alt

Για το βιβλίο της Νίκης Τρουλλινού «Με θέα στο Λεβάντε» (εκδ. Κέδρος).

Του Γιώργου Χ. Θεοχάρη

Είναι, άραγε, η λογοτεχνική αφήγηση ένας πιο αποτελεσματικός τρόπος για να προσεγγιστούν οι περίοδοι της Ιστορίας του ανθρώπου; Μπορεί, ίσως, η εμπλοκή του συναισθηματικού συγκλονισμού που νιώθει ο πρωτοπρόσωπος αφηγητής να μεταδοθεί στον αναγνώστη, να περάσει το ρίγος της Ιστορίας καλύτερα από ό,τι με την ανάγνωση ενός επιστημονικού ιστορικού συγγράμματος;

Είμαι βέβαιος ότι διαβάζοντας το βιβλίο της Νίκης Τρουλλινού, πολλοί από εμάς θα κατέφασκαν στις παραπάνω ερωτήσεις. Έτσι κι αλλιώς οι λογοτέχνες, οι ποιητές κυρίως (δείτε τον Καβάφη για παράδειγμα· και της Τρουλλινού η γραφή είναι ποιητική), έχουν πολύ καλύτερη συναίσθηση των αλλαγών της Ιστορίας, είναι και καλύτεροι δέκτες και αποτελεσματικότεροι αφηγητές των ιστορικών γεγονότων και της προβολής τους στο μέλλον της ζωής των ανθρώπων.

Με κείμενα σύντομα μα περίτεχνα, σαν τις παλιές κεντήστρες, η συγγραφέας δημιουργεί μια πεζογραφία ταξιδιωτική πλουμισμένη με ψηφίδες ιστορίας, αρχαιολογίας και γεωπολιτικής, αρμολογημένες μοναδικά συνεκτικά.

Τα τριάντα, περιορισμένης έκτασης, αφηγήματα του τόμου γράφτηκαν από το 1994 έως το 2016, ως απότοκο των ταξιδιωτικών επισκέψεων της συγγραφέως στο ανατολικό τόξο της λεκάνης της Μεσογείου, στην Εγγύς Ανατολή, στο Λεβάντε. Βυρητός του λιβανέζικου εμφυλίου πολέμου, Σιδώνα των καβαφικών πραματευτάδων, Καππαδοκία των λαξευτών μοναστηριών, Σμύρνη, Βουρλά, Αϊντίν, Τσεσμέ, Προύσα, Κουσάντασι, του εκπατρισμού και της νοσταλγίας, Έφεσος της ιωνικής αρχαιότητας, Τέως του λυρικού ποιητή Ανακρέοντα, Κωνσταντινούπολη της βυζαντινής δόξας και της τραυματικής μνήμης, Γεροσόλυμα του θείου και του ανθρώπινου δράματος, Τελ Αβίβ της νέας μετοικεσίας, Δαμασκός του ιερού Δαμασκηνού και του Σαλαδίνου, Κάιρο κι Αλεξάνδρεια του Αιγυπτιώτη Ελληνισμού, Ερυθραία της πτώχειας και του λιμού, Κύπρος του ανοιχτού εθνικού τραύματος.

Με κείμενα σύντομα μα περίτεχνα, σαν τις παλιές κεντήστρες, η συγγραφέας δημιουργεί μια πεζογραφία ταξιδιωτική πλουμισμένη με ψηφίδες ιστορίας, αρχαιολογίας και γεωπολιτικής, αρμολογημένες μοναδικά συνεκτικά. Αμερόληπτη απέναντι στην ιστορική πραγματικότητα, δεν χαρίζεται σε τίποτα. Σε κάθε τόπο που επισκέπτεται ξέρει καλά τι πάει να δει, τι να ξαναδεί, τι να διευκρινίσει, τι να επιβεβαιώσει. Κόβει, έτσι κι αλλιώς, αζιμούθιο μέσα από τα σκόπευτρα: της ποίησης του Καβάφη, της πεζογραφίας των Ακυβέρνητων Πολιτειών του Τσίρκα, των ημερολογιακών καταγραφών στις Μέρες του Σεφέρη. Κι ακόμη και των ταξιδιωτικών αφηγήσεων του Καζαντζάκη, ως και του Θεοτοκά, επίσης. Έχει λογοτεχνικούς, ασφαλείς, οδηγούς στα ταξίδια της. Δεν λαθεύει. Επαληθεύει. Ανιχνεύει τα παλιά χνάρια και πορεύεται.

