alt

Του Νίκου Κουρμουλή

Στον μικρό αυτό τόμο, περιέχεται ένα ενδεικτικό μέρος της συγγραφικής διαδρομής του συγγραφέα, αρθογράφου και δοκιμιογράφου Κώστα Καλφόπουλου (από το 1980 έως και το 2012). Τα εξελισσόμενα μέσα στο χρόνο πεζογραφήματα του Καλφόπουλου, που παράλληλα εξελίσσουν και τον ίδιο, αγαπούν τις φευγαλέες στιγμές της καθημερινότητας, ενώ κουβαλάνε την αγωνία και το πάθος για εξερεύνηση. Μια διαδρομή με διαχρονικούς άξονες το ποδόσφαιρο, την αστυνομική λογοτεχνία, τον έρωτα, τους Beatles.

Ο Κώστας Καλφόπουλος εκκινεί τη σκέψη του από τις απολήξεις και τα συμφραζόμενα μιας παρέας, ενός ταξιδιού ή ενός αγγίγματος. Πράγματα που από μόνα τους συνθέτουν την έκφραση μιας εξωστρεφούς ύπαρξης, με αόρατες εσωτερικές ρωγμές. Ο λόγος του είναι αισθαντικός και συνάμα κινείται στο πλαίσιο του φάσματος που ονομάζουμε ρεαλισμός.

Επαναλαμβανόμενες χρονικές α-συνέχειες και συναισθηματικές μεταπτώσεις

Το τομίδιο των διηγημάτων, χωρίζεται σε δυο μέρη. Στο πρώτο μέρος έχουμε μια δέσμη τριών αφηγημάτων με κοινό τίτλο «Τρία απρόβλεπτα διηγήματα», που χρησιμεύει σαν πρόλογος. Η χρονική διαδρομή ξεκινά από το σήμερα για να φτάσει στο χτες. Στο «Καρρέ-καρρέ» ανακαλύπτουμε τις επαναλαμβανόμενες χρονικές α-συνέχειες και συναισθηματικές μεταπτώσεις που προσφέρονται σ' έναν ερασιτεχνικό αγώνα ποδοσφαίρου. «Τη μέρα που δεν επέστρεψε ο αστυνόμος Μπέκας», το φάντασμα του διάσημου επιθεωρητή και μαζί του ο Γιάννης Μαρής, ζωντανεύουν ξανά κατά το εναρκτήριο λάκτισμα της Χούντας. Το τρίτο και τελευταίο μέρος του προλόγου «Liebelei σε ημιτελικό», θα μπορούσε να είναι μια εύστοχη ποδοσφαιρική αλληγορία για την «Ευρώπη της Γερμανίας». Εκεί όπου οι παίχτες της «Νασιονάλμανσαφτ» (ονομασία της Εθνικής ομάδας της Γερμανίας) ξέρουν πως να κερδίζουν τη παρτίδα στο τελευταίο γύρο. Είτε πρόκειται για τον αθλητισμό είτε για την πολιτική. Ο Κώστας Καλφόπουλος εδώ, ακολουθεί την παράδοση των μεγάλων λατινοαμερικάνων ομότεχνών του, όπου η μπάλα συνδέεται άμεσα με τις κοινωνικές ζυμώσεις σε πλατύ επίπεδο.    

Το κύριο μέρος και ο επίλογος έχουν τον ειρωνικό τίτλο: «Ιστορίες τελειωμένες, ιστορίες χωρίς τελειωμό». Ξεκινούν με το πρωτότυπο αφήγημα «Ακύλλας Καραζήσης, ο Καλφόπουλος σε 11 καρέ». Συμφοιτητής στη Γερμανία με τον σκηνοθέτη και ηθοποιό Ακύλλα Καραζήση, ο συγγραφέας τοποθετεί ένα παραβολικό κάτοπτρο στην αφήγηση, που γίνεται ένα τραβέρσο μνήμης και οδοιπορίας. Όσο πηγαίνουμε ημερολογιακά προς τα πίσω, το κλίμα των διηγημάτων αλλάζει άρδην. Μεταμορφώνεται σε βαρύ άρωμα σέρτικου τσιγάρου. Για του λόγου το αληθές, το χωρίο που ακολουθεί ονομάζεται: «Θέμα πλάτης, αφήγημα για δυο τσιγάρα κι έναν καφέ». Το πηγαιν’ έλα στις ρυθμικές σοφίες γνωστών χιτς των Beatles, συνοδεύεται από τόνους τσιγάρα και δυο ανθρώπους που χωρίζουν πριν οι ανάσες τους βρωμίσουν τελειωτικά. Τα στιχάκια του Λειβαδίτη, στοιχειά στους τοίχους, με τα στενά της Ομόνοιας παρακάτω να αφήνουν γυμνές τις ευαίσθητες πλευρές του νου. Το «Σακάκι... σε εγγλέζικη φανέλα» που ακολουθεί, είναι το μπες βγες από Γερμανία Ελλάδα. Στρατός, δανεικές ζωές, τιμημένη κουστουμιά και οι πλασιέ των μικρών αλλαγών που εφόρμησαν στην Μεταπολίτευση για να σώσουν την ουρά τους. «Η τελευταία συνέλευση» είναι αυτό ακριβώς που εγγράφεται στο τίτλο. Πανεπιστημιακά έδρανα στη Γερμανία, ντουμάνια από αντεγκλίσεις, προτάσεις και συγκρουσιακά όνειρα. Η μοναξιά του αφηγητή που έχει πάθει μερική αμνησία, ενώ πασχίζει να στείλει γράμματα με σκοπό να καθαρίσει την συνείδηση του από τις γκρίζες ζώνες της «γραμμής». 

