papas360

Του Παναγιώτη Γούτα

Ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα της Ελλαδικής εκκλησίας και του κηρύγματος της χριστιανικής πίστης, είναι πιστεύω η χαώδης δυσαρμονία ανάμεσα στο λόγο του Ευαγγελίου και στις πράξεις των κληρικών. Παραφυάδες αυτού του προβλήματος, ο από του άμβωνος ξύλινος λόγος πολλών ιερωμένων, που δεν φτάνει ποτέ στις ψυχές των πιστών· η χλιδή, τα στερεότυπα, η πόζα  ητροπολιτών και αρχιεπισκόπων, η φτηνή κατήχηση, αλλά και η ίδια η γλώσσα του Ευαγγελίου, που αδυνατούν να την αφομοιώσουν οι απλοί και αμόρφωτοι (κατά το πρότυπο των ψαράδων μαθητών του Ιησού) εκκλησιαζόμενοι των στασιδιών.

Όλα τα παραπάνω, σε πολύ αδρές γραμμές, θαρρώ απομακρύνουν το εκκλησίασμα από την εκκλησία, τους πιστούς από την πίστη. Προφανώς, όλα αυτά τα είχε υπόψη του ο συγγραφέας του βιβλίου «Όσο μπορείς», ο Βασίλης Αργυριάδης (για τον οποίον δεν μαθαίνουμε απολύτως τίποτε από το «αυτί» του βιβλίου, αν και θα έπρεπε) και συνέθεσε ένα ασυνήθιστο κομπολόι αναψηλάφησης και αναζήτησης του νοήματος της πίστης των χριστιανών των πόλεων, μέσα από 52 κείμενα-σπονδύλους. Μοναδική του έγνοια: το πώς και το πού ο σημερινός χριστιανός θα ανακαλύψει τον εαυτό του και τους άλλους, τον βηματισμό του και τις διαδρομές των άλλων· πώς θα μπορέσει ν’ ακούσει τις εντολές του Θεού και να τις κάνει πράξη.

Με πυρήνα το Γεροντικό...

Για την ολοκλήρωση της έγνοιας του, ο Αργυριάδης σκέφτηκε το εξής πρωτότυπο εύρημα: Αφού διάβασε σελίδα-σελίδα το Γεροντικό, έπαιρνε τον πυρήνα μιας διήγησής του και ή τον πλαισίωνε με μυθοπλασία ή, μόνο από μία φράση του, εμπνεόταν ένα κείμενο. Σ’ αυτά, προστέθηκαν διηγήσεις φίλων, διδαχές Πατέρων, αναμνήσεις, εικόνες, προσωπικά βιώματα, συμβουλές τρίτων, φανταστικές και πραγματικές ιστορίες, κι έτσι, συντέθηκε αυτό το πλούσιο και δυνατό χαρμάνι, που αφορά τον Θεό, τον άνθρωπο, τον κόσμο, την εκκλησία, τις σχέσεις, τη μοναξιά, την ανησυχία, την προσευχή. Εν ολίγοις, ένα δυνατό αλλά και ιαματικό χαρμάνι ενδυνάμωσης της πίστης, μέσα από σύντομες, πρωτοπρόσωπες ή τριτοπρόσωπες αφηγήσεις.

