alt

Για τα βιβλία του Ζακ Ντερριντά «Ιστορία του ψεύδους» και «Συγχωρείν» (μτφρ. Βαγγέλης Μπιτσώρης, εκδ. Angelus Novus).

Του Θωμά Συμεωνίδη

Με την ελληνική έκδοση της Ιστορίας του Ψεύδους ο Βαγγέλης Μπιτσώρης (όπως διαβάζουμε σε δικό του σημείωμα στο τέλος του βιβλίου) ολοκληρώνει τον κύκλο των μεταφράσεών του των έξι διαλέξεων που έδωσε ο Γάλλος φιλόσοφος Ζακ Ντερριντά (1930-2004) κατά τις τέσσερις επίσημες επισκέψεις του στην Ελλάδα από το 1995 έως το 1999. Η Ιστορία του ψεύδους είναι η διάλεξη που έδωσε ο Ντερριντά στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο τον Ιούλιο του 1996. Το Συγχωρείν – Το ασυγχώρητο και το απαράγραπτο είναι η διάλεξη αντίστοιχα που εκφώνησε ο Ντερριντά στο Γαλλικό Ινστιτούτο Αθηνών τον Δεκέμβριο του 1997. Συμπληρωματικές από πολλές απόψεις, στην πρώτη διάλεξη ο Ντερριντά διαβάζει αποδομητικά τις θεωρίες περί ψεύδους που βρίσκουμε σε όλο το συνεχές της ιστορίας της σκέψης από τον Πλάτωνα και τον Αριστοτέλη μέχρι και τους Αυγουστίνο, Μονταίνιο, Ρουσσώ, Καντ, Νίτσε, Φρόυντ, Χάιντεγκερ, Ώστιν, Κοϋρέ και Άρεντ. Στη δεύτερη διάλεξη ο Ντερριντά πραγματεύεται την έννοια της συγχώρησης και τη σχέση της με την ηθική, το δίκαιο και την πολιτική εστιάζοντας, όπως και στην Ιστορία του ψεύδους σε «φαινόμενο του καιρού» μας, εστιάζοντας σε κείμενα του Ζανκελεβίτς κυρίως αυτή τη φορά.

Το ψεύδος δεν είναι πλάνη: «Ψεύδομαι σημαίνει ότι θέλω να εξαπατήσω τον άλλο, ενίοτε μάλιστα λέγοντας το αληθές». Ανάμεσα στο ψεύδος και την πλάνη ο Ντερριντά διανοίγει ένα ολόκληρο φάσμα διαφοροποιήσεων επισημαίνοντας καταρχήν το στοιχείο της πρόθεσης...

Στο επίμετρο του μεταφραστή στην Ιστορία του Ψεύδους (με τίτλο: «Περί ψεύδους υπό ηθική, δικαιική και πολιτική έννοια») ο Μπιτσώρης αναλύει με σαφήνεια τα βασικά διαγράμματα της σκέψης του Ντερριντά για το ψεύδος, ξεκινώντας από την αντιδιαστολή του ψεύδους με την πλάνη και την υπόρρητη αντιπαράθεση του Ντερριντά με τον Νίτσε (Ιστορία του Ψεύδους το κείμενο του Ντερριντά, Ιστορία μίας πλάνης το δισέλιδο κείμενο του Νίτσε που εντάσσεται στο έργο του το Λυκόφως των ειδώλων). Το ψεύδος δεν είναι πλάνη: «Ψεύδομαι σημαίνει ότι θέλω να εξαπατήσω τον άλλο, ενίοτε μάλιστα λέγοντας το αληθές». Ανάμεσα στο ψεύδος και την πλάνη ο Ντερριντά διανοίγει ένα ολόκληρο φάσμα διαφοροποιήσεων επισημαίνοντας καταρχήν το στοιχείο της πρόθεσης το οποίο επεξηγεί μέσα από την ανάγνωση των Ονειροπολήσεων του μοναχικού περιπατητή του Ρουσσώ και συγκεκριμένα τον «Τέταρτο Περίπατο»: «Ένα ψεύδος που δεν βλάπτει ούτε τον εαυτό του ούτε τον άλλο άνθρωπο, ένα αθώο ψεύδος, δεν αξίζει το όνομα του “ψεύδους”. Είναι “μια μυθοπλασία”», μας λέει ο Ρουσσώ, «μία απόκρυψη της αλήθειας που δεν είμαστε υποχρεωμένοι να πούμε», διευκρινίζει ο Ντερριντά. Ωστόσο, αυτό που δείχνει να έχει μεγάλη σημασία είναι εάν υπάρχει γνώση της αλήθειας ή όχι. Εάν κάποιος γνωρίζει την αλήθεια μπορεί να πει ψέματα. Εάν κάποιος γνωρίζει την αλήθεια αλλά πει ψέματα χωρίς να προκαλείται κάποια βλάβη τότε δεν έχει νόημα ο όρος ψέμα αλλά είμαστε περισσότερο στη σφαίρα της μυθοπλασίας. Αντίθετα, εάν κάποιος λέει ψέματα χωρίς να γνωρίζει την αλήθεια τότε μιλάμε για πλάνη, για το ψεύδος ως πλάνη.