Η αφήγησή της γοητεύει· είναι λες και βγαίνεις γητεμένος απ’ την ανάγνωση, καθώς οι εικόνες που σου προσφέρθηκαν εξακολουθούν καλειδοσκοπικά να προβάλλονται εντός σου και η συγκίνηση να ξεχειλίζει καθολικά στην ψυχή σου, κι ο ρυθμός του κειμένου αντηχεί ακόμη και δονεί το είναι σου. Η παράθεση των αφηγημάτων γίνεται σύμφωνα με τον ταξιδιωτικό δρόμο που ακολούθησε η συγγραφέας και όχι με τη γεωγραφική αποτύπωση στον χάρτη των τόπων που επισκέπτεται.

Η Τρουλλινού αφηγείται την εμπειρία της ως επισκέπτρια που παρατηρεί διαισθητικά και διεισδυτικά ανθρώπους και τόπους στους οποίους το ίχνος της Ιστορίας έχει χαρακτεί βαθύτατο, ανθρώπους και τόπους που υπήρξαν αντικείμενα της γεωπολιτικής σκακιέρας. Μας δείχνει και τη λάμψη μα και τις πληγές (πολλές ακόμη χαίνουσες) των τόπων και των ανθρώπων. Και είναι τούτο το ταξίδι μια καταβύθιση της Τρουλλινού στις ψυχές των ανθρώπων, που σημαίνει καταβύθιση στην ολική ψυχική ενσάρκωση των τόπων όπου οι άνθρωποι κατοικούν και συνθέτουν τη μικροϊστορία και τη μοίρα τους. Και το συναίσθημα τυλίγει σαν λινομέταξη ορφνή εσθήτα το σώμα της αφήγησης και του προσθέτει ομορφιά και ευγένεια και συγκλονισμό εσωτερικό.

Αν τα βιβλία αποτελούσαν καθρέφτη της ψυχοσύνθεσης και των χαρακτηριστικών προσωπικότητας των συγγραφέων τους, θα έλεγα πως τούτο το βιβλίο αναδεικνύει τη βαθύτατη, ανυπόκριτη αγάπη της Νίκης Τρουλλινού για τον άνθρωπο.

* Ο ΓΙΩΡΓΟΣ Χ. ΘΕΟΧΑΡΗΣ είναι συγγραφέας.

altΜε θέα στο Λεβάντε
Νίκη Τρουλλινού
Κέδρος 2017
Σελ. 184, τιμή εκδότη €11,00

alt

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΗΣ ΝΙΚΗΣ ΤΡΟΥΛΛΙΝΟΥ

 


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Ιστορίες οικογενειακής τρέλας, της Κατερίνας Ζαρόκωστα

Ιστορίες οικογενειακής τρέλας, της Κατερίνας Ζαρόκωστα

Για το τελευταίο βιβλίο της Κατερίνας Ζαρόκωστα, η οποία έφυγε χθες από τη ζωή στα εβδομήντα της χρόνια, τη συλλογή διηγημάτων «Ιστορίες οικογενειακής τρέλας» (εκδ. Σοκόλη).

Της Έλενας Χουζούρη

Τρία χρόνια μετά το μυθιστόρημά της Οι αδελφές Ραζή ...

Θηριόμορφοι, της Έλενας Μαρούτσου – το θηρίο μέσα μας

Θηριόμορφοι, της Έλενας Μαρούτσου – το θηρίο μέσα μας

Για το μυθιστόρημα της Έλενας Μαρούτσου «Θηριόμορφοι» (εκδ. Πόλις). Στην κεντρική εικόνα, φωτογραφία της Laura Makabresku. Η παρουσία πτηνών και ζώων στις συνθέσεις της Πολωνής φωτογράφου είναι βασική συνιστώσα του ύφους της. 

Της Διώνης Δημητριάδου

...
Ο τελευταίος φύλακας, του Δημήτρη Οικονόμου – υπέρ βωμών και εστιών

Ο τελευταίος φύλακας, του Δημήτρη Οικονόμου – υπέρ βωμών και εστιών

Για το μυθιστόρημα του Δημήτρη Οικονόμου «Ο τελευταίος φύλακας» (εκδ. Ίκαρος). Στην κεντρική εικόνα φωτογραφία της Βούλας Παπαϊωάννου με τίτλο «Η λίμνη των Ιωαννίνων» - 1960 © Συλλογή Μουσείου Μπενάκη.

Της Χριστίνας Μουκούλη

...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Ο εθελοντής, του Τζακ Φεργουέδερ

Ο εθελοντής, του Τζακ Φεργουέδερ

Για τη μυθιστορηματική βιογραφία του Jack Fairweather «Ο εθελοντής – Η αληθινή ιστορία του ήρωα της αντίστασης που διείσδυσε στο Άουσβιτς» (μτφρ. Θεοδώρα Δαρβίρη, εκδ. Gutenberg). Στην κεντρική εικόνα, ο ήρωας του βιβλίου Βιτόλντ Πιλέτσκι (στο κέντρο) όταν ήταν ακόμα έφεδρος ανθυπολοχαγός του Πολωνικού στρ...