Δεν είμαι ιδιαίτερα θρησκευόμενος ούτε και εκκλησιάζομαι συχνά, οπότε δεν δικαιούμαι να κρίνω τη θεολογική αξία του όλου εγχειρήματος. Ωστόσο, τα κείμενα, που θυμίζουν παραβολές και είναι γραμμένα σε μικροπερίοδο λόγο (μάλλον εκτενής αφήγηση είναι ο ακριβής όρος που τα προσδιορίζει) και λογοτεχνική αξία διαθέτουν και είναι γραμμένα με ευγένεια ψυχής, απλότητα (όχι απλοϊκότητα), και το κυριότερο: εκλαϊκεύουν δύσκολες έννοιες, σοφίες των Πατέρων και των Γερόντων, που δοκιμάστηκαν και σφυρηλατήθηκαν στη ζωή και στο χρόνο, σε βαθμό που να γίνονται κατανοητές από οποιονδήποτε αναγνώστη. Αν εξαιρέσω ελάχιστα κείμενα όπου η υπεραπλούστευση του μηνύματος είναι προφανής (όπως π.χ. το κείμενο με την άγνωστη γυναίκα-Παναγία που χαρτζιλικώνει αστέγους, φτωχούς, ναρκομανείς κτλ, που κι αυτό όμως έχει λογοτεχνική αξία) νομίζω πως οι αφηγηματικοί σπόνδυλοι, στην συντριπτική τους πλειονότητα, έχουν και ψυχή και ψίχα και ουσία και αλήθεια, απέχοντας παρασάγγας από τον λαϊκισμό, την ξιπασιά, την έπαρση, τη φτηνή διδαχή, την ιδιοτέλεια και την τυπολατρία κάποιων εκκλησιαστικών κοινοτήτων και αρκετών (δυστυχώς) ιερωμένων, διαφόρων βαθμίδων ιεροσύνης. Το εικαστικό μέρος του όλου εγχειρήματος, που ανέλαβε ο Χρήστος Γουσίδης, δένει απόλυτα με την ποιότητα γραφής και έκφρασης των κειμένων. Το εξώφυλλο μινιμαλιστικό, ο τίτλος περιεκτικός και η όλη τύπωση από τις εκδόσεις Εν πλω λιτή και καλαίσθητη.

...και έμπνευση από τα αληθινά βιώματα 

Θα κλείσω επισημαίνοντας πως όπου ο συγγραφέας ξεδιπλώνει προσωπικά βιώματα (δικά του ή τρίτων) και δεν πλάθει μύθο από φράσεις του Γεροντικού, εκεί βρίσκει τον αληθινό του εαυτό και η έμπνευσή του αποκτά αμιγώς λογοτεχνική αξία. Δια του λόγου το αληθές, ένα λιτό, βιωματικό κειμενάκι, που αποπνέει ειλικρίνεια και ταπείνωση:

(σελ. 154-155)

Κοίταξε τον εαυτό του στον καθρέφτη του μπάνιου. Λίγο αγουροξυπνημένος, λίγο αξύριστος, μα κατά τα άλλα ίδιος. Άλλο ένα πρωινό. Κι ο άλλος του καθρέφτη ολόιδιος με τον χθεσινό. Είναι αυτός που δίνει χρήματα στους φτωχούς. Είναι αυτός που νηστεύει κάθε Τετάρτη και Παρασκευή και σε όλες τις μεγάλες και μικρές νηστείες του έτους. Προσεύχεται. Πηγαίνει ανελλιπώς στην Εκκλησία – τις Κυριακές και τις μεγάλες γιορτές. Εξομολογείται. Κοινωνά. Έχει μόνιμο πνευματικό και τον επισκέπτεται τακτικά. Αραιά και πού πάει και σε κάτι αγρυπνίες. Αγαπάει όσους τον αγαπούν και για τους άλλους κάνει ό,τι μπορεί. Είναι ανοιχτός στους διπλανούς του, ακούει τον πόνο τους όσο μπορεί. Ευεργετεί όσους τον ευεργετούν. Αλλά και τους άλλους. Όσο μπορεί. Κάνει προσκυνηματικά ταξίδια. Διαβάζει χριστιανικά βιβλία. Και τη Βίβλο. Ανελλιπώς. Δηλαδή, όσο μπορεί. Πασχίζει, προσεύχεται, αγωνιά, μετανιώνει, συγχωρεί, παλεύει να συγχωρεθεί, ξαναπέφτει, ξανασηκώνεται, βασανίζεται, δεν γογγύζει … Και κάθε πρωί, βλέπει στον καθρέφτη το πρόσωπό του και του θυμίζει Φαρισαίο …

Άλλο ένα πρωινό κι ο άλλος του καθρέφτη έχει πρόσωπο Φαρισαίου – πώς μοιάζουν οι Φαρισαίοι; Μάλλον σαν κι αυτόν. Άλλο ένα πρωινό ίδιος. Άλλη μια μέρα που πρέπει να ξαναζητιανέψει απ’ τον Θεό τελωνική καρδιά …

ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΓΟΥΤΑΣ

 

argyriadis_exofylloΌσο μπορείς
Βασίλης Αργυριάδης
Εικονογράφηση: Χρήστος Γουσίδης
Εκδόσεις Εν πλω, 2013
Τιμή € 10,00, σελ. 170
politeia-link

 

 

 

 

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΗ ΑΡΓΥΡΙΑΔΗ  

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Όσο περιμένεις να συμβεί», του Γιάννη Τσίρμπα (κριτική)

«Όσο περιμένεις να συμβεί», του Γιάννη Τσίρμπα (κριτική)

Για το βιβλίο του Γιάννη Τσίρμπα με τίτλο «Όσο περιμένεις να συμβεί» (εκδ. Gutenberg).

