alt

Για το βιβλίο του Czeslaw Milosz «Αιχμάλωτη Σκέψη» (μτφρ. Ανδρέας Παππάς, εκδ. Παπαδόπουλος).

Του Γιώργου Σιακαντάρη

Ο νομπελίστας ποιητής Πολωνός Τσέσλαβ Μίγουος (1911-2004) έγραψε την Αιχμάλωτη Σκέψη το 1951. Είχε μόλις αυτομολήσει στη Δύση. Ήταν τότε μια περίοδος δόξας για τον σταλινισμό σε Δύση και Ανατολή.

Το εμβόλιο κατά του ολοκληρωτισμού

Για πολλούς δυτικούς διανοούμενους ο σταλινισμός και ο κομμουνισμός ήταν το φως απέναντι στο σκότος της Δύσης. Σε πολλά σημεία του βιβλίου του ο Μίγουος εκφράζει την απογοήτευσή του από την αδυναμία των δυτικών να καταλάβουν τι συνέβαινε στην υπό σοβιετική κατοχή Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη. Ο κάτοικος της Ανατολικής Ευρώπης –ισχυρίζεται– δεν μπορεί να πάρει στα σοβαρά τους δυτικούς, επειδή αυτοί δεν είχαν ποτέ τις δικές του εμπειρίες. Οι δυτικοί δεν τον καταλαβαίνουν. Υποστηρίζει μάλιστα ότι παρόλο που τα πράγματα εκεί ήταν τόσο ζοφερά, μόνο αν ήσουν ευαίσθητος ή αν κατόρθωνες να ζήσεις λίγο σ’ αυτές τις χώρες μπορούσες να διαρρήξεις το πέπλο της κομμουνιστικής προπαγάνδας. Προειδοποιούσε όμως, ως ένας ανατολικός Σινκλαίρ Λιουίς (Δεν γίνονται αυτά εδώ) τους Δυτικούς πως «αν κάτι συμβαίνει κάπου, αυτό σημαίνει ότι είναι πιθανό να συμβεί οπουδήποτε». Αυτό το βιβλίο πρέπει να διαβαστεί σαν προειδοποίηση πως ακόμη και σήμερα στη Δύση δεν έχει ανακαλυφθεί το εμβόλιο κατά του ολοκληρωτισμού. Στα καθ’ ημάς μάλιστα, όπως έδειξε και η υπόθεση του Συνέδριου στην Εσθονία, για κάποιους ο κομμουνισμός εξακολουθεί να είναι φως ακόμη και σήμερα, έστω και όχι της νιότης πια.

Σκέψη ευάλωτη στον ολοκληρωτισμό

Για τον Μίγουος η ποιητική δημιουργία και η λογοτεχνία δεν πρέπει να κάνουν τους ανθρώπους να χαίρονται με ανάξια πράγματα, ούτε να μιλούν με συγκατάβαση και λυρισμό για τους αδικημένους, αλλά να κάνουν τους ανθρώπους να αγωνιούν και να ανησυχούν για τους αδικημένους και τους κυνηγημένους.

