alt

Για το βιβλίο του Czeslaw Milosz «Αιχμάλωτη Σκέψη» (μτφρ. Ανδρέας Παππάς, εκδ. Παπαδόπουλος).

Του Γιώργου Σιακαντάρη

Ο νομπελίστας ποιητής Πολωνός Τσέσλαβ Μίγουος (1911-2004) έγραψε την Αιχμάλωτη Σκέψη το 1951. Είχε μόλις αυτομολήσει στη Δύση. Ήταν τότε μια περίοδος δόξας για τον σταλινισμό σε Δύση και Ανατολή.

Το εμβόλιο κατά του ολοκληρωτισμού

Για πολλούς δυτικούς διανοούμενους ο σταλινισμός και ο κομμουνισμός ήταν το φως απέναντι στο σκότος της Δύσης. Σε πολλά σημεία του βιβλίου του ο Μίγουος εκφράζει την απογοήτευσή του από την αδυναμία των δυτικών να καταλάβουν τι συνέβαινε στην υπό σοβιετική κατοχή Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη. Ο κάτοικος της Ανατολικής Ευρώπης –ισχυρίζεται– δεν μπορεί να πάρει στα σοβαρά τους δυτικούς, επειδή αυτοί δεν είχαν ποτέ τις δικές του εμπειρίες. Οι δυτικοί δεν τον καταλαβαίνουν. Υποστηρίζει μάλιστα ότι παρόλο που τα πράγματα εκεί ήταν τόσο ζοφερά, μόνο αν ήσουν ευαίσθητος ή αν κατόρθωνες να ζήσεις λίγο σ’ αυτές τις χώρες μπορούσες να διαρρήξεις το πέπλο της κομμουνιστικής προπαγάνδας. Προειδοποιούσε όμως, ως ένας ανατολικός Σινκλαίρ Λιουίς (Δεν γίνονται αυτά εδώ) τους Δυτικούς πως «αν κάτι συμβαίνει κάπου, αυτό σημαίνει ότι είναι πιθανό να συμβεί οπουδήποτε». Αυτό το βιβλίο πρέπει να διαβαστεί σαν προειδοποίηση πως ακόμη και σήμερα στη Δύση δεν έχει ανακαλυφθεί το εμβόλιο κατά του ολοκληρωτισμού. Στα καθ’ ημάς μάλιστα, όπως έδειξε και η υπόθεση του Συνέδριου στην Εσθονία, για κάποιους ο κομμουνισμός εξακολουθεί να είναι φως ακόμη και σήμερα, έστω και όχι της νιότης πια.

Σκέψη ευάλωτη στον ολοκληρωτισμό

Για τον Μίγουος η ποιητική δημιουργία και η λογοτεχνία δεν πρέπει να κάνουν τους ανθρώπους να χαίρονται με ανάξια πράγματα, ούτε να μιλούν με συγκατάβαση και λυρισμό για τους αδικημένους, αλλά να κάνουν τους ανθρώπους να αγωνιούν και να ανησυχούν για τους αδικημένους και τους κυνηγημένους.