Ένας κατάλογος τεμαχισμένων εκθεμάτων προσωπικών διαδρομών

Από κει και πέρα περνάμε στον άτυπο επίλογο με τα εξής διηγήματα: «Το γαρ πολύ του έρωτος», «Σε πρώτο πρόσωπο» και «Επιστροφή σε μια Gaststatte». Ένας θαραλλέος απολογισμός ύστερα από την «Τελευταία συνέλευση». Όχι τυπικός, μα ουσιαστικός. Ένας κατάλογος τεμαχισμένων εκθεμάτων προσωπικών διαδρομών και μιας εννιαίας συνείδησης που πάλλεται για νέες αφετηρίες. Θα είναι δύσβατος και πολυδαίδαλος ο δρόμος του υποθετικού αμφισβητία στο γέρμα της Μεταπολίτευσης. Πρωτίστως οφείλει να επαναστήσει κατά του εαυτού του. Εν τω μεταξύ αρριβίστες και απολιθώματα των εδράνων του ’68 που ζουν στο ζωτικό ψεύδος των αλλοτινών αγώνων, θα δουν τη μαρκίζα του "σινέ η Ελλάς" να γέρνει επικίνδυνα. Εκείνοι που αγωνίστηκαν πραγματικά, θα βρίσκονται εκεί για να να σώσουν τη παρτίδα; Τα παιδιά τους, ίσως. Πολύ οπτιμιστικό; Ναι, αλλά δεν μας βρίσκεται κάτι άλλο. 

ΝΙΚΟΣ ΚΟΥΡΜΟΥΛΗΣ

altΚαρέ-καρέ και άλλα διηγήματα
(2012-1980)
Κώστας Καλφόπουλος
Άγρα 2013
Σελ. 168, τιμή € 10,00

alt

  

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ ΚΩΣΤΑ ΚΑΛΦΟΠΟΥΛΟΥ


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Ουρανός απ’ άλλους τόπους, του Σωτήρη Δημητρίου (κριτική)

Ουρανός απ’ άλλους τόπους, του Σωτήρη Δημητρίου (κριτική)

Για το μυθιστόρημα του Σωτήρη Δημητρίου «Ουρανός απ’ άλλους τόπους» (εκδ. Πατάκη). Οικογενειακή φωτογραφία: Άγνωστος δημιουργός  © Λαογραφικό και Εθνολογικό Μουσείο Μακεδονίας-Θράκης.

Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη

Έχετε δει χειροποίητους σεμέδες...

Στη σκοτεινή πλευρά του φεγγαριού, της Έλενας Χουζούρη (κριτική)

Στη σκοτεινή πλευρά του φεγγαριού, της Έλενας Χουζούρη (κριτική)

Για το μυθιστόρημα της Έλενας Χουζούρη «Στη σκοτεινή πλευρά του φεγγαριού – Μια παλιά ιστορία» (εκδ. Πατάκη). Στην κεντρική εικόνα, αστυνομικοί μεταφέρουν νεκρό τον Μιχάλη Πρέκα, στην Καλογρέζα, την 1η Οκτωβρίου του 1987. 

Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη

...
Οδοντόκρεμα με χλωροφύλλη, του Η.Χ. Παπαδημητρακόπουλου: Η λεπτουργία της αφήγησης

Οδοντόκρεμα με χλωροφύλλη, του Η.Χ. Παπαδημητρακόπουλου: Η λεπτουργία της αφήγησης

Για την επανέκδοση της πρώτης συλλογής διηγημάτων του Η.Χ. Παπαδημητρακόπουλου «Οδοντόκρεμα με χλωροφύλλη» (εκδ. Κίχλη).