Αυτόν τον βασικό διαγραμματικό άξονα ψεύδους-πλάνης που θέτει ο Ντερριντά στην αρχή της διάλεξής του, αυτή την πρώτη θεμελίωση για μία πραγμάτευση της έννοιας και της ιστορίας του ψεύδους, την αποδομεί στη συνέχεια ο Ντερριντά διανοίγοντας συνεχώς χώρο μέσα από τα ερωτήματα που ανακαλύπτει και θέτει. Προβαίνει σε μία τοπολογία του ψεύδους και τελικά σε έναν λαβύρινθο καθώς αντιστρέφει τα ερωτήματα, τα στρέφει στον εαυτό τους, αλλάζει το υποκείμενο εκφοράς τους, διακρίνει ανάμεσα σε διαφορετικά πεδία (ηθική, πολιτική, δίκαιο), εισάγει το στοιχείο της χρονικότητας, καταλήγει να αμφισβητήσει στο τέλος τη δυνατότητα αυστηρών περιγραμμάτων νοήματος και περιεχομένων, την ίδια τη δυνατότητα με άλλα λόγια αντιδιαστολών ανάμεσα σε αλήθεια από τη μία και ψεύδος από την άλλη. Ρωτάει λοιπόν: «Υπάρχει ψεύδος προς εαυτόν; Είναι δυνατόν να πω ψέματα στον ίδιο τον εαυτό μου;» Προσθέτει: «Ήδη μπορούμε να φαντασθούμε χίλιες δύο πλασματικές ιστορίες του ψεύδους, χίλιους δύο επινοητικούς λόγους [discours], αφιερωμένους στο ομοίωμα, στο μυθολόγημα, στο μύθο και στη δημιουργία νέων μορφών σχετικά με το ψεύδος και οι οποίες δεν θα είναι όμως ψευδοεπείς ιστορίες, δηλαδή μη αληθείς ιστορίες, αλλά ιστορίες αθώες, αβλαβείς, ομοιώματα άσπιλα από την επιορκία και την ψευδομαρτυρία». Διευκρινίζει: «Δεν θα έπρεπε να διερωτηθούμε τι “είναι το ψεύδος”, αλλά μάλλον “τι κάνει και πρωτίστως τι θέλει το ψεύδεσθαι;”».

Πότε ένα ψέμα είναι χρήσιμο και πότε επιβλαβές; Ποιος είναι σε θέση να γνωρίζει εάν ένα ψεύδος συμβάλλει σε μία αλήθεια τελικά και ποιος μπορεί να πει επομένως ότι είναι πιο σημαντικό το ψεύδος σε μία ιεραρχία της αλήθειας όπου από μία κατώτερη αλήθεια μπορούμε να οδηγηθούμε σε μία ανώτερη;

