android-390

Του Γιώργου Λαμπράκου

Στην «Εγκυκλοπαίδεια Δομή», μία από τις πληρέστερες σύγχρονες εγκυκλοπαίδειες που αποτελείται από 30 τόμους άνω των 800 σελίδων ο καθένας (συν έξι καταπληκτικούς τόμους για την Ελλάδα και τον Αρχαίο Κόσμο), το λήμμα «Δαρβίνος, Κάρολος» καταλαμβάνει το πολύ δύο σελίδες, στον 7ο τόμο, ενώ το λήμμα «εξέλιξη» είναι ελάχιστα μεγαλύτερο. Το γεγονός ότι επιφυλάσσονται τόσο λίγες σελίδες για τον θεμελιωτή της μοναδικής έγκυρης επιστημονικής ιδέας για την καταγωγή και την πορεία της ζωής στον πλανήτη μας (της εξέλιξης μέσω φυσικής επιλογής) είναι κάπως απογοητευτικό. 

Ωστόσο, θα ήταν σφάλμα να επιρρίψει κανείς την ευθύνη στην ίδια την εγκυκλοπαίδεια, η οποία απλώς αντανακλά τον πολιτισμό, εντός του οποίου υπάρχει και διαδίδει τις πληροφορίες της. Σύμφωνα με στατιστικά στοιχεία, η αποδοχή του δαρβινισμού και της εξελικτικής βιολογίας ως βάσεων για την επιστημονική κατανόηση του ανθρώπου είναι λίγο πάνω από 50% στην Ελλάδα, όταν στις βορειοευρωπαϊκές χώρες η αποδοχή ξεπερνά το 80%. Αυτό σημαίνει πως δύο αιώνες μετά τη γέννηση του Δαρβίνου, σχεδόν ένας στους δύο Έλληνες εξακολουθεί να πιστεύει πως ήρθε στον κόσμο κατόπιν απόφασης κάποιου Θεού ή άλλων υπερβατικών δυνάμεων, πως είναι απαράλλαχτος απόγονος του Αδάμ και της Εύας, και πως δεν έχει καμιά συγγένεια με τα (άλλα) ζώα – θα θεωρεί μάλλον τυχαίο το γεγονός ότι το ανθρώπινο έμβρυο έχει βραγχιακές σχισμές και ουρά.

Γιατί πολλοί άνθρωποι αρνούνται την επιστημονική σκέψη;

Γιατί τόσοι άνθρωποι απορρίπτουν κάθε επιστημονική απόδειξη, κάθε εμπειρικό δεδομένο και πιστεύουν ακράδαντα σε κάθε τύπου ανορθολογικές δυνάμεις και ιστορίες;

Γιατί συμβαίνει αυτό; Γιατί τόσοι άνθρωποι απορρίπτουν κάθε επιστημονική απόδειξη, κάθε εμπειρικό δεδομένο και πιστεύουν ακράδαντα σε κάθε τύπου ανορθολογικές δυνάμεις και ιστορίες; Γιατί τόσοι άνθρωποι σε όλο τον κόσμο φοβούνται/ υποτιμούν/ αρνούνται την επιστήμη σε θεωρητικό επίπεδο, ενώ στην πράξη –στην καθημερινή τους ζωή– καλοδέχονται (έως και επιζητούν με μανία) όλα τα τεχνοεπιστημονικά επιτεύγματα, από τις ηλεκτρικές συσκευές και τα γρήγορα μέσα μεταφοράς μέχρι την υπερσύγχρονη ιατρική περίθαλψη και την τελευταία λέξη των υπολογιστών; Η ευσύνοπτη μελέτη Το φάντασμα της όπερας: η επιστήμη στον πολιτισμό μας του γνωστού καθηγητή φυσικής Στέφανου Τραχανά προσφέρει ορισμένες εξαιρετικά ενδιαφέρουσες απαντήσεις.

