euripidis 35 meletes

Για τον συλλογικό τόμο «Ευριπίδης: 35 Μελέτες» σε επιμέλεια των Laura Κ. McClure και Wiley Blackwell, κυκλοφορεί από τις εκδόσεις University Studio Press. Τη μετάφραση έκανε ομάδα μεταφραστών υπό την επιμέλεια των καθηγητών του τμήματος φιλολογίας του Α.Π.Θ. Εβίνας Σιστάκου και Αντώνη Ρεγκάκου. Στην κεντρική εικόνα, άγαλμα του Ευριπίδη που βρίσκεται σήμερα στο Λούβρο, δεξιά κι αριστερά του οποίου αναγράφονται ορισμένα από τα έργα του. 

Της Ιωάννας Καραμάνου

Πρόσφατα κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις University Studio Press η ελληνική μετάφραση του διεθνούς συλλογικού τόμου A Companion to Euripides (επιμ. Laura Κ. McClure, Wiley Blackwell: Oxford/Malden 2017) με τον εύληπτο τίτλο Ευριπίδης: 35 Μελέτες. Το έργο αυτό, το οποίο περιλαμβάνει 35 συμβολές κορυφαίων μελετητών του Ευριπίδη (ανάμεσα στους οποίους συγκαταλέγονται ο Donald Mastronarde, ο Christopher Collard, η Ruth Scodel, ο John Gibert και ο Francis Dunn), έχει αποσπάσει πολλές θετικές κρίσεις από τη διεθνή ακαδημαϊκή κοινότητα. Την επιστημονική επιμέλεια της μετάφρασης οφείλουμε σε δύο διεθνώς αναγνωρισμένους καθηγητές του Τμήματος Φιλολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, τον ακαδημαϊκό Αντώνιο Ρεγκάκο και την καθηγήτρια Εβίνα Σιστάκου, που αφενός είχαν την οξυδέρκεια να εντοπίσουν την αναγκαιότητα της ελληνόγλωσσης μετάφρασης του σπουδαίου αυτού πονήματος και αφετέρου ανέλαβαν να επιμεληθούν αυτό το κολοσσιαίο έργο των 683 σελίδων.

Οι ρηξικέλευθες ερμηνευτικές προσεγγίσεις οι οποίες ακολουθούνται λαμβάνουν υπόψη και τη σημαντική παράμετρο της ανταπόκρισης του θεατή, που συνδέεται με τη συναισθηματική και διανοητική απήχηση της ευριπίδειας τραγωδίας στο κοινό της.

Ο τόμος διαρθρώνεται σε επτά ενότητες. Η πρώτη εισάγει τον αναγνώστη στα κύρια ερευνητικά ζητήματα που αφορούν τη μελέτη του ευριπίδειου corpus, όπως η παράδοση του κειμένου, η κριτική προσέγγιση της αρχαίας βιογραφικής παράδοσης για τον Ευριπίδη και η συμβολή του στην εξέλιξη της τραγικής τέχνης. Ακολουθούν δύο ενότητες οι οποίες εύστοχα διακρίνουν μεταξύ της πρώιμης και της όψιμης παραγωγής του Ευριπίδη, καθώς η τέχνη του εξελίσσεται από την Άλκηστη του 438 π.Χ. έως τις Βάκχες του 406 π.Χ. τόσο στο πεδίο της δραματουργίας όσο και της σκηνικής τεχνικής. Στις ενότητες αυτές, όπως και στην τέταρτη ενότητα του τόμου, αναλύονται οι δεκαεπτά ακέραιες, αλλά και οι σημαντικότερες από τις αποσπασματικά σωζόμενες τραγωδίες, ο Κύκλωπας (το μοναδικό σατυρικό δράμα που έχει περισωθεί από όλη την αρχαία δραματική παραγωγή), και η ψευδεπίγραφη τραγωδία Ρήσος. Παρέχεται σύνοψη της πλοκής κάθε έργου, κριτική προσέγγιση των κύριων ερμηνευτικών ζητήματων και μια επιλογή ενημερωμένης βιβλιογραφίας.

