titian_venus_urbino

Του Γ. Ν. Περαντωνάκη

Η ηδονή δεν είναι απλώς η σωματική απόλαυση αλλά και το παιχνίδι τού νου να γεννά φαντασιώσεις. Και δεν πρόκειται μόνο για τη σεξουαλική διέγερση, αλλά και για τη συγγραφική οιστρηλασία που στήνει ιστορίες, ξεσηκώνει τους ήρωες και τις ηρωίδες και τις συστήνει στον πειρασμό, σαν αυτός να είναι ο ιδανικός τους άγγελος.

Κάπως έτσι μπαίνει στην εφηβεία η δεκατριάχρονη Ειρήνη, όταν πρωτογνωρίζει τι σημαίνει περίοδος, από την κακή όσον αφορά στον πόνο, αλλά κι από την καλή όσον αφορά στη δυνατότητα για μια γλυκιά λιγούρα. Ο άγγελός της την προειδοποιεί και προσπαθεί με κάθε τρόπο να την αποτρέψει από τη γλύκα τής ακόρεστης ηδονοθηρίας που δεν σταματά ποτέ να ζητά να ταΐσει τα “χείλη του λαγού”, ενώ ο δαίμονας του γλυκού με μαγικό τρόπο την κάνει για πάντα εξάρτημα της λαγνείας. Το πρώτο διήγημα τελειώνει με την υπόσχεση μιας απαγορευμένης όσο και ελκτικής επαναλαμβανόμενης έξης.

Το δεύτερο αναφέρεται σε έναν κρατούμενο, ο οποίος κατηγορεί τη μοίρα του, καθώς βρέθηκε στη φυλακή από ερωτική ακράτεια. Για όλα, όπως ισχυρίζεται, φταίνε τα βιβλία, μέσα στα οποία γνώρισε από μικρός τη γυναικεία ανατομία και οσφράνθηκε τις μυρωδιές που ανέδιδαν οι λέξεις, και οι βιβλιοθήκες, στις οποίες πρωτογνώρισε τη σεξουαλική “ομιλία”. Έτσι, στο μυαλό του οι λέξεις και οι μυρωδιές, τα βιβλία και η γυναίκα έγιναν ένα, με αποτέλεσμα να μην μπορεί πλέον να δείξει αυτοσυγκράτηση...

Στο τρίτο διήγημα, ο ώριμος κύριος Χάρης, συντηρητής αρχαιοτήτων, γνωρίζει τη νεαρή φοιτήτρια Όλγα, την οποία και ερωτεύεται. Συντρώγουν, συζητάνε, κάνουν περιπάτους, κι έτσι μαθαίνει από αυτήν να κλείνει τα μάτια και να ταξιδεύει ακόμα και πάνω από τα τραπέζια ή ψηλά στα δέντρα. Σε έναν περίπατό τους στον Λυκαβηττό ο κύριος Χάρης δοκιμάζει να πετάξει αλλά η πτώση, κυριολεκτικά και μεταφορικά, είναι αναπόφευκτη.

Η γραφή του Γ. Γιατρομανωλάκη είναι σαφώς επηρεασμένη από τον Ανδρέα Εμπειρίκο, καθώς ο συγγραφέας χρησιμοποιεί στα δύο πρώτα διηγήματα την καθαρεύουσα σαν διεγερτικό όργανο και τις λέξεις ως σημαίνοντα ικανά να εξάψουν το μυαλό και το σώμα, όπως και τα αντίστοιχα σημαινόμενά τους. Η ανοίκεια υφή των επιστημονικοφανών λέξεων της λόγιας γλώσσας, όπως αναφύεται από τα ιατρικά συγγράμματα και κυρίως από τα χωρίς της Παλαιάς και Καινής Διαθήκης, δίνουν στην ερωτική πράξη τη μέθη μιας απόλαυσης που ξεφεύγει από το συνηθισμένο καθημερινό λεξιλόγιο και γι’ αυτό φουντώνει τις αισθήσεις και τη φαντασία πολύ περισσότερο από κάθε αισθησιακή εικόνα. Η διακειμενικότητα χρησιμοποιείται με σοβαροφάνεια, η οποία ωστόσο υπηρετεί ποταπότερες ενασχολήσεις.