Ο καθηγητής επιστρατεύει μια ωραία μεταφορά για να φανερώσει την κεντρική θέση του: όπως το «φάντασμα της όπερας», από το γνωστό ομώνυμο μιούζικαλ, είναι μεν κρυμμένο αλλά ελέγχει τα τεκταινόμενα στη σκηνή, έτσι και στον σύγχρονο κόσμο, ένα οιονεί φάντασμα λαμβάνει δύο μορφές με τις οποίες κινεί τον κόσμο: η μία μορφή αφορά τη φύση (το φάντασμα είναι συγκεκριμένα η «αρχή της αβεβαιότητας») και η άλλη τον πολιτισμό (το φάντασμα είναι γενικότερα η επιστήμη, που ναι μεν αλλάζει τον κόσμο, αλλά πολλοί άνθρωποι δεν εμφορούνται από το αντιδογματικό πνεύμα της). Όπως επισημαίνει ωραία ο καθηγητής: «Το πνεύμα της επιστήμης είναι κλεισμένο στο υπόγειο. Απολαμβάνουμε τη "μουσική" αλλά δεν θέλουμε να βλέπουμε το πρόσωπο του συνθέτη».

Η επανάσταση της αβεβαιότητας

werner-heisenberg
   Ο Werner Heisenberg επί το έργον...
 

Στο πρώτο μέρος του βιβλίου, ο συγγραφέας θα ασχοληθεί με τον θεμελιώδη νόμο της φυσικής του μικρόκοσμου, την αρχή της αβεβαιότητας του Χάιζενμπεργκ, ή αρχή της απροσδιοριστίας, που ανακαλύφθηκε το 1927. Πρόκειται για το πιο παράξενο φαινόμενο που έχει παρατηρηθεί ποτέ (και το οποίο μελετά η κβαντομηχανική). Με γοητευτικό και απολύτως κατανοητό τρόπο, ο καθηγητής εξηγεί τα μυστήρια της αρχής της αβεβαιότητας: τους συμπαντικούς όρους της ισχύος της, τη σχέση ανάμεσα στην απροσδιοριστία της θέσης και την απροσδιοριστία της ταχύτητας των σωματιδίων, την ενέργεια και τις μεταβολές της, κ.α. Αφού εμείς είμαστε εκ των πραγμάτων φορείς και αποτέλεσμα της θεμελιώδους αρχής της αβεβαιότητας, άραγε αυτή ορίζει την ύπαρξή μας αποκλειστικά; Όχι, την ορίζει ως έναν βαθμό, απαντά ο καθηγητής: τα βασικά πνευματικά και υπαρξιακά μας ερωτήματα (νόημα της ζωής, ελευθερία ή μη της βούλησης, ηθική στάση κ.ά.) θα τα πραγματεύονται πάντοτε καλύτερα η τέχνη και η φιλοσοφία.

Τα βασικά πνευματικά και υπαρξιακά μας ερωτήματα θα τα πραγματεύονται πάντοτε καλύτερα η τέχνη και η φιλοσοφία.

Στο ίδιο μέρος του βιβλίου, ο καθηγητής συνεχίζει την ξενάγησή μας στον άλλοτε εξωτικό και άλλοτε οικείο τόπο της νεότερης επιστήμης. Με την ανέκαθεν πιο σαγηνευτική μορφή του διαλόγου και όχι του αυστηρού δοκιμίου, εξηγεί τη μαθηματικοποίηση της φυσικής και την ανάπτυξη της πειραματικής μεθόδου, την παράδοση του Γαλιλαίου ο οποίος ενοποίησε τον γήινο και τον επουράνιο κόσμο (συνέβαλε στη λεγόμενη «εκκοσμίκευση των ουρανών»), την ιδέα της νομοκρατούμενης φύσης την οποία οι Νέοι Χρόνοι παρέλαβαν από την αρχαιοελληνική σκέψη (όπως και τα δύο κεντρικά ερωτήματα της φυσικής: τι είναι η ύλη και ποιοι είναι οι νόμοι της κίνησής της), καθώς και την ατομική υπόθεση («η ατομική δομή της ύλης θεωρείται η σημαντικότερη ιδέα στην ιστορία της φυσικής») η οποία επιβεβαίωσε τον Δημόκριτο και τους άλλους ατομιστές και κατέρριψε την αριστοτελική ιδέα ότι «η φύση απεχθάνεται το κενό» (ενώ, απεναντίας, το λατρεύει: «είμαστε κατά 99,99999...% άδειοι! Κενός χώρος»).

