papadiamantis kentriki

Για τη μελέτη του Στέλιου Παπαθανασίου «Η λογιοσύνη του πένητος και ο δημοτικισμός των βολεμένων – Γλωσσικά και άλλα στον Παπαδιαμάντη, στην κοινωνία και στην Εκπαίδευση» (εκδ. Δόμος).

Του Διονύση Στεργιούλα

Η μελέτη του Στέλιου Παπαθανασίου με τον εκτενή τίτλο Η λογιοσύνη του πένητος και ο δημοτικισμός των βολεμένων (εκδ. Δόμος) είναι γραμμένη με αγάπη και ταυτόχρονα με διάθεση πολεμικής. Η αγάπη αφορά τον Παπαδιαμάντη και η πολεμική διάθεση όσους δεν αποδέχτηκαν τη μεγάλη αξία του έργου του ή την αποδέχτηκαν «θέτοντας αστερίσκους». Ανάμεσά τους παλαιότεροι λογοτέχνες όπως ο Γιάννης Ψυχάρης και ο Κωστής Παλαμάς, φιλόλογοι του ΑΠΘ όπως ο Εμμανουήλ Κριαράς, ο Δημήτρης Μαρωνίτης, ο Παναγιώτης Μουλλάς, ο Λίνος Πολίτης και ο Κ. Θ. Δημαράς, κριτικοί όπως ο Γιάννης Χατζίνης και ο Μάρκος Αυγέρης και αριστεροί διανοούμενοι όπως ο Γιάννης Κορδάτος.

Το γλωσσικό ζήτημα είχε απασχολήσει στο παρελθόν και τους λογοτέχνες και όχι μόνο τους φιλολόγους και γλωσσολόγους. Χαρακτηριστικό παράδειγμα ο Διάλογος του Σολωμού, έργο που αποτυπώνει τους προβληματισμούς του για τη γλώσσα σε μια κρίσιμη για την Ελλάδα περίοδο. Πολύ αργότερα ο Γιάννης Ψυχάρης θα παρουσίαζε το δικό του γλωσσικό μοντέλο ως «γλώσσα του λαού». Ο Ψυχάρης (επηρεασμένος και από τον γλωσσολόγο Saussure, που υπήρξε δάσκαλός του) βρήκε στην ελληνική γλώσσα και στον ελληνικό λαό το πεδίο εφαρμογής μίας δικής του επινόησης θεωρίας, που εν μέρει είχε επιστημονική βάση και εν μέρει χαρακτηριζόταν από γλωσσικές αυθαιρεσίες, εμμονές και ιδεολογήματα. Δεν αρκέστηκε όμως στη διατύπωση των επιστημονικών του απόψεων περί συγχρονίας και διαχρονίας της γλώσσας, αλλά έδινε και αναλυτικές οδηγίες για τον τρόπο που θα έπρεπε να μιλούν και να γράφουν οι Έλληνες της εποχής του.

Ο Παπαδιαμάντης δεν διαχώρισε ποτέ την ελληνική γλώσσα σε υποκατηγορίες. Γνώριζε άριστα τη δημοτική και ταυτόχρονα διάβαζε τους αρχαίους συγγραφείς και έψαλλε στους ναούς τους βυζαντινούς ύμνους.

Ο Παπαδιαμάντης δεν διαχώρισε ποτέ την ελληνική γλώσσα σε υποκατηγορίες. Γνώριζε άριστα τη δημοτική και ταυτόχρονα διάβαζε τους αρχαίους συγγραφείς και έψαλλε στους ναούς τους βυζαντινούς ύμνους. Χρησιμοποιούσε με ευκολία λόγιους τύπους λέξεων, θεωρώντας ότι λειτουργούν θετικά στο τελικό αισθητικό αποτέλεσμα των διηγημάτων του ή ότι σε κάποιες περιπτώσεις αποδίδουν τη σκέψη του με μεγαλύτερη ακρίβεια. Για τον Ψυχάρη δεν είχε καλή άποψη. Πίστευε ότι «η μονομανία του αύτη, του να αποκτήση όνομα εις την Ελλάδα, κατέστη δι’ αυτόν ψύχωσις, την οποίαν δυστυχώς δεν απέφυγον και παρ’ ημίν πλείστοι όσοι καλοί ποιηταί και λογογράφοι, οίτινες, διακαιόμενοι θερμώς υπό του πόθου της ρεκλάμας του ονόματός των εις την Ευρώπην υπό του ιεροφάντου Ψυχάρη, προσεκολλήθησαν στερρώς και τυφλότατα προς αυτόν». Την άποψή του αυτή εξέφρασε προφορικά το 1893 στον Δημήτρη Χατζόπουλο (Μποέμ), στον οποίο είπε ακόμη ότι «η Ψυχάρειος δόξα θα εξατμισθή ως πομφόλυξ».

