alt

Για το βιβλίο του Oscar Wilde «Δεν έχω τίποτα να δηλώσω, παρά μόνο την ιδιοφυΐα μου» (μτφρ. Τιτίνα Σπερελάκη, εκδ. Πατάκη).

Του Γιώργου Βέη

Πρόκειται για μια εξαιρετικά ενδιαφέρουσα συλλογή σπινθηροβόλων γνωμικών, κατεδαφιστικών αφορισμών και αξιωματικών απόψεων περί αισθητικής ενός ρηξικέλευθου συγγραφέως, ο οποίος ανήκει, ως γνωστόν, στους τολμηρότερους δημιουργούς της εποχής του. Τόσο στο βρετανικό, όσο και στον ευρύτερο  ευρωπαϊκό χώρο εν γένει, το όνομά του είναι συνώνυμο της ανταρσίας ενάντια της ψευδο-ηθικής, αλλά και της αποκατάστασης του ιδεώδους για το Ωραίο, το οποίο ασφαλώς απηχεί γνωστές πλατωνικές θέσεις. Το σύντομο αλλά περιεκτικό εισαγωγικό σημείωμα και η εμπεριστατωμένη χρονολογική καταγραφή, που συνοδεύουν το κυρίως κείμενο, βοηθούν ασφαλώς τους δέκτες να εντοπίσουν ή να ξαναθυμηθούν, αν είναι παλαιότεροι στην αναγνωστική πράξη, το ειδικότερο θεματικό και υφολογικό στίγμα του Όσκαρ Ουάιλντ (1854-1900). Με διαχρονική εμβέλεια το έργο του, είναι ιδιαίτερα δημοφιλές και στον τόπο μας, όπως μαρτυρούν οι επί δεκαετίες αλλεπάλληλες επανεκδόσεις του. Έχει μάλιστα κατά καιρούς επηρεάσει εμμέσως ή ευθέως και ημεδαπούς λογοτέχνες. Η σημερινή έκδοση αποτελεί εν ολίγοις έναν ακόμη φόρο τιμής στη σχέση με την οποία συνδεόμαστε μαζί του.

Η ιδιότυπη στάση του σε ό,τι αφορούσε τα ζέοντα θέματα των ημερών του, οι ευφυέστατες αποδομήσεις του στο χώρο της καλλιτεχνικής παραγωγής, η αδιαπραγμάτευτη σεξουαλική του απόκλιση, η άρνησή του να συνθηκολογήσει με την υποκρισία της συχνά τυραννικής περιρρέουσας ατμόσφαιρας, η ανελέητη κριτική του σχεδόν επί παντός αισθητού ή και υπεραισθητού, κυρίως η όλη αντισυμβατική συμπεριφορά του στους κόλπους της πεισματικά ανελαστικής βικτωριανής κοινωνίας, όπου ήταν εκών άκων εγκλωβισμένος, αναφαίνονται ενδεικτικά από τη μια σελίδα στην άλλη του παρόντος. 

Η ισόρροπη παράθεση των σκέψεων από το σύνολο της παρακαταθήκης, η αποτελεσματική μετάφραση και βεβαίως η ανάδειξη επίμαχων θεμάτων, τα οποία είθισται να απασχολούν τους μελετητές των φαινομένων της ζωής της τέχνης και της τέχνης της ζωής, καθιστούν το ανθολόγιο αυτό ένα αξιόλογο εγχειρίδιο μύησης στο ουαλδικό σύμπαν. Η αρχαιογνωσία του συγγραφέα, ο οποίος δεν έσφαλε ποτέ, όπως ισχυριζόταν συχνά ένας από τους πλέον διάσημους θαυμαστές του, ο Χόρχε Λουίς Μπόρχες, η ιδιότυπη στάση του σε ό,τι αφορούσε τα ζέοντα θέματα των ημερών του, οι ευφυέστατες αποδομήσεις του στο χώρο της καλλιτεχνικής παραγωγής, η αδιαπραγμάτευτη σεξουαλική του απόκλιση, η άρνησή του να συνθηκολογήσει με την υποκρισία της συχνά τυραννικής περιρρέουσας ατμόσφαιρας, η ανελέητη κριτική του σχεδόν επί παντός αισθητού ή και υπεραισθητού, κυρίως η όλη αντισυμβατική συμπεριφορά του στους κόλπους της πεισματικά ανελαστικής βικτωριανής κοινωνίας, όπου ήταν εκών άκων εγκλωβισμένος, αναφαίνονται ενδεικτικά από τη μια σελίδα στην άλλη του παρόντος. Από την άποψη αυτή η εν λόγω έκδοση συνιστά μιαν υποδειγματικά εύληπτη, κομψά συμπυκνωμένη αυτοβιογραφία του σπινθηροβόλου εκείνου πνεύματος, το οποίο παρεπιδημούσε στο ογκώδες, φιλάσθενο, άτυχο εν τέλει σώμα του Όσκαρ Ουάιλντ.

