Κινέζους να μπουν στον δρόμο της καπιταλιστικής ανάπτυξης, αποδεχόμενοι όμως το status quo του μονοκρατορικού / δικτατορικού καθεστώτος που θα συνέχιζε να καθοδηγείται απαρέγκλιτα από το ιστορικό ΚΚΚ του Μάο Τσε-Τουνγκ.

Από τις συζητήσεις και συνεντεύξεις του Όσνος αντιλαμβανόμαστε πως η πλειονότητα των σημερινών Κινέζων, αν και επιθυμούν τη διεύρυνση της δημοκρατίας και την πολιτική μεταρρύθμισή της, αποδέχονται ως ένα –λειτουργικό– βαθμό, τη συμβιβαστική και βολική ανταλλαγή της ελευθερίας με τον πλούτο. Η στόχευση του ΚΚΚ είναι πρωτίστως η ανταλλαγή της ευημερίας με τη δημοκρατία, την οποία κρατά φυλακισμένη...

Evan osnos

Ο Evan Osnos είναι δημοσιογράφος και συγγραφέας. Από το 2008 είναι μόνιμος συνεργάτης του New Yorker, έχει ζήσει
8 χρόνια στο Πεκίνο και το ρεπορτάζ του ειδικεύεται
σε ό,τι αφορά την Κίνα. Το βιβλίο του Η εποχή της φιλοδοξίας τιμήθηκε με το Εθνικό Βραβείο Βιβλίου των
ΗΠΑ (για μη λογοτεχνικό έργο), το βραβείο Arthur Ross (χάλκινο μετάλλιο) και το βραβείο βιβλίου της εφημερίδας The Guardian. Ήταν υποψήφιο για Βραβείο Pulitzer και
μεταξύ των βιβλίων της χρονιάς (2014) του περιοδικού
The Economist.


 

Ο Όσνος συνάντησε κάθε είδους Κινέζο πολίτη και κουβέντιασε με πολλούς: Με επιχειρηματίες που αποσκοπούν στον πλουτισμό, με μεταρρυθμιστές δημοσιογράφους, με επαγγελματίες και εργαζόμενους με όνειρα για άνοδο του βιοτικού κι οικονομικού επιπέδου τους, με ακτιβιστές, δημοκρατικούς αντιφρονούντες, με πιστούς στο καθεστώς επιστήμονες ή άλλους, με Κινέζους που επιθυμούν να βελτιώσουν και να αναπτύξουν τη χώρα προς την κατεύθυνση που οι ίδιοι κρίνουν σωστότερη, όποια κι αν είναι αυτή, αναπτυξιακή, αντικαθεστωτική, μεταρρυθμιστική-ρεφορμιστική, κομμουνιστική ή άλλη. Ο Όσνος πετυχαίνει με εντιμότητα, πολυφωνία και αλήθεια, να κάνει να μιλήσουν και να ακουστούν όλοι οι λόγοι, όλες οι φιλοδοξίες και οι πόθοι, οι επιθυμίες των κοινών θνητών για πίστη στις κινέζικες, πατριωτικές αξίες και τα πανανθρώπινα ιδεώδη, για μια άνετη ζωή, για αξιοπρέπεια ή για ελευθερία έκφρασης· τα τελευταία έλειπαν στα δύσκολα, σκληρά και φτωχικά χρόνια του μαοϊσμού και της αυστηρά σχεδιασμένης και προγραμματισμένης οικονομίας, που δεν προσέφερε κίνητρα και δυνατότητες, και άφηνε τους Κινέζους να βαλτώσουν στο τέλμα της καθυστέρησης, του αναχρονισμού, της ακραίας λιτότητας και της άγριας, αδυσώπητης καταπίεσης...

