alt

Του Κώστα Αγοραστού

Η Αναχώρηση είναι το τελευταίο βιβλίο του Νίκου Θέμελη, και κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μεταίχμιο. Η ιστορία που μας αφηγείται ξεκινά αμέσως μετά την Επανάσταση του 1821 και φτάνει μέχρι και τις μέρες μας.

Η ιστορία

Ήρωας του βιβλίου είναι ο Λάζαρος Χατζημιχαήλ, ένας ευϋπόληπτος τσιφλικάς, με κτήματα λίγο έξω από το Ναύπλιο, στα οποία φιλοξενεί τον Μισέλ Ντε Κριγιόν, φιλέλληνα, γιατρό. Οι απόψεις των δύο αντρών, τόσο για την Επανάσταση και τους χειρισμούς των Ελλήνων όσο και γενικότερα για τη θρησκεία και τη θέση του ανθρώπου στον κόσμο, τους δημιουργεί πολλά προβλήματα, θέτοντάς τους στο κοινωνικό περιθώριο. Στο δεύτερο μέρος του βιβλίου ερχόμαστε στο σήμερα, και συγκεκριμένα στο 2009, και συναντούμε τον Λάζαρο Χατζημιχαήλ, απόγονο του πρώτου. Ο Χατζημιχαήλ είναι ανώτερος δικαστικός και η αφήγηση ξεκινά την ημέρα της συνταξιοδότησής του. Υπαρξιακά αδιέξοδα, αναθεώρηση της μέχρι τώρα ζωής του, αναψηλάφηση του παρελθόντος.

Η αναχώρηση και των δύο δεν θα αργήσει, ομως θα γίνει, με πολύ διαφορετικό τρόπο για τον καθένα

Ο Χατζημιχαήλ, τόσο ο πρόγονος όσο και ο απόγονός του, είναι χαρακτήρες ιδιαίτεροι, ενταγμένοι μέσα στο ασφυκτικό πλαίσιο της εκάστοτε εποχής. Παλεύοντας να διατηρήσουν στο ακέραιο τις αξίες τους έρχονται αντιμέτωποι με το κοινωνικό σύνολο, το οποίο, αναπόφευκτα, τους συνθλίβει. Ο Χατζημιχαήλ, πίσω στο 1823, δέχεται στο κτήμα του δύο Τουρκάκια και τα μεγαλώνει μαζί με τα παιδιά των ελληνικών οικογενειών που δουλεύουν γι' αυτόν. Παράλληλα, φιλοξενεί τον γαλλικής καταγωγής γιατρό, όπως επίσης και μια δασκάλα για  τα μαθήματα των παιδιών. Τέλος, έχει μια μεγάλη και σπάνια βιβλιοθήκη, με βιβλία που έρχονται από την Ευρώπη και καταγράφουν τα πιο σύγχρονα ρεύματα της διανόησης και φιλοσοφίας. Όλα αυτά είναι προκλητικά για την τοπική κοινωνία κι εν τέλει ασυγχώρητα. Η αναχώρηση και των δύο δεν θα αργήσει, όμως θα γίνει με πολύ διαφορετικό τρόπο για τον καθένα.

Η έκδοση

Ο Νίκος Θέμελης είχε μιλήσει για το συγκεκριμένο βιβλίο στην επιμελήτριά του, την Ελένη Μπούρα, όπως η ίδια μας πληροφορεί στο εισαγωγικό σημείωμα. Συνήθιζε να μην δίνει υλικό αν δεν αισθανόταν ότι ήταν έτοιμο, κι έτσι η αρρώστια τον πρόλαβε και δεν το παρέδωσε. Το έκανε η σύζυγός του, Μαριάννα Θέμελη, ανασύροντάς το από τον υπολογιστή του. Η επιμέλεια, όπως συμπληρώνει η Ελένη Μπούρα, ήταν ιδιαίτερα δύσκολη γι' αυτή, μιας και η σχέση της με τον Θέμελη ήταν μακροχρόνια και ξεπερνούσε τα στενά επαγγελματικά όρια, φτάνοντας στο επίπεδο της φιλίας.