Γράφει ο Σόλωνας Παπαγεωργίου

Ο Γιάννης Τσίρμπας πρωτοε...

«Ας φύγουμε λοιπόν» του Αλέξανδρου Διαμαντή (κριτική)

«Ας φύγουμε λοιπόν» του Αλέξανδρου Διαμαντή (κριτική)

Για τη νουβέλα του Αλέξανδρου Διαμαντή «Ας φύγουμε λοιπόν», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Καστανιώτη, και «καταλήγει να εκφράζει τον θρήνο μιας γενιάς, η οποία ενηλικιώθηκε απότομα και εξίσου απότομα προσγειώθηκε». Κεντρική εικόνα: Οι Jeanne Moreau, Oskar Werner, Henri Serre στην ταινία του François Truf...

«Πλατωνικοί διάλογοι, ή γιατί στο σπήλαιο κάνουν όλοι πάρτι» του Χάρη Βλαβιανού (κριτική)

«Πλατωνικοί διάλογοι, ή γιατί στο σπήλαιο κάνουν όλοι πάρτι» του Χάρη Βλαβιανού (κριτική)

Για το βιβλίο του Χάρη Βλαβιανού «Πλατωνικοί διάλογοι, Ή γιατί στο σπήλαιο κάνουν όλοι πάρτι» (εκδ. Πατάκη). Στην κεντρική εικόνα: Men with Boxes on Head, Brunswick, GA, 2001 © Rodney Smith (1947- 2016)

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος

Άντρες και γυ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Πέντε μήνες μετά τη δολοφονική επίθεση, ο Ρούσντι βγάζει νέο βιβλίο – Το μήνυμά του: «Οι λέξεις είναι οι μόνοι νικητές»

Πέντε μήνες μετά τη δολοφονική επίθεση, ο Ρούσντι βγάζει νέο βιβλίο – Το μήνυμά του: «Οι λέξεις είναι οι μόνοι νικητές»

Πέντε μήνες μετά τη δολοφονική επίθεση που δέχθηκε ενώ ετοιμαζόταν να δώσει μια διάλεξη στη Νέα Υόρκη, ο συγγραφέας των «Σατανικών Στίχων» βγάζει νέο βιβλίο. Το μυθιστόρημα «Victory City» του Σαλμάν Ρούσντι έχει ηρωίδα μια νεαρή ποιήτρια που ζει τον 14ο αιώνα στη νότια Ινδία. Τα βιβλία του Ρούσντι κυκλοφορούν σ...

«Πάντα βρέχει στο κεφάλι του σκύλου» του Δημήτρη Αγγελή (κριτική)

«Πάντα βρέχει στο κεφάλι του σκύλου» του Δημήτρη Αγγελή (κριτική)

Για την ποιητική σύνθεση του Δημήτρη Αγγελή «Πάντα βρέχει στο κεφάλι του σκύλου» (εκδ. Πόλις).

Γράφει ο Διογένης Σακκάς

Η ποιητική συλλογή Πάντα βρέχει στο κεφάλι του σκύλου του Δημήτρη Αγγελή εκτείνεται σε είκοσι εννέα ποιήματα, χωρισμέν...

Καζούο Ισιγκούρο: «Το να είσαι υποψήφιος για Όσκαρ είναι συναρπαστικό»

Καζούο Ισιγκούρο: «Το να είσαι υποψήφιος για Όσκαρ είναι συναρπαστικό»

Τη φετινή χρονιά, ανάμεσα στους υποψηφίους για το Όσκαρ Καλύτερου Διασκευασμένου Σεναρίου βρίσκεται και ο νομπελίστας Kazuo Ishiguro, για το σενάριο της ταινίας «Αισθάνομαι ζωντανός», μια διασκευή του «Ikiru» του Akira Kurosawa. Ο συγγραφέας μίλησε για την υποψηφιότητά του σε πρόσφατη συνέντευξή του στο The Wrap. Τα...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ο Βασίλης –ψευδώνυμο Γιάννης– στην αριστερά (1971 - 2008)» του Θόδωρου Σούμα (προδημοσίευση)