Της Διώνης Δημητριάδου

Έχουν περάσει πολλά χρόνια από τότε που πρωτοεμφανίστηκαν (Τραμ, 1973) τα έντεκα μικρά διηγήματα (γραμμ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Χωρίς πυξίδα, της Χριστίνας Πουλίδου (προδημοσίευση)

Χωρίς πυξίδα, της Χριστίνας Πουλίδου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Χριστίνας Πουλίδου «Χωρίς πυξίδα», που θα κυκλοφορήσει στις 27 Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2025

«Βρομοκατάσταση» συνόψισε ο Μορ...

Η τελευταία μονομαχία, του Ρίντλεϊ Σκοτ (κριτική)

Η τελευταία μονομαχία, του Ρίντλεϊ Σκοτ (κριτική)

Για την ταινία «Η τελευταία μονομαχία» σε σκηνοθεσία του Ridley Scott, η οποία προβάλλεται στις κινηματογραφικές αίθουσες.

Του Θόδωρου Σούμα

«Η τελευταία μονομαχία» του Ρίντλεϊ Σκοτ είναι μια θεαματική, δραματική και περιπετειώδης...

Ουρανός απ’ άλλους τόπους, του Σωτήρη Δημητρίου (κριτική)

Ουρανός απ’ άλλους τόπους, του Σωτήρη Δημητρίου (κριτική)

Για το μυθιστόρημα του Σωτήρη Δημητρίου «Ουρανός απ’ άλλους τόπους» (εκδ. Πατάκη). Οικογενειακή φωτογραφία: Άγνωστος δημιουργός  © Λαογραφικό και Εθνολογικό Μουσείο Μακεδονίας-Θράκης.

Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη

Έχετε δει χειροποίητους σεμέδες...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Χωρίς πυξίδα, της Χριστίνας Πουλίδου (προδημοσίευση)

Χωρίς πυξίδα, της Χριστίνας Πουλίδου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Χριστίνας Πουλίδου «Χωρίς πυξίδα», που θα κυκλοφορήσει στις 27 Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2025

«Βρομοκατάσταση» συνόψισε ο Μορ...

Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες, του Δημήτρη Ινδαρέ (προδημοσίευση)

Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες, του Δημήτρη Ινδαρέ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Δημήτρη Ινδαρέ «Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες. Με αφορμή ένα δημοτικό τραγούδι του Μοριά», το οποίο κυκλοφορεί τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Εστία.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ι. ΠΗΓΕΣ ΚΑΙ ΡΙΖΕΣ

...
Πράκτορας Σόνυα, του Μπεν Μακιντάιρ (προδημοσίευση)

Πράκτορας Σόνυα, του Μπεν Μακιντάιρ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Ben Macintyre «Πράκτορας Σόνυα: Η κατάσκοπος που έκλεψε τα σχέδια της ατομικής βόμβας» (μτφρ. Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης), το οποίο κυκλοφορεί στις 13 Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

Είκοσι χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από τα γεγονότα που μας εισήγαγαν στον 21ο αιώνα. Ήταν η μεγαλύτερη και πιο σοκαριστική αλληλουχία τρομοκρατικών ενεργειών που έγινε ποτέ, με μερικά λεπτά διαφορά: οι επιθέσεις στους Δίδυμους Πύργους στη Νέα Υόρκη, και στο Πεντάγωνο στην Ουάσιγκτον, την 11η Σεπτεμβρίου του 2001. Α...

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Οι περισσότεροι από τα τίτλους που παρουσιάζονται εδώ έφτασαν στα χέρια μας πολύ πρόσφατα. Πρόκειται για ενδιαφέροντα βιβλία που στην πλειονότητά τους πέρασαν «κάτω από τα ραντάρ» των βιβλιοπροτάσεων για το καλοκαίρι. Ιδού μερικά από τα καλύτερα. 

Ε...

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα βιβλία ιστορίας, εθνολογίας, σύγχρονων οικονομικών και κοινωνικών ζητημάτων για τους εναπομείναντες στην πόλη αλλά και για όσους ακόμη αναζητούν βιβλία για τις διακοπές τους που να αξίζουν το βάρος τους.

Του Γιώργου Σιακαντάρη

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

25 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

1ο Βραβείο Λογοτεχνικής Μετάφρασης ΛΕΑ

Ένα νέο βραβείο για τη μεταφρασμένη λογοτεχνία από ισπανικά, πορτογαλικά και καταλανικά στα ελληνικά είναι γεγονός. Διαβάστε τη βραχεία λίστα των υποψηφίων πρ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