Ιστορίες τελειωμένες, ιστορίες χωρίς τελειωμό

Ο Κώστας Καλφόπουλος εκκινεί τη σκέψη του από τις απολήξεις και τα συμφραζόμενα μιας παρέας, ενός ταξιδιού ή ενός αγγίγματος. Πράγματα που από μόνα τους συνθέτουν την έκφραση μιας εξωστρεφούς ύπαρξης, με αόρατες εσωτερικές ρωγμές. Ο λόγος του είναι αισθαντικός και συνάμα κινείται στο πλαίσιο του φάσματος που ονομάζουμε ρεαλισμός.

Επαναλαμβανόμενες χρονικές α-συνέχειες και συναισθηματικές μεταπτώσεις

Το τομίδιο των διηγημάτων, χωρίζεται σε δυο μέρη. Στο πρώτο μέρος έχουμε μια δέσμη τριών αφηγημάτων με κοινό τίτλο «Τρία απρόβλεπτα διηγήματα», που χρησιμεύει σαν πρόλογος. Η χρονική διαδρομή ξεκινά από το σήμερα για να φτάσει στο χτες. Στο «Καρρέ-καρρέ» ανακαλύπτουμε τις επαναλαμβανόμενες χρονικές α-συνέχειες και συναισθηματικές μεταπτώσεις που προσφέρονται σ' έναν ερασιτεχνικό αγώνα ποδοσφαίρου. «Τη μέρα που δεν επέστρεψε ο αστυνόμος Μπέκας», το φάντασμα του διάσημου επιθεωρητή και μαζί του ο Γιάννης Μαρής, ζωντανεύουν ξανά κατά το εναρκτήριο λάκτισμα της Χούντας. Το τρίτο και τελευταίο μέρος του προλόγου «Liebelei σε ημιτελικό», θα μπορούσε να είναι μια εύστοχη ποδοσφαιρική αλληγορία για την «Ευρώπη της Γερμανίας». Εκεί όπου οι παίχτες της «Νασιονάλμανσαφτ» (ονομασία της Εθνικής ομάδας της Γερμανίας) ξέρουν πως να κερδίζουν τη παρτίδα στο τελευταίο γύρο. Είτε πρόκειται για τον αθλητισμό είτε για την πολιτική. Ο Κώστας Καλφόπουλος εδώ, ακολουθεί την παράδοση των μεγάλων λατινοαμερικάνων ομότεχνών του, όπου η μπάλα συνδέεται άμεσα με τις κοινωνικές ζυμώσεις σε πλατύ επίπεδο.    

Το κύριο μέρος και ο επίλογος έχουν τον ειρωνικό τίτλο: «Ιστορίες τελειωμένες, ιστορίες χωρίς τελειωμό». Ξεκινούν με το πρωτότυπο αφήγημα «Ακύλλας Καραζήσης, ο Καλφόπουλος σε 11 καρέ». Συμφοιτητής στη Γερμανία με τον σκηνοθέτη και ηθοποιό Ακύλλα Καραζήση, ο συγγραφέας τοποθετεί ένα παραβολικό κάτοπτρο στην αφήγηση, που γίνεται ένα τραβέρσο μνήμης και οδοιπορίας. Όσο πηγαίνουμε ημερολογιακά προς τα πίσω, το κλίμα των διηγημάτων αλλάζει άρδην. Μεταμορφώνεται σε βαρύ άρωμα σέρτικου τσιγάρου. Για του λόγου το αληθές, το χωρίο που ακολουθεί ονομάζεται: «Θέμα πλάτης, αφήγημα για δυο τσιγάρα κι έναν καφέ». Το πηγαιν’ έλα στις ρυθμικές σοφίες γνωστών χιτς των Beatles, συνοδεύεται από τόνους τσιγάρα και δυο ανθρώπους που χωρίζουν πριν οι ανάσες τους βρωμίσουν τελειωτικά. Τα στιχάκια του Λειβαδίτη, στοιχειά στους τοίχους, με τα στενά της Ομόνοιας παρακάτω να αφήνουν γυμνές τις ευαίσθητες πλευρές του νου. Το «Σακάκι... σε εγγλέζικη φανέλα» που ακολουθεί, είναι το μπες βγες από Γερμανία Ελλάδα. Στρατός, δανεικές ζωές, τιμημένη κουστουμιά και οι πλασιέ των μικρών αλλαγών που εφόρμησαν στην Μεταπολίτευση για να σώσουν την ουρά τους. «Η τελευταία συνέλευση» είναι αυτό ακριβώς που εγγράφεται στο τίτλο. Πανεπιστημιακά έδρανα στη Γερμανία, ντουμάνια από αντεγκλίσεις, προτάσεις και συγκρουσιακά όνειρα. Η μοναξιά του αφηγητή που έχει πάθει μερική αμνησία, ενώ πασχίζει να στείλει γράμματα με σκοπό να καθαρίσει την συνείδηση του από τις γκρίζες ζώνες της «γραμμής». 

Ένας κατάλογος τεμαχισμένων εκθεμάτων προσωπικών διαδρομών

Από κει και πέρα περνάμε στον άτυπο επίλογο με τα εξής διηγήματα: «Το γαρ πολύ του έρωτος», «Σε πρώτο πρόσωπο» και «Επιστροφή σε μια Gaststatte». Ένας θαραλλέος απολογισμός ύστερα από την «Τελευταία συνέλευση». Όχι τυπικός, μα ουσιαστικός. Ένας κατάλογος τεμαχισμένων εκθεμάτων προσωπικών διαδρομών και μιας εννιαίας συνείδησης που πάλλεται για νέες αφετηρίες. Θα είναι δύσβατος και πολυδαίδαλος ο δρόμος του υποθετικού αμφισβητία στο γέρμα της Μεταπολίτευσης. Πρωτίστως οφείλει να επαναστήσει κατά του εαυτού του. Εν τω μεταξύ αρριβίστες και απολιθώματα των εδράνων του ’68 που ζουν στο ζωτικό ψεύδος των αλλοτινών αγώνων, θα δουν τη μαρκίζα του "σινέ η Ελλάς" να γέρνει επικίνδυνα. Εκείνοι που αγωνίστηκαν πραγματικά, θα βρίσκονται εκεί για να να σώσουν τη παρτίδα; Τα παιδιά τους, ίσως. Πολύ οπτιμιστικό; Ναι, αλλά δεν μας βρίσκεται κάτι άλλο. 

ΝΙΚΟΣ ΚΟΥΡΜΟΥΛΗΣ

Καρέ-καρέ και άλλα διηγήματα
(2012-1980)
Κώστας Καλφόπουλος
Άγρα 2013
Σελ. 168, τιμή € 10,00

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ ΚΩΣΤΑ ΚΑΛΦΟΠΟΥΛΟΥ