«Ο Βασίλης –ψευδώνυμο Γιάννης– στην αριστερά (1971 - 2008)» του Θόδωρου Σούμα (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το πεζογράφημα - πολιτική μαρτυρία του Θόδωρου Σούμα, «Ο Βασίλης –ψευδώνυμο Γιάννης– στην αριστερά (1971 - 2008)» το οποίο θα κυκλοφορήσει την ερχόμενη εβδομάδα από τις εκδόσεις Επίκεντρο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...
«Τις μέρες που λιγόστευε το φως» του Όιγκεν Ρούγκε (προδημοσίευση)

«Τις μέρες που λιγόστευε το φως» του Όιγκεν Ρούγκε (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Όιγκεν Ρούγκε [Eugen Ruge] «Τις μέρες που λιγόστευε το φως» (μτφρ. Τεό Βότσος), το οποίο θα κυκλοφορήσει την ερχόμενη εβδομάδα από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

1 ΟΚΤΩΒΡΙ...

«Ιστορίες από ένα περασμένο μέλλον» του Μιχάλη Μακρόπουλου (προδημοσίευση)

«Ιστορίες από ένα περασμένο μέλλον» του Μιχάλη Μακρόπουλου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη συλλογή διηγημάτων του Μιχάλη Μακρόπουλου «Ιστορίες από ένα περασμένο μέλλον», που θα κυκλοφορήσει στις 19 Δεκεμβρίου από τις εκδόσεις Κίχλη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Γιανγκσὶ-ντιέναο (τρεῖς σκηνὲς)  ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

7 μυθιστορήματα από όλον τον κόσμο για τους φίλους του φανταστικού

7 μυθιστορήματα από όλον τον κόσμο για τους φίλους του φανταστικού

Πρώτος μήνας του νέου έτους και πριν δούμε τι θα φέρει η φετινή πραγματικότητα ας επιτρέψουμε στον εαυτό μας ένα φανταστικό λογοτεχνικό ταξίδι. Οι εκδόσεις Βακχικόν προτείνουν επτά μυθιστορήματα για τους φίλους του φανταστικού. Γιατί η φαντασία σε πάει παντού...

Επιμέλεια: Book Press

...
Γουίλιαμ Χ. Γκας: «Τα δώδεκα σημαντικότερα βιβλία που διάβασα στη ζωή μου»

Γουίλιαμ Χ. Γκας: «Τα δώδεκα σημαντικότερα βιβλία που διάβασα στη ζωή μου»

Στο βιβλίο του με τίτλο «The William H. Gass Reader», ο Αμερικανός πεζογράφος William H. Gass επέλεξε τα δώδεκα βιβλία που διαμόρφωσαν τη λογοτεχνική ματιά του. Μια λίστα που, όπως σημειώνει και ο ίδιος στην εισαγωγή του, δεν περιλαμβάνει απαραιτήτως τα «δώδεκα καλύτερα βιβλία» που έχει διαβάσει, καθώς «κάθε σπουδαί...

Τα 100 καλύτερα μυθιστορήματα στην αγγλόφωνη πεζογραφία σύμφωνα με τον Γκάρντιαν

Τα 100 καλύτερα μυθιστορήματα στην αγγλόφωνη πεζογραφία σύμφωνα με τον Γκάρντιαν

Ο κριτικός λογοτεχνίας της βρετανικής εφημερίδας, Guardian, Robert McCrum επέλεξε τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία γραμμένα στα αγγλικά. Στη λίστα του εντοπίζουμε έργα που θεωρούνται πλέον κλασικά, από συγγραφείς όπως οι Ντίκενς, Μέλβιλ, κ.ά., καθώς και μυθιστορήματα από τους ΝτεΛίλο, Ισιγκούρο, Ροθ, Κουτσί, κ.ά. ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

13 Δεκεμβρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2022

Έφτασε η στιγμή και φέτος για την καθιερωμένη εδώ και χρόνια επιλογή των εκατό από τα καλύτερα βιβλία λογοτεχνίας της χρονιάς που φτάνει σε λίγες μέρες στο τέλος της. Ε

ΦΑΚΕΛΟΙ