Ο Όσνος περιγράφει τη διαδρομή των φτωχών επαρχιωτών ή και αγροτών, που πηγαίνουν μαζικά στις μεγαλουπόλεις κουβαλώντας την επαρχιώτικη νοοτροπία τους, για να δουλέψουν σε καλά πληρωμένες δουλειές, με τη φιλοδοξία και το όνειρο να κάνουν περιουσία... Περιγράφει και τις μεγάλες αντιξοότητες που συναντούν, σκληρότατες συνθήκες εργασίας, άθλιες συνθήκες κατοικίας, ρύπανση της ατμόσφαιρας κ.ά.

Αυτό είναι το ολοκληρωτικό καθεστώς της κομμουνιστικής Κίνας, σχετικά πετυχημένη κι ευέλικτη, κινέζικη πατέντα καλπάζοντος, ανεξέλεγκτου καπιταλισμού στην οικονομία, υπό αυταρχική, πολιτική καθοδήγηση από την αριστοκρατία του ΚΚΚ.

Ο Όσνος μας καθιστά κοινωνούς πολλών αξιοσημείωτων, ξεχωριστών συναντήσεων και συζητήσεών του. Διηγείται τη ζωή πολλών, τυπικών Κινέζων που γνώρισε και έγιναν φίλοι. Μερικοί είναι υπέρ του κομμουνιστικού καθεστώτος, όπως ο πρώην στρατιωτικός Λιν Γιφού, που αυτομόλησε από την Ταϊβάν και έγινε πολύ αναγνωρισμένος και πετυχημένος οικονομολόγος του καθεστώτος.

Ο συγγραφέας μας μιλά για αυτούς που παίζουν τεράστια ποσά στα καζίνο του Μακάο, τους αξιωματούχους του κόμματος, τους εκατομμυριούχους και τους γκάνγκστερ που ελέγχουν τον τζόγο... Επίσης, εξιστορεί τις μάχες που δίνουν οι διαφωνούντες και οι φιλελεύθεροι ακτιβιστές για να μεταρρυθμίσουν και να αλλάξουν την κοινωνία, το κράτος και την άσκηση της πολιτικής, όπως η δημοσιογράφος, κόρη μεγαλοστελέχους του ΚΚΚ, μεταρρυθμίστρια Χου Σουλί, που πιστεύει στο κομμουνιστικό καθεστώς. Μας μιλά για τη ζωή και δραστηριότητα του ευπώλητου συγγραφέα, influencer των social media, επιχειρηματία και «ραλιτζή» Χαν Χαν. Για τον μαχητικότατο, τυφλό ακτιβιστή και επαρχιακό, αυτοδίδακτο δικηγόρο Τσεν. Για τον διάσημο αντιφρονούντα, διεθνή εικαστικό και οπτικό πολυκαλλιτέχνη Άι Γουέι Γουέι, περήφανο αγωνιστή και άνθρωπο των τεχνών και του διαδικτύου, που αφού τον συνέλαβαν, του έσπασαν το κεφάλι, ώστε χρειάστηκε να χειρουργηθεί για να σωθεί... Αυτό είναι το ολοκληρωτικό καθεστώς της κομμουνιστικής Κίνας, σχετικά πετυχημένη κι ευέλικτη, κινέζικη πατέντα καλπάζοντος, ανεξέλεγκτου καπιταλισμού στην οικονομία, υπό αυταρχική, πολιτική καθοδήγηση από την αριστοκρατία του ΚΚΚ.

* Ο ΘΟΔΩΡΟΣ ΣΟΥΜΑΣ είναι συγγραφέας και κριτικός κινηματογράφου. Τελευταίο του βιβλίο, το μυθιστόρημα «Το ημερολόγιο ενός αδέξιου εραστή» (εκδ. Βακχικόν).