Ποιο είναι όμως το γνωσιοθεωρητικό, το επιστημολογικό «ζουμί» αυτών των ανακαλύψεων; Ότι ο δογματισμός των επιστημόνων, ναι μεν ορισμένες φορές οδηγούσε στην επιστημονική πρόοδο, αλλά τις περισσότερες φορές ανανέωνε πλάνες που δεν άφηναν ανοιχτό το πεδίο έρευνας, πλάνες τυφλές απέναντι στα νέα δεδομένα, πλάνες τυφλωτικές. Εδώ, η ιστορία και φιλοσοφία των επιστημών διδάσκει πως απαιτείται κάθε φορά μια νέα θεωρία για να ιδωθεί ο κόσμος με νέα μάτια. Και το πέρασμα από την παλιά στη νέα θεωρία, η αλλαγή Παραδείγματος σύμφωνα με τον Τόμας Κουν, ήταν και είναι επώδυνο – συχνά και αιματηρό.

monkey

Στο δεύτερο μέρος του βιβλίου, ο καθηγητής αφήνει τη διαλογική μορφή και ασχολείται, σε πέντε περιεκτικά δοκίμια, με την πρόσληψη της επιστήμης από τον σύγχρονο πολιτισμό. Μετά την επιστημονική επανάσταση του 17ου αιώνα, η επόμενη σημαντικότερη είναι ασφαλώς η δαρβινική, ενώ στον 20ό αιώνα έχουμε τη σχετικότητα, την κβαντομηχανική, τη μοριακή βιολογία κ.ά. Τα στατιστικά στοιχεία που δίνονται στο βιβλίο επιβεβαιώνουν τις πηγές μας: η πίστη στη θρησκεία, στην παραεπιστήμη και σε παραφυσικά φαινόμενα εξακολουθεί να αγγίζει δυσθεώρητα ύψη σε αρκετά ανεπτυγμένα κράτη («Ο Δαρβίνος δεν έχει αισθητά περισσότερους φίλους στην Ελλάδα απ' ό,τι στις ΗΠΑ!»), ενώ περιττό να μιλήσουμε για χώρες του δεύτερου και τρίτου κόσμου. Εντέλει, συμπεραίνει ο καθηγητής, το εκπαιδευτικό σύστημα έχει αποτύχει να ανεβάσει το φάντασμα της όπερας από το υπόγειο στην κεντρική σκηνή: αντί να ζούμε σε μια «ευφυή δημοκρατική κοινωνία» με όχημα την «εύλογη αμφιβολία», ερχόμαστε επανειλημμένα αντιμέτωποι με «τον φανατισμό και τη μισαλλοδοξία».

Σύμφωνα με τον συγγραφέα, ο επιστήμονας οφείλει να μεταδίδει στην ευρύτερη κοινωνία τον «βαθύτατα αντιδογματικό χαρακτήρα της επιστήμης».

Αυτό γίνεται φανερό στο έλλειμμα ανθρωπιστικής παιδείας του σύγχρονου «τεχνικού της επιστήμης», που επειδή δεν είναι διανοούμενος, δυσκολεύεται να διαδώσει στην κοινωνία το πνεύμα του ανεκτικού και υγιούς σκεπτικισμού. Μετά το 1940, περάσαμε το «απαγορευμένο σύνορο», αφού η πυρηνική ενέργεια, «η γενεσιουργός αιτία της ζωής στο σύμπαν», είναι πλέον η βασική απειλή για την αυτοκαταστροφή μας. Από δω και στο εξής, σύμφωνα με τον συγγραφέα, ο επιστήμονας είναι υποχρεωμένος να προκρίνει την «ηθική αξία της επιστήμης»: οφείλει να μεταδίδει στην ευρύτερη κοινωνία τον «βαθύτατα αντιδογματικό χαρακτήρα της επιστήμης», την ιδέα ότι δεν υπάρχει η απόλυτη αλήθεια, αλλά ότι κάθε «αλήθεια» πρέπει να δοκιμάζεται εμπειρικά με όσο το δυνατόν πιο ανοιχτό πνεύμα. Μόνο αυτό το πνεύμα μπορεί να οδηγήσει σε μια λιγότερο φανατική κοινωνία.