Ιστορίες οικογενειακής τρέλας, της Κατερίνας Ζαρόκωστα

Ιστορίες οικογενειακής τρέλας, της Κατερίνας Ζαρόκωστα

Για το τελευταίο βιβλίο της Κατερίνας Ζαρόκωστα, η οποία έφυγε χθες από τη ζωή στα εβδομήντα της χρόνια, τη συλλογή διηγημάτων «Ιστορίες οικογενειακής τρέλας» (εκδ. Σοκόλη).

Της Έλενας Χουζούρη

Τρία χρόνια μετά το μυθιστόρημά της Οι αδελφές Ραζή ...

Πέθανε η συγγραφέας Κατερίνα Ζαρόκωστα

Πέθανε η συγγραφέας Κατερίνα Ζαρόκωστα

Έφυγε από τη ζωή η συγγραφέας Κατερίνα Ζαρόκωστα στα εβδομήντα της χρόνια. Τελευταίο της βιβλίο, που εκδόθηκε λίγο καιρό πριν, ήταν η συλλογή με αυτοβιογραφικά διηγήματα «Ιστορίες οικογενειακής τρέλας» (εκδ. Σοκόλη)

Σπούδασε Γαλλική Φιλολογία στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και Κοινων...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Όψεις τουρισμού, του Αλέξη Χατζηδάκη (προδημοσίευση)

Όψεις τουρισμού, του Αλέξη Χατζηδάκη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Αλέξη Χατζηδάκη «Όψεις τουρισμού – Δεκαοχτώ δοκίμια για την τουριστική ανάπτυξη, τον σχεδιασμό του χώρου και την αρχιτεκτονική», που κυκλοφορεί από τις Cube Art Editions.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...

Τα φώτα του νότου, της Νίνα Γκεόργκε (προδημοσίευση)

Τα φώτα του νότου, της Νίνα Γκεόργκε (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Nina George «Τα φώτα του νότου» (μτφρ. Όλγα Γκαρτζονίκα), που κυκλοφορεί στις 7 Δεκεμβρίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...

Ανήσυχα άκρα, του Νίκου Παναγιωτόπουλου (προδημοσίευση)

Ανήσυχα άκρα, του Νίκου Παναγιωτόπουλου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος ενός διηγήματος, από τη συλλογή διηγημάτων του Νίκου Παναγιωτόπουλου «Ανήσυχα άκρα», που κυκλοφορεί στις 26 Νοεμβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΗΣΥΧΩΝ ΑΚΡΩΝ

Έν...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Βιβλίο, το καλύτερο δώρο κι αυτές τις Γιορτές

Βιβλίο, το καλύτερο δώρο κι αυτές τις Γιορτές

Η πιο απροσδόκητη χρονιά φτάνει στο τέλος της. Για τους περισσότερους από εμάς δύσκολα φαντάζεται κανείς άλλη χρονιά που να έκρυβε μια τόσο μεγάλη έκπληξη για όλη την ανθρωπότητα. Δοκιμαστήκαμε και δοκιμαζόμαστε ψυχολογικά, συναισθηματικά, ηθικά, μετράμε απώλειες ανθρώπων δικών μας και αγνώστων που τους νιώθουμε όμω...

10+1 βιβλία για μαγικά Χριστούγεννα

10+1 βιβλία για μαγικά Χριστούγεννα

Μια επιλογή δέκα χριστουγεννιάτικων βιβλίων για πολύ μικρά και λίγο μεγαλύτερα παιδιά από τη βιβλιοπαραγωγή του 2020. Πρόκειται για όμορφα βιβλία που μεταφέρουν το πνεύμα των Γιορτών στους μικρούς αναγνώστες με τρυφερές καλογραμμένες ιστορίες. Στις παρακάτω επιλογές, η εικονογράφηση παρουσιάζει ποικιλία και μεγάλο ε...

Τα καλύτερα αστυνομικά του 2020

Τα καλύτερα αστυνομικά του 2020

Επιλογή 21 τίτλων από τα καλύτερα ελληνικά και μεταφρασμένα αστυνομικά μυθιστορήματα που κυκλοφόρησαν μέσα στο 2020.

Της Χίλντας Παπαδημητρίου

ΕΛΛΗΝΙΚΑ

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

17 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα καλύτερα αστυνομικά του 2020

Επιλογή 21 τίτλων από τα καλύτερα ελληνικά και μεταφρασμένα αστυνομικά μυθιστορήματα που κυκλοφόρησαν μέσα στο 2020. Της Χίλντας Παπαδημητρίου

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ

ΞΕΧΩΡΙΣΑΜΕ

ΝΑ ΑΛΛΟ ΕΝΑ