Η εποχή της φιλοδοξίας
Τα παιχνίδια της τύχης, της αλήθειας και της πίστης σε μια Κίνα που μεταμορφώνεται
Έβαν Όσνος
Μτφρ. Νικηφόρος Σταματάκης
Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης 2018
Σελ. 496, τιμή εκδότη €18,00

Ακολουθήστε την boopress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Ποιος ακυρώνει τι;» της Λορ Μιρά (κριτική) – Σύγχρονη πολιτισμική πολιτική και Cancel culture

«Ποιος ακυρώνει τι;» της Λορ Μιρά (κριτική) – Σύγχρονη πολιτισμική πολιτική και Cancel culture

Σκέψεις για την κουλτούρα της ακύρωσης με αφορμή το βιβλίο της Laure Murat «Ποιος ακυρώνει τι; – Σκέψεις για την cancel culture» (μτφρ. Γιάννης Κτενάς, εκδ. Πόλις).

Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη

Θυμήθηκα το 1984 του Τζορτζ Όργουελ, όπου η υπ...

«Η σεξουαλικότητα στην Ευρώπη τον 20ό αιώνα» της Ντάγκμαρ Χέρτζοκ (κριτική)

«Η σεξουαλικότητα στην Ευρώπη τον 20ό αιώνα» της Ντάγκμαρ Χέρτζοκ (κριτική)

Για τη μελέτη της Dagmar Herzog «Η σεξουαλικότητα στην Ευρώπη τον 20ό αιώνα – Μια ιστορία» (μτφρ. Πελαγία Μαρκέτου, επιστ. επιμ.-πρόλογος, Έφη Αβδελά, εκδ. Gutenberg).

Του Νίκου Ξένιου

To βιβλίο της Ντάγκμαρ Χέρτζοκ Η σεξουαλικό...

Διερευνώντας την ψυχολογία του θρησκευτικού βιώματος: Χριστιανισμός, μουσουλμανισμός, ισλαμισμός

Διερευνώντας την ψυχολογία του θρησκευτικού βιώματος: Χριστιανισμός, μουσουλμανισμός, ισλαμισμός

Ένα κείμενο με αφορμή το βιβλίο του William James «Οι παραλλαγές της θρησκευτικής εμπειρίας» (μτφρ. Βασίλης Τομανάς, εκδ. Νησίδες) και το βιβλίο της Anne-Clémentine Larroque «Η γεωπολιτική των ισλαμισμών» (μτφρ. Γιάννης Σιδέρης, εκδ. Άγρα). Κεντρική εικόνα: «Η έκσταση της Αγίας Θηρεσίας», του&nbs...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Ο Αντρέι Κούρκοφ στο Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων: «Χάρη στη δημοκρατία στην Ουκρανία μπορώ να γράφω τα βιβλία μου στα ρωσικά»

Ο Αντρέι Κούρκοφ στο Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων: «Χάρη στη δημοκρατία στην Ουκρανία μπορώ να γράφω τα βιβλία μου στα ρωσικά»

Μια σπάνια ευκαιρία δόθηκε στο πλαίσιο του 1ου Φεστιβάλ Βιβλίου που διεξάγεται στα Χανιά. Ο Ουκρανός συγγραφέας Αντρέι Κούρκoφ, συνομίλησε με τον συγγραφέα Σταύρο Ζουμπουλάκη. Ο διάλογος που ανέπτυξαν ήταν ουσιαστικός κι αποκαλυπτικός για το τι σημαίνει εθνική ταυτότητα για έναν ρωσόφωνο Ουκρανό και πώς εξηγεί τον δ...

Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων – κάτι αλήθεια συμβαίνει εδώ...

Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων – κάτι αλήθεια συμβαίνει εδώ...

Η τρίτη μέρα του Φεστιβάλ Βιβλίου εδώ στα Χανιά, η χθεσινή βραδιά δηλαδή, αποτέλεσε από μια άποψη και την κορύφωσή του, με τον Σταύρο Ζουμπουλάκη να συζητάει σε βάθος με τον Ουκρανό συγγραφέα Αντρέι Κούρκοφ (βλ. κεντρική φωτογραφία).

Του Κ.Β. Κατσουλάρη

...
Δύο ποιήματα του Γεράσιμου Βουτσινά

Δύο ποιήματα του Γεράσιμου Βουτσινά

Σε αυτή τη στήλη αναρτώνται αδημοσίευτα ποιήματα σύγχρονων Ελλήνων ποιητών. Σήμερα, ο Γεράσιμος Βουτσινάς.

