alt

Για το βιβλίο του Oscar Wilde «Δεν έχω τίποτα να δηλώσω, παρά μόνο την ιδιοφυΐα μου» (μτφρ. Τιτίνα Σπερελάκη, εκδ. Πατάκη).

Του Γιώργου Βέη

Πρόκειται για μια εξαιρετικά ενδιαφέρουσα συλλογή σπινθηροβόλων γνωμικών, κατεδαφιστικών αφορισμών και αξιωματικών απόψεων περί αισθητικής ενός ρηξικέλευθου συγγραφέως, ο οποίος ανήκει, ως γνωστόν, στους τολμηρότερους δημιουργούς της εποχής του. Τόσο στο βρετανικό, όσο και στον ευρύτερο  ευρωπαϊκό χώρο εν γένει, το όνομά του είναι συνώνυμο της ανταρσίας ενάντια της ψευδο-ηθικής, αλλά και της αποκατάστασης του ιδεώδους για το Ωραίο, το οποίο ασφαλώς απηχεί γνωστές πλατωνικές θέσεις. Το σύντομο αλλά περιεκτικό εισαγωγικό σημείωμα και η εμπεριστατωμένη χρονολογική καταγραφή, που συνοδεύουν το κυρίως κείμενο, βοηθούν ασφαλώς τους δέκτες να εντοπίσουν ή να ξαναθυμηθούν, αν είναι παλαιότεροι στην αναγνωστική πράξη, το ειδικότερο θεματικό και υφολογικό στίγμα του Όσκαρ Ουάιλντ (1854-1900). Με διαχρονική εμβέλεια το έργο του, είναι ιδιαίτερα δημοφιλές και στον τόπο μας, όπως μαρτυρούν οι επί δεκαετίες αλλεπάλληλες επανεκδόσεις του. Έχει μάλιστα κατά καιρούς επηρεάσει εμμέσως ή ευθέως και ημεδαπούς λογοτέχνες. Η σημερινή έκδοση αποτελεί εν ολίγοις έναν ακόμη φόρο τιμής στη σχέση με την οποία συνδεόμαστε μαζί του.

Η ιδιότυπη στάση του σε ό,τι αφορούσε τα ζέοντα θέματα των ημερών του, οι ευφυέστατες αποδομήσεις του στο χώρο της καλλιτεχνικής παραγωγής, η αδιαπραγμάτευτη σεξουαλική του απόκλιση, η άρνησή του να συνθηκολογήσει με την υποκρισία της συχνά τυραννικής περιρρέουσας ατμόσφαιρας, η ανελέητη κριτική του σχεδόν επί παντός αισθητού ή και υπεραισθητού, κυρίως η όλη αντισυμβατική συμπεριφορά του στους κόλπους της πεισματικά ανελαστικής βικτωριανής κοινωνίας, όπου ήταν εκών άκων εγκλωβισμένος, αναφαίνονται ενδεικτικά από τη μια σελίδα στην άλλη του παρόντος. 

Η ισόρροπη παράθεση των σκέψεων από το σύνολο της παρακαταθήκης, η αποτελεσματική μετάφραση και βεβαίως η ανάδειξη επίμαχων θεμάτων, τα οποία είθισται να απασχολούν τους μελετητές των φαινομένων της ζωής της τέχνης και της τέχνης της ζωής, καθιστούν το ανθολόγιο αυτό ένα αξιόλογο εγχειρίδιο μύησης στο ουαλδικό σύμπαν. Η αρχαιογνωσία του συγγραφέα, ο οποίος δεν έσφαλε ποτέ, όπως ισχυριζόταν συχνά ένας από τους πλέον διάσημους θαυμαστές του, ο Χόρχε Λουίς Μπόρχες, η ιδιότυπη στάση του σε ό,τι αφορούσε τα ζέοντα θέματα των ημερών του, οι ευφυέστατες αποδομήσεις του στο χώρο της καλλιτεχνικής παραγωγής, η αδιαπραγμάτευτη σεξουαλική του απόκλιση, η άρνησή του να συνθηκολογήσει με την υποκρισία της συχνά τυραννικής περιρρέουσας ατμόσφαιρας, η ανελέητη κριτική του σχεδόν επί παντός αισθητού ή και υπεραισθητού, κυρίως η όλη αντισυμβατική συμπεριφορά του στους κόλπους της πεισματικά ανελαστικής βικτωριανής κοινωνίας, όπου ήταν εκών άκων εγκλωβισμένος, αναφαίνονται ενδεικτικά από τη μια σελίδα στην άλλη του παρόντος. Από την άποψη αυτή η εν λόγω έκδοση συνιστά μιαν υποδειγματικά εύληπτη, κομψά συμπυκνωμένη αυτοβιογραφία του σπινθηροβόλου εκείνου πνεύματος, το οποίο παρεπιδημούσε στο ογκώδες, φιλάσθενο, άτυχο εν τέλει σώμα του Όσκαρ Ουάιλντ.

