old woman390

Για το βιβλίο του Γιώργου Σκούρτη Το χειρόγραφο της Αντάρας (εκδ. Καστανιώτη)

Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη

Τσαμπουκαλού, αθυρόστομη, με τσαγανό και πείσμα, με λέγειν και με αποφασιστικότητα, που σπούδασε «Φιλό» και λίγο θέατρο (έτσι εξηγείται που διανθίζει τον λόγο της με τσιτάτα από Μήδεια έως Καβάφη), που σπούδασε όμως και στο πεζοδρόμιο· γι' αυτό κατεβάζει χειμαρρωδώς καντήλια και θυμοσοφίες, λόγια της πιάτσας και της οργής, κατάρες και ώριμες σκέψεις. Καταιγιστική, ετοιμόλογη, καπάτσα, αρχηγός με το μαχαίρι στα δόντια, κωλοπετσωμένη, με διασυνδέσεις στην Ασφάλεια αλλά και με κύρος στα πέριξ, άνθρωπος της νύχτας αλλά και φιλοσοφημένη πάνω στη ζωή και στον άνθρωπο... Αυτή είναι η αφηγήτρια που εκφωνεί χύμα τον κατατοπιστικό ως προς τα γεγονότα και συνάμα καταγγελτικό της λόγο, σ' ένα κείμενο βγαλμένο από τα κατάβαθα της ψυχής της. 

Και πώς να μην είναι όλα αυτά, αφού πρόκειται για πουτάνα που παλιά, όταν πρωτοβγήκε στο κλαρί, δήλωσε στον εαυτό της: «Σήμερα πέθανες, από εδώ και πέρα κανόνισε τη ζωή σου». Ο ανταριασμένος μονόλογός της ξεχύνεται, καθώς περιστρέφεται γύρω από τον άγνωστο μακελάρη που σκοτώνει πόρνες, κόβοντας σε μια συμβολική πράξη γεννητικά όργανα και άνω άκρα. Μία μία οι φιλενάδες της εξολοθρεύονται και μένει σταδιακά μόνη να λυσσάει από το κακό της, να εύχεται αυτός να πέσει στα χέρια της, να καταστρώνει σχέδια και συνάμα να θυμάται τα δικά της βιώματα, τον προ επταετίας γκόμενό της Μίλτο, αλλά και εμπειρίες άλλων. Πάνω σ' αυτά στεριώνει τη φιλοσοφία της ύπαρξής της, μια φιλοσοφία που πολιτικολογεί και ταυτόχρονα μιλά για τα καθημερινά, μπολιάζεται με ατάκες συγγραφέων και καταπιάνεται με όλο το φάσμα της «γαμημένης» της ζωής.

Με λόγο ντόμπρο και πολιτικό...

Η Αντάρα είναι τόσο μια συνειδητοποιημένη επαγγελματίας όσο και ένα άτομο με κοινωνικοπολιτική άποψη που σπάει κόκαλα. 

skourtis-giorgos-photoΟ Γιώργος Σκούρτης ως θεατρικός συγγραφέας ξέρει να χειρίζεται τους θεατρικούς μονολόγους και να μετατρέπει μια μονοκόμματη αφήγηση σε πολυφωνικό δράμα, σε εξομολόγηση με διαδοχικές διακυμάνσεις, σε γλώσσα-παντόφλα που δεν νογάει από μισές αλήθειες και βερνικωμένα ψέματα. Βάζει την ηρωίδα του να εκφέρει πολιτικό λόγο, όχι αυτόν των μπαλκονιών και των στημένων πάνελ, αλλά τον άλλο που συνδιαλέγεται με το καλντερίμι και τρέφεται από το νυχτοκάματο, που δεν κρύβεται πίσω από το δάχτυλό του αλλά μιλάει ντόμπρα, ανυπόκριτα, αποστομωτικά... Η Αντάρα είναι τόσο μια συνειδητοποιημένη επαγγελματίας όσο και ένα άτομο με κοινωνικοπολιτική άποψη που σπάει κόκαλα. Πρόκειται για την ανορθόδοξη οπτική γωνία, την οποία δεν έχει ο συμβιβασμένος με το σύστημα άνθρωπος, και για την τρελή ματιά που ξεμπροστιάζει το δήθεν καθωσπρέπει και ξύνει το χρώμα πάνω από τη σκουριά.

... και πλοκή αστυνομική

Αν μάλιστα παρακολουθήσει κανείς την πορεία της σκέψης της Αντάρας, που προσπαθεί να ανακαλύψει τον ένοχο και περνάει από πιθανούς και απίθανους υπόπτους, που ακτινογραφεί τον χώρο και δημιουργεί το προφίλ του δολοφόνου, θα δει μπροστά του όλη τη σάπια ανδρική συμπεριφορά προς τις γυναίκες. Μιλάω για μια σε βάθος (μεταφεμινιστική) ανάλυση των ανδρών, όσοι βλέπουν το άλλο φύλο ως δοχείο εκτόνωσης και ως σεξουαλική εμμονή, όσοι αναζητούν έναν σπερμοδόχο αποθετήρα, χωρίς να νοιάζονται για τα συναισθήματα της ομόκλινής τους, και όσοι εκμεταλλεύονται τη μυϊκή τους δύναμη, για να επιβάλουν τα «κατοχυρωμένα» αιώνες τώρα δικαιώματά τους. Το αστυνομικό περιτύλιγμα του μυθιστορήματος ξεδιπλώνεται, για να φανεί η ψυχολογική μακροεξέταση και η κοινωνιολογική ανατομία, βγαλμένες από την οξεία ματιά μιας φιλοσοφημένης πόρνης.