Το ψέμα κρίνεται ως προς την ουσία του (τι είναι ψέμα) αλλά και ως προς τη χρήση του τελικά. Η διαπλοκή ψέματος και αλήθειας οδηγεί σε ερωτήματα όπου το ένα δεν μπορεί να προσεγγιστεί αγνοώντας το άλλο. Πότε ένα ψέμα είναι χρήσιμο και πότε επιβλαβές; Ποιος είναι σε θέση να γνωρίζει εάν ένα ψεύδος συμβάλλει σε μία αλήθεια τελικά και ποιος μπορεί να πει επομένως ότι είναι πιο σημαντικό το ψεύδος σε μία ιεραρχία της αλήθειας όπου από μία κατώτερη αλήθεια μπορούμε να οδηγηθούμε σε μία ανώτερη; Μέσα από αυτά τα ερωτήματα οδηγούμαστε στο πεδίο της πολιτικής, «έναν προνομιακό τόπο για τον ψεύδος», όπως το αποκαλεί ο Ντερριντά. Σε αυτό το σημείο, θα επικαλεστεί την Άρεντ και το κείμενό της Αλήθεια και Πολιτική (1972). Η Άρεντ διαπιστώνει και αναρωτιέται στη συνέχεια: «Τα ψεύδη θεωρήθηκαν πάντοτε ως τα απαραίτητα και νόμιμα εργαλεία όχι μόνο του επαγγέλματος του πολιτικού ή του δημαγωγού, αλλά επίσης και της πολιτικής προσωπικότητας. Γιατί συμβαίνει αυτό;» Παράλληλα, στο ίδιο κείμενο, η Άρεντ συνδέει το πολιτικό ψεύδος με την κατασκευή εικόνων, μία σύνδεση την οποία ο Ντερριντά επενδύει και εξαρθρώνει με κρίσιμες, δικές του έννοιες προκειμένου να καταλήξει, στο δεύτερο μέρος του κειμένου, να αναφερθεί στη λειτουργία του πολιτικού ψεύδους στον δημόσιο λόγο μέσα από μία ιστορία στην οποία θίγεται προσωπικά ο Ντερριντά (άρθρο στους New York Times το 1995 όπου ο συντάκτης του Τόνυ Τζαντ καταφερόταν εναντίον της σύγχρονης γαλλικής διανόησης σε σχέση με το ζήτημα της «ένοχης σιωπής» απέναντι στην «ενοχή της Γαλλίας του Βισύ»).

alt

Σε κάθε περίπτωση: «ποιος συγχωρεί ή ποιος ζητεί συγχώρηση από ποιον, σε ποια στιγμή; Για όλα αυτά ποιος έχει το δικαίωμα ή τη δύναμη-εξουσία; Ποιος συγχωρεί ποιον; Τι σημαίνει εν προκειμένω το “ποιος/ποιον”;» Για να συμπληρώσει στη συνέχεια ο Ντερριντά: «Συγχωρεί κανείς κάποιον ή συγχωρεί κανείς κάτι σε κάποιον;»

Στο κείμενο για τη Συγχώρηση η στρατηγική του Ντερριντά είναι παρόμοια. Μέσα από έναν αστερισμό εννοιών που συγγενεύουν με την έννοια της συγχώρησης αλλά και την περιέχουν σε μικρότερο ή μεγαλύτερο βαθμό, προσεγγίζει τελικά την ουσία της συγχώρεσης. Ξεκινάει μέσα από την ετοιμολογία της λέξης και τη συνάφειά της με την έννοια του δώρου. Συγχώρηση [pardon] και δώρο [don]. «Είμαστε πάντοτε ένοχοι», θα πει ο Ντερριντά, «και πρέπει πάντοτε να συγχωρούμαστε όσον αφορά το δώρο». Και αυτό γιατί το δώρο στοιχειώνεται πάντοτε από την κυριαρχία ή την επιθυμία κυριαρχίας. Αυτή είναι η μία άβυσσος. Η άλλη τώρα. Θα πρέπει να συγχωρεθούμε για την ίδια τη συγχώρηση, για το γεγονός ότι συγχωρώ, γιατί και εδώ, αυτό το γεγονός υποκρύπτει μία επιβεβαίωση κυριαρχίας πάλι και κυριότητας. Μιλάμε για ατομική ή συλλογική συγχώρηση; Σε κάθε περίπτωση: «ποιος συγχωρεί ή ποιος ζητεί συγχώρηση από ποιον, σε ποια στιγμή; Για όλα αυτά ποιος έχει το δικαίωμα ή τη δύναμη-εξουσία; Ποιος συγχωρεί ποιον; Τι σημαίνει εν προκειμένω το “ποιος/ποιον”;» Για να συμπληρώσει στη συνέχεια ο Ντερριντά: «Συγχωρεί κανείς κάποιον ή συγχωρεί κανείς κάτι σε κάποιον;»