Το φαινομενικά εφήμερο και φευγαλέο συνιστά σταθερή αφετηρία οξυδερκών διερμηνειών. Το διεισδυτικό βλέμμα του συγγραφέα βλέπει κι ακτινογραφεί ολόκληρα σύνολα παθών, όταν οι άλλοι δεν αντιλαμβάνονται ή δείχνουν ότι δεν αντιλαμβάνονται σε βάθος το παραμικρό από αυτά. Ως εκ τούτου τίποτα δεν θεωρείται εξ ορισμού αδιάφορο ή από ηθικής απόψεως αμελητέο. Οι λεπτομέρειες της μόδας, οι συναφείς ενδυματολογικές στρεβλώσεις, αλλά και οι αβελτηρίες της αγγλικής κουζίνας, οι τότε «νεοθετικιστικές» ιδεοληψίες και οι υπερφίαλες δομές της κοινωνικής κυψέλης συναποτελούν χαρακτηριστικά σημεία των διαδοχικών αναφορών. Οι προεκτάσεις των επί μέρους συλλογισμών ανάγονται σ΄ένα πλήρες σύστημα θεωρίας του επιστητού. Συγκρατώ ότι η επικαιρότητα του τελευταίου τεκμαίρεται καθημερινά. Μέσα από τις αποτιμήσεις μιας ευρύτερης συνειδητής ρήξης με το κατεστημένο, όπως καταγράφονται εδώ, διερμηνεύονται σε ικανό βαθμό φέρ' ειπείν οι ιδιάζουσες εγωτικές συνθήκες πολλών Βρετανών του μέσου όρου, οι οποίοι εξακολουθούν να νοιώθουν νησιώτες και μάλιστα σταθερά αποστασιοποιημένοι, έως σήμερα, από τα δρώμενα στην Ευρώπη, ή στην «Ήπειρο», όπως ενίοτε επιμένουν να την αποκαλούν. Μάλιστα η πρόσφατη έξοδος της Μεγάλης Βρετανίας από την Ενωμένη Ευρώπη, κατά τρόπο τόσο βασανιστικό και πανηγυρικό ταυτοχρόνως, συνιστά μιαν ακόμη απόδειξη της ενδιάθετης ύπαρξης των ποικίλων αντιφατικών, διφορούμενων και φίλαυτων στοιχείων, τα οποία ρυθμίζουν μέγα μέρος της αρχετυπικής βρετανικής, φλεγματικής καλουμένης, προαίρεσης. Εκείνα δηλαδή τα χαρακτηριστικά των προς τα έξω αντιδράσεων των συγχρόνων του, τα οποία χωρίς κανέναν απολύτως ενδοιασμό είχε δυναμικά καταδικάσει ο Όσκαρ Ουάιλντ σε πάμπολλα έργα του θεατρικά και μη. Ό,τι εν ολίγοις τόσο εύκολα οι αναγνώστες ανιχνεύουν στην προκείμενη εκλογή συνιστά το άπαν του αισθητικού, αγωνιστικού πιστεύω του.

* Ο ΓΙΩΡΓΟΣ ΒΕΗΣ είναι πρέσβης επί τιμή και ποιητής.
Τελευταίο του βιβλίο, η συλλογή πεζών κειμένων «Ινδικοπλεύστης» (εκδ. Κέδρος).


altΔεν έχω τίποτα να δηλώσω, παρά μόνο την ιδιοφυΐα μου
Oscar Wilde
Μτφρ. Τιτίνα Σπερελάκη
Εκδ. Πατάκη 2015
Σελ. 136, τιμή εκδότη €5,80

alt

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ OSCAR WILDE

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Ορθοδοξία και Κράτος: Τρία βιβλία για μια διαχρονική σχέση με πολλές διακυμάνσεις και ποικίλα ρεύματα σκέψης

Ορθοδοξία και Κράτος: Τρία βιβλία για μια διαχρονική σχέση με πολλές διακυμάνσεις και ποικίλα ρεύματα σκέψης

Για τα βιβλία των Ευστάθιου Κασσαρέα «Εκκλησία, ιδεολογία και πολιτική στην Ελλάδα της Μεταπολίτευσης» (εκδ. Παπαζήση), Πασχάλη Μ. Κιτρομηλίδη «Θρησκεία και πολιτική στον ορθόδοξο κόσμο» (εκδ. Επίκεντρο) και π. Εμμανουήλ Κλάψη «Ορθόδοξες εκκλησίες σε έναν πλουραλιστικό κόσμο» (εκδ. Καστανιώτη). Στην κεντρική εικόνα,...