Κεντρικό θέμα του βιβλίου είναι το πόσο ευάλωτη ήταν η σκέψη του 20ού αιώνα στη γοητεία των ολοκληρωτικών δογμάτων. Ο Μίγουος ήταν ένας ποιητής που δεν θεωρούσε «έγκλημα καθοσιώσεως» να είναι κανείς στρατευμένος δημιουργός, αρκεί να μην ξεχνά ότι η ποίηση πρωτίστως είναι έκφραση υποκειμενικής δράσης και όχι κομματικής ταύτισης. Το ότι όμως η ποίηση είναι πρωτίστως «έκφραση υποκειμενικής δράσης», αυτό δεν σημαίνει ότι για έναν άνθρωπο ακέραιο όπως ο Μίγουος δεν μπορεί αυτή να γίνει και η «φωνή των αιώνιων σκλάβων». Γι’ αυτόν η ποιητική δημιουργία και η λογοτεχνία δεν πρέπει να κάνουν τους ανθρώπους να χαίρονται με ανάξια πράγματα, ούτε να μιλούν με συγκατάβαση και λυρισμό για τους αδικημένους, αλλά να κάνουν τους ανθρώπους να αγωνιούν και να ανησυχούν για τους αδικημένους και τους κυνηγημένους. Ακόμη και αν αυτοί οι κυνηγημένοι έρχονταν κόντρα στους «νόμους της Ιστορίας», όπως υποστήριζε για τα εκατομμύρια θύματά της η αποκαλούμενη από τον ίδιο Νέα Σκέψη ή αλλιώς η σταλινική και κομμουνιστική σκέψη. Γεννημένος στο Σετένιε της ανεξάρτητης μετά τη λήξη του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου Λιθουανίας, γνωρίζει αρχικά (1939) τον σοβιετικό ολοκληρωτισμό και στη συνέχεια, από το 1941 έως το 1944, τον ναζιστικό ολοκληρωτισμό. Το τελευταίο κεφάλαιο με τίτλο «Το δίδαγμα των Βαλτικών Χωρών» αποτελεί μια επιτομή που πρέπει να διαβαστεί κυρίως απ’ όλους όσοι συμφώνησαν με την απόφαση να μη στείλει η Ελλάδα εκπρόσωπο στο Συνέδριο του Ταλίν. Διαβάζοντάς το θα κατανοούσαν (;) –τρόπος του γράφειν– τι σήμαινε για αυτές τις χώρες η σοβιετική κατοχή και γιατί εκεί οι άνθρωποι το 1941 υποδέχθηκαν αρχικά τους ναζί ως ελευθερωτές.

Την ελευθερία αγαπώ και την καταλαβαίνω

Μετά το 1944 η σοβιετική «τάξη αποκαθίσταται». Κυριαρχούν εκ νέου οι εκπρόσωποι της «Διαλεκτικής της Ιστορίας», οι γνώστες των νόμων της εξέλιξης της ανθρώπινης Ιστορίας, οι «ασφαλίτες» της Νέας Σκέψης. Παρόλο που υπεραγαπούσε την πατρίδα του και ως ποιητής ακόμη περισσότερο τη γλώσσα της, αποφασίζει το 1951, ενώ υπηρετούσε στο διπλωματικό σώμα της νεοσύστατης Λαϊκής Δημοκρατίας της Πολωνίας, να αυτομολήσει στη Δύση. Επέστρεψε στην Πολωνία το 1992, σαράντα δύο χρόνια αργότερα. Εκεί όπου οι πολίτες της, όπως δείχνει ο Άντζει Βάιντα στο έργο του Βαλέσα, η δύναμη της ελπίδας, τραγουδούσαν το ροκ τραγούδι «την ελευθερία αγαπώ και την καταλαβαίνω». Ο Μίγουος στα ζοφερά χρόνια του σταλινισμού γράφει όχι γι’ αυτούς ακριβώς τους πολίτες που αγαπούν και καταλαβαίνουν την ελευθερία, αλλά για εκείνους τους –ως επί το πλείστον φίλους του– διανοούμενους οι οποίοι, παρόλο που αγαπούσαν την ελευθερία και την κατανοούσαν, αποφάσισαν να υποκριθούν ότι αγαπούν και κατανοούν τον κομμουνισμό.

Η Νέα Σκέψη και οι μέθοδοί της

Πως κατόρθωναν αυτοί οι διανοούμενοι να ζουν και να δημοσιεύουν έργα τους μέσα σ’ αυτό το ζοφερό και ανελεύθερο καθεστώς; Μα φυσικά παίρνοντας το χάπι Μούρτι-Μπινγκ και χρησιμοποιώντας τη μέθοδο Κετμάν.

Πως κατόρθωναν αυτοί οι διανοούμενοι να ζουν και να δημοσιεύουν έργα τους μέσα σ’ αυτό το ζοφερό και ανελεύθερο καθεστώς; Μα φυσικά παίρνοντας το χάπι Μούρτι-Μπινγκ και χρησιμοποιώντας τη μέθοδο Κετμάν.