Ο Ντερριντά θα ανατρέξει στο βιβλίο του Ζανκελεβίτς με τίτλο Συγχώρηση για να υπογραμμίσει τη διαφορά ανάμεσα στη μη παραγραψιμότητα των εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας (στη Γαλλία θεσπίστηκε το 1964 σχετικός νόμος) και το α-συγχώρητο: «η έννοια της συγχώρησης ή του ασυγχώρητου […] παραμένει ετερογενής προς τη δικαστική ή ποινική διάσταση που διέπει συνάμα το χρόνο της παραγραφής ή της μη παραγραψιμότητας των εγκλημάτων». Σχετικά με αυτή την ετερογένεια ο Ντερριντά παραθέτει τους στίχους του Ελυάρ τους οποίους χρησιμοποιεί ως προμετωπίδα ο Ζανκελεβίτς σε ένα άλλο του βιβλίο με τίτλο Το απαράγραπτο: Στη γη δεν υπάρχει σωτηρία / ενόσω μπορείς τους δημιούς να συγχωρείς. Σε αντίθεση με τον Ντερριντά, ο Ζανκελεβίτς αρνείται τη δυνατότητα συγχώρησης. Η συγχώρηση είναι αδύνατη και αυτό γιατί υπάρχει το καθήκον της μη συγχώρησης εν όνοματι των θυμάτων. Ο Ζανκελεβίτς αναφέρεται στα στρατόπεδα συγκέντρωσης («τα στρατόπεδα θανάτου»): «η συγχώρηση», λέει ο Ζανκελεβίτς, «πέθανε στα στρατόπεδα του θανάτου».

Η συγχώρηση ως ανθρώπινη υπόθεση συνδέεται με τη δυνατότητα επιβολής ποινής. Στην τιμωρία αναγνωρίζει η Άρεντ κάτι το κοινό με τη συγχώρηση. Και οι δύο προσπαθούν να δώσουν ένα τέλος σε ένα πράγμα, «το οποίο χωρίς παρέμβαση, θα μπορούσε να συνεχίζεται ατέρμονα».

Στη πραγμάτευση του ζητήματος προσθέτει ο Ντερριντά και την Άρεντ. Η συγχώρηση ως ανθρώπινη υπόθεση συνδέεται με τη δυνατότητα επιβολής ποινής. Στην τιμωρία αναγνωρίζει η Άρεντ κάτι το κοινό με τη συγχώρηση. Και οι δύο προσπαθούν να δώσουν ένα τέλος σε ένα πράγμα, «το οποίο χωρίς παρέμβαση, θα μπορούσε να συνεχίζεται ατέρμονα». Και προσθέτει η Άρεντ: «Οι άνθρωποι είναι ανίκανοι να συγχωρήσουν αυτό που αδυνατούν να τιμωρήσουν και είναι ανίκανοι να τιμωρήσουν αυτό που αποκαλύπτεται ως ασυγχώρητο». Μέσα από αυτές τις παρατηρήσεις ο Ντερριντά προσθέτει επιμέρους αποχρώσεις οι οποίες οφείλουν να αποσαφηνιστούν με λεπτότητα. Δεν είναι μόνο η βασική διαφορά ανάμεσα στο ασυγχώρητο και το απαράγραπτο, αλλά και μεταξύ όλων αυτών των παρεμφερών και διαφορετικών εννοιών: το ανεπανόρθωτο, το ανεξάλειπτο, το αθεράπευτο, το μη αντιστρέψιμο, το αλησμόνητο, το ανέκκλητο, το ανεξιλέωτο. Στο υπόλοιπο μέρος του κειμένου ο Ντερριντά θα αναφερθεί επίσης, στην εργασία του πένθους, στην άνευ όρων αλλά και υπό όρους συγχώρηση, σε παραδείγματα της επικαιρότητας, όπως για παράδειγμα την πολιτική διάσταση της συγχώρεσης στη Νότια Αφρική μετά την κατάλυση του Απαρτχάιντ, αλλά και τη Σοά και τη στάση του Χάιντεγκερ πριν και μετά τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο και την πολυκύμαντη σχέση του με τον Τσέλαν (όπως αποτυπώθηκε εν μέρει στο ποίημά του «Τοντνάουμπεργκ»).

Ιστορία του ψεύδους και Συγχωρείν. Δύο κείμενα τα οποία χάρη στη μετάφραση του Βαγγέλη Μπιτσώρη, αλλά και το λεξιλόγιο, τις σημειώσεις και το επίμετρο στο τέλος του κάθε κειμένου, διατηρούν στην ελληνική γλώσσα όλο τον πλούτο της σκέψης του Ντερριντά μαζί με όλες τις πιθανές προεκτάσεις της.

