menis-390

Για το μυθιστόρημα του Μένη Κουμανταρέα Ο θησαυρός του Χρόνου (εκδ. Πατάκη).

Του Κώστα Αγοραστού

Νέο μυθιστόρημα από τον αειθαλή Μένη Κουμανταρέα με κεντρικό του θέμα την απώλεια και τον χρόνο. Τους ανθρώπους που έφυγαν, τον χρόνο που πέρασε και άφησε ανεκτίμητους θησαυρούς στην καρδιά αλλά και στη συγγραφική ζωή του σπουδαίου αυτού πεζογράφου.

Ο θησαυρός του Χρόνου είναι ίσως το πιο προσωπικό και εξομολογητικό του μυθιστόρημα. Με όχημα την ιστορία ενός επιστολογράφου, τις συχνές επισκέψεις του προκατόχου του και μέντορά του και το πλήθος των δευτερευόντων ηρώων, ο Κουμανταρέας μιλά για τη βαθειά και ακλόνητη αγάπη προς τη γυναίκα του. Για τον ανεξίτηλο τρόπο με τον οποίον αυτή καθόρισε τη ζωή του, για την ανεξαρτησία που τον δίδαξε, για το δίχτυ ασφαλείας που πάντα υπήρξε γι’ αυτόν, όσο ο ίδιος μοίραζε το χρόνο του και τον ερωτισμό του σε εφήμερες γνωριμίες και τυχαία σώματα. Και φυσικά για το φόβο της απώλειας, την καθημερινή αγωνία της οριστικής φυγής και τη διαχείριση της μοναξιάς.

Ο θησαυρός του Χρόνου είναι ίσως το πιο προσωπικό και εξομολογητικό του μυθιστόρημα. Ο Κουμανταρέας μιλά για τη βαθειά και ακλόνητη αγάπη προς τη γυναίκα του.

Το βιβλίο ξεκινά με τον αφηγητή να αφήνει την νεαρότερη εκδοχή του εαυτού του στα γραφεία, όπου εργαζόταν πριν από πολλά χρόνια και να πιάνει το νήμα της εξιστόρησης των γεγονότων από τότε μέχρι και σήμερα. Με πολλές αναδρομές ο αφηγητής αποφασίζει να μας πει την ιστορία του, ενόσω η πολυαγαπημένη του σύζυγος Λιλή βρίσκεται άρρωστη και υπό τη φροντίδα του στο σπίτι. Περπατώντας στα νύχια των ποδίων του, χαϊδέυοντας το πιάνο του και τη γραφομηχανή του θυμάται την πρώτη τους συνάντηση, το σκίρτημα στο πρώτο ραντεβού, την κοινή τους ζωή. Τα νυχτοπερπατήματα τότε και τώρα, κάθε φορά που αισθανόταν την πόλη να τον καλεί, τα νεαρά αγόρια να ζητούν τη συντροφιά του και τους φίλους του να αποζητούν την παρέα του.

Ο προκάτοχός του στην ασφαλιστική εταιρεία, τον οποίο δεν γνώρισε ποτέ εκ του φυσικού, ήταν ένας δανδής, φιλόμουσος και γεμάτος ιδιαιτερότητες επιστολογράφος. Συχνά πυκνά θα κάνει την εμφάνισή του στη ζωή του αφηγητή, εν είδει παράισθησης, και θα τον προμηθεύει με πολύτιμες συμβουλές και φράσεις, οι οποίες θα τον «ξεκλειδώνουν» σε διλήμματα που θα αντιμετωπίζει.

alt
    Ο Μένης Κουμανταρέας
 

Κομβικό ζήτημα για τον αφηγητή είναι ο ερωτισμός του. Η έλξη του για τα νεαρά αγόρια και η διάθεσή του να τα ακολουθήσει στα στέκια όπου συχνάζουν, είναι τόσο ισχυρή που τον βάζει συχνά σε μπελάδες. Ληστείες, μηνύσεις, απόπειρες σωματικής κακοποίησης έρχονται ως επακόλουθο της αναζήτησης της μυρωδιάς του ανδρικού σώματος, της ανακάλυψης του ομοερωτισμού και της δύστοκης αποδοχής του. Ο αφηγητής αποσυνδέει την ομοφυλοφιλική έλξη από την έννοια της αγάπης και της σταθερότητας και μόνο έτσι την αποδέχεται και παίζει μαζί της. «Οι άνδρες δεν είναι ο προορισμός σου. Απλώς, κάνεις μαζί τους παρέα λίγο πιο ελέυθερα απ’ ό,τι κάνουν οι φίλοι μεταξύ τους. Μπορείς και να τους αγκαλιάζεις και να τους φιλάς, πράγμα που τ’ αρσενικά συνήθως δεν τολμούν να κάνουν. Δεν είναι έρωτας αυτός, απλώς πόθος μεταμφιεσμένος. Έμμονη ιδέα ότι τ’ αγόρια του κόσμου όλου είναι πλασμένα να σου κάνουν παρέα. Θα μάθεις, λοιπόν, ν’ αγαπάς τις γυναίκες χωρίς να είσαι κατ’ ανάγκην ερωτευμένος μαζί τους. Ο έρωτας καταστρέφει την αγάπη». Αίσθημα προδοσίας δεν υφίσταται μιας και, όπως προαναγγέλει ο αφηγητής: «Ό,τι άλλο κι αν συμβαίνει στη ζωή σου, κατ’ ουσίαν ένα και μόνο πρόσωπο θα πρωταγωνιστεί. Το πρόσωπο αυτό θα είναι γυναίκα». Και αυτή η γυναίκα ήταν και είναι η Λιλή.