Κεντρικό θέμα του βιβλίου είναι το πόσο ευάλωτη ήταν η σκέψη του 20ού αιώνα στη γοητεία των ολοκληρωτικών δογμάτων. Ο Μίγουος ήταν ένας ποιητής που δεν θεωρούσε «έγκλημα καθοσιώσεως» να είναι κανείς στρατευμένος δημιουργός, αρκεί να μην ξεχνά ότι η ποίηση πρωτίστως είναι έκφραση υποκειμενικής δράσης και όχι κομματικής ταύτισης. Το ότι όμως η ποίηση είναι πρωτίστως «έκφραση υποκειμενικής δράσης», αυτό δεν σημαίνει ότι για έναν άνθρωπο ακέραιο όπως ο Μίγουος δεν μπορεί αυτή να γίνει και η «φωνή των αιώνιων σκλάβων». Γι’ αυτόν η ποιητική δημιουργία και η λογοτεχνία δεν πρέπει να κάνουν τους ανθρώπους να χαίρονται με ανάξια πράγματα, ούτε να μιλούν με συγκατάβαση και λυρισμό για τους αδικημένους, αλλά να κάνουν τους ανθρώπους να αγωνιούν και να ανησυχούν για τους αδικημένους και τους κυνηγημένους. Ακόμη και αν αυτοί οι κυνηγημένοι έρχονταν κόντρα στους «νόμους της Ιστορίας», όπως υποστήριζε για τα εκατομμύρια θύματά της η αποκαλούμενη από τον ίδιο Νέα Σκέψη ή αλλιώς η σταλινική και κομμουνιστική σκέψη. Γεννημένος στο Σετένιε της ανεξάρτητης μετά τη λήξη του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου Λιθουανίας, γνωρίζει αρχικά (1939) τον σοβιετικό ολοκληρωτισμό και στη συνέχεια, από το 1941 έως το 1944, τον ναζιστικό ολοκληρωτισμό. Το τελευταίο κεφάλαιο με τίτλο «Το δίδαγμα των Βαλτικών Χωρών» αποτελεί μια επιτομή που πρέπει να διαβαστεί κυρίως απ’ όλους όσοι συμφώνησαν με την απόφαση να μη στείλει η Ελλάδα εκπρόσωπο στο Συνέδριο του Ταλίν. Διαβάζοντάς το θα κατανοούσαν (;) –τρόπος του γράφειν– τι σήμαινε για αυτές τις χώρες η σοβιετική κατοχή και γιατί εκεί οι άνθρωποι το 1941 υποδέχθηκαν αρχικά τους ναζί ως ελευθερωτές.

Την ελευθερία αγαπώ και την καταλαβαίνω

Μετά το 1944 η σοβιετική «τάξη αποκαθίσταται». Κυριαρχούν εκ νέου οι εκπρόσωποι της «Διαλεκτικής της Ιστορίας», οι γνώστες των νόμων της εξέλιξης της ανθρώπινης Ιστορίας, οι «ασφαλίτες» της Νέας Σκέψης. Παρόλο που υπεραγαπούσε την πατρίδα του και ως ποιητής ακόμη περισσότερο τη γλώσσα της, αποφασίζει το 1951, ενώ υπηρετούσε στο διπλωματικό σώμα της νεοσύστατης Λαϊκής Δημοκρατίας της Πολωνίας, να αυτομολήσει στη Δύση. Επέστρεψε στην Πολωνία το 1992, σαράντα δύο χρόνια αργότερα. Εκεί όπου οι πολίτες της, όπως δείχνει ο Άντζει Βάιντα στο έργο του Βαλέσα, η δύναμη της ελπίδας, τραγουδούσαν το ροκ τραγούδι «την ελευθερία αγαπώ και την καταλαβαίνω». Ο Μίγουος στα ζοφερά χρόνια του σταλινισμού γράφει όχι γι’ αυτούς ακριβώς τους πολίτες που αγαπούν και καταλαβαίνουν την ελευθερία, αλλά για εκείνους τους –ως επί το πλείστον φίλους του– διανοούμενους οι οποίοι, παρόλο που αγαπούσαν την ελευθερία και την κατανοούσαν, αποφάσισαν να υποκριθούν ότι αγαπούν και κατανοούν τον κομμουνισμό.

Η Νέα Σκέψη και οι μέθοδοί της

Πως κατόρθωναν αυτοί οι διανοούμενοι να ζουν και να δημοσιεύουν έργα τους μέσα σ’ αυτό το ζοφερό και ανελεύθερο καθεστώς; Μα φυσικά παίρνοντας το χάπι Μούρτι-Μπινγκ και χρησιμοποιώντας τη μέθοδο Κετμάν.

Πως κατόρθωναν αυτοί οι διανοούμενοι να ζουν και να δημοσιεύουν έργα τους μέσα σ’ αυτό το ζοφερό και ανελεύθερο καθεστώς; Μα φυσικά παίρνοντας το χάπι Μούρτι-Μπινγκ και χρησιμοποιώντας τη μέθοδο Κετμάν.