Ο Μίγουος δανείζεται τον όρο Μούρτι-Μπινγκ από το βιβλίο του Στανίσλαβ Βιτκίεβιτς Αδηφαγία (στα ελληνικά σε μετάφραση Αλέξη Καλοφωλιά από τις εκδόσεις Κέδρος). Ο Βιτκίεβιτς αυτοκτόνησε στις 18 Σεπτεμβρίου του 1939, όταν οι σοβιετικοί, στη βάση του Συμφώνου Μολότοφ-Ρίμπεντροπ, εισέβαλαν και κατέλαβαν τα εδάφη της Ανατολικής Πολωνίας. Εκεί όπου αργότερα στο Κάτιν οι σοβιετικοί σκότωσαν είκοσι χιλιάδες Πολωνούς αξιωματικούς, αλλά και διανοούμενους και επιστήμονες. Το Μούρτι-Μπινγκ ήταν ένα χάπι που όποιος το έπαιρνε κατακτούσε τη γαλήνη και την ευτυχία. Κατά τον Μίγουος αυτό το χάπι βοηθούσε απλούς πολίτες, αλλά κυρίως τους διανοούμενους να καταλάβουν και να ενστερνιστούν τη Νέα Πίστη, τον Ιστορικό και Διαλεκτικό Υλισμό. Οι διανοούμενοι της εποχής προσαρμόζονταν στη Νέα Πίστη και τη Μέθοδο, αφού λάμβαναν το χάπι Μούρτι-Μπινγκ. Είναι λάθος όμως η ερμηνεία εκείνων που υποστήριζαν ότι ο Μουρτιμπινγκισμός ήταν απλά για τον Μίγουος ένα υποκατάστατο της Νέας Σκέψης. Ο Μουρτιμπινγκισμός ουσιαστικά ήταν ο ίδιος ο Διαλεκτικός Υλισμός, η ίδια η Νέα Σκέψη.

Ο Μίγουος όμως γράφει και για το «Κετμάν», όρο που δανείστηκε από το βιβλίο του Γκομπινό Θρησκείες και Φιλοσοφίες στην Κεντρική Ασία. Το Κετμάν είναι ένας τρόπος σκέψης και συμπεριφοράς σε ολοκληρωτικά καθεστώτα όπου ο καθένας αποκρύπτει τις πραγματικές του σκέψεις. Εδώ ο καθένας, προτού εκστομίσει οποιαδήποτε λέξη, πρέπει προηγουμένως να έχει εκτιμήσει τις συνέπειες που αυτή μπορεί να έχει. Προχωρά και σε μια ταξινόμηση του Κετμάν. Το εθνικό, το αισθητικό, το σκεπτικιστικό, το μεταφυσικό και το ηθικό Κετμάν.

Αλλά η προσχώρηση των διανοουμένων στη Νέα Σκέψη είχε και άλλη βάση. Διαχρονική αυτή, θα πρόσθετα. Για τον Μίγουος η αποδοχή της Νέας Πίστης «ιδιαίτερα στους διανοούμενους, εξηγείται με το ότι ο άνθρωπος δεν έχει ουσιαστικά εσωτερικό “κέντρο”. Ασκώντας πίεση στον άνθρωπο, η Νέα Πίστη συμβάλλει στο να υπάρξει ένα τέτοιο κέντρο, ή έστω να δημιουργηθεί η αίσθηση πως υπάρχει».

alt

Συμφωνία με τον Διάβολο

Ο συγγραφέας περιγράφει εδώ τη ζωή τεσσάρων διανοουμένων «χρηστών» του Μούρτι-Μπινγκ και του Κετμάν, οι οποίοι ήταν και φίλοι του. Είναι ο ηθικολόγος Α, ο απογοητευμένος εραστής Β, ο σκλάβος της Ιστορίας Γ και ο τροβαδούρος Δ. Αυτοί οι τέσσερις φίλοι του συγγραφέα αποτελούν ιδεότυπους του διανοούμενου που ξέρει να υποκρίνεται. Του ανθρώπου που από αλλού ξεκίνησε –από τον εθνικισμό και τον αντιρωσισμό– και αλλού η ζωή του ολοκληρωτισμού τον πήγε. Που κατόρθωσε καταπίνοντας το χάπι Μούρτι-Μπινγκ και χρησιμοποιώντας τη μέθοδο Κετμάν να κάνει μια συμφωνία με τον Διάβολο του ολοκληρωτισμού και όχι απλά του αυταρχισμού, όπως ακόμη και σήμερα ορισμένοι χαρακτηρίζουν τα καθεστώτα του «υπαρκτού».

