alt

Του Νίκου Κουρμουλή

Στον μικρό αυτό τόμο, περιέχεται ένα ενδεικτικό μέρος της συγγραφικής διαδρομής του συγγραφέα, αρθογράφου και δοκιμιογράφου Κώστα Καλφόπουλου (από το 1980 έως και το 2012). Τα εξελισσόμενα μέσα στο χρόνο πεζογραφήματα του Καλφόπουλου, που παράλληλα εξελίσσουν και τον ίδιο, αγαπούν τις φευγαλέες στιγμές της καθημερινότητας, ενώ κουβαλάνε την αγωνία και το πάθος για εξερεύνηση. Μια διαδρομή με διαχρονικούς άξονες το ποδόσφαιρο, την αστυνομική λογοτεχνία, τον έρωτα, τους Beatles.

Ο Κώστας Καλφόπουλος εκκινεί τη σκέψη του από τις απολήξεις και τα συμφραζόμενα μιας παρέας, ενός ταξιδιού ή ενός αγγίγματος. Πράγματα που από μόνα τους συνθέτουν την έκφραση μιας εξωστρεφούς ύπαρξης, με αόρατες εσωτερικές ρωγμές. Ο λόγος του είναι αισθαντικός και συνάμα κινείται στο πλαίσιο του φάσματος που ονομάζουμε ρεαλισμός.

Επαναλαμβανόμενες χρονικές α-συνέχειες και συναισθηματικές μεταπτώσεις

Το τομίδιο των διηγημάτων, χωρίζεται σε δυο μέρη. Στο πρώτο μέρος έχουμε μια δέσμη τριών αφηγημάτων με κοινό τίτλο «Τρία απρόβλεπτα διηγήματα», που χρησιμεύει σαν πρόλογος. Η χρονική διαδρομή ξεκινά από το σήμερα για να φτάσει στο χτες. Στο «Καρρέ-καρρέ» ανακαλύπτουμε τις επαναλαμβανόμενες χρονικές α-συνέχειες και συναισθηματικές μεταπτώσεις που προσφέρονται σ' έναν ερασιτεχνικό αγώνα ποδοσφαίρου. «Τη μέρα που δεν επέστρεψε ο αστυνόμος Μπέκας», το φάντασμα του διάσημου επιθεωρητή και μαζί του ο Γιάννης Μαρής, ζωντανεύουν ξανά κατά το εναρκτήριο λάκτισμα της Χούντας. Το τρίτο και τελευταίο μέρος του προλόγου «Liebelei σε ημιτελικό», θα μπορούσε να είναι μια εύστοχη ποδοσφαιρική αλληγορία για την «Ευρώπη της Γερμανίας». Εκεί όπου οι παίχτες της «Νασιονάλμανσαφτ» (ονομασία της Εθνικής ομάδας της Γερμανίας) ξέρουν πως να κερδίζουν τη παρτίδα στο τελευταίο γύρο. Είτε πρόκειται για τον αθλητισμό είτε για την πολιτική. Ο Κώστας Καλφόπουλος εδώ, ακολουθεί την παράδοση των μεγάλων λατινοαμερικάνων ομότεχνών του, όπου η μπάλα συνδέεται άμεσα με τις κοινωνικές ζυμώσεις σε πλατύ επίπεδο.    