* Ο ΘΩΜΑΣ ΣΥΜΕΩΝΙΔΗΣ είναι συγγραφέας. 
Τελευταίο του βιβλίο, το μυθιστόρημα «Μυθιστόρημα» (εκδ. Γαβριηλίδης).


 

altΙστορία του ψεύδους
Jacques Derrida
Μτφρ. Βαγγέλης Μπιτσώρης
Angelus Novus 2019
Σελ. 320, τιμή εκδότη €15,26

alt

 

 

 

altΣυγχωρείν
Το ασυγχώρητο και το απαράγραπτο
Jacques Derrida
Μτφρ. Βαγγέλης Μπιτσώρης
Angelus Novus 2017
Σελ. 288, τιμή εκδότη €15,26

alt

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ ΖΑΚ ΝΤΕΡΡΙΝΤΑ

 

Ακολουθήστε την boopress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Μακιαβέλλι: Η τέχνη τού να διδάσκεις στους ανθρώπους τι πρέπει να φοβούνται» του Πατρίκ Μπουσρόν (κριτική)

«Μακιαβέλλι: Η τέχνη τού να διδάσκεις στους ανθρώπους τι πρέπει να φοβούνται» του Πατρίκ Μπουσρόν (κριτική)

Για το βιβλίο του Patrick Boucheron «Μακιαβέλλι: Η τέχνη τού να διδάσκεις στους ανθρώπους τι πρέπει να φοβούνται» (μτφρ. Μήνα Πατεράκη-Γαρέφη, εκδ. Πατάκη).

Του Γιώργου Σιακαντάρη

Γνωρίζουμε πραγματικά ποιος και τι ήταν ο Μακιαβέλλι...

«Ο καρπός της ασθενείας μου» του Νικήτα Σινιόσογλου (κριτική)

«Ο καρπός της ασθενείας μου» του Νικήτα Σινιόσογλου (κριτική)

Για το δοκίμιο του Νικήτα Σινιόσογλου «Ο καρπός της ασθενείας μου – Δοκίμιο με σάρκα και οστά» (εκδ. Κίχλη). Κεντρική εικόνα: Πίνακας, λάδι σε καμβά (2016) © Clive Head.

Της Ιωάννας Κυριακίδου

Ο Νικήτας Σινιόσογλου είναι ένας αλλόκοτος συγγρα...

«Ο δρόμος προς την ανελευθερία: Ρωσία, Ευρώπη, Αμερική» του Τίμοθι Σνάιντερ (κριτική)

«Ο δρόμος προς την ανελευθερία: Ρωσία, Ευρώπη, Αμερική» του Τίμοθι Σνάιντερ (κριτική)

Για το βιβλίο του Timothy Snyder «Ο δρόμος προς την ανελευθερία: Ρωσία, Ευρώπη, Αμερική» (μτφρ. Ανδρέας Παππάς, εκδ. Παπαδόπουλος. Βιβλίο «που κυκλοφόρησε το 2018 και που διαβάζεται σαν να γράφτηκε σήμερα».

Του Γιώργου Σιακαντάρη

Ο πολύγλωσσος και...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Μπέρδεμα στο Χάρλεμ» του Κόλσον Γουάιτχεντ (κριτική)

«Μπέρδεμα στο Χάρλεμ» του Κόλσον Γουάιτχεντ (κριτική)

Για το μυθιστόρημα του Colson Whitehead «Μπέρδεμα στο Χάρλεμ» (μτφρ. Μυρσίνη Γκανά, εκδ. Ίκαρος).

Του Νίκου Ξένιου

“You move it to the left,
Yeah, and you go for yourself. ...

«Θέτις και Αηδών» της Φοίβης Γιαννίση (κριτική)

«Θέτις και Αηδών» της Φοίβης Γιαννίση (κριτική)

Για την ποιητική σύνθεση της Φοίβης Γιαννίση «Θέτις και Αηδών – Χιμαιρικό ποίημα» (εκδ. Καστανιώτη).

Του Διογένη Σακκά

Η ποιητική συλλογή ...