Ο Μίγουος δανείζεται τον όρο Μούρτι-Μπινγκ από το βιβλίο του Στανίσλαβ Βιτκίεβιτς Αδηφαγία (στα ελληνικά σε μετάφραση Αλέξη Καλοφωλιά από τις εκδόσεις Κέδρος). Ο Βιτκίεβιτς αυτοκτόνησε στις 18 Σεπτεμβρίου του 1939, όταν οι σοβιετικοί, στη βάση του Συμφώνου Μολότοφ-Ρίμπεντροπ, εισέβαλαν και κατέλαβαν τα εδάφη της Ανατολικής Πολωνίας. Εκεί όπου αργότερα στο Κάτιν οι σοβιετικοί σκότωσαν είκοσι χιλιάδες Πολωνούς αξιωματικούς, αλλά και διανοούμενους και επιστήμονες. Το Μούρτι-Μπινγκ ήταν ένα χάπι που όποιος το έπαιρνε κατακτούσε τη γαλήνη και την ευτυχία. Κατά τον Μίγουος αυτό το χάπι βοηθούσε απλούς πολίτες, αλλά κυρίως τους διανοούμενους να καταλάβουν και να ενστερνιστούν τη Νέα Πίστη, τον Ιστορικό και Διαλεκτικό Υλισμό. Οι διανοούμενοι της εποχής προσαρμόζονταν στη Νέα Πίστη και τη Μέθοδο, αφού λάμβαναν το χάπι Μούρτι-Μπινγκ. Είναι λάθος όμως η ερμηνεία εκείνων που υποστήριζαν ότι ο Μουρτιμπινγκισμός ήταν απλά για τον Μίγουος ένα υποκατάστατο της Νέας Σκέψης. Ο Μουρτιμπινγκισμός ουσιαστικά ήταν ο ίδιος ο Διαλεκτικός Υλισμός, η ίδια η Νέα Σκέψη.

Ο Μίγουος όμως γράφει και για το «Κετμάν», όρο που δανείστηκε από το βιβλίο του Γκομπινό Θρησκείες και Φιλοσοφίες στην Κεντρική Ασία. Το Κετμάν είναι ένας τρόπος σκέψης και συμπεριφοράς σε ολοκληρωτικά καθεστώτα όπου ο καθένας αποκρύπτει τις πραγματικές του σκέψεις. Εδώ ο καθένας, προτού εκστομίσει οποιαδήποτε λέξη, πρέπει προηγουμένως να έχει εκτιμήσει τις συνέπειες που αυτή μπορεί να έχει. Προχωρά και σε μια ταξινόμηση του Κετμάν. Το εθνικό, το αισθητικό, το σκεπτικιστικό, το μεταφυσικό και το ηθικό Κετμάν.

Αλλά η προσχώρηση των διανοουμένων στη Νέα Σκέψη είχε και άλλη βάση. Διαχρονική αυτή, θα πρόσθετα. Για τον Μίγουος η αποδοχή της Νέας Πίστης «ιδιαίτερα στους διανοούμενους, εξηγείται με το ότι ο άνθρωπος δεν έχει ουσιαστικά εσωτερικό “κέντρο”. Ασκώντας πίεση στον άνθρωπο, η Νέα Πίστη συμβάλλει στο να υπάρξει ένα τέτοιο κέντρο, ή έστω να δημιουργηθεί η αίσθηση πως υπάρχει».

alt

Συμφωνία με τον Διάβολο

Ο συγγραφέας περιγράφει εδώ τη ζωή τεσσάρων διανοουμένων «χρηστών» του Μούρτι-Μπινγκ και του Κετμάν, οι οποίοι ήταν και φίλοι του. Είναι ο ηθικολόγος Α, ο απογοητευμένος εραστής Β, ο σκλάβος της Ιστορίας Γ και ο τροβαδούρος Δ. Αυτοί οι τέσσερις φίλοι του συγγραφέα αποτελούν ιδεότυπους του διανοούμενου που ξέρει να υποκρίνεται. Του ανθρώπου που από αλλού ξεκίνησε –από τον εθνικισμό και τον αντιρωσισμό– και αλλού η ζωή του ολοκληρωτισμού τον πήγε. Που κατόρθωσε καταπίνοντας το χάπι Μούρτι-Μπινγκ και χρησιμοποιώντας τη μέθοδο Κετμάν να κάνει μια συμφωνία με τον Διάβολο του ολοκληρωτισμού και όχι απλά του αυταρχισμού, όπως ακόμη και σήμερα ορισμένοι χαρακτηρίζουν τα καθεστώτα του «υπαρκτού».