Στην καρδιά του μυθιστορήματος βρίσκεται αυτή η γυναίκα. Η διακριτική της παρουσία στη ζωή του αφηγητή, η σιγουριά των επιλογών της, η αξιοπρέπεια με την οποία αντιμετώπισε την αρρώστια της. Ο αφηγητής βουτάει στα πιο μύχια αισθήματά του, γίνεται τρυφερός, εξομολογητικός, προστατευτικός μέχρι και την τελευταία στιγμή. «Με τον θάνατο της Λιλής το μολύβι μου, η γραφομηχανή, η καλή μου Olivetti, τα πλήκτρα του πιάνου, οποιοδήποτε μέσο κι αν είναι αυτό που χρησιμοποιώ, βρίσκονται στην υπηρεσία της, την ευγνωμονούν. Μακριά από κάθε λογοκρισία, το μόνο που πασχίζω να πω είναι η αλήθεια, η αλήθεια όπως την αντιλαμβάνομαι εγώ και τη βιώνω».

Η αφήγηση ξεδιπλώνεται μεταξύ ρεαλισμού και υπερρεαλιστικών στοιχείων δίνοντας ανάσες στον αναγνώστη και αφηγηματικές λύσεις στον συγγραφέα. Το φορτίο ήταν βαρύ για τον Κουμανταρέα και το υλικό που είχε να διαχειριστεί πολυεπίπεδο. Τόλμησε να εξορύξει υλικό από προσωπικά του βιώματα, που δεν είχε χρησιμοποιήσει μέχρι σήμερα, και να μιλήσει γενναία, για ζητήματα γραφής, έμπνευσης, ερωτισμού, φιλίας, αγάπης, απώλειας και μοναξιάς. Με μαεστρία συνέθεσε ένα μυθιστόρημα που ξεπερνά τη βιωμένη πρώτη ύλη τοποθετώντας το πλάι στα καλύτερα και τολμηρότερα του συγγραφέα.

* Ο ΚΩΣΤΑΣ ΑΓΟΡΑΣΤΟΣ είναι δημοσιογράφος.

altΟ θησαυρός του Χρόνου
Μένης Κουμανταρέας
Εκδ. Πατάκη 2014
Σελ. 480, τιμή € 19,80

alt

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ ΜΕΝΗ ΚΟΥΜΑΝΤΑΡΕΑ

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Συνομιλώντας με τους νεκρούς

Συνομιλώντας με τους νεκρούς

Μια ανάγνωση-απολογισμός, για το τελευταίο μυθιστόρημα του Μένη Κουμανταρέα Ο θησαυρός του Χρόνου (εκδ. Πατάκη).

Του ...

Η κοιλάδα τού Παραδείσου

Η κοιλάδα τού Παραδείσου

 Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη

Τι ζητάνε οι έλληνες συγγραφείς στη Λατινική Αμερική; Τι ψάχνουν από την άλλη οι πεζογράφοι μας στις χαραμάδες της Ιστορίας και στις παρυφές της πολιτικ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Λογοτεχνικό Βραβείο Δουβλίνου 2024: Νικητής ο Μίρτσεα Καρταρέσκου

Λογοτεχνικό Βραβείο Δουβλίνου 2024: Νικητής ο Μίρτσεα Καρταρέσκου

Ο Ρουμάνος συγγραφέας Μίρτσεα Καρταρέσκου [Μircea Cartarescu] έλαβε το βραβείο για το μυθιστόρημά του «Solenoid» που είναι εν μέρει αυτοβιογραφικό και μάς μεταφέρει στην κομμουνιστική Ρουμανία των τελών του ‘70. Στα ελληνικά τον έχουμε γνωρίσει με το μυθιστόρημα «Νοσταλγία» (μτφρ. Βίκτορ Ιβάνοβιτς, εκδ. Καστανιώτη)....

ΔΕΒΘ 2024: Γυναίκες, φύλο και φεμινισμοί – Τι είδαμε, τι καταλάβαμε

ΔΕΒΘ 2024: Γυναίκες, φύλο και φεμινισμοί – Τι είδαμε, τι καταλάβαμε

Ένα από τα αφιερώματα της φετινής ΔΕΒΘ ήταν αυτό στις «Γυναίκες», μια ευρεία θεματική που ξεδιπλώθηκε μέσα από συζητήσεις για συγγραφείς, εκδότριες και μεταφράστριες, για τη γυναίκα σαν λογοτεχνικό ήρωα, αλλά και τη γυναικεία γραφή. Οι εκδηλώσεις ήταν διάχυτες στο πρόγραμμα, αρκετές συνέπιπταν η μία με την άλλη, αλλ...