Ανάλογη άποψη για τον Ψυχάρη είχε και ο Καβάφης, σύμφωνα με την καταγραφή του Ι. Α. Σαρεγιάννη. Με τη διαφορά ότι ο Καβάφης βάζει στο κάδρο και τον «γλωσσαμύντορα» Μιστριώτη: «Ήλθε μία μέρα, ας πούμε, ο Μιστριώτης, και μας είπε “ετούτο δεν είναι ευγενικό, το άλλο δεν αρμόζει στους προγόνους”. Και τί μας συνεβούλευσε; Να ρίξομε τη μισή μας γλώσσα άχρηστη στη θάλασσα. Τα ίδια κι’ ο Ψυχάρης έκανε για την άλλη μισή. Εις το ποτάμι, φώναξε κι’ αυτός, πρέπει να ρίξομε τη μισή μας γλώσσα. Όλα αυτά είναι γελοία. Τη γλώσσα μας πρέπει να τη μελετήσομε γιατί δεν την ξεύρομε. Έχει κρυμμένους μέσα της θησαυρούς· και τί θησαυρούς! Η έννοια μας πρέπει να είναι πώς θα την πλουτίσομε, πώς θα φέρομε στο φως αυτό που κρύβει εκείνη μέσα της». Ο Καβάφης είχε εκφραστεί επιγραμματικά και για το έργο του Παπαδιαμάντη: «Εις όσα έργα του εδιάβασα μ’ έκαμεν εντύπωσιν η περιγραφική του δύναμις. Με φαίνεται ότι είναι λαμπρά ασκημένος στης περιγραφής την τριπλήν ικανότητα – το ποια πρέπει να λεχθούν, το ποια πρέπει να παραλειφθούν και εις το ποια πρέπει να σταματηθεί η προσοχή».

Ο Καβάφης είχε εκφραστεί επιγραμματικά και για το έργο του Παπαδιαμάντη: «Εις όσα έργα του εδιάβασα μ’ έκαμεν εντύπωσιν η περιγραφική του δύναμις. Με φαίνεται ότι είναι λαμπρά ασκημένος στης περιγραφής την τριπλήν ικανότητα – το ποια πρέπει να λεχθούν, το ποια πρέπει να παραλειφθούν και εις το ποια πρέπει να σταματηθεί η προσοχή».

Ο συγγραφέας ασχολείται εκτενώς με τις ακρότητες ορισμένων προβεβλημένων δημοτικιστών, θέλοντας να δείξει ότι η αρνητική στάση τους προς τον Παπαδιαμάντη υπήρξε αποτέλεσμα ενός ελλιπούς πλαισίου απόψεων ή και ότι απλώς επρόκειτο για προβληματικούς χαρακτήρες. Σε μερικές περιπτώσεις η επιχειρηματολογία του μπορεί εύκολα να γίνει αποδεκτή. Όπως για παράδειγμα σε ό,τι αφορά τον Πέτρο Βλαστό (σύζυγο της κόρης του Αλέξανδρου Πάλλη), ο οποίος, εκτός από τα απορριπτικά του σχόλια για τους Παπαδιαμάντη, Κάλβο και Καβάφη, έγραφε και θεωρητικά κείμενα που συνόψιζαν τις πιο αποκρουστικές φυλετικές θεωρίες του καιρού του. Χαρακτηριστικό είναι το κείμενο με τίτλο «Η Φυλή», που δημοσιεύτηκε το 1908 στον Νουμά και το 1912 (ξαναδουλεμένο) στο βιβλίο του Κριτικά ταξίδια, όπου συναντάμε απόψεις που αργότερα έγιναν σημαία των ναζιστών.