Το φαινομενικά εφήμερο και φευγαλέο συνιστά σταθερή αφετηρία οξυδερκών διερμηνειών. Το διεισδυτικό βλέμμα του συγγραφέα βλέπει κι ακτινογραφεί ολόκληρα σύνολα παθών, όταν οι άλλοι δεν αντιλαμβάνονται ή δείχνουν ότι δεν αντιλαμβάνονται σε βάθος το παραμικρό από αυτά. Ως εκ τούτου τίποτα δεν θεωρείται εξ ορισμού αδιάφορο ή από ηθικής απόψεως αμελητέο. Οι λεπτομέρειες της μόδας, οι συναφείς ενδυματολογικές στρεβλώσεις, αλλά και οι αβελτηρίες της αγγλικής κουζίνας, οι τότε «νεοθετικιστικές» ιδεοληψίες και οι υπερφίαλες δομές της κοινωνικής κυψέλης συναποτελούν χαρακτηριστικά σημεία των διαδοχικών αναφορών. Οι προεκτάσεις των επί μέρους συλλογισμών ανάγονται σ΄ένα πλήρες σύστημα θεωρίας του επιστητού. Συγκρατώ ότι η επικαιρότητα του τελευταίου τεκμαίρεται καθημερινά. Μέσα από τις αποτιμήσεις μιας ευρύτερης συνειδητής ρήξης με το κατεστημένο, όπως καταγράφονται εδώ, διερμηνεύονται σε ικανό βαθμό φέρ' ειπείν οι ιδιάζουσες εγωτικές συνθήκες πολλών Βρετανών του μέσου όρου, οι οποίοι εξακολουθούν να νοιώθουν νησιώτες και μάλιστα σταθερά αποστασιοποιημένοι, έως σήμερα, από τα δρώμενα στην Ευρώπη, ή στην «Ήπειρο», όπως ενίοτε επιμένουν να την αποκαλούν. Μάλιστα η πρόσφατη έξοδος της Μεγάλης Βρετανίας από την Ενωμένη Ευρώπη, κατά τρόπο τόσο βασανιστικό και πανηγυρικό ταυτοχρόνως, συνιστά μιαν ακόμη απόδειξη της ενδιάθετης ύπαρξης των ποικίλων αντιφατικών, διφορούμενων και φίλαυτων στοιχείων, τα οποία ρυθμίζουν μέγα μέρος της αρχετυπικής βρετανικής, φλεγματικής καλουμένης, προαίρεσης. Εκείνα δηλαδή τα χαρακτηριστικά των προς τα έξω αντιδράσεων των συγχρόνων του, τα οποία χωρίς κανέναν απολύτως ενδοιασμό είχε δυναμικά καταδικάσει ο Όσκαρ Ουάιλντ σε πάμπολλα έργα του θεατρικά και μη. Ό,τι εν ολίγοις τόσο εύκολα οι αναγνώστες ανιχνεύουν στην προκείμενη εκλογή συνιστά το άπαν του αισθητικού, αγωνιστικού πιστεύω του.

* Ο ΓΙΩΡΓΟΣ ΒΕΗΣ είναι πρέσβης επί τιμή και ποιητής.
Τελευταίο του βιβλίο, η συλλογή πεζών κειμένων «Ινδικοπλεύστης» (εκδ. Κέδρος).


altΔεν έχω τίποτα να δηλώσω, παρά μόνο την ιδιοφυΐα μου
Oscar Wilde
Μτφρ. Τιτίνα Σπερελάκη
Εκδ. Πατάκη 2015
Σελ. 136, τιμή εκδότη €5,80

alt

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ OSCAR WILDE

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Η πλάνη του Γκαίτε» του Κώστα Κουτσουρέλη – Ο μεταφραστικός λόγος και η κριτική του

«Η πλάνη του Γκαίτε» του Κώστα Κουτσουρέλη – Ο μεταφραστικός λόγος και η κριτική του

Ο κύκλος δοκιμίων του Κώστα Κουτσουρέλη «Η πλάνη του Γκαίτε – Για μια κριτική του μεταφραστικού λόγου», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μικρή Άρκτος. Κεντρική εικόνα: Ο πίνακας του Johann Heinrich Wilhelm Tischbein με τίτλο “Goethe in der roemischen Campagna” (1786).