Επιστήμη - αλήθεια - δημοκρατία: μια ευαίσθητη αλυσίδα

Τα συμπεράσματα του καθηγητή, που διαπνέονται από το ποπεριανό πνεύμα της ανοιχτής και ελεύθερης κοινωνίας, μας βρίσκουν εν γένει σύμφωνους. Η επιστήμη είναι ασφαλώς με το μέρος της αλήθειας – εξάλλου, ακόμα και οι πιο διαπρύσιοι εχθροί του Δυτικού πολιτισμού αξιοποιούν με κάθε ευκαιρία τα τεχνοεπιστημονικά επιτεύγματά του για να προσπαθήσουν να τον συντρίψουν: οι τζιχαντιστές πολεμούν με αγορασμένα ή κλεμμένα Δυτικά όπλα, όχι με προσευχές στον Μωάμεθ. Θρησκείες και πολιτικές ιδεολογίες πράγματι εμφορούνται από ένα πνεύμα πολύ πιο δογματικό, σε σχέση με την «επιστημονική νοοτροπία», που διαθέτει «ανοιχτή σκέψη», εξού και συχνά διώκεται απηνώς από ολοκληρωτικά καθεστώτα (αξίζει να θυμηθούμε την άνοδο και την πτώση της «σοβιετικής γενετικής» – ωσάν οι νόμοι της γενετικής να αλλάζουν από χώρα σε χώρα). Ο εμπειρισμός και η φυσιοκρατία είναι πράγματι καλύτεροι οδηγοί στη ζωή, σε σχέση με τις προλήψεις και τις δεισιδαιμονίες: όταν αρρωσταίνουμε, μας θεραπεύει ο ειδικευμένος γιατρός στο υπερσύγχρονο νοσοκομείο, όχι τα ξόρκια του μάγου ή οι γονυκλισίες στον Ύψιστο. Όποιος αμφιβάλει για αυτό, ας τολμήσει να απορρίψει την πρώτη λύση κι ας δοκιμάσει μόνο τη δεύτερη.

Επιστήμη και θρησκεία αλληλοσυγκρούονται, αλλά δεν αλληλοαναιρούνται κατ' ανάγκην, ακόμα και για τον δαρβινισμό, αφού έχουν υπάρξει επιφανείς εξελικτικοί βιολόγοι θρησκευόμενοι. 

Ωστόσο, το πράγμα είναι δυστυχώς πιο περίπλοκο. Τι γίνεται, για παράδειγμα, με την εικόνα του μεγάλου επιστήμονα, πλην όμως βαθιά θρήσκου και συγχρόνως θιασώτη ανορθολογικών εξηγήσεων; Πώς εξηγούμε τον Κέπλερ που ασχολείται με τον αποκρυφισμό, τον Νεύτωνα που καταγίνεται με τις αλχημείες του, τον καλόγερο Μέντελ που ανακαλύπτει τις αρχές της βιολογικής κληρονομικότητας, ή τον Λεμέτρ, που πρώτος αναπτύσσει στον πίνακα τις εξισώσεις του για τη Μεγάλη Έκρηξη και τη διαστολή του σύμπαντος φορώντας το ιησουίτικο ράσο; Μπορεί τα ποσοστά των θρήσκων να είναι μειωμένα στον επιστημονικό χώρο, αλλά δεν είναι αμελητέα. Επιστήμη και θρησκεία αλληλοσυγκρούονται, αλλά δεν αλληλοαναιρούνται κατ' ανάγκην. Αυτό ισχύει ακόμα και για τον δαρβινισμό, αφού έχουν υπάρξει επιφανείς εξελικτικοί βιολόγοι (Θ. Ντομπζάνσκι, Φρ. Αγιάλα) που είναι θρησκευόμενοι.