Κάθε φορά που ο συγγραφέας αναφέρεται στους επικριτές του Παπαδιαμάντη παραθέτει τεκμήρια της αναξιοπιστίας τους, που δεν είναι πάντα σχετικά με το θέμα που πραγματεύεται. Δεν συμβαίνει όμως το ίδιο όταν μεταφέρει τα θετικά λόγια του Σπύρου Μελά, του οποίου η πνευματική διαδρομή στιγματίστηκε από τη δουλοπρεπή στάση του κατά τη γερμανική κατοχή. Ο Μελάς θεωρεί τον Παπαδιαμάντη πρότυπο αξιοπρέπειας. Άλλοι τον αντιμετωπίζουν ως άγιο της Εκκλησίας. Άλλοι πάλι (ως έναν βαθμό και ο Οδυσσέας Ελύτης) τον περιγράφουν ως μία γραφική φιγούρα των ελληνικών γραμμάτων, φορτώνοντάς του συμπεριφορές και χαρακτηριστικά που είναι αμφίβολο αν είχε. Τίθεται επομένως εδώ ένα ακόμη ζήτημα: Μήπως πολλοί από τους θαυμαστές του Παπαδιαμάντη τον διάβασαν εξίσου λανθασμένα με κάποιους επικριτές του;

Κατά την άποψή μου η ουδέτερη ή αρνητική στάση προς τον Σκιαθίτη δεν οφείλεται σε όλες τις περιπτώσεις σε γλωσσικές εμμονές και κρυφές σκοπιμότητες ή στη στρεβλή ερμηνεία του λογοτεχνικού φαινομένου, αλλά μπορεί να είναι και αποτέλεσμα προσωπικών αισθητικών αντιλήψεων και ελεύθερης σκέψης. Όσο σπουδαίος συγγραφέας και αν υπήρξε ο Παπαδιαμάντης (κάτι που σήμερα σχεδόν όλοι αποδέχονται), υπάρχει πάντα περιθώριο –και πρέπει να υπάρχει– για διαφορετικές αναγνώσεις και προσεγγίσεις. Οι διαφορετικές και οι αντίθετες απόψεις, ιδιαίτερα όταν προέρχονται από γνώστες της γραμματολογίας και συνοδεύονται από επιχειρήματα, έχουν αποδειχθεί στο παρελθόν πολύ χρήσιμες.

Άλλοι τον αντιμετωπίζουν ως άγιο της Εκκλησίας. Άλλοι πάλι (ως έναν βαθμό και ο Οδυσσέας Ελύτης) τον περιγράφουν ως μία γραφική φιγούρα των ελληνικών γραμμάτων, φορτώνοντάς του συμπεριφορές και χαρακτηριστικά που είναι αμφίβολο αν είχε. Τίθεται επομένως εδώ ένα ακόμη ζήτημα: Μήπως πολλοί από τους θαυμαστές του Παπαδιαμάντη τον διάβασαν εξίσου λανθασμένα με κάποιους επικριτές του;

Ο Παπαδιαμάντης είχε απέναντί του πολλούς δημοτικιστές, αλλά σίγουρα δεν υπήρξαν σύμμαχοί του οι εκπρόσωποι του τότε «γλωσσικού κατεστημένου». Δίπλα του, όσο ζούσε, στάθηκαν λίγοι μόνο φίλοι του, που και αυτοί πιθανώς εκτιμούσαν περισσότερο τον χαρακτήρα του και όχι το διάσπαρτο τότε σε εφημερίδες και περιοδικά έργο του. Ο συγγραφέας της μελέτης γράφει ότι «προκαλεί κατάπληξη το γεγονός ότι η κριτική γενικώς, ενώ στην περίπτωση του Παπαδιαμάντη ήταν συνήθως επιφυλακτική και ενίοτε εχθρική, στην περίπτωση του Ψυχάρη υπήρξε διθυραμβική». Ο Κωστής Παλαμάς είχε χαρακτηρίσει «επαναστατικό» το μυθιστόρημα Το ταξίδι μου, ενώ αργότερα έγραψε ότι, αν και σέβεται τον Παπαδιαμάντη, προτιμά ως πεζογράφο τον Ανδρέα Καρκαβίτσα.

Τι από το έργο του Παπαδιαμάντη δεν άρεσε στους δημοτικιστές επικριτές του; Μόνο η γλώσσα που χρησιμοποιεί ή μήπως και η θεματολογία του; Αυτό είναι ένα ακόμη ερώτημα που περιμένει την απάντησή του. Ο Παπαδιαμάντης δέχτηκε κατά καιρούς τα πυρά και θεολόγων ή ανθρώπων της Εκκλησίας, όπως του μοναχού Θεόκλητου Διονυσιάτη, που έγραψε και βιβλίο για το θέμα (Ο κοσμοκαλόγηρος Παπαδιαμάντης). Ο λόγιος μοναχός μοιράζεται με τους αναγνώστες την αδυναμία του να ερμηνεύσει την απήχηση που έχει στους πιστούς χριστιανούς ένας συγγραφέας που ασχολήθηκε με άσημους και ταπεινούς ανθρώπους και με την «αμαρτωλή» ζωή τους και όχι με αγίους ή με τις μεγάλες μορφές της Εκκλησίας. Παραβλέποντας το γεγονός ότι οι αναφορές του Παπαδιαμάντη σε φτωχούς ψαράδες και σε αφελείς λαϊκούς ανθρώπους μπορεί να μη θυμίζουν τα θεολογικά κείμενα, θυμίζουν όμως απευθείας τα κείμενα των τεσσάρων ευαγγελιστών.