Κι αυτή η διαφορά ανάμεσα στη σοβαρή γλώσσα των λογίων και των παλιών συγγραφέων και στα νοήματα που ξεπροβάλλουν από τις έμμεσες συνδηλώσεις και τα περίτεχνα υπονοούμενα τονίζονται από τη λόγια ειρωνεία που συναντά κανείς στα διηγήματα του Γ. Γιατρομανωλάκη. Η γλωσσική υφοποίηση δείχνει την αποστασιοποίηση του αφηγητή από τις παλιότερες ηθικιστικές αντιλήψεις και τις διδακτικές νουθεσίες ενός παρωχημένου και αφελούς τρόπου ζωής.

Για τον συγγραφέα, ο έρωτας, πνευματικός ή σαρκικός, είναι απόλαυση, φυγή, αφύπνιση, πέταγμα αλλά και καταστροφή που έρχεται απότομα σαν πτώση ή σαν εγκλωβισμός, σαν κατακρήμνιση ή σαν εξάρτηση. Τα διηγήματά του είναι συνάμα ερεθιστικά και λόγια, νωχελικά και στοχαστικά, ειρωνικά και απολαυστικά, που καταφέρνουν να ισορροπήσουν ανάμεσα στην ηδονή και την επικινδυνότητα του έρωτα.  

 

tria-aprosekta-diigimata-exof2Γιώργης Γιατρομανωλάκης
Τρία απρόσεκτα διηγήματα
Άγρα 2012

alt

 

 

 

TA ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ ΓΙΩΡΓΗ ΓΙΑΤΡΟΜΑΝΩΛΑΚΗ

  


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Στη σκοτεινή πλευρά του φεγγαριού, της Έλενας Χουζούρη (κριτική)

Στη σκοτεινή πλευρά του φεγγαριού, της Έλενας Χουζούρη (κριτική)

Για το μυθιστόρημα της Έλενας Χουζούρη «Στη σκοτεινή πλευρά του φεγγαριού – Μια παλιά ιστορία» (εκδ. Πατάκη). Στην κεντρική εικόνα, αστυνομικοί μεταφέρουν νεκρό τον Μιχάλη Πρέκα, στην Καλογρέζα, την 1η Οκτωβρίου του 1987. 

Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη

...
Οδοντόκρεμα με χλωροφύλλη, του Η.Χ. Παπαδημητρακόπουλου: Η λεπτουργία της αφήγησης

Οδοντόκρεμα με χλωροφύλλη, του Η.Χ. Παπαδημητρακόπουλου: Η λεπτουργία της αφήγησης

Για την επανέκδοση της πρώτης συλλογής διηγημάτων του Η.Χ. Παπαδημητρακόπουλου «Οδοντόκρεμα με χλωροφύλλη» (εκδ. Κίχλη).

Της Διώνης Δημητριάδου

Έχουν περάσει πολλά χρόνια από τότε που πρωτοεμφανίστηκαν (Τραμ, 1973) τα έντεκα μικρά διηγήματα (γραμμ...

Σασμός, του Σπύρου Πετρουλάκη - Το βιβλίο πίσω από την σειρά

Σασμός, του Σπύρου Πετρουλάκη - Το βιβλίο πίσω από την σειρά

Για το μυθιστόρημα του Σπύρου Πετρουλάκη «Σασμός», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μίνωας.

Του Κυριάκου Αθανασιάδη

Εξαιρετικά παραγωγικός, ο Σπύρος Πετρουλάκης είναι συγγραφέας πολλών μπεστ-σέλερ μυθιστορημάτων, αλλά ο «Σασμός» (Μίνωας 2019), χάρη πλέο...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Κράτα το φιλί, του Μάσσιμο Ρεκαλκάτι

Κράτα το φιλί, του Μάσσιμο Ρεκαλκάτι

Για το βιβλίο του Μάσσιμο Ρεκαλκάτι «Κράτα το φιλί – Σύντομα μαθήματα για τον έρωτα», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Κέλευθος στη σειρά Μικρή βιβλιοθήκη, σε μετάφραση του Χρήστου Πονηρού. Στην κεντρική φωτογραφία, ο Αντέρως, θεός του ώριμου έρωτα, αδερφός του Έρωτα, όπως αναπαρίσταται στην κορυφή συντριβανιού ...