Ένα συγκινητικό έργο που αποκαλύπτει όχι μόνο πώς λειτουργεί ο ολοκληρωτισμός αλλά και πώς προσαρμόζονται σ’ αυτόν οι διανοούμενοι. Μια καταγγελία των δυτικών διανοούμενων που τότε –μήπως όχι μόνο τότε;– δεν αντιτάχθηκαν στον ολοκληρωτισμό.

Οι Πολωνοί βεβαίως αμέσως κατανόησαν ότι πίσω από αυτά τα πρόσωπα ήσαν ο Γιέζι Αντζεγιέφσκι (ο ηθικολόγος), ο Ταντέους Μπορόφσκι (ο απογοητευμένος εραστής), ο Γιέζι Πουτράμεντ (ο σκλάβος της Ιστορίας) και ο Κονστάντι Ιλντέφονς Γκαουτσίνσκι (ο τροβαδούρος). Επίσης αναφέρεται και σ’ έναν άλλο πολύ σπουδαίο Πολωνό ποιητή, επαναστάτη, με τα αρχικά Β. Μπρ. (Βλαντίσλαβ Μπρονιέφσκι). Αυτός διώχτηκε το 1939 από τη σταλινική NKVD και το 1945 «μετανοημένος» (;) έγραψε, άλλος ένας, μια «Ωδή στον Στάλιν». Όλοι αυτοί, υποχρεωτικά, αν και είχαν διαφορετικές αφετηρίες, έγιναν εκπρόσωποι του σοσιαλιστικού ρεαλισμού, μιας λογοτεχνίας χρήσιμη μόνο για το κόμμα. Ο σοσιαλιστικός ρεαλισμός «προϋποθέτει την ταύτιση του “νέου” με το προλεταριάτο και του προλεταριάτου με το Κόμμα. Οι λογοτεχνικοί του χαρακτήρες είναι είτε υποδειγματικοί πολίτες, δηλαδή κομμουνιστές, είτε ταξικοί εχθροί». Μικρογραφία του «εμείς ή αυτοί».

Ο Μίγουος σε πολλά σημεία αυτοσαρκάζεται. Συνειδητοποιεί ότι μέχρι να αυτομολήσει το 1951, ήταν κάτι σαν τους φίλους του. Γιατί τελικά στον ολοκληρωτισμό «δημιουργικοί» είναι μόνο εκείνοι που πιστεύουν στο κόμμα και όχι στην ελευθερία. Και αντίθετα από τις κοινοτοπίες του καθεστώτος περί του ανθρώπου ως επίκεντρου της ιστορίας, όπως γράφει ο Μίγουος στο όγδοο κεφάλαιο, ο άνθρωπος ήταν «ο βασικός αντίπαλος» του καθεστώτος.

Συγκινητικό έργο που αποκαλύπτει όχι μόνο πώς λειτουργεί ο ολοκληρωτισμός αλλά και πώς προσαρμόζονται σ’ αυτόν οι διανοούμενοι. Μια καταγγελία των δυτικών διανοούμενων που τότε –μήπως όχι μόνο τότε;– δεν αντιτάχθηκαν στον ολοκληρωτισμό. Με τιμητική εξαίρεση τους Αντρέ Ζιντ, Τζορτζ Όργουελ, Άρθουρ Κέστλερ –σύμφωνα με τον Μίγουος– και τον «δεξιό» Ρευμόν Αρόν, θα πρόσθετα.

Ο Ανδρέας Παππάς αποδίδει με ακρίβεια τα περισσότερα πολωνικά ονόματα, αλλά ο Milosz στα ελληνικά αξίζει να γίνει Μίγουος και όχι Μίλος.

Δεν πρέπει να υπάρξει βιβλιόφιλος που να μη διαβάσει αυτό εδώ το Ποίημα κατά του ολοκληρωτισμού.

* Ο ΓΙΩΡΓΟΣ ΣΙΑΚΑΝΤΑΡΗΣ είναι συγγραφέας και διδάκτωρ κοινωνιολογίας.