Μιλώντας γενικότερα, δεν μπορούμε να συμπεράνουμε αβίαστα ότι η πίστη σε κάθε τύπου ανορθολογικές δυνάμεις περιορίζεται σε άτομα ελλιπούς παιδείας και καλλιέργειας, τα οποία αν είχαν (ή μόλις αποκτήσουν) το αντιδογματικό πνεύμα της επιστήμης, θα γίνονταν αυτομάτως ανοιχτόμυαλοι και ανεκτικοί άνθρωποι. Ορθολογικές και ανορθολογικές εξηγήσεις για τον κόσμο και τον άνθρωπο ανέκαθεν συνυπήρχαν και συνέπρατταν. Και, παρά τη σταδιακή επικράτηση των ορθολογικών επί των ανορθολογικών εξηγήσεων μετά την Αναγέννηση και ιδίως μετά τον Διαφωτισμό, δεν έχουμε κανέναν βάσιμο λόγο να θεωρούμε πως η συνύπαρξη των μεν και των δε, όχι μόνο στις λαϊκές μάζες αλλά ακόμα και στον νου των μεγαλοφυών, δεν θα εξακολουθήσει στο μέλλον.

Τι κάνουμε λοιπόν αν ο άνθρωπος είναι το ζώο το δημιουργημένο να μη μπορεί να ξεφεύγει ποτέ από τους ευσεβείς πόθους και τα ζωτικά του ψεύδη; Άραγε είμαστε βέβαιοι πως ο άνθρωπος που εμφορείται από επιστημονική νοοτροπία έχει λιγότερη βούληση για δύναμη; Μήπως είναι ένας ακόμα μύθος η ιδέα ότι η επιστήμη, που έχει καταρρίψει όλους τους μύθους, οδηγεί οπωσδήποτε –ακόμα κι αν διαδοθεί το αντιδογματικό πνεύμα της– σε έναν πιο ανεκτικό κόσμο; Μήπως το επιστημονικό πνεύμα ενέχει μια διαφορετική μορφή φανατισμού, πιο κρυφού και συνεπώς πιο πονηρού, οπότε η διάδοση του επιστημονικού πνεύματος δεν συμβαδίζει απαραίτητα με τη διάδοση του ηθικού πνεύματος;

Η ακόλουθη συνεπαγωγή (αντιδογματισμός της επιστήμης – διάδοση του υγιούς σκεπτικισμού της επιστήμης σε όλους τους ανθρώπους – δημιουργία ανεκτικών και δημοκρατικών κοινωνιών – περισσότερη ελευθερία και ειρήνη στον κόσμο) είναι μεν εύλογη και καλοδεχούμενη, αλλά σπάνια: η συντριπτική πλειονότητα των ανθρώπων δεν δύναται να την υλοποιήσει. Εντούτοις, το σπάνιο είναι ωραίο: εξού και το φιλελεύθερο ηθικό και στοχαστικό πρόταγμα του καθηγητή, γλαφυρά διατυπωμένο καθώς είναι σε αυτό το βιβλίο, αξίζει να διαδοθεί.

Ο ΓΙΩΡΓΟΣ ΛΑΜΠΡΑΚΟΣ είναι συγγραφέας και μεταφραστής. 

fantasma-operas-2Το φάντασμα της όπερας
Η επιστήμη στον πολιτισμό μας
Στέφανος Λ. Τραχανάς
Πανεπιστημιακές εκδόσεις Κρήτης 2014
Σελ. 164, τιμή € 10,00

politeia-link

 

 

 

 

 

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ ΣΤΕΦΑΝΟΥ Λ. ΤΡΑΧΑΝΑ

 

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Συμβολές στη θεωρία για το κράτος και την πολιτική αυτονομία» του Έρνστ–Βόλφγκανγκ Μπόκενφορντε: Φιλελευθερισμός εναντίον δημοκρατίας

«Συμβολές στη θεωρία για το κράτος και την πολιτική αυτονομία» του Έρνστ–Βόλφγκανγκ Μπόκενφορντε: Φιλελευθερισμός εναντίον δημοκρατίας

Για το βιβλίο του Έρνστ-Βόλφγκανγκ Μπόκενφορντε [Ernst-Wolfgang Böckenförde] «Συμβολές στη θεωρία για το κράτος και την πολιτική αυτονομία» (μτφρ. Βασιλική Ε. Χρήστου, εκδ. Παπαζήση). Κεντρική εικόνα: © Global Focus. 