Αλεξάνδρα Δεληγιώργη: «Την τύχη των βιβλίων σήμερα την επικαθορίζει η δύναμη των εκδοτών»

Αλεξάνδρα Δεληγιώργη: «Την τύχη των βιβλίων σήμερα την επικαθορίζει η δύναμη των εκδοτών»

Μια συζήτηση με την Αλεξάνδρα Δεληγιώργη με αφορμή την επανακυκλοφορία του βιβλίου της «Το κόκκινο της φωτιάς – Μικρό εγχειρίδιο λογοτεχνίας» (εκδ. Αρμός).

Του Κ.Β. Κατσουλάρη

«Μικρό εγχειρίδιο λογοτεχνίας», είναι ο υπότιτλος του βιβλ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ο πατέρας δεν μιλούσε γι' αυτά» του Γιάννη Καρκανέβατου (προδημοσίευση)

«Ο πατέρας δεν μιλούσε γι' αυτά» του Γιάννη Καρκανέβατου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Γιάννη Καρκανέβατου «Ο πατέρας δεν μιλούσε γι' αυτά», που θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Εστία.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Μέχρι κάποια ηλικία η μνήμη θυμίζει πατάρι· στοιβάζεις ό,...

«Το γεγονός» της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

«Το γεγονός» της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αυτοβιογραφικό μυθιστόρημα της Annie Ernaux «Το γεγονός» (μτφρ. Ρίτα Κολαΐτη), στο οποίο βασίστηκε η ομώνυμη –βραβευμένη με τον Χρυσό Λέοντα στο Φεστιβάλ της Βενετίας πέρσι– ταινία. Το βιβλίο θα κυκλοφορήσει στις 26 Μαΐου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας...

«Ονειρεύομαι πίνακες» του Σόλωνα Παπαγεωργίου (προδημοσίευση)

«Ονειρεύομαι πίνακες» του Σόλωνα Παπαγεωργίου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη συλλογή διηγημάτων του Σόλωνα Παπαγεωργίου «Ονειρεύομαι πίνακες», η οποία θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Στίξις.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ονειρεύομαι πίνακες

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

«Σταυροδρόμια», «Σάγκι Μπέιν», «Η υπόσχεση»: Τρία σπουδαία σύγχρονα μυθιστορήματα

«Σταυροδρόμια», «Σάγκι Μπέιν», «Η υπόσχεση»: Τρία σπουδαία σύγχρονα μυθιστορήματα

Το μυθιστόρημα, ακόμη και την τρίτη δεκαετία του 21ου αιώνα, παραμένει το μεγάλο χωνευτήρι της πεζογραφικής φόρμας, ένας αφηγηματικός κόσμος ευρύχωρος και δεκτικός, που έχει τη μοναδική δύναμη να κινεί μεγάλους όγκους αφηγηματικού υλικού και να τους κατανέμει ομαλά μέσα στη διάρκεια μίας ή και πολλών δεκαετιών. ...

Έξι αστυνομικά μυθιστορήματα και ένα δοκίμιο του Όργουελ

Έξι αστυνομικά μυθιστορήματα και ένα δοκίμιο του Όργουελ

Έξι προσφατα αστυνομικά μυθιστορήματα και ένα δοκίμιο του George Orwell. Κλασικό και σύγχρονο βρετανικό, σκανδιναβικό αλλά και μια αυτοέκδοση ελληνικού αστυνομικού μυθιστορήματος μεταξύ των προτάσεων. Κεντρική εικόνα: Εικονογράφηση του Λιθουανού © Karolis Strautniekas.

Της Χίλντας Παπαδημητρίου ...

Πόλεμος στην Ουκρανία: Οκτώ βιβλία για το «πώς φτάσαμε ως εδώ»

Πόλεμος στην Ουκρανία: Οκτώ βιβλία για το «πώς φτάσαμε ως εδώ»

Οκτώ βιβλία που μας βοηθούν να καταλάβουμε, ακόμη και σε καταστάσεις κρίσιμες και τραγικές όπως αυτές που ζούμε σήμερα, «Πώς φτάσαμε ως εδώ». Τα έξι είναι βιβλία ιστορίας, έρευνας και γεωπολιτικής και τα δύο είναι λογοτεχνικά έργα Ουκρανών συγγραφέων. Στην κεντρική εικόνα: Από διαδήλωση στο Βερολίνο την περασμένη Κυ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

14 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Τα βιβλία του χειμώνα: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται (ανανεωμένο)

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών και δοκιμίων από 34 εκδοτικούς οίκους. Επιμέλεια: Κώστας Αγορα

ΦΑΚΕΛΟΙ