Το κύριο μέρος και ο επίλογος έχουν τον ειρωνικό τίτλο: «Ιστορίες τελειωμένες, ιστορίες χωρίς τελειωμό». Ξεκινούν με το πρωτότυπο αφήγημα «Ακύλλας Καραζήσης, ο Καλφόπουλος σε 11 καρέ». Συμφοιτητής στη Γερμανία με τον σκηνοθέτη και ηθοποιό Ακύλλα Καραζήση, ο συγγραφέας τοποθετεί ένα παραβολικό κάτοπτρο στην αφήγηση, που γίνεται ένα τραβέρσο μνήμης και οδοιπορίας. Όσο πηγαίνουμε ημερολογιακά προς τα πίσω, το κλίμα των διηγημάτων αλλάζει άρδην. Μεταμορφώνεται σε βαρύ άρωμα σέρτικου τσιγάρου. Για του λόγου το αληθές, το χωρίο που ακολουθεί ονομάζεται: «Θέμα πλάτης, αφήγημα για δυο τσιγάρα κι έναν καφέ». Το πηγαιν’ έλα στις ρυθμικές σοφίες γνωστών χιτς των Beatles, συνοδεύεται από τόνους τσιγάρα και δυο ανθρώπους που χωρίζουν πριν οι ανάσες τους βρωμίσουν τελειωτικά. Τα στιχάκια του Λειβαδίτη, στοιχειά στους τοίχους, με τα στενά της Ομόνοιας παρακάτω να αφήνουν γυμνές τις ευαίσθητες πλευρές του νου. Το «Σακάκι... σε εγγλέζικη φανέλα» που ακολουθεί, είναι το μπες βγες από Γερμανία Ελλάδα. Στρατός, δανεικές ζωές, τιμημένη κουστουμιά και οι πλασιέ των μικρών αλλαγών που εφόρμησαν στην Μεταπολίτευση για να σώσουν την ουρά τους. «Η τελευταία συνέλευση» είναι αυτό ακριβώς που εγγράφεται στο τίτλο. Πανεπιστημιακά έδρανα στη Γερμανία, ντουμάνια από αντεγκλίσεις, προτάσεις και συγκρουσιακά όνειρα. Η μοναξιά του αφηγητή που έχει πάθει μερική αμνησία, ενώ πασχίζει να στείλει γράμματα με σκοπό να καθαρίσει την συνείδηση του από τις γκρίζες ζώνες της «γραμμής». 

Ένας κατάλογος τεμαχισμένων εκθεμάτων προσωπικών διαδρομών

Από κει και πέρα περνάμε στον άτυπο επίλογο με τα εξής διηγήματα: «Το γαρ πολύ του έρωτος», «Σε πρώτο πρόσωπο» και «Επιστροφή σε μια Gaststatte». Ένας θαραλλέος απολογισμός ύστερα από την «Τελευταία συνέλευση». Όχι τυπικός, μα ουσιαστικός. Ένας κατάλογος τεμαχισμένων εκθεμάτων προσωπικών διαδρομών και μιας εννιαίας συνείδησης που πάλλεται για νέες αφετηρίες. Θα είναι δύσβατος και πολυδαίδαλος ο δρόμος του υποθετικού αμφισβητία στο γέρμα της Μεταπολίτευσης. Πρωτίστως οφείλει να επαναστήσει κατά του εαυτού του. Εν τω μεταξύ αρριβίστες και απολιθώματα των εδράνων του ’68 που ζουν στο ζωτικό ψεύδος των αλλοτινών αγώνων, θα δουν τη μαρκίζα του "σινέ η Ελλάς" να γέρνει επικίνδυνα. Εκείνοι που αγωνίστηκαν πραγματικά, θα βρίσκονται εκεί για να να σώσουν τη παρτίδα; Τα παιδιά τους, ίσως. Πολύ οπτιμιστικό; Ναι, αλλά δεν μας βρίσκεται κάτι άλλο. 

ΝΙΚΟΣ ΚΟΥΡΜΟΥΛΗΣ

altΚαρέ-καρέ και άλλα διηγήματα
(2012-1980)
Κώστας Καλφόπουλος
Άγρα 2013
Σελ. 168, τιμή € 10,00

alt

  

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ ΚΩΣΤΑ ΚΑΛΦΟΠΟΥΛΟΥ

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Αυτός που έτρωγε όλο το γλυκό του» του Τηλέμαχου Τσαρδάκα (κριτική) – ανατρέχοντας σε κοινές παραστάσεις του ελληνικού συλλογικού ασυνείδητου

«Αυτός που έτρωγε όλο το γλυκό του» του Τηλέμαχου Τσαρδάκα (κριτική) – ανατρέχοντας σε κοινές παραστάσεις του ελληνικού συλλογικού ασυνείδητου

Για τη συλλογή διηγημάτων του Τηλέμαχου Τσαρδάκα «Αυτός που έτρωγε όλο το γλυκό του» (εκδ. Σοκόλη).