Γράφει ο Μύρων Ζαχαράκης

...
«Το πρόβλημα της θεμελίωσης των αξιών» του Γιάννη Κτενά (κριτική) – Το «παράθυρο» στο χάος και η «πολυθεΐα» των αξιών

«Το πρόβλημα της θεμελίωσης των αξιών» του Γιάννη Κτενά (κριτική) – Το «παράθυρο» στο χάος και η «πολυθεΐα» των αξιών

Για το βιβλίο του Γιάννη Κτενά «Το πρόβλημα της θεμελίωσης των αξιών» (εκδ. Πόλις). Κεντρική εικόνα: Ο Κορνήλιος Καστοριάδης. 

Γράφει ο Μύρων Ζαχαράκης 

Η παρούσα πραγματεία του συγγραφέα Γιάννη Κτενά, όπως άλλωστ...

Ορθοδοξία και Κράτος: Τρία βιβλία για μια διαχρονική σχέση με πολλές διακυμάνσεις και ποικίλα ρεύματα σκέψης

Ορθοδοξία και Κράτος: Τρία βιβλία για μια διαχρονική σχέση με πολλές διακυμάνσεις και ποικίλα ρεύματα σκέψης

Για τα βιβλία των Ευστάθιου Κασσαρέα «Εκκλησία, ιδεολογία και πολιτική στην Ελλάδα της Μεταπολίτευσης» (εκδ. Παπαζήση), Πασχάλη Μ. Κιτρομηλίδη «Θρησκεία και πολιτική στον ορθόδοξο κόσμο» (εκδ. Επίκεντρο) και π. Εμμανουήλ Κλάψη «Ορθόδοξες εκκλησίες σε έναν πλουραλιστικό κόσμο» (εκδ. Καστανιώτη). Στην κεντρική εικόνα,...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Αδικημένη κουίρ λογοτεχνία: 8 βιβλία που δεν διαβάστηκαν όσο τους αξίζει

Αδικημένη κουίρ λογοτεχνία: 8 βιβλία που δεν διαβάστηκαν όσο τους αξίζει

Υπάρχουν βιβλία που τυχαίνει να συμπίπτουν με πολυαναμενόμενες εκδόσεις, δεν μπαίνουν στο οπτικό πεδίο του κοινού ή πολλές φορές μένουν στη σκιά πολύ δημοφιλών τίτλων με παρόμοια θεματική. Το ίδιο συμβαίνει και με τα κουίρ βιβλία. Κάποια ακούγονται και διαβάζονται περισσότερο από άλλα. Σήμερα, λοιπόν, ημέρα εορτασμο...

«Τηρούμενες αναλογίες» της Πόπης Φιρτινίδου (κριτική) – Ζωντανές ανταποκρίσεις από την ηλικία της ήττας

«Τηρούμενες αναλογίες» της Πόπης Φιρτινίδου (κριτική) – Ζωντανές ανταποκρίσεις από την ηλικία της ήττας

Για τη συλλογή διηγημάτων της Πόπης Φιρτινίδου «Τηρούμενες αναλογίες» (Εκδόσεις των Συναδέλφων). Κεντρική εικόνα: Πίνακας από τον Αργυρό Ουμβέρτο (1884 - 1963) με τίτλο «Ο παππούς» (1912) / Εθνική Πινακοθήκη.

Γράφει ο Γιώργος Ν. Περαντωνάκης

Η ψυχολογί...