eyripides coverΣτην πέμπτη ενότητα αναλύονται τα δομικά και αφηγηματικά σχήματα της ευριπίδειας τραγωδίας, ο ρόλος του Χορού, η εξέλιξη της μελοποιίας από τον τραγικό ποιητή κατά το δεύτερο μισό του 5ου αιώνα π.Χ. και πτυχές της αρχαίας παράστασης, όπως η χρήση του σκηνικού χώρου. Η επόμενη ενότητα επικεντρώνεται σε ιδιαίτερα θεματικά και ιδεολογικά γνωρίσματα του θεάτρου του Ευριπίδη, που καθορίζουν το αξιακό φορτίο του έργου του. Ο πρωτοποριακός διάλογός του με τη σύγχρονή του διανόηση, ιδιαιτέρως με τη σοφιστική κίνηση, διαμορφώνει την καινοτόμο προσέγγισή του στη μυθική παράδοση και την αντισυμβατική του ιδεολογία απέναντι στην παραδεδομένη ανθρωπομορφική θρησκεία και τα παραδοσιακά μοντέλα φύλου. Οι ρηξικέλευθες ερμηνευτικές προσεγγίσεις οι οποίες ακολουθούνται λαμβάνουν υπόψη και τη σημαντική παράμετρο της ανταπόκρισης του θεατή, που συνδέεται με τη συναισθηματική και διανοητική απήχηση της ευριπίδειας τραγωδίας στο κοινό της. Ο τόμος κλείνει με την ενότητα για την πρόσληψη, δηλαδή την επανερμηνεία και τη λογοτεχνική ή καλλιτεχνική επαναπραγμάτευση του έργου του Ευριπίδη από την εποχή του ως τις μέρες μας. Από το ευρύτατο φάσμα της ευριπίδειας πρόσληψης έχουν επιλεχθεί ως μελέτες περίπτωσης η αριστοφανική ανταπόκριση στην τραγωδία του Ευριπίδη, κατόπιν, η πλούσια δραματουργική, παραστασιακή και εικονογραφική πρόσληψη των τραγωδιών του κατά τον 4ο αιώνα π.Χ., ο δραματουργικός τους μετασχηματισμός στη Ρώμη από τον Σενέκα και, τέλος, η μεταφορά τους στη σύγχρονη σκηνή.

Πολύ εύστοχη είναι η επιλογή των επιμελητών της ελληνικής μετάφρασης να προσθέσουν στην αρχἠ του τόμου το πρωτότυπο κείμενο όλων των δραμάτων του.

Στον συλλογικό αυτό τόμο αξιοποιούνται και αναδεικνύονται οι σύγχρονες τἀσεις στην έρευνα του δράματος, που προϋποθέτουν διεπιστημονική προσέγγιση της τραγωδίας, όπως η πρόσληψη, η κριτική ανάλυση της παράστασης και οι σπουδές φύλου. Πρόκειται για ένα σύγχρονο, βιβλιογραφικά ενημερωμένο πόνημα, ένα έργο αναφοράς, που έρχεται να καλύψει ένα πολύ σημαντικό κενό στην ελληνόγλωσση βιβλιογραφία για τον Ευριπίδη. Πολύ εύστοχη είναι η επιλογή των επιμελητών της ελληνικής μετάφρασης να προσθέσουν στην αρχἠ του τόμου το πρωτότυπο κείμενο όλων των δραμάτων του. Έτσι ο αναγνώστης έχει τη δυνατότητα να ανατρέξει στο ίδιο το κείμενο της τραγωδίας σε συνδυασμό με την αντίστοιχη μελέτη που την αναλύει. Η επιλογή αυτή συμβάλλει στην πληρότητα του τόμου, ο οποίος καθίσταται πολύτιμος για τον επιστήμονα, τον φοιτητή και το ευρύτερο καλλιεργημένο κοινό που ενδιαφέρεται για το αρχαίο δράμα, την ερμηνεία, την παράσταση και την πρόσληψή του.