Ενοχλεί το αφηγηματικό στραμπούληγμα που επιχείρησε ο Σκούρτης, για να εξηγήσει τη σχέση πρώην ερώτων και πολιτικής.

Το αστυνομικό σκέλος μπορεί να χωλαίνει, όταν γίνονται οι συνδέσεις για την αποκάλυψη του δράστη, όταν επιχειρείται να συνδεθεί ένας γνωστός αριβίστας πολιτικός με τα εγκλήματα, όταν σχέσεις αίματος προβάλλονται ως κατευθυντήριες γραμμές της εξιχνίασης των φόνων. Και είναι αλήθεια ότι πολύ ενοχλεί το αφηγηματικό στραμπούληγμα που επιχείρησε ο Σκούρτης, για να εξηγήσει τη σχέση πρώην ερώτων και πολιτικής. Και το κόλπο των αναξιόπιστων αφηγητών, που έρχεται στο τέλος να αναιρέσει την αλήθεια, φαίνεται ξεκρέμαστο, σαν να μας λένε εντέλει ότι όλα ήταν ένα παραμύθι... – αλλά ποιος λέει εντέλει την αλήθεια;

Ναι μεν όλα αυτά, αλλά το βάρος πέφτει –όπως προείπα– στον γυναικείο λόγο που τσουβαλιάζει πολιτική, διαφυλικές σχέσεις, προσωπικά αδιέξοδα και κοινωνικές πρακτικές και που βάλλει κατά των ανδροκρατούμενων νοοτροπιών. Κι αυτός για μεγάλο διάστημα της ανάγνωσης τραβάει τον αναγνώστη από τα μαλλιά.

* Ο ΓΙΩΡΓΟΣ Ν. ΠΕΡΑΝΤΩΝΑΚΗΣ είναι Διδάκτορας Νεοελληνικής Φιλολογίας και κριτικός βιβλίου.

skoyrtisΤο χειρόγραφο της Αντάρας
Γιώργος Σκούρτης
Καστανιώτης 2014
Σελ. 336, τιμή € 17,00
 
politeia-link
 
 
 
 
 
 
 
 

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Κβάντι, του Μίνου Ευσταθιάδη

Κβάντι, του Μίνου Ευσταθιάδη

Για το μυθιστόρημα του Μίνου Ευσταθιάδη «Κβάντι» (εκδ. Ίκαρος). Φωτογραφία: Από την καμπάνια ενημέρωσης, της ΜΚΟ «Enough is Enough».

Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη

Το προηγούμενο βιβλίο του συγγραφέα, Ο δύτης (Ίκαρος, 2018), πρέπει πλέον να θ...

Πέτρινα πλοία, της Μαρίας Ξυλούρη

Πέτρινα πλοία, της Μαρίας Ξυλούρη

Για τη συλλογή διηγημάτων της Μαρίας Ξυλούρη «Πέτρινα πλοία» (εκδ. Μεταίχμιο). Στην κεντρική εικόνα, ο πίνακας του Ρενέ Μαγκρίτ «Το νησί των θησαυρών» (1942)

Του Διονύση Μαρίνου

Μια παράξενη ρωγμή, ύστερα μια δεύτερη, μια τρίτη και, αίφνης, η Χερσόνησο...

Τζίντιλι, του Δημήτρη Χριστόπουλου – Ιστορίες ανθρώπων που χάθηκαν

Τζίντιλι, του Δημήτρη Χριστόπουλου – Ιστορίες ανθρώπων που χάθηκαν

Για το σπονδυλωτό μυθιστόρημα του Δημήτρη Χριστόπουλου «Τζίντιλι» (εκδ. Τo Ροδακιό). Κεντρική εικόνα: Οικογενειακή φωτογραφία κατοίκων του χωριού Καστανόφυτο.

Της Χρύσας Φάντη

«Γιατί έστω ότι υπάρχει ένα χρέος στον άνθρωπο ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Τάκης Βαρβιτσιώτης: «Ο ποιητής, αυτός ο αθώος, αυτός ο μάγος»

Τάκης Βαρβιτσιώτης: «Ο ποιητής, αυτός ο αθώος, αυτός ο μάγος»

Μια μέρα σαν σήμερα, 17 Απριλίου 1916, γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη ο ποιητής Τάκης Βαρβιτσιώτης

Του Λεωνίδα Καλούση

Αυτός ο μικρός θεός που μιλά

Ο ποιητής
Αυτός ο αθώος
Αυτός ο μάγος
Ο θαυματοποιός
Ο μυστηριώδη...