Απόσπασμα από το βιβλίο

«Αν όλα στον κόσμο διέπονται από τους νόμους της λογικής, αν η ελευθερία ταυτίζεται με την κατανόηση αυτής της οικουμενικής έλλογης αναγκαιότητας, αν ο άνθρωπος συνειδητοποιήσει ότι αυτό που είναι αναγκαίο και αυτό που είναι επιθυμητό συμπίπτουν, τότε, ναι, μια νέα κοινωνία ελεύθερων πολιτών είναι εφικτή στο μέλλον. Με αυτή την έννοια, ο κομμουνιστής που πέρασε τρία χρόνια στο στρατόπεδο καταναγκαστικής εργασίας ήταν ελεύθερος, στο μέτρο που την τιμωρία του, όπως και την τιμωρία των συγκρατούμενών του, τη θεωρούσε λογική και αναγκαία».


miloszΑιχμάλωτη Σκέψη
Czeslaw Milosz
Μτφ. Ανδρέας Παππάς
Παπαδόπουλος 2017
Σελ. 303, τιμή εκδότη €16,99

alt

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ MILOSZ CZESLAW

 

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Όταν οι καλοί άνθρωποι σκέφτονται λάθος» των Νάντλερ & Σαπίρο (κριτική) – «Πώς η φιλοσοφία μπορεί να μας σώσει από τον εαυτό μας»

«Όταν οι καλοί άνθρωποι σκέφτονται λάθος» των Νάντλερ & Σαπίρο (κριτική) – «Πώς η φιλοσοφία μπορεί να μας σώσει από τον εαυτό μας»

Για το βιβλίο των Στίβεν Νάντλερ και Λόρενς Σαπίρο [Steven Nadler, Lawrence Shapiro] «Όταν οι καλοί άνθρωποι σκέφτονται λάθος» (μτφρ. Παρασκευή Παπαδοπούλου, εκδ.Διόπτρα) –  ένα βιβλίο για το τι κάνει πολλούς καλοπροέραιτους ανθρώπους να σκέφτονται εντελώς λάθος και πώς μπορούμε (αν μπορούμε) να τους αλλάξ...

«Όνειρο, φαντασίωση και τέχνη» της Χάνα Σίγκαλ – Αναζητώντας τις πηγές της δημιουργίας

«Όνειρο, φαντασίωση και τέχνη» της Χάνα Σίγκαλ – Αναζητώντας τις πηγές της δημιουργίας

Για τη μελέτη της Χάνα Σίγκαλ [Hanna Segal] «Όνειρο, φαντασίωση και τέχνη» (μτφρ. Δάφνη Λαρούνη, εκδ. Αρμός). Στην κεντρική εικόνα, ο πίνακας του Henri Rousseau, «Το όνειρο» [1910].

Του Θανάση Χατζόπουλου

«Αν δεν σου λείψει ...

Ουτοπίες: Πολιτικά οράματα που συγκινούν ακόμη και σήμερα

Ουτοπίες: Πολιτικά οράματα που συγκινούν ακόμη και σήμερα

Σκέψεις για τα πολιτικά οράματα που γέννησαν ουτοπικούς κόσμους, με αφορμή τα βιβλία «Ευτοπία – Πολιτική θεοσοφία στην πρώιμη νεωτερικότητα» (εκδ. Καρδαμίτσα) του Γεώργιου Στείρη και «Ουτοπία» (μτφρ. Γιάννης Πλεξίδας, εκδ. Οξύ) του Τόμας Μορ [Thomas More]. Κεντρική εικόνα © Lucien Moreau.

...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Τα 10 καλύτερα βιβλία του 2022 σύμφωνα με τους Νιου Γιορκ Τάιμς

Τα 10 καλύτερα βιβλία του 2022 σύμφωνα με τους Νιου Γιορκ Τάιμς

Οι New York Times δημοσίευσαν πρόσφατα μια λίστα με τα δέκα καλύτερα βιβλία που κυκλοφόρησαν μέσα στη χρονιά. Αξίζει να αναφερθεί πως, στην κατηγορία της μυθοπλασίας, τέσσερα από τα πέντε προτεινόμενα βιβλία είναι έργα γραμμένα από γυναίκες συγγραφείς. Στην κεντρική φωτογραφία, η βραβευμένη με Πούλιτζερ λογοτεχνίας ...

«Ελίζαμπεθ Φιντς» του Τζούλιαν Μπαρνς (προδημοσίευση)

«Ελίζαμπεθ Φιντς» του Τζούλιαν Μπαρνς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Τζούλιαν Μπαρνς [Julian Barnes] «Ελίζαμπεθ Φιντς» (μτφρ. Κατερίνα Σχινά), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 8 Δεκεμβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Στεκόταν μπροστά μας χωρίς ση...