* Η ΙΩΑΝΝΑ ΚΑΡΑΜΑΝΟΥ είναι Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Αρχαίας Ελληνικής Φιλολογίας στο Τμήμα Φιλολογίας του Α.Π.Θ.

politeia link more

Ακολουθήστε την boopress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Τρεις γκινέες» της Βιρτζίνια Γουλφ – Μνημείο πνευματικής διαύγειας και ηθικής τόλμης

«Τρεις γκινέες» της Βιρτζίνια Γουλφ – Μνημείο πνευματικής διαύγειας και ηθικής τόλμης

Ένα βιβλίο που γράφτηκε σχεδόν έναν αιώνα πριν και παραμένει μέχρι σήμερα επίκαιρο και διαφωτιστικό, το οποίο μας μιλάει για την κατάσταση της γυναίκας σε έναν κόσμο όπου όλα ρυθμίζονται και κανοναρχούνται από τους άντρες, για τους άντρες. Τίτλος του, «Τρεις γκινέες», και συγγραφέας του, η Βιρτζίνια Γουλφ (μτφρ. Μυρ...

«Ο τελευταίος πίνακας ή το πορτρέτο του Θεού» της Ελέν Σιξού (κριτική)

«Ο τελευταίος πίνακας ή το πορτρέτο του Θεού» της Ελέν Σιξού (κριτική)

Για το δοκίμιο της Ελέν Σιξού (Helen Cixous), «Ο τελευταίος πίνακας ή το πορτρέτο του Θεού» (μτφρ. Θωμάς Συμεωνίδης, εκδ. Σαιξπηρικόν)

Της Έλσας Κορνέτη

Μια παράλληλη πραγματικότητα είναι η τέχνη, που δίνει την ψευδαίσθηση μιας επιδιόρθωσης της πραγματ...

«Κ' η φαντασία στον λογισμό»: Τιμητικός τόμος για την καθηγήτρια Άντα Κατσίκη-Γκίβαλου

«Κ' η φαντασία στον λογισμό»: Τιμητικός τόμος για την καθηγήτρια Άντα Κατσίκη-Γκίβαλου

Βιβλιοπαρουσίαση του τιμητικού τόμου για την Ομότιμη Καθηγήτρια Άντα Κατσίκη-Γκίβαλου, «Κ' η φαντασία στον λογισμό», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Καλειδοσκόπιο, σε επιστημονική επιμέλεια των Γιάννη Σ. Παπαδάτου και Δημήτρη Πολίτη.

Της Χριστίνας Αργυροπούλου

...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

30 χρόνια από την ίδρυση του Ελληνικού Ιδρύματος Πολιτισμού – Βραβεύτηκε η Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ

30 χρόνια από την ίδρυση του Ελληνικού Ιδρύματος Πολιτισμού – Βραβεύτηκε η Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ

Την Πέμπτη 22 Σεπτεμβρίου, στον κήπο του Ελληνικού Ιδρύματος Πολιτισμού, στον αναγεννημένο χώρο της οικίας Μποδοσάκη, πραγματοποιήθηκε η επετειακή εκδήλωση για τον εορτασμό των τριάντα χρόνων από την ίδρυση του ΕΙΠ (1992-2022). Κεντρική εικόνα: Ο Πρόεδρος του Ελληνικού Ιδρύματος Πολιτισμού, Νίκος Α. Κούκης, προ...

Ελίζαμπεθ Στράουτ: «Στην πανδημία, ο χρόνος έπαψε να υπάρχει»

Ελίζαμπεθ Στράουτ: «Στην πανδημία, ο χρόνος έπαψε να υπάρχει»

Σε συνέντευξή της στον Guardian, η Αμερικανίδα πεζογράφος Ελίζαμπεθ Στράουτ (Elizabeth Strout) μίλησε για το μυθιστόρημά της «Lucy by the Sea», στο οποίο επανεμφανίζονται οι πρωταγωνίστριες των παλαιότερων μυθιστορημάτων της «Το όνομά μου είναι Λούσυ Μπάρτον» και «Όλιβ Κίττριτζ». Αμφότερα κυκλοφορούν από τις εκδόσει...