Ένα συγκινητικό έργο που αποκαλύπτει όχι μόνο πώς λειτουργεί ο ολοκληρωτισμός αλλά και πώς προσαρμόζονται σ’ αυτόν οι διανοούμενοι. Μια καταγγελία των δυτικών διανοούμενων που τότε –μήπως όχι μόνο τότε;– δεν αντιτάχθηκαν στον ολοκληρωτισμό.

Οι Πολωνοί βεβαίως αμέσως κατανόησαν ότι πίσω από αυτά τα πρόσωπα ήσαν ο Γιέζι Αντζεγιέφσκι (ο ηθικολόγος), ο Ταντέους Μπορόφσκι (ο απογοητευμένος εραστής), ο Γιέζι Πουτράμεντ (ο σκλάβος της Ιστορίας) και ο Κονστάντι Ιλντέφονς Γκαουτσίνσκι (ο τροβαδούρος). Επίσης αναφέρεται και σ’ έναν άλλο πολύ σπουδαίο Πολωνό ποιητή, επαναστάτη, με τα αρχικά Β. Μπρ. (Βλαντίσλαβ Μπρονιέφσκι). Αυτός διώχτηκε το 1939 από τη σταλινική NKVD και το 1945 «μετανοημένος» (;) έγραψε, άλλος ένας, μια «Ωδή στον Στάλιν». Όλοι αυτοί, υποχρεωτικά, αν και είχαν διαφορετικές αφετηρίες, έγιναν εκπρόσωποι του σοσιαλιστικού ρεαλισμού, μιας λογοτεχνίας χρήσιμη μόνο για το κόμμα. Ο σοσιαλιστικός ρεαλισμός «προϋποθέτει την ταύτιση του “νέου” με το προλεταριάτο και του προλεταριάτου με το Κόμμα. Οι λογοτεχνικοί του χαρακτήρες είναι είτε υποδειγματικοί πολίτες, δηλαδή κομμουνιστές, είτε ταξικοί εχθροί». Μικρογραφία του «εμείς ή αυτοί».

Ο Μίγουος σε πολλά σημεία αυτοσαρκάζεται. Συνειδητοποιεί ότι μέχρι να αυτομολήσει το 1951, ήταν κάτι σαν τους φίλους του. Γιατί τελικά στον ολοκληρωτισμό «δημιουργικοί» είναι μόνο εκείνοι που πιστεύουν στο κόμμα και όχι στην ελευθερία. Και αντίθετα από τις κοινοτοπίες του καθεστώτος περί του ανθρώπου ως επίκεντρου της ιστορίας, όπως γράφει ο Μίγουος στο όγδοο κεφάλαιο, ο άνθρωπος ήταν «ο βασικός αντίπαλος» του καθεστώτος.

Συγκινητικό έργο που αποκαλύπτει όχι μόνο πώς λειτουργεί ο ολοκληρωτισμός αλλά και πώς προσαρμόζονται σ’ αυτόν οι διανοούμενοι. Μια καταγγελία των δυτικών διανοούμενων που τότε –μήπως όχι μόνο τότε;– δεν αντιτάχθηκαν στον ολοκληρωτισμό. Με τιμητική εξαίρεση τους Αντρέ Ζιντ, Τζορτζ Όργουελ, Άρθουρ Κέστλερ –σύμφωνα με τον Μίγουος– και τον «δεξιό» Ρευμόν Αρόν, θα πρόσθετα.

Ο Ανδρέας Παππάς αποδίδει με ακρίβεια τα περισσότερα πολωνικά ονόματα, αλλά ο Milosz στα ελληνικά αξίζει να γίνει Μίγουος και όχι Μίλος.

Δεν πρέπει να υπάρξει βιβλιόφιλος που να μη διαβάσει αυτό εδώ το Ποίημα κατά του ολοκληρωτισμού.

* Ο ΓΙΩΡΓΟΣ ΣΙΑΚΑΝΤΑΡΗΣ είναι συγγραφέας και διδάκτωρ κοινωνιολογίας.