Επιμέλεια στήλης: Γιώργος Αλισάνογλου

Κενό μνήμης
            &n...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Ann Cleeves «Άλμπατρος» (μτφρ. Παλμύρα Ισμυρίδου), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 4 Ιουλίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Κεφάλαιο 3

...
«Το μόνο της ζωής τους ταξίδι» του Ηλία Μαγκλίνη (προδημοσίευση)

«Το μόνο της ζωής τους ταξίδι» του Ηλία Μαγκλίνη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αυτοβιογραφικό αφήγημα του Ηλία Μαγκλίνη «Το μόνο της ζωής τους ταξίδι – Μικρά Ασία. Οδοιπορικό σε πόλεμο και σε ειρήνη», που θα κυκλοφορήσει στις 23 Ιουνίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Άκουσέ με.

Σε όλη μας τη ...

«Το φυλαχτό» των Στίβεν Κινγκ & Πίτερ Στράουµπ (προδημοσίευση)

«Το φυλαχτό» των Στίβεν Κινγκ & Πίτερ Στράουµπ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα των Stephen King & Peter Straub «Το φυλαχτό» (μτφρ. Μιχάλης Μακρόπουλος), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 8 Ιουνίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

2

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

31+1 βιβλία πολιτικής, Ιστορίας & ιδεών: Για το καλοκαίρι και για κάθε εποχή

31+1 βιβλία πολιτικής, Ιστορίας & ιδεών: Για το καλοκαίρι και για κάθε εποχή

Επιλογή 31 βιβλίων non fiction, τα οποία κυκλοφόρησαν τους προηγούμενους μήνες: Ιστορία, φιλοσοφία, πολιτική και διανόηση, έμφυλη βία και δικαιώματα και, βέβαια, Μικρασιατική Καταστροφή. Και στο τέλος, μια ιδιαίτερη πρόταση μεταφρασμένης λογοτεχνίας.

Του Γιώργου Σιακαντάρη

...
Ανακαλύπτοντας τη σπουδαία μαύρη λογοτεχνία: 31 βιβλία που κυκλοφορούν στη χώρα μας

Ανακαλύπτοντας τη σπουδαία μαύρη λογοτεχνία: 31 βιβλία που κυκλοφορούν στη χώρα μας

To 2021 ήταν η χρονιά της μαύρης λογοτεχνίας. Το βραβείο Νόμπελ αλλά και το γαλλικό Γκονκούρ απονεμήθηκαν σε συγγραφείς που γεννήθηκαν στην Αφρική αλλά βρήκαν φωνή στις χώρες που μετανάστευσαν. Τα βραβεία επισφράγισαν μια ευρύτερη αύξηση του ενδιαφέροντος για έργα μαύρων συγγραφέων, κυρίως Αμερικανών, που τους ανακα...

«Σταυροδρόμια», «Σάγκι Μπέιν», «Η υπόσχεση»: Τρία σπουδαία σύγχρονα μυθιστορήματα

«Σταυροδρόμια», «Σάγκι Μπέιν», «Η υπόσχεση»: Τρία σπουδαία σύγχρονα μυθιστορήματα

Το μυθιστόρημα, ακόμη και την τρίτη δεκαετία του 21ου αιώνα, παραμένει το μεγάλο χωνευτήρι της πεζογραφικής φόρμας, ένας αφηγηματικός κόσμος ευρύχωρος και δεκτικός, που έχει τη μοναδική δύναμη να κινεί μεγάλους όγκους αφηγηματικού υλικού και να τους κατανέμει ομαλά μέσα στη διάρκεια μίας ή και πολλών δεκαετιών. ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

14 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Τα βιβλία του χειμώνα: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται (ανανεωμένο)

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών και δοκιμίων από 34 εκδοτικούς οίκους. Επιμέλεια: Κώστας Αγορα

ΦΑΚΕΛΟΙ