Μιχάλης Αλμπάτης: «Δεν θα έγραφα ποτέ ένα δεύτερο ‘’Και οι νεκροί ας θάψουν τους νεκρούς τους’’»

Μιχάλης Αλμπάτης: «Δεν θα έγραφα ποτέ ένα δεύτερο ‘’Και οι νεκροί ας θάψουν τους νεκρούς τους’’»

Από την απόλυτη επιτυχία στη συνειδητοποίηση. Ο Μιχάλης Αλμπάτης μάς μίλησε για το νέο του βιβλίο «Η κατάλυση του χρόνου» (εκδ. Νήσος), αλλά και πώς βίωσε το απίστευτο «γκελ» που έκανε το προηγούμενο μυθιστόρημά του.

Συνέντευξη στον Διονύση Μαρίνο

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Γραφή κοφτερή σαν μαχαίρι» της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

«Γραφή κοφτερή σαν μαχαίρι» της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο της βραβευμένης με Νόμπελ λογοτεχνίας Ανί Ερνό [Annie Ernaux] «Γραφή κοφτερή σαν μαχαίρι (μτφρ. Ρίτα Κολαΐτη), μια συνομιλία, μέσω μέιλ, της Ερνό με τον Φρεντερίκ Ιβ Ζανέ [Frederic-Yves Jeannet]. Το βιβλίο θα κυκλοφορήσει στις 28 Μαΐου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμ...

«Μελέτη περίπτωσης» του Γκρέαμ Μακρέι Μπερνέτ (προδημοσίευση)

«Μελέτη περίπτωσης» του Γκρέαμ Μακρέι Μπερνέτ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Γκρέαμ Μακρέι Μπερνέτ [Graeme Macrae Burnet] «Μελέτη περίπτωσης» (μτφρ. Χίλντα Παπαδημητρίου), το οποίο κυκλοφορεί στις 28 Μαΐου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Στην αρχή, καθώς ...

«Ο ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος 1946-1949 μέσα από τον τουρκικό Τύπο της εποχής» του Μουράτ Εσέρ (προδημοσίευση)

«Ο ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος 1946-1949 μέσα από τον τουρκικό Τύπο της εποχής» του Μουράτ Εσέρ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη μελέτη του Μουράτ Εσέρ [Murat Eser] «Ο ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος 1946-1949 μέσα από τον τουρκικό Τύπο της εποχής», η οποία κυκλοφορεί αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Εφημερίδα...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Γκόγκολ, Γκόρκι, Τολστόι, Χάμσουν: Τέσσερα κλασικά λογοτεχνικά έργα από τις εκδόσεις Νίκας

Γκόγκολ, Γκόρκι, Τολστόι, Χάμσουν: Τέσσερα κλασικά λογοτεχνικά έργα από τις εκδόσεις Νίκας

Για τα βιβλία των Κνουτ Χάμσουν [Knout Hamsun] «Η πείνα» (μτφρ. Βασίλη Δασκαλάκη), Νικολάι Γκόγκολ [Νikolai Gogol] «Το παλτό» (μτφρ. Κώστας Μιλτιάδης), Μαξίμ Γκόρκι [Maxim Gorky] «Τα ρημάδια της ζωής» (μτφρ. Κοραλία Μακρή) και Λέον Τολστόι [Leon Tolstoy] «Η σονάτα του Κρόιτσερ» (μτφρ. Κοραλία Μακρή). 

...
Τι διαβάζουμε τώρα; 12 βιβλία λογοτεχνίας που βγήκαν πρόσφατα και ξεχωρίζουν

Τι διαβάζουμε τώρα; 12 βιβλία λογοτεχνίας που βγήκαν πρόσφατα και ξεχωρίζουν

Εαρινά αναγνώσματα από όλο τον κόσμο. Νομπελίστες, αναγνωρισμένοι συγγραφείς, αλλά και νέα ταλέντα ξεχωρίζουν και τραβούν την προσοχή. Στην κεντρική εικόνα, οι Αμπντουλραζάκ Γκούρνα, Κάρα Χόφμαν, Ντέιβιντ Μίτσελ.

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος 

Από την...

Από τον κβαντικό υπολογιστή στην παραγωγική Τεχνητή Νοημοσύνη: 3 βιβλία για ένα μέλλον που είναι ήδη εδώ

Από τον κβαντικό υπολογιστή στην παραγωγική Τεχνητή Νοημοσύνη: 3 βιβλία για ένα μέλλον που είναι ήδη εδώ

Η επιστήμη προχωράει με ραγδαίoυς ρυθμούς. Η 4η βιομηχανική επανάσταση θα στηριχθεί στην κβαντική υπεροχή και την Τεχνητή Νοημοσύνη. Για να ξέρουμε πώς θα είναι το μέλλον μας επιλέγουμε τρία βιβλία που εξηγούν λεπτομέρως όλα όσα θα συμβούν. Kεντρική εικόνα: @ Wikipedia.

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