Η Αναχώρηση, όπως τυπώθηκε και κυκλοφορεί δύσκολα μπορεί να χαρακτηριστεί ολοκληρωμένο μυθιστόρημα. Θα λέγαμε ότι πρόκειται μάλλον για σημειώσεις για ένα μυθιστόρημα, το οποίο ο Θέμελης θα ανέπτυσσε ισομερώς και στο οποίο θα είχε την ευκαιρία να ξεδιπλώσει τους χαρακτήρες του μέσα από πολλά περισσότερα γεγονότα και διαλόγους, χωρίς να αρκείται σε περιγραφές των σκέψεων και των προθέσων των ηρώων του, όπως κυρίως κάνει εδώ. Το εργαστήρι του συγγραφέα βρισκόταν σε πλήρη λειτουργία, όπως μπορούμε να διαπιστώσουμε και από το παρόν κείμενο, και είναι βέβαιο ότι θα παρήγαγε ακόμη ένα μυθιστόρημα, αντάξιο των μέχρι τώρα βιβλίων του.

ΚΩΣΤΑΣ ΑΓΟΡΑΣΤΟΣ

altΗ αναχώρηση
Νίκος Θέμελης
Μεταίχμιο 2014
Σελ. 165, τιμή € 10,00

alt

 

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ ΝΙΚΟΥ ΘΕΜΕΛΗ

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Τέλεση» του Φώτη Δούσου (κριτική) – Μεταξύ προσώπου και προσωπείου

«Τέλεση» του Φώτη Δούσου (κριτική) – Μεταξύ προσώπου και προσωπείου

Για το μυθιστόρημα του Φώτη Δούσου «Τέλεση» (εκδ. Νήσος).

Γράφει ο Γιώργος Ν. Περαντωνάκης

Το πρώτο βιβλίο του Φώτη Δούσου ...

«Οδός Ευτυχίδου» της Χρύσας Φάντη (κριτική) – Κάποτε στο Παγκράτι

«Οδός Ευτυχίδου» της Χρύσας Φάντη (κριτική) – Κάποτε στο Παγκράτι

Για το μυθιστόρημα της Χρύσας Φάντη «Οδός Ευτυχίδου» (εκδ. Σμίλη). Κεντρική εικόνα: Φωτογραφία από το παλιό Παγκράτι.

Γράφει η Διώνη Δημητριάδου

Παρακολουθώντας τη συγγραφική πορεία της Χρύσας Φάντη, είναι ευδιάκριτη η συνε...

«Ρετούς» του Μιχάλη Φακίνου (κριτική) – Αναζητώντας διεξόδους στον καιρό του εγκλεισμού

«Ρετούς» του Μιχάλη Φακίνου (κριτική) – Αναζητώντας διεξόδους στον καιρό του εγκλεισμού

Για το μυθιστόρημα του Μιχάλη Φακίνου «Ρετούς» (εκδ. Καστανιώτη). Μια γυναίκα εν μέσω πανδημίας παρατηρεί, ονειρεύεται και ψάχνει την ανθρώπινη επαφή. 

Γράφει η Χριστίνα Μουκούλη

Τη λένε Ρετούς και κατάγεται από την πα...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Το νησί των χαμένων δέντρων» της Ελίφ Σαφάκ (κριτική) – Για τις πληγές του παρελθόντος και τη διαιώνισή τους στις επόμενες γενιές

«Το νησί των χαμένων δέντρων» της Ελίφ Σαφάκ (κριτική) – Για τις πληγές του παρελθόντος και τη διαιώνισή τους στις επόμενες γενιές

Για το μυθιστόρημα της Ελίφ Σαφάκ [Elif Şafak] «Το νησί των χαμένων δέντρων» (μτφρ. Άννα Παπασταύρου, εκδ. Ψυχογιός).

Γράφει η Χριστίνα Μουκούλη

«Το παρελθόν είναι ένας σκοτεινός, παραμορφωτικός καθρέφτης. Το κοιτάζεις και το μόνο που βλέπεις είνα...

«Κι αν οι γυναίκες κυβερνούσαν τον κόσμο;»: Κάποιες απαντήσεις, στο Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης

«Κι αν οι γυναίκες κυβερνούσαν τον κόσμο;»: Κάποιες απαντήσεις, στο Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης

Μια μεγάλη και φιλόδοξη έκθεση στο Εθνικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης στην οποία παρουσιάζονται έργα σημαντικών καλλιτέχνιδων. Κεντρική εικόνα: Η Λήδα Παπακωνσταντίνου, Κωφάλαλη, 1971, Φωτογραφία: Roy Tunnicliffe - ευγενική παραχώρηση της καλλιτέχνιδας.

Γράφει η Τόνια Μάκρα ...