Γράφει ο Θεοδόσης Βολκώφ...

«Πώς λειτουργεί πραγματικά ο κόσμος» του Βάτσλαβ Σμιλ – Ένας επιστήμονας μιλάει για το παρελθόν, το παρόν και το μέλλον

«Πώς λειτουργεί πραγματικά ο κόσμος» του Βάτσλαβ Σμιλ – Ένας επιστήμονας μιλάει για το παρελθόν, το παρόν και το μέλλον

Για το βιβλίο του Βάτσλαβ Σμιλ «Πώς λειτουργεί πραγματικά ο κόσμος – Ένας επιστήμονας μιλάει για το παρελθόν, το παρόν και το μέλλον», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Διόπτρα, σε μετάφραση Χρήστου Μπαρουξή. 

Του Κ.Β. Κατσουλάρη

Ομολογώ ότι θα σήκω...

«Όταν οι καλοί άνθρωποι σκέφτονται λάθος» των Νάντλερ & Σαπίρο (κριτική) – «Πώς η φιλοσοφία μπορεί να μας σώσει από τον εαυτό μας»

«Όταν οι καλοί άνθρωποι σκέφτονται λάθος» των Νάντλερ & Σαπίρο (κριτική) – «Πώς η φιλοσοφία μπορεί να μας σώσει από τον εαυτό μας»

Για το βιβλίο των Στίβεν Νάντλερ και Λόρενς Σαπίρο [Steven Nadler, Lawrence Shapiro] «Όταν οι καλοί άνθρωποι σκέφτονται λάθος» (μτφρ. Παρασκευή Παπαδοπούλου, εκδ.Διόπτρα) –  ένα βιβλίο για το τι κάνει πολλούς καλοπροέραιτους ανθρώπους να σκέφτονται εντελώς λάθος και πώς μπορούμε (αν μπορούμε) να τους αλλάξ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Πέντε μήνες μετά τη δολοφονική επίθεση, ο Ρούσντι βγάζει νέο βιβλίο – Το μήνυμά του: «Οι λέξεις είναι οι μόνοι νικητές»

Πέντε μήνες μετά τη δολοφονική επίθεση, ο Ρούσντι βγάζει νέο βιβλίο – Το μήνυμά του: «Οι λέξεις είναι οι μόνοι νικητές»

Πέντε μήνες μετά τη δολοφονική επίθεση που δέχθηκε ενώ ετοιμαζόταν να δώσει μια διάλεξη στη Νέα Υόρκη, ο συγγραφέας των «Σατανικών Στίχων» βγάζει νέο βιβλίο. Το μυθιστόρημα «Victory City» του Σαλμάν Ρούσντι έχει ηρωίδα μια νεαρή ποιήτρια που ζει τον 14ο αιώνα στη νότια Ινδία. Τα βιβλία του Ρούσντι κυκλοφορούν σ...

«Πάντα βρέχει στο κεφάλι του σκύλου» του Δημήτρη Αγγελή (κριτική)

«Πάντα βρέχει στο κεφάλι του σκύλου» του Δημήτρη Αγγελή (κριτική)

Για την ποιητική σύνθεση του Δημήτρη Αγγελή «Πάντα βρέχει στο κεφάλι του σκύλου» (εκδ. Πόλις).

Γράφει ο Διογένης Σακκάς

Η ποιητική συλλογή Πάντα βρέχει στο κεφάλι του σκύλου του Δημήτρη Αγγελή εκτείνεται σε είκοσι εννέα ποιήματα, χωρισμέν...