Απόσπασμα από το βιβλίο

«Αν όλα στον κόσμο διέπονται από τους νόμους της λογικής, αν η ελευθερία ταυτίζεται με την κατανόηση αυτής της οικουμενικής έλλογης αναγκαιότητας, αν ο άνθρωπος συνειδητοποιήσει ότι αυτό που είναι αναγκαίο και αυτό που είναι επιθυμητό συμπίπτουν, τότε, ναι, μια νέα κοινωνία ελεύθερων πολιτών είναι εφικτή στο μέλλον. Με αυτή την έννοια, ο κομμουνιστής που πέρασε τρία χρόνια στο στρατόπεδο καταναγκαστικής εργασίας ήταν ελεύθερος, στο μέτρο που την τιμωρία του, όπως και την τιμωρία των συγκρατούμενών του, τη θεωρούσε λογική και αναγκαία».


miloszΑιχμάλωτη Σκέψη
Czeslaw Milosz
Μτφ. Ανδρέας Παππάς
Παπαδόπουλος 2017
Σελ. 303, τιμή εκδότη €16,99

alt

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ MILOSZ CZESLAW

 

Ακολουθήστε την boopress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Πώς να (μην) είστε συντηρητικοί», του Ρότζερ Σκρούτον (κριτική)

«Πώς να (μην) είστε συντηρητικοί», του Ρότζερ Σκρούτον (κριτική)

Για το βιβλίο του Roger Scruton «Πώς να (μην) είστε συντηρητικοί» (μτφρ. Ρηγούλα Γεωργιάδου, εκδ. Παπαδόπουλος).

Του Μύρωνα Ζαχαράκη

Σήμερα, ο όρος «συντηρητισμός» είναι ίσως ένας από τους πιο ασαφείς και κακοποιημένους όρους του πολιτικού μας λεξ...

«Μακιαβέλλι: Η τέχνη τού να διδάσκεις στους ανθρώπους τι πρέπει να φοβούνται» του Πατρίκ Μπουσρόν (κριτική)

«Μακιαβέλλι: Η τέχνη τού να διδάσκεις στους ανθρώπους τι πρέπει να φοβούνται» του Πατρίκ Μπουσρόν (κριτική)

Για το βιβλίο του Patrick Boucheron «Μακιαβέλλι: Η τέχνη τού να διδάσκεις στους ανθρώπους τι πρέπει να φοβούνται» (μτφρ. Μήνα Πατεράκη-Γαρέφη, εκδ. Πατάκη).

Του Γιώργου Σιακαντάρη

Γνωρίζουμε πραγματικά ποιος και τι ήταν ο Μακιαβέλλι...

«Ο καρπός της ασθενείας μου» του Νικήτα Σινιόσογλου (κριτική)

«Ο καρπός της ασθενείας μου» του Νικήτα Σινιόσογλου (κριτική)

Για το δοκίμιο του Νικήτα Σινιόσογλου «Ο καρπός της ασθενείας μου – Δοκίμιο με σάρκα και οστά» (εκδ. Κίχλη). Κεντρική εικόνα: Πίνακας, λάδι σε καμβά (2016) © Clive Head.

Της Ιωάννας Κυριακίδου

Ο Νικήτας Σινιόσογλου είναι ένας αλλόκοτος συγγρα...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων – κάτι αλήθεια συμβαίνει εδώ...

Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων – κάτι αλήθεια συμβαίνει εδώ...

Η τρίτη μέρα του Φεστιβάλ Βιβλίου εδώ στα Χανιά, η χθεσινή βραδιά δηλαδή, αποτέλεσε από μια άποψη και την κορύφωσή του, με τον Σταύρο Ζουμπουλάκη να συζητάει σε βάθος με τον Ουκρανό συγγραφέα Αντρέι Κούρκοφ (βλ. κεντρική φωτογραφία).

Του Κ.Β. Κατσουλάρη

...
Δύο ποιήματα του Γεράσιμου Βουτσινά

Δύο ποιήματα του Γεράσιμου Βουτσινά

Σε αυτή τη στήλη αναρτώνται αδημοσίευτα ποιήματα σύγχρονων Ελλήνων ποιητών. Σήμερα, ο Γεράσιμος Βουτσινάς.

Επιμέλεια στήλης: Γιώργος Αλισάνογλου

Κενό μνήμης
            &n...