Η μελέτη του Στέλιου Παπαθανασίου δεν είναι μια τυπική φιλολογική εργασία. Αποκαλεί τον Παπαδιαμάντη «γέροντα» και δεν κρύβει την έντονη συναισθηματική του φόρτιση, κάνοντας σαφές ήδη από τον τίτλο ότι αισθάνεται και λειτουργεί ως υπερασπιστής του έργου και της μνήμης του συγγραφέα που θαυμάζει.

Η μελέτη του Στέλιου Παπαθανασίου δεν είναι μια τυπική φιλολογική εργασία. Αποκαλεί τον Παπαδιαμάντη «γέροντα» και δεν κρύβει την έντονη συναισθηματική του φόρτιση, κάνοντας σαφές ήδη από τον τίτλο ότι αισθάνεται και λειτουργεί ως υπερασπιστής του έργου και της μνήμης του συγγραφέα που θαυμάζει. Υπερασπιστής βέβαια αυτόκλητος, αλλά με ευρεία εποπτεία στο θέμα του, που προϋποθέτει πολύχρονη ενασχόληση με τη σχετική βιβλιογραφία. Το χιούμορ και τα στοιχεία προφορικότητας στην εκφορά του γραπτού λόγου καθιστούν τη μελέτη ευκολοδιάβαστη, παρά τη σχετική δυσκολία του θέματος και το «καταγγελτικό» ύφος του συγγραφέα.

Ακόμη και αν όροι όπως «δημοτικισμός», «καθαρεύουσα» και «λογιοτατισμός» μοιάζουν σήμερα κάπως μακρινοί, το γλωσσικό ζήτημα μεταμορφώνεται, αλλάζει όψεις και θα το βρίσκουμε πάντα μπροστά μας. Δεν έχει λυθεί ούτε φαίνεται πιθανό να λυθεί κάποτε οριστικά στη χώρα μας. Με την παραμικρή αφορμή άνθρωποι γενικώς αδιάφοροι για άλλα εξίσου σοβαρά ζητήματα είναι έτοιμοι να αντιπαρατεθούν –ξεχνώντας κάθε κανόνα ευγένειας– για τη σωστή γραφή ή για την ακριβή σημασία μιας λέξης ή ακόμη για την ετυμολογία και την ορθή θέση και σύνταξή της σε ένα γραπτό κείμενο ή στον προφορικό λόγο. Ο τεράστιος πλούτος της ελληνικής γλώσσας επιτρέπει συχνά την άντληση αντικρουόμενων μεταξύ τους επιχειρημάτων, με αποτέλεσμα όλοι να αισθάνονται δικαιωμένοι και να αναμένουν με αγωνία την επόμενη «μάχη».

* Ο ΔΙΟΝΥΣΗΣ ΣΤΕΡΓΙΟΥΛΑΣ είναι συγγραφέας. Τελευταίο του βιβλίο, η μελέτη «Καβάφης και Πατριάρχης – Μια πρόταση ερμηνείας» (εκδ. Οδός Πανός).


papathanasiouΗ λογιοσύνη του πένητος και ο δημοτικισμός των βολεμένων
Γλωσσικά και άλλα στον Παπαδιαμάντη, στην κοινωνία και στην Εκπαίδευση
Στέλιος Παπαθανασίου
Δόμος 2019
Σελ. 232, τιμή εκδότη €18,00



ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ ΣΤΕΛΙΟΥ ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΙΟΥ

 

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Ορθοδοξία και Κράτος: Τρία βιβλία για μια διαχρονική σχέση με πολλές διακυμάνσεις και ποικίλα ρεύματα σκέψης

Ορθοδοξία και Κράτος: Τρία βιβλία για μια διαχρονική σχέση με πολλές διακυμάνσεις και ποικίλα ρεύματα σκέψης

Για τα βιβλία των Ευστάθιου Κασσαρέα «Εκκλησία, ιδεολογία και πολιτική στην Ελλάδα της Μεταπολίτευσης» (εκδ. Παπαζήση), Πασχάλη Μ. Κιτρομηλίδη «Θρησκεία και πολιτική στον ορθόδοξο κόσμο» (εκδ. Επίκεντρο) και π. Εμμανουήλ Κλάψη «Ορθόδοξες εκκλησίες σε έναν πλουραλιστικό κόσμο» (εκδ. Καστανιώτη). Στην κεντρική εικόνα,...