Καζούο Ισιγκούρο: «Το να είσαι υποψήφιος για Όσκαρ είναι συναρπαστικό»

Καζούο Ισιγκούρο: «Το να είσαι υποψήφιος για Όσκαρ είναι συναρπαστικό»

Τη φετινή χρονιά, ανάμεσα στους υποψηφίους για το Όσκαρ Καλύτερου Διασκευασμένου Σεναρίου βρίσκεται και ο νομπελίστας Kazuo Ishiguro, για το σενάριο της ταινίας «Αισθάνομαι ζωντανός», μια διασκευή του «Ikiru» του Akira Kurosawa. Ο συγγραφέας μίλησε για την υποψηφιότητά του σε πρόσφατη συνέντευξή του στο The Wrap. Τα...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ο Βασίλης –ψευδώνυμο Γιάννης– στην αριστερά (1971 - 2008)» του Θόδωρου Σούμα (προδημοσίευση)

«Ο Βασίλης –ψευδώνυμο Γιάννης– στην αριστερά (1971 - 2008)» του Θόδωρου Σούμα (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το πεζογράφημα - πολιτική μαρτυρία του Θόδωρου Σούμα, «Ο Βασίλης –ψευδώνυμο Γιάννης– στην αριστερά (1971 - 2008)» το οποίο θα κυκλοφορήσει την ερχόμενη εβδομάδα από τις εκδόσεις Επίκεντρο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...
«Τις μέρες που λιγόστευε το φως» του Όιγκεν Ρούγκε (προδημοσίευση)

«Τις μέρες που λιγόστευε το φως» του Όιγκεν Ρούγκε (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Όιγκεν Ρούγκε [Eugen Ruge] «Τις μέρες που λιγόστευε το φως» (μτφρ. Τεό Βότσος), το οποίο θα κυκλοφορήσει την ερχόμενη εβδομάδα από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

1 ΟΚΤΩΒΡΙ...

«Ιστορίες από ένα περασμένο μέλλον» του Μιχάλη Μακρόπουλου (προδημοσίευση)

«Ιστορίες από ένα περασμένο μέλλον» του Μιχάλη Μακρόπουλου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη συλλογή διηγημάτων του Μιχάλη Μακρόπουλου «Ιστορίες από ένα περασμένο μέλλον», που θα κυκλοφορήσει στις 19 Δεκεμβρίου από τις εκδόσεις Κίχλη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Γιανγκσὶ-ντιέναο (τρεῖς σκηνὲς)  ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

7 μυθιστορήματα από όλον τον κόσμο για τους φίλους του φανταστικού

7 μυθιστορήματα από όλον τον κόσμο για τους φίλους του φανταστικού

Πρώτος μήνας του νέου έτους και πριν δούμε τι θα φέρει η φετινή πραγματικότητα ας επιτρέψουμε στον εαυτό μας ένα φανταστικό λογοτεχνικό ταξίδι. Οι εκδόσεις Βακχικόν προτείνουν επτά μυθιστορήματα για τους φίλους του φανταστικού. Γιατί η φαντασία σε πάει παντού...

Επιμέλεια: Book Press

...
Γουίλιαμ Χ. Γκας: «Τα δώδεκα σημαντικότερα βιβλία που διάβασα στη ζωή μου»

Γουίλιαμ Χ. Γκας: «Τα δώδεκα σημαντικότερα βιβλία που διάβασα στη ζωή μου»

Στο βιβλίο του με τίτλο «The William H. Gass Reader», ο Αμερικανός πεζογράφος William H. Gass επέλεξε τα δώδεκα βιβλία που διαμόρφωσαν τη λογοτεχνική ματιά του. Μια λίστα που, όπως σημειώνει και ο ίδιος στην εισαγωγή του, δεν περιλαμβάνει απαραιτήτως τα «δώδεκα καλύτερα βιβλία» που έχει διαβάσει, καθώς «κάθε σπουδαί...

Τα 100 καλύτερα μυθιστορήματα στην αγγλόφωνη πεζογραφία σύμφωνα με τον Γκάρντιαν

Τα 100 καλύτερα μυθιστορήματα στην αγγλόφωνη πεζογραφία σύμφωνα με τον Γκάρντιαν

Ο κριτικός λογοτεχνίας της βρετανικής εφημερίδας, Guardian, Robert McCrum επέλεξε τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία γραμμένα στα αγγλικά. Στη λίστα του εντοπίζουμε έργα που θεωρούνται πλέον κλασικά, από συγγραφείς όπως οι Ντίκενς, Μέλβιλ, κ.ά., καθώς και μυθιστορήματα από τους ΝτεΛίλο, Ισιγκούρο, Ροθ, Κουτσί, κ.ά. ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

13 Δεκεμβρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2022

Έφτασε η στιγμή και φέτος για την καθιερωμένη εδώ και χρόνια επιλογή των εκατό από τα καλύτερα βιβλία λογοτεχνίας της χρονιάς που φτάνει σε λίγες μέρες στο τέλος της. Ε

ΦΑΚΕΛΟΙ