«Η Ανταλλαγή Πληθυσμών του 1923» της Εμινέ Γεσίμ Μπεντλέκ (κριτική)

«Η Ανταλλαγή Πληθυσμών του 1923» της Εμινέ Γεσίμ Μπεντλέκ (κριτική)

Για τη μελέτη της Emine Yeşim Bedlek «Η Ανταλλαγή Πληθυσμών του 1923 – Τραύμα και φαντασιακές κοινότητες σε Ελλάδα και Τουρκία» (μτφρ. Αικατερίνη Χαλμούκου, επιστ. επιμ.: Σπυρίδων Γ. Πλουμίδης, εκδ. Gutenberg). Κεντρική εικόνα: Ενετικό Λιμάνι Χανίων, Νεώρια του Μόρο. Οι τελευταίοι Κρητι...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Ann Cleeves «Άλμπατρος» (μτφρ. Παλμύρα Ισμυρίδου), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 4 Ιουλίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Κεφάλαιο 3

...
«Το μόνο της ζωής τους ταξίδι» του Ηλία Μαγκλίνη (προδημοσίευση)

«Το μόνο της ζωής τους ταξίδι» του Ηλία Μαγκλίνη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αυτοβιογραφικό αφήγημα του Ηλία Μαγκλίνη «Το μόνο της ζωής τους ταξίδι – Μικρά Ασία. Οδοιπορικό σε πόλεμο και σε ειρήνη», που θα κυκλοφορήσει στις 23 Ιουνίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Άκουσέ με.

Σε όλη μας τη ...

«Το φυλαχτό» των Στίβεν Κινγκ & Πίτερ Στράουµπ (προδημοσίευση)

«Το φυλαχτό» των Στίβεν Κινγκ & Πίτερ Στράουµπ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα των Stephen King & Peter Straub «Το φυλαχτό» (μτφρ. Μιχάλης Μακρόπουλος), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 8 Ιουνίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

2

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

31+1 βιβλία πολιτικής, Ιστορίας & ιδεών: Για το καλοκαίρι και για κάθε εποχή

31+1 βιβλία πολιτικής, Ιστορίας & ιδεών: Για το καλοκαίρι και για κάθε εποχή

Επιλογή 31 βιβλίων non fiction, τα οποία κυκλοφόρησαν τους προηγούμενους μήνες: Ιστορία, φιλοσοφία, πολιτική και διανόηση, έμφυλη βία και δικαιώματα και, βέβαια, Μικρασιατική Καταστροφή. Και στο τέλος, μια ιδιαίτερη πρόταση μεταφρασμένης λογοτεχνίας.

Του Γιώργου Σιακαντάρη

...
Ανακαλύπτοντας τη σπουδαία μαύρη λογοτεχνία: 31 βιβλία που κυκλοφορούν στη χώρα μας

Ανακαλύπτοντας τη σπουδαία μαύρη λογοτεχνία: 31 βιβλία που κυκλοφορούν στη χώρα μας

To 2021 ήταν η χρονιά της μαύρης λογοτεχνίας. Το βραβείο Νόμπελ αλλά και το γαλλικό Γκονκούρ απονεμήθηκαν σε συγγραφείς που γεννήθηκαν στην Αφρική αλλά βρήκαν φωνή στις χώρες που μετανάστευσαν. Τα βραβεία επισφράγισαν μια ευρύτερη αύξηση του ενδιαφέροντος για έργα μαύρων συγγραφέων, κυρίως Αμερικανών, που τους ανακα...

«Σταυροδρόμια», «Σάγκι Μπέιν», «Η υπόσχεση»: Τρία σπουδαία σύγχρονα μυθιστορήματα

«Σταυροδρόμια», «Σάγκι Μπέιν», «Η υπόσχεση»: Τρία σπουδαία σύγχρονα μυθιστορήματα

Το μυθιστόρημα, ακόμη και την τρίτη δεκαετία του 21ου αιώνα, παραμένει το μεγάλο χωνευτήρι της πεζογραφικής φόρμας, ένας αφηγηματικός κόσμος ευρύχωρος και δεκτικός, που έχει τη μοναδική δύναμη να κινεί μεγάλους όγκους αφηγηματικού υλικού και να τους κατανέμει ομαλά μέσα στη διάρκεια μίας ή και πολλών δεκαετιών. ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

14 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Τα βιβλία του χειμώνα: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται (ανανεωμένο)

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών και δοκιμίων από 34 εκδοτικούς οίκους. Επιμέλεια: Κώστας Αγορα

ΦΑΚΕΛΟΙ