«Depeche mode» του Σέρχι Ζαντάν (προδημοσίευση)

«Depeche mode» του Σέρχι Ζαντάν (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Σέρχι Ζαντάν [Serhiy Zhadan] «Depeche mode» (μτφρ. Δημήτρης Τριανταφυλλίδης), το οποίο κυκλοφορεί στις 21 Φεβρουαρίου από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Καθισμένος εδώ,...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Depeche mode» του Σέρχι Ζαντάν (προδημοσίευση)

«Depeche mode» του Σέρχι Ζαντάν (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Σέρχι Ζαντάν [Serhiy Zhadan] «Depeche mode» (μτφρ. Δημήτρης Τριανταφυλλίδης), το οποίο κυκλοφορεί στις 21 Φεβρουαρίου από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Καθισμένος εδώ,...

«Ο λευκός ελέφαντας» της Αγνής Ιωάννου (προδημοσίευση)

«Ο λευκός ελέφαντας» της Αγνής Ιωάννου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Αγνής Ιωάννου «Ο λευκός ελέφαντας», το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 21 Φεβρουαρίου από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ανήμερα των γενεθλίων μου, στο διάλειμμα της δεύτερης ώρας, ήμουν σ...

«Το αύριο θα είναι καλύτερο» της Μπέτι Σμιθ (προδημοσίευση)

«Το αύριο θα είναι καλύτερο» της Μπέτι Σμιθ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Μπέτι Σμιθ [Betty Smith] «Το αύριο θα είναι καλύτερο» (μτφρ. Μαρία Φακίνου), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 27 Φεβρουαρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Πιο παγωμένο, πιο μοναχι...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Φεβρουάριος: «Μήνας Μαύρης Ιστορίας» – 15 καλά μυθιστορήματα «μαύρης λογοτεχνίας» που κυκλοφόρησαν τον τελευταίο χρόνο

Φεβρουάριος: «Μήνας Μαύρης Ιστορίας» – 15 καλά μυθιστορήματα «μαύρης λογοτεχνίας» που κυκλοφόρησαν τον τελευταίο χρόνο

Με αφορμή το γεγονός ότι ο Φεβρουάριος έχει ανακυρηχθεί «Μήνας Μαύρης Ιστορίας» [Black History Month] γεγονός που έχει τις ρίζες του πίσω στο 1915, επιλέγουμε 15 καλά μυθιστορήματα που μιλούν ανοιχτά για τον ρατσισμό, τις φυλετικές διακρίσεις, τις αγωνίες και τα όνειρα των μαύρων.

...
Σώμα και τραύμα: μεταθέσεις, υποκαταστάσεις, θεραπεία – 3 βιβλία που ανοίγουν ορίζοντες

Σώμα και τραύμα: μεταθέσεις, υποκαταστάσεις, θεραπεία – 3 βιβλία που ανοίγουν ορίζοντες

Πώς το ψυχικό τραύμα επηρεάζει το σώμα; Τι κρύβεται πίσω από σοβαρές ασθένειες, όπως ο καρκίνος ή οι διαταραχές διατροφής; Ποιο είναι το «αμετάφραστο μήνυμα» που μας καλούν να αποκωδικοποιήσουμε και πώς μπορούμε να περάσουμε από τη νόσο στη θεραπεία; Τρία βιβλία, τα δύο από αυτά διακεκριμένων Ελλήνων ψυχαναλυτών, μα...

Mάθε τέχνη και μην την αφήνεις: 7 βιβλία που μας βοηθούν να δούμε τον κόσμο και τη ζωή αλλιώς

Mάθε τέχνη και μην την αφήνεις: 7 βιβλία που μας βοηθούν να δούμε τον κόσμο και τη ζωή αλλιώς

Η ζωή απαιτεί μια σειρά από δεξιότητες για να μπορεί κανείς να ανταποκριθεί καλύτερα στις απαιτήσεις της. Επιλέγουμε κάποια από τα βιβλία που μας μαθαίνουν διάφορες «εναλλακτικές» τέχνες του ζην. Ορισμένες, εξόχως πρωτότυπες. 

Γράφει ο Λεωνίδας Καλούσης

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

02 Απριλίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα μεγαλύτερα μυθιστορήματα όλων των εποχών: 20 έργα-ποταμοί από την παγκόσμια λογοτεχνία

Πολύτομα λογοτεχνικά έργα, μυθιστορήματα-ποταμοί, βιβλία που η ανάγνωσή τους μοιάζει με άθλο. Έργα-ορόσημα της παγκόσμιας πεζογραφίας, επικές αφηγήσεις από την Άπω Ανατ

ΦΑΚΕΛΟΙ