Παρουσίαση του μυθιστορήματος του Ντίνου Γιώτη «Club 23.4»

Παρουσίαση του μυθιστορήματος του Ντίνου Γιώτη «Club 23.4»

Το ΝΠΔΔ του Δήμου Ζωγράφου και οι εκδόσεις Βακχικόν παρουσιάζουν το βιβλίο του Ντίνου Γιώτη Club 23.4. 

Επιμέλεια: Book Press

Για το βιβλίο θα συζητήσουν ο συγγραφέας Ντίνος Γιώτης με τον συγγραφέ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ελίζαμπεθ Φιντς» του Τζούλιαν Μπαρνς (προδημοσίευση)

«Ελίζαμπεθ Φιντς» του Τζούλιαν Μπαρνς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Τζούλιαν Μπαρνς [Julian Barnes] «Ελίζαμπεθ Φιντς» (μτφρ. Κατερίνα Σχινά), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 8 Δεκεμβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Στεκόταν μπροστά μας χωρίς ση...

«Η πλάνη του Γκαίτε» του Κώστα Κουτσουρέλη (προδημοσίευση)

«Η πλάνη του Γκαίτε» του Κώστα Κουτσουρέλη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από την ανθολογία κειμένων του Κώστα Κουτσουρέλη «Η Πλάνη του Γκαίτε – Για μια κριτική του μεταφραστικού λόγου», που θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Μικρή Άρκτος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Δεν αληθε...

«Ο πραγματικός Χόκινγκ» του Τσαρλς Σέιφ (προδημοσίευση)

«Ο πραγματικός Χόκινγκ» του Τσαρλς Σέιφ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Τσαρλς Σέιφ [Charles Seife] «Ο πραγματικός Χόκινγκ – Κατασκευάζοντας έναν διάσημο επιστήμονα» (μτφρ. Ανδρέας Μιχαηλίδης), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 28 Νοεμβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

«Ποιο ήταν το αρχικό ερέθισμα για το νέο σας βιβλίο;» – 16 Έλληνες συγγραφείς απαντούν

«Ποιο ήταν το αρχικό ερέθισμα για το νέο σας βιβλίο;» – 16 Έλληνες συγγραφείς απαντούν

Δεκαέξι συγγραφείς γράφουν για την πρώτη ιδέα, το θεμελιακό αίτημα, το αρχικό ερέθισμα του νέου τους βιβλίου.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Κώστας Ακρίβος: «Ανδρωμάχη» (Μεταίχμιο)

...

 Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών, δοκιμίων και μελετών. 

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Τρεις «γεμάτοι» μήνες μένουν μέχρι και το τέλος αυτής της χρονιάς και οι εκδοτικοί οίκοι β...

100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή: 15 βιβλία που ξεχωρίζουν

100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή: 15 βιβλία που ξεχωρίζουν

100 χρόνια συμπληρώνονται αυτές τις μέρες από τη Μικρασιατική Καταστροφή. Πολλές και ενδιαφέρουσες εκδόσεις έχουν εμπλουτίσει φέτος τη σχετική βιβλιογραφία. Επιλέξαμε 15 πρόσφατες ή και παλιότερες, που αφορούν βιβλία μη μυθοπλαστικά. Καλύπτουν, πιστεύουμε, μια σφαιρική θέαση των όσων προηγήθηκαν, των γεγονότων του Σ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

10 Νοεμβρίου 2022 ΕΠΩΝΥΜΩΣ

«Γράφε για όσα ξέρεις»: Δεκατέσσερις Έλληνες λογοτέχνες αποτιμούν την πιο διάσημη συγγραφική συμβουλή

Δεκατέσσερις Έλληνες λογοτέχνες μιλούν για τη χιλιοειπωμένη συμβουλή που παροτρύνει τους άπειρους δημιουργούς να βασιστούν στα βιώματα και στις εμπειρίες τους, στην καθ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

07 Ιανουαρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Φέτος περιμέναμε την εκπνοή της χρονιάς πριν συντάξουμε την καθιερωμένη μας πια λίστα με τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία της χρονιάς. Ο λόγος είναι ότι τούτες τις Γιορτέ

ΦΑΚΕΛΟΙ