Γράφει ο Νίκος Ξένιος

H συλλογή διηγημάτων του Τηλέμαχου Τσαρδάκα ...

«Η μνήμη του πάγου» της Ιωάννας Μπουραζοπούλου – Η βαλκανική ιστορία και γεωγραφία με νέο βλέμμα

«Η μνήμη του πάγου» της Ιωάννας Μπουραζοπούλου – Η βαλκανική ιστορία και γεωγραφία με νέο βλέμμα

Για το μυθιστόρημα της Ιωάννας Μπουραζοπούλου «Η μνήμη του πάγου» (εκδ. Καστανιώτη).

Γράφει ο Γιώργος Ν. Περαντωνάκης

Τώρα που ολοκληρώθηκε ευδοκίμως η τριλογία «Ο Δράκος της Πρέσπας» της Ιωάννας Μπουραζοπούλου, μπορούμε να θέσουμε γενικότερα...

«Τέλεση» του Φώτη Δούσου (κριτική) – Μεταξύ προσώπου και προσωπείου

«Τέλεση» του Φώτη Δούσου (κριτική) – Μεταξύ προσώπου και προσωπείου

Για το μυθιστόρημα του Φώτη Δούσου «Τέλεση» (εκδ. Νήσος).

Γράφει ο Γιώργος Ν. Περαντωνάκης

Το πρώτο βιβλίο του Φώτη Δούσου ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Όσο πιο βαθιά προχωρούμε στον εαυτό μας...» – εκδήλωση στη μνήμη του Κώστα Στεργιόπουλου

«Όσο πιο βαθιά προχωρούμε στον εαυτό μας...» – εκδήλωση στη μνήμη του Κώστα Στεργιόπουλου

Παρουσίαση της έκδοσης των Ημερολογίων του (1943-2014) Κώστα Στεργιόπουλου, με τίτλο Ex Nihilo, στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών (αίθουσα Γιάννης Μαρίνος του Συλλόγου «Οι Φίλοι της Μουσικής»).

Επιμέλεια: Book Press

Η Εταιρεία Συγγραφέων και η Ελληνική Εταιρε...

«Maniac» του Μπενχαμίν Λαμπατούτ (κριτική) – η αργή πλην βέβαιη ήττα του ανθρώπου από τις μανίες του

«Maniac» του Μπενχαμίν Λαμπατούτ (κριτική) – η αργή πλην βέβαιη ήττα του ανθρώπου από τις μανίες του

Για το βιβλίο του Μπενχαμίν Λαμπατούτ [Benjamín Labatut] «Maniac» (μτφρ. Αγγελική Βασιλάκου, εκδ. Δώμα). Στην κεντρική εικόνα, ο φυσικός Τζον Φον Νόυμαν. 

Γράφει ο Φώτης Καραμπεσίνης

Αυτό το βιβλίο ιστορεί τη μήνι του Προμηθέα....

«Τhe Dreamers», «Παγώνια» και «Μάλο Μόμε» (κριτική): Τρία δυνατά ελληνικά έργα

«Τhe Dreamers», «Παγώνια» και «Μάλο Μόμε» (κριτική): Τρία δυνατά ελληνικά έργα

Μέσα στην πληθώρα των ελληνικών έργων που ανεβαίνουν για βραχύ διάστημα στις αθηναϊκές σκηνές ξεχώρισαν τα έργα «The Dreamers» σε σκηνοθεσία Πέρη Μιχαηλίδη, «Παγώνια» σε σκηνοθεσία Τάσου Πυργιέρη και «Μάλο Μόμε σε σκηνοθεσία Νάντιας Δαλκυριάδου. Κεντρική εικόνα: από την παράσταση «The Dreamers».  

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Μέσα στο δίχτυ» της Άιρις Μέρντοχ (προδημοσίευση)

«Μέσα στο δίχτυ» της Άιρις Μέρντοχ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Άιρις Μέρντοχ [Iris Murdoch] «Μέσα στο δίχτυ» (μτφρ. Έφη Τσιρώνη), το οποίο κυκλοφορεί στις 6 Μαρτίου από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Όταν είδα τον Φιν να με περιμένει στη γωνία το...