Κωμωδία, των Γιάννη Στίγκα & Νικόλα Ευαντινού (κριτική)

Κωμωδία, των Γιάννη Στίγκα & Νικόλα Ευαντινού (κριτική)

Για την ποιητική συλλογή που συνέγραψε ο Γιάννης Στίγκας με τον Νικόλα Ευαντινό, «Κωμωδία» (εκδ. Άγρα).

Της Τιτίκας Δημητρούλια

Ο Γιάννης Στίγκας και ο Νικόλας Ευαντινός μας παραδίδουν σήμερα μια νέα ποιητική Κωμωδία ...

Τι θα διαβάσουμε προσεχώς από τις εκδόσεις Καστανιώτη

Τι θα διαβάσουμε προσεχώς από τις εκδόσεις Καστανιώτη

Το νέο εκδοτικό πρόγραμμα των εκδόσεων Καστανιώτη για την περίοδο Οκτωβρίου-Δεκεμβρίου ανακοινώθηκε πρόσφατα. Με σημαντικά έργα Ελλήνων και ξένων συγγραφέων, νέες αναγνωστικές προτάσεις που συνδυάζουν την πολυφωνία με την ποιοτική γραφή, δοκίμια και μελέτες που αναδεικνύουν τους προβληματισμούς της εποχής, βιβλία γι...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες, του Δημήτρη Ινδαρέ (προδημοσίευση)

Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες, του Δημήτρη Ινδαρέ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Δημήτρη Ινδαρέ «Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες. Με αφορμή ένα δημοτικό τραγούδι του Μοριά», το οποίο κυκλοφορεί τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Εστία.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ι. ΠΗΓΕΣ ΚΑΙ ΡΙΖΕΣ

...
Πράκτορας Σόνυα, του Μπεν Μακιντάιρ (προδημοσίευση)

Πράκτορας Σόνυα, του Μπεν Μακιντάιρ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Ben Macintyre «Πράκτορας Σόνυα: Η κατάσκοπος που έκλεψε τα σχέδια της ατομικής βόμβας» (μτφρ. Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης), το οποίο κυκλοφορεί στις 13 Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...
Τα χρόνια, της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

Τα χρόνια, της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Annie Ernaux «Τα χρόνια» (μτφρ. Ρίτα Κολαΐτη, επίμετρο: Νίκος Μπακουνάκης), το οποίο κυκλοφορεί στις 14 Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Σε τούτη την ασπρόμαυρη φωτογραφ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

Είκοσι χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από τα γεγονότα που μας εισήγαγαν στον 21ο αιώνα. Ήταν η μεγαλύτερη και πιο σοκαριστική αλληλουχία τρομοκρατικών ενεργειών που έγινε ποτέ, με μερικά λεπτά διαφορά: οι επιθέσεις στους Δίδυμους Πύργους στη Νέα Υόρκη, και στο Πεντάγωνο στην Ουάσιγκτον, την 11η Σεπτεμβρίου του 2001. Α...

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Οι περισσότεροι από τα τίτλους που παρουσιάζονται εδώ έφτασαν στα χέρια μας πολύ πρόσφατα. Πρόκειται για ενδιαφέροντα βιβλία που στην πλειονότητά τους πέρασαν «κάτω από τα ραντάρ» των βιβλιοπροτάσεων για το καλοκαίρι. Ιδού μερικά από τα καλύτερα. 

Ε...

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα βιβλία ιστορίας, εθνολογίας, σύγχρονων οικονομικών και κοινωνικών ζητημάτων για τους εναπομείναντες στην πόλη αλλά και για όσους ακόμη αναζητούν βιβλία για τις διακοπές τους που να αξίζουν το βάρος τους.

Του Γιώργου Σιακαντάρη

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

25 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

1ο Βραβείο Λογοτεχνικής Μετάφρασης ΛΕΑ

Ένα νέο βραβείο για τη μεταφρασμένη λογοτεχνία από ισπανικά, πορτογαλικά και καταλανικά στα ελληνικά είναι γεγονός. Διαβάστε τη βραχεία λίστα των υποψηφίων πρ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