Το «μοναχικό πλήθος» και το επαναστατικά νέο ήθος του δυτικού πολιτισμού

Το «μοναχικό πλήθος» και το επαναστατικά νέο ήθος του δυτικού πολιτισμού

Τρία βιβλία που σκιαγραφούν την κατάσταση του δυτικού πολιτισμού σήμερα: «Το μοναχικό πλήθος» (μτφρ. Βασίλης Τομανάς, εκδ. Νησίδες) του Ντέιβιντ Ρίσμαν [David Riesman], «Η παρακμή του Αστικού Πολιτισμού» (εκδ. Θεμέλιο) του Παναγιώτη Κονδύλη και «Η Ευρώπη είναι χριστιανική;» (μτφρ. Βάλια Καϊμάκη, εκδ. ...

Τελικά, συγκρούεται ο Χριστιανισμός με τον Δαρβίνο; – Διερεύνηση ενός ερωτήματος μέσα από δύο ενδιαφέροντα βιβλία (κριτική)

Τελικά, συγκρούεται ο Χριστιανισμός με τον Δαρβίνο; – Διερεύνηση ενός ερωτήματος μέσα από δύο ενδιαφέροντα βιβλία (κριτική)

Για τα βιβλία του Φρανσουά Ουβέ [François Euvé] «Ο Δαρβίνος και ο χριστιανισμός » (μτφρ. Ηρώ Διακάκη, εκδ. Αρμός) και του Ζακ Μονό [Jasques Monod] «Η τύχη και η αναγκαιότητα» (μτφρ. Νίκος Παπαδόπουλος, εκδ. Κέδρος). Κεντρική εικόνα: ο Δαρβίνος σε πίνακα του John Collier © Wikipedia. 

...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Λογοτεχνικό Βραβείο Δουβλίνου 2024: Νικητής ο Μίρτσεα Καρταρέσκου

Λογοτεχνικό Βραβείο Δουβλίνου 2024: Νικητής ο Μίρτσεα Καρταρέσκου

Ο Ρουμάνος συγγραφέας Μίρτσεα Καρταρέσκου [Μircea Cartarescu] έλαβε το βραβείο για το μυθιστόρημά του «Solenoid» που είναι εν μέρει αυτοβιογραφικό και μάς μεταφέρει στην κομμουνιστική Ρουμανία των τελών του ‘70. Στα ελληνικά τον έχουμε γνωρίσει με το μυθιστόρημα «Νοσταλγία» (μτφρ. Βίκτορ Ιβάνοβιτς, εκδ. Καστανιώτη)....

ΔΕΒΘ 2024: Γυναίκες, φύλο και φεμινισμοί – Τι είδαμε, τι καταλάβαμε

ΔΕΒΘ 2024: Γυναίκες, φύλο και φεμινισμοί – Τι είδαμε, τι καταλάβαμε

Ένα από τα αφιερώματα της φετινής ΔΕΒΘ ήταν αυτό στις «Γυναίκες», μια ευρεία θεματική που ξεδιπλώθηκε μέσα από συζητήσεις για συγγραφείς, εκδότριες και μεταφράστριες, για τη γυναίκα σαν λογοτεχνικό ήρωα, αλλά και τη γυναικεία γραφή. Οι εκδηλώσεις ήταν διάχυτες στο πρόγραμμα, αρκετές συνέπιπταν η μία με την άλλη, αλλ...

Μιχάλης Αλμπάτης: «Δεν θα έγραφα ποτέ ένα δεύτερο ‘’Και οι νεκροί ας θάψουν τους νεκρούς τους’’»

Μιχάλης Αλμπάτης: «Δεν θα έγραφα ποτέ ένα δεύτερο ‘’Και οι νεκροί ας θάψουν τους νεκρούς τους’’»

Από την απόλυτη επιτυχία στη συνειδητοποίηση. Ο Μιχάλης Αλμπάτης μάς μίλησε για το νέο του βιβλίο «Η κατάλυση του χρόνου» (εκδ. Νήσος), αλλά και πώς βίωσε το απίστευτο «γκελ» που έκανε το προηγούμενο μυθιστόρημά του.