Το «μοναχικό πλήθος» και το επαναστατικά νέο ήθος του δυτικού πολιτισμού

Το «μοναχικό πλήθος» και το επαναστατικά νέο ήθος του δυτικού πολιτισμού

Τρία βιβλία που σκιαγραφούν την κατάσταση του δυτικού πολιτισμού σήμερα: «Το μοναχικό πλήθος» (μτφρ. Βασίλης Τομανάς, εκδ. Νησίδες) του Ντέιβιντ Ρίσμαν [David Riesman], «Η παρακμή του Αστικού Πολιτισμού» (εκδ. Θεμέλιο) του Παναγιώτη Κονδύλη και «Η Ευρώπη είναι χριστιανική;» (μτφρ. Βάλια Καϊμάκη, εκδ. ...

Τελικά, συγκρούεται ο Χριστιανισμός με τον Δαρβίνο; – Διερεύνηση ενός ερωτήματος μέσα από δύο ενδιαφέροντα βιβλία (κριτική)

Τελικά, συγκρούεται ο Χριστιανισμός με τον Δαρβίνο; – Διερεύνηση ενός ερωτήματος μέσα από δύο ενδιαφέροντα βιβλία (κριτική)

Για τα βιβλία του Φρανσουά Ουβέ [François Euvé] «Ο Δαρβίνος και ο χριστιανισμός » (μτφρ. Ηρώ Διακάκη, εκδ. Αρμός) και του Ζακ Μονό [Jasques Monod] «Η τύχη και η αναγκαιότητα» (μτφρ. Νίκος Παπαδόπουλος, εκδ. Κέδρος). Κεντρική εικόνα: ο Δαρβίνος σε πίνακα του John Collier © Wikipedia. 

...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Λογοτεχνικό Βραβείο Δουβλίνου 2024: Νικητής ο Μίρτσεα Καρταρέσκου

Λογοτεχνικό Βραβείο Δουβλίνου 2024: Νικητής ο Μίρτσεα Καρταρέσκου

Ο Ρουμάνος συγγραφέας Μίρτσεα Καρταρέσκου [Μircea Cartarescu] έλαβε το βραβείο για το μυθιστόρημά του «Solenoid» που είναι εν μέρει αυτοβιογραφικό και μάς μεταφέρει στην κομμουνιστική Ρουμανία των τελών του ‘70. Στα ελληνικά τον έχουμε γνωρίσει με το μυθιστόρημα «Νοσταλγία» (μτφρ. Βίκτορ Ιβάνοβιτς, εκδ. Καστανιώτη)....

ΔΕΒΘ 2024: Γυναίκες, φύλο και φεμινισμοί – Τι είδαμε, τι καταλάβαμε

ΔΕΒΘ 2024: Γυναίκες, φύλο και φεμινισμοί – Τι είδαμε, τι καταλάβαμε

Ένα από τα αφιερώματα της φετινής ΔΕΒΘ ήταν αυτό στις «Γυναίκες», μια ευρεία θεματική που ξεδιπλώθηκε μέσα από συζητήσεις για συγγραφείς, εκδότριες και μεταφράστριες, για τη γυναίκα σαν λογοτεχνικό ήρωα, αλλά και τη γυναικεία γραφή. Οι εκδηλώσεις ήταν διάχυτες στο πρόγραμμα, αρκετές συνέπιπταν η μία με την άλλη, αλλ...

Όταν ο Στέφαν Τσβάιχ αποστρεφόταν τον χορό, το ραδιόφωνο, τον κινηματογράφο

Όταν ο Στέφαν Τσβάιχ αποστρεφόταν τον χορό, το ραδιόφωνο, τον κινηματογράφο

Σκέψεις με αφορμή το κείμενο του Στέφαν Τσβάιχ [Stefan Zweig] «Η ομογενοποίηση του κόσμου» (μτφρ. Μαρία Αγγελίδου, Άγγελος Αγγελίδης), το οποίο κυκλοφορεί στη σειρά «Βιβλίδια» των εκδόσεων Άγρα.