Ανατόλ Φρανς: «Να ζεις χωρίς ψευδαισθήσεις είναι το μυστικό της ευτυχίας»

Ανατόλ Φρανς: «Να ζεις χωρίς ψευδαισθήσεις είναι το μυστικό της ευτυχίας»

Μια μέρα σαν σήμερα, 16 Απριλίου 1844, γεννήθηκε στο Παρίσι ο Γάλλος συγγραφέας και κριτικός, βραβευμένος με Νόμπελ το 1921, Ανατόλ Φρανς. 

Του Λεωνίδα Καλούση 

Ο Ζακ Φρανσουά Ανατόλ-Τιμπώ γεννήθηκε σε μια οικογένεια από γονείς μέτριας μόρφωσ...

Ένας διαφορετικός τυμπανιστής, του Γουίλιαμ Μέλβιν Κέλι

Ένας διαφορετικός τυμπανιστής, του Γουίλιαμ Μέλβιν Κέλι

Για το μυθιστόρημα του William M. Kelley «Ένας διαφορετικός τυμπανιστής» (μτφρ. Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης, εκδ. Μεταίχμιο). Κεντρική εικόνα: Καθαριστήριο στην οδό Φίλμορ, στο Χάρλεμ τη δεκαετία του '50. David Johnson/Harlem of the West©

Του Διονύση Μαρίνου

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Καλό σημάδι, της Ελευθερίας Κυρίμη (προδημοσίευση)

Καλό σημάδι, της Ελευθερίας Κυρίμη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Ελευθερίας Κυρίμη «Καλό σημάδι», το οποίο κυκλοφορεί στις 22 Απριλίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Σήμερα δεν θα συναντιόταν με τον Πότη. Είχε κανονίσει ο δάσκαλος να βρεθεί μ...

Φτερά στο τσιμέντο, της Ευσταθίας Ματζαρίδου (προδημοσίευση)

Φτερά στο τσιμέντο, της Ευσταθίας Ματζαρίδου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Ευσταθίας Ματζαρίδου «Φτερά στο τσιμέντο», το οποίο κυκλοφορεί τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Περισπωμένη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

[…] Τις ώρες που αυτοί κοιμούνται, αν εξαιρέσω, το ροχαλητό το...

Συγχώρεση – Μια ψυχαναλυτική προσέγγιση, Συλλογικός τόμος (προδημοσίευση)

Συγχώρεση – Μια ψυχαναλυτική προσέγγιση, Συλλογικός τόμος (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τον συλλογικό τόμο «Συγχώρεση – Μια ψυχαναλυτική προσέγγιση», σε επιμέλεια του Ιωάννη Βαρτζόπουλου, που κυκλοφορεί στις 16 Απριλίου από τις εκδόσεις Αρμός.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Είναι στη φύση του ανθρώπου η δυνατότ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Κακοποίηση: Βιβλία για παιδιά κι εφήβους που μιλούν ανοιχτά

Κακοποίηση: Βιβλία για παιδιά κι εφήβους που μιλούν ανοιχτά

Πώς μιλάμε στα παιδιά για τη σεξουαλική κακοποίηση; Για τη βία που βιώνουν συνομίλικοί τους, για τα τραύματα, την οδυνηρή και μοναχική πορεία των θυμάτων μέχρι που ορισμένα, λίγα, παιδιά καταφέρνουν να βρουν το κουράγιο και τα λόγια για να μιλήσουν; Πώς αποτυπώνουν οι συγγραφείς βιβλίων για παιδιά και για εφήβους τη...

Βιβλία για το Ολοκαύτωμα: Μαρτυρίες, στρατοπεδική λογοτεχνία, ιστορικές μελέτες

Βιβλία για το Ολοκαύτωμα: Μαρτυρίες, στρατοπεδική λογοτεχνία, ιστορικές μελέτες

Επιλογή από τα δεκάδες σημαντικά βιβλία για το Ολοκαύτωμα που έχουν κυκλοφορήσει τις τελευταίες δεκαετίες στη χώρα μας. Μαρτυρίες, στρατοπεδική λογοτεχνία, ιστορικές μελέτες. Για να κρατηθεί η μνήμη ζωντανή, για να μην ξεχαστεί ποτέ η φρίκη των γκέτο και των στρατοπέδων. Στην εικόνα, φωτογραφία από τ...

Βιβλίο, το καλύτερο δώρο κι αυτές τις Γιορτές

Βιβλίο, το καλύτερο δώρο κι αυτές τις Γιορτές

Η πιο απροσδόκητη χρονιά φτάνει στο τέλος της. Για τους περισσότερους από εμάς δύσκολα φαντάζεται κανείς άλλη χρονιά που να έκρυβε μια τόσο μεγάλη έκπληξη για όλη την ανθρωπότητα. Δοκιμαστήκαμε και δοκιμαζόμαστε ψυχολογικά, συναισθηματικά, ηθικά, μετράμε απώλειες ανθρώπων δικών μας και αγνώστων που τους νιώθουμε όμω...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