«Respublica»: μια κοινότητα χαράς απέναντι σ’ ένα σύμπαν καταναλωτισμού και στρες

«Respublica»: μια κοινότητα χαράς απέναντι σ’ ένα σύμπαν καταναλωτισμού και στρες

Για την multi παράσταση «Respublika» του Λούκας Τβαρκόβσκι [Lukasz Twarkowski], σε παραγωγή της Στέγης του Ιδρύματος Ωνάση, η οποία παρουσιάστηκε στο Terra Vibe Park στη Μαλακάσα. Φωτογραφίες: Ανδρέας Σιμόπουλος

Γράφει ο Νίκος Ξένιος

Ο Πολωνός σκηνοθέτ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Συμπληγάδες αξιών» του Μηνά Στραβοπόδη (προδημοσίευση)

«Συμπληγάδες αξιών» του Μηνά Στραβοπόδη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Μηνά Στραβοπόδη «Συμπληγάδες αξιών» το οποίο κυκλοφορεί στις 21 Ιουνίου από τις εκδόσεις Αρμός.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ναι, το ξέρω! Δεν έπρεπε να σκοτώσω. Μα έπρεπε να σκοτώσω. Ξέρω, δεν είνα...

«Μικρές δοκιμές» του Αντώνη Μακρυδημήτρη (προδημοσίευση)

«Μικρές δοκιμές» του Αντώνη Μακρυδημήτρη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του ομότιμου καθηγητή ΕΚΠΑ Αντώνη Μακρυδημήτρη «Μικρές δοκιμές», το οποίο θα κυκλοφορήσει το επόμενο διάστημα από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Το μείζον πρόβλημα στην εποχή μας έχει ...

«Αποστολή στο Βερολίνο» του Λεν Ντέιτον (προδημοσίευση)

«Αποστολή στο Βερολίνο» του Λεν Ντέιτον (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το κατασκοπικό μυθιστόρημα του Λεν Ντέιτον [Len Deighton] «Αποστολή στο Βερολίνο» (μτφρ. Αντώνης Καλοκύρης), το οποίο κυκλοφορεί αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

«Μάλλον φέρνουν κ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Αδικημένη κουίρ λογοτεχνία: 8 βιβλία που δεν διαβάστηκαν όσο τους αξίζει

Αδικημένη κουίρ λογοτεχνία: 8 βιβλία που δεν διαβάστηκαν όσο τους αξίζει

Υπάρχουν βιβλία που τυχαίνει να συμπίπτουν με πολυαναμενόμενες εκδόσεις, δεν μπαίνουν στο οπτικό πεδίο του κοινού ή πολλές φορές μένουν στη σκιά πολύ δημοφιλών τίτλων με παρόμοια θεματική. Το ίδιο συμβαίνει και με τα κουίρ βιβλία. Κάποια ακούγονται και διαβάζονται περισσότερο από άλλα. Σήμερα, λοιπόν, ημέρα εορτασμο...

Πατέρας και γιος: 5 σπουδαία μυθιστορήματα για μια δύσκολη σχέση

Πατέρας και γιος: 5 σπουδαία μυθιστορήματα για μια δύσκολη σχέση

Σύμμαχοι, ενίοτε κι αντίπαλοι. Αγαπημένοι, μα κάποιες φορές σε άλλο μήκος κύματος. Με αφορμή την Ημέρα του Πατέρα (16 Ιουνίου) επιλέξαμε πέντε βιβλία που βρίσκονται σε κυκλοφορία και αναδεικνύουν την πολυπλοκότητα και την ουσιαστική δύναμη που φέρει ο πατέρας ως ρόλος και ως υπόσταση. Κεντρική εικόνα: ο Φίλιπ Ροθ με...

10 κλασικά λογοτεχνικά έργα που έφεραν στο φως τη ΛΟΑΤΚΙ+ εμπειρία

10 κλασικά λογοτεχνικά έργα που έφεραν στο φως τη ΛΟΑΤΚΙ+ εμπειρία

Τα τελευταία χρόνια, η κουίρ λογοτεχνία έχει ανανεωθεί με σύγχρονους εκπροσώπους όπως ο Όσεαν Βουόνγκ ή η Κάρμεν Μαρία Ματσάδο. Εάν αναζητούσαμε, όμως, τις βάσεις ενός κουίρ λογοτεχνικού Κανόνα θα έπρεπε να πάμε πιο πίσω, σε κάποια βιβλία καθοριστικά για την ομοερωτική λογοτεχνία αλλά και για τη λογοτεχνία γενικότερ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