Γράφει ο Κ.Β. Κατσουλάρης

Θα σου μιλήσω για ένα...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Γραφή κοφτερή σαν μαχαίρι» της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

«Γραφή κοφτερή σαν μαχαίρι» της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο της βραβευμένης με Νόμπελ λογοτεχνίας Ανί Ερνό [Annie Ernaux] «Γραφή κοφτερή σαν μαχαίρι (μτφρ. Ρίτα Κολαΐτη), μια συνομιλία, μέσω μέιλ, της Ερνό με τον Φρεντερίκ Ιβ Ζανέ [Frederic-Yves Jeannet]. Το βιβλίο θα κυκλοφορήσει στις 28 Μαΐου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμ...

«Μελέτη περίπτωσης» του Γκρέαμ Μακρέι Μπερνέτ (προδημοσίευση)

«Μελέτη περίπτωσης» του Γκρέαμ Μακρέι Μπερνέτ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Γκρέαμ Μακρέι Μπερνέτ [Graeme Macrae Burnet] «Μελέτη περίπτωσης» (μτφρ. Χίλντα Παπαδημητρίου), το οποίο κυκλοφορεί στις 28 Μαΐου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Στην αρχή, καθώς ...

«Ο ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος 1946-1949 μέσα από τον τουρκικό Τύπο της εποχής» του Μουράτ Εσέρ (προδημοσίευση)

«Ο ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος 1946-1949 μέσα από τον τουρκικό Τύπο της εποχής» του Μουράτ Εσέρ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη μελέτη του Μουράτ Εσέρ [Murat Eser] «Ο ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος 1946-1949 μέσα από τον τουρκικό Τύπο της εποχής», η οποία κυκλοφορεί αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Εφημερίδα...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Γκόγκολ, Γκόρκι, Τολστόι, Χάμσουν: Τέσσερα κλασικά λογοτεχνικά έργα από τις εκδόσεις Νίκας

Γκόγκολ, Γκόρκι, Τολστόι, Χάμσουν: Τέσσερα κλασικά λογοτεχνικά έργα από τις εκδόσεις Νίκας

Για τα βιβλία των Κνουτ Χάμσουν [Knout Hamsun] «Η πείνα» (μτφρ. Βασίλη Δασκαλάκη), Νικολάι Γκόγκολ [Νikolai Gogol] «Το παλτό» (μτφρ. Κώστας Μιλτιάδης), Μαξίμ Γκόρκι [Maxim Gorky] «Τα ρημάδια της ζωής» (μτφρ. Κοραλία Μακρή) και Λέον Τολστόι [Leon Tolstoy] «Η σονάτα του Κρόιτσερ» (μτφρ. Κοραλία Μακρή). 

...
Τι διαβάζουμε τώρα; 12 βιβλία λογοτεχνίας που βγήκαν πρόσφατα και ξεχωρίζουν

Τι διαβάζουμε τώρα; 12 βιβλία λογοτεχνίας που βγήκαν πρόσφατα και ξεχωρίζουν

Εαρινά αναγνώσματα από όλο τον κόσμο. Νομπελίστες, αναγνωρισμένοι συγγραφείς, αλλά και νέα ταλέντα ξεχωρίζουν και τραβούν την προσοχή. Στην κεντρική εικόνα, οι Αμπντουλραζάκ Γκούρνα, Κάρα Χόφμαν, Ντέιβιντ Μίτσελ.

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος 

Από την...

Από τον κβαντικό υπολογιστή στην παραγωγική Τεχνητή Νοημοσύνη: 3 βιβλία για ένα μέλλον που είναι ήδη εδώ

Από τον κβαντικό υπολογιστή στην παραγωγική Τεχνητή Νοημοσύνη: 3 βιβλία για ένα μέλλον που είναι ήδη εδώ

Η επιστήμη προχωράει με ραγδαίoυς ρυθμούς. Η 4η βιομηχανική επανάσταση θα στηριχθεί στην κβαντική υπεροχή και την Τεχνητή Νοημοσύνη. Για να ξέρουμε πώς θα είναι το μέλλον μας επιλέγουμε τρία βιβλία που εξηγούν λεπτομέρως όλα όσα θα συμβούν. Kεντρική εικόνα: @ Wikipedia.

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