Συνέντευξη στον Διονύση Μαρίνο

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Γραφή κοφτερή σαν μαχαίρι» της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

«Γραφή κοφτερή σαν μαχαίρι» της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο της βραβευμένης με Νόμπελ λογοτεχνίας Ανί Ερνό [Annie Ernaux] «Γραφή κοφτερή σαν μαχαίρι (μτφρ. Ρίτα Κολαΐτη), μια συνομιλία, μέσω μέιλ, της Ερνό με τον Φρεντερίκ Ιβ Ζανέ [Frederic-Yves Jeannet]. Το βιβλίο θα κυκλοφορήσει στις 28 Μαΐου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμ...

«Μελέτη περίπτωσης» του Γκρέαμ Μακρέι Μπερνέτ (προδημοσίευση)

«Μελέτη περίπτωσης» του Γκρέαμ Μακρέι Μπερνέτ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Γκρέαμ Μακρέι Μπερνέτ [Graeme Macrae Burnet] «Μελέτη περίπτωσης» (μτφρ. Χίλντα Παπαδημητρίου), το οποίο κυκλοφορεί στις 28 Μαΐου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Στην αρχή, καθώς ...

«Ο ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος 1946-1949 μέσα από τον τουρκικό Τύπο της εποχής» του Μουράτ Εσέρ (προδημοσίευση)

«Ο ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος 1946-1949 μέσα από τον τουρκικό Τύπο της εποχής» του Μουράτ Εσέρ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη μελέτη του Μουράτ Εσέρ [Murat Eser] «Ο ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος 1946-1949 μέσα από τον τουρκικό Τύπο της εποχής», η οποία κυκλοφορεί αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Εφημερίδα...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Γκόγκολ, Γκόρκι, Τολστόι, Χάμσουν: Τέσσερα κλασικά λογοτεχνικά έργα από τις εκδόσεις Νίκας

Γκόγκολ, Γκόρκι, Τολστόι, Χάμσουν: Τέσσερα κλασικά λογοτεχνικά έργα από τις εκδόσεις Νίκας

Για τα βιβλία των Κνουτ Χάμσουν [Knout Hamsun] «Η πείνα» (μτφρ. Βασίλη Δασκαλάκη), Νικολάι Γκόγκολ [Νikolai Gogol] «Το παλτό» (μτφρ. Κώστας Μιλτιάδης), Μαξίμ Γκόρκι [Maxim Gorky] «Τα ρημάδια της ζωής» (μτφρ. Κοραλία Μακρή) και Λέον Τολστόι [Leon Tolstoy] «Η σονάτα του Κρόιτσερ» (μτφρ. Κοραλία Μακρή). 

...
Τι διαβάζουμε τώρα; 12 βιβλία λογοτεχνίας που βγήκαν πρόσφατα και ξεχωρίζουν

Τι διαβάζουμε τώρα; 12 βιβλία λογοτεχνίας που βγήκαν πρόσφατα και ξεχωρίζουν

Εαρινά αναγνώσματα από όλο τον κόσμο. Νομπελίστες, αναγνωρισμένοι συγγραφείς, αλλά και νέα ταλέντα ξεχωρίζουν και τραβούν την προσοχή. Στην κεντρική εικόνα, οι Αμπντουλραζάκ Γκούρνα, Κάρα Χόφμαν, Ντέιβιντ Μίτσελ.

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος 

Από την...

Από τον κβαντικό υπολογιστή στην παραγωγική Τεχνητή Νοημοσύνη: 3 βιβλία για ένα μέλλον που είναι ήδη εδώ

Από τον κβαντικό υπολογιστή στην παραγωγική Τεχνητή Νοημοσύνη: 3 βιβλία για ένα μέλλον που είναι ήδη εδώ

Η επιστήμη προχωράει με ραγδαίoυς ρυθμούς. Η 4η βιομηχανική επανάσταση θα στηριχθεί στην κβαντική υπεροχή και την Τεχνητή Νοημοσύνη. Για να ξέρουμε πώς θα είναι το μέλλον μας επιλέγουμε τρία βιβλία που εξηγούν λεπτομέρως όλα όσα θα συμβούν. Kεντρική εικόνα: @ Wikipedia.

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