«Έρχεται ο γίγαντας» του Μάκη Τσίτα (κριτική)

«Έρχεται ο γίγαντας» του Μάκη Τσίτα (κριτική)

Για το βιβλίο του Μάκη Τσίτα «Έρχεται ο γίγαντας» (εικόνες: Νικόλας Χατζησταμούλος, εκδ. Μεταίχμιο), μια ιστορία για τις ψεύτικες ειδήσεις που τρομοκρατούν τον πληθυσμό. 

Του Μάνου Κοντολέων

Ο Μάκης Τσίτας σίγουρα είναι μια ιδιαίτερη περίπτωση στη...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Πλατωνικοί διάλογοι» του Χάρη Βλαβιανού (προδημοσίευση)

«Πλατωνικοί διάλογοι» του Χάρη Βλαβιανού (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το πεζογράφημα του Χάρη Βλαβιανού «Πλατωνικοί διάλογοι ή γιατί στο σπήλαιο κάνουν όλοι πάρτι», που θα κυκλοφορήσει μέσα Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Πατάκη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΤΕΛΟΣ ΚΑΛΟ ΟΛΑ ΚΑΛΥΤΕΡΑ

...
«Μεταξύ μυθοπλασίας και πραγματικότητας» του Κώστα Καβανόζη (προδημοσίευση)

«Μεταξύ μυθοπλασίας και πραγματικότητας» του Κώστα Καβανόζη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη μελέτη του Κώστα Καβανόζη «Μεταξύ μυθοπλασίας και πραγματικότητας – Το μυθιστόρημα τεκμηρίων και η λογοτεχνικότητα του αναφορικού λόγου», που θα κυκλοφορήσει από τις εκδόσεις Πατάκη, τέλη Σεπτεμβρίου.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...
«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Ann Cleeves «Άλμπατρος» (μτφρ. Παλμύρα Ισμυρίδου), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 4 Ιουλίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Κεφάλαιο 3

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

 Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών, δοκιμίων και μελετών. 

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Τρεις «γεμάτοι» μήνες μένουν μέχρι και το τέλος αυτής της χρονιάς και οι εκδοτικοί οίκοι β...

100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή: 15 βιβλία που ξεχωρίζουν

100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή: 15 βιβλία που ξεχωρίζουν

100 χρόνια συμπληρώνονται αυτές τις μέρες από τη Μικρασιατική Καταστροφή. Πολλές και ενδιαφέρουσες εκδόσεις έχουν εμπλουτίσει φέτος τη σχετική βιβλιογραφία. Επιλέξαμε 15 πρόσφατες ή και παλιότερες, που αφορούν βιβλία μη μυθοπλαστικά. Καλύπτουν, πιστεύουμε, μια σφαιρική θέαση των όσων προηγήθηκαν, των γεγονότων του Σ...

Δέκα κλασικά βιβλία που λογοκρίνονται ξανά και ξανά

Δέκα κλασικά βιβλία που λογοκρίνονται ξανά και ξανά

Πολλοί πιστεύουν πως η εποχή που τα λογοτεχνικά βιβλία απαγορεύονταν και καίγονταν στην πυρά έχει παρέλθει. Στην πραγματικότητα, μέχρι και σήμερα, πολλές συντηρητικές ομάδες σε πολλές χώρες του κόσμου επιχειρούν να λογοκρίνουν και να καταστρέψουν ακόμα και έργα που θεωρούνται πλέον κλασικά, με διάφορες δικαιολογίες....

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

07 Ιανουαρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Φέτος περιμέναμε την εκπνοή της χρονιάς πριν συντάξουμε την καθιερωμένη μας πια λίστα με τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία της χρονιάς. Ο λόγος είναι ότι τούτες τις Γιορτέ

ΦΑΚΕΛΟΙ