«Η τέχνη της μέθης» του Λοράν ντε Σουτέρ (προδημοσίευση)

«Η τέχνη της μέθης» του Λοράν ντε Σουτέρ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από βιβλίο του βραβευμένου Βέλγου δοκιμιογράφου και καθηγητή Νομικής Λοράν ντε Σουτέρ [Laurent de Sutter] «Η τέχνη της μέθης» (μτφρ. Ζωή Καραμπέκιου), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 6 Μαρτίου από τις εκδόσεις Το Μέλλον.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...
«Depeche mode» του Σέρχι Ζαντάν (προδημοσίευση)

«Depeche mode» του Σέρχι Ζαντάν (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Σέρχι Ζαντάν [Serhiy Zhadan] «Depeche mode» (μτφρ. Δημήτρης Τριανταφυλλίδης), το οποίο κυκλοφορεί στις 21 Φεβρουαρίου από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Καθισμένος εδώ,...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Ντόνα Ταρτ – Ένα συγγραφικό φαινόμενο του 21ου αιώνα

Ντόνα Ταρτ – Ένα συγγραφικό φαινόμενο του 21ου αιώνα

Ελάχιστοι συγγραφείς στις μέρες μας έχουν την απήχηση ενός «ποπ σταρ» όσο η Ντόνα Ταρτ [Donna Tartt]. Γύρω από το όνομά της σωρεύονται φήμες και «τρελές» ειδήσεις. Ωστόσο τα βιβλία της διαβάζονται με πάθος, πυροδοτούν πάντα συζητήσεις και αποτελούν σημαντική συνεισφορά στη σύγχρονη αμερικανική λογοτεχνία. Kεντρική ε...

«Μικρές εισαγωγές» σε μεγάλες θεματικές από τις εκδόσεις Οξύ – 5 βιβλία που μας κάνουν σοφότερους

«Μικρές εισαγωγές» σε μεγάλες θεματικές από τις εκδόσεις Οξύ – 5 βιβλία που μας κάνουν σοφότερους

«Τρέλα», «Αντίληψη», «Αισθητική», «Πληροφορία», «Χιούμορ»: Πέντε βιβλία της άκρως επιτυχημένης σειράς του Oxford University Press κυκλοφορούν στα ελληνικά από τις εκδόσεις Οξύ και μας βοηθούν να κατανοήσουμε βασικές πτυχές της ανθρώπινης νόησης και συμπεριφοράς. Η επιμέλεια της σειράς είναι του Θάνου Καραγιαννό...

Δύο χρόνια από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία: Είναι η Ευρώπη σε πόλεμο; – Τα βιβλία που δίνουν τις απαντήσεις

Δύο χρόνια από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία: Είναι η Ευρώπη σε πόλεμο; – Τα βιβλία που δίνουν τις απαντήσεις

«Είμαστε εξαιρετικά τυχεροί που ζούμε στην Ευρώπη» μας έλεγε σε πρόσφατη συνέντευξή του για την Book Press, o ευρωπαϊστής ιστορικός Τίμοθι Γκάρτον Ας. Δύο χρόνια μετά από την έναρξη του πολέμου της Ρωσίας στην Ουκρανία ανατρέχουμε στα άρθρα που γράψαμε για βιβλία που διαβάσαμε και προτείναμε όλο αυτό το διάστημα. Το...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

02 Απριλίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα μεγαλύτερα μυθιστορήματα όλων των εποχών: 20 έργα-ποταμοί από την παγκόσμια λογοτεχνία

Πολύτομα λογοτεχνικά έργα, μυθιστορήματα-ποταμοί, βιβλία που η ανάγνωσή τους μοιάζει με άθλο. Έργα-ορόσημα της παγκόσμιας πεζογραφίας, επικές αφηγήσεις από την Άπω Ανατ

ΦΑΚΕΛΟΙ

ΞΕΧΩΡΙΣΑΜΕ

ΝΑ ΑΛΛΟ ΕΝΑ