papas360

Του Παναγιώτη Γούτα

Ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα της Ελλαδικής εκκλησίας και του κηρύγματος της χριστιανικής πίστης, είναι πιστεύω η χαώδης δυσαρμονία ανάμεσα στο λόγο του Ευαγγελίου και στις πράξεις των κληρικών. Παραφυάδες αυτού του προβλήματος, ο από του άμβωνος ξύλινος λόγος πολλών ιερωμένων, που δεν φτάνει ποτέ στις ψυχές των πιστών· η χλιδή, τα στερεότυπα, η πόζα  ητροπολιτών και αρχιεπισκόπων, η φτηνή κατήχηση, αλλά και η ίδια η γλώσσα του Ευαγγελίου, που αδυνατούν να την αφομοιώσουν οι απλοί και αμόρφωτοι (κατά το πρότυπο των ψαράδων μαθητών του Ιησού) εκκλησιαζόμενοι των στασιδιών.

Όλα τα παραπάνω, σε πολύ αδρές γραμμές, θαρρώ απομακρύνουν το εκκλησίασμα από την εκκλησία, τους πιστούς από την πίστη. Προφανώς, όλα αυτά τα είχε υπόψη του ο συγγραφέας του βιβλίου «Όσο μπορείς», ο Βασίλης Αργυριάδης (για τον οποίον δεν μαθαίνουμε απολύτως τίποτε από το «αυτί» του βιβλίου, αν και θα έπρεπε) και συνέθεσε ένα ασυνήθιστο κομπολόι αναψηλάφησης και αναζήτησης του νοήματος της πίστης των χριστιανών των πόλεων, μέσα από 52 κείμενα-σπονδύλους. Μοναδική του έγνοια: το πώς και το πού ο σημερινός χριστιανός θα ανακαλύψει τον εαυτό του και τους άλλους, τον βηματισμό του και τις διαδρομές των άλλων· πώς θα μπορέσει ν’ ακούσει τις εντολές του Θεού και να τις κάνει πράξη.

Με πυρήνα το Γεροντικό...

Για την ολοκλήρωση της έγνοιας του, ο Αργυριάδης σκέφτηκε το εξής πρωτότυπο εύρημα: Αφού διάβασε σελίδα-σελίδα το Γεροντικό, έπαιρνε τον πυρήνα μιας διήγησής του και ή τον πλαισίωνε με μυθοπλασία ή, μόνο από μία φράση του, εμπνεόταν ένα κείμενο. Σ’ αυτά, προστέθηκαν διηγήσεις φίλων, διδαχές Πατέρων, αναμνήσεις, εικόνες, προσωπικά βιώματα, συμβουλές τρίτων, φανταστικές και πραγματικές ιστορίες, κι έτσι, συντέθηκε αυτό το πλούσιο και δυνατό χαρμάνι, που αφορά τον Θεό, τον άνθρωπο, τον κόσμο, την εκκλησία, τις σχέσεις, τη μοναξιά, την ανησυχία, την προσευχή. Εν ολίγοις, ένα δυνατό αλλά και ιαματικό χαρμάνι ενδυνάμωσης της πίστης, μέσα από σύντομες, πρωτοπρόσωπες ή τριτοπρόσωπες αφηγήσεις.

Δεν είμαι ιδιαίτερα θρησκευόμενος ούτε και εκκλησιάζομαι συχνά, οπότε δεν δικαιούμαι να κρίνω τη θεολογική αξία του όλου εγχειρήματος. Ωστόσο, τα κείμενα, που θυμίζουν παραβολές και είναι γραμμένα σε μικροπερίοδο λόγο (μάλλον εκτενής αφήγηση είναι ο ακριβής όρος που τα προσδιορίζει) και λογοτεχνική αξία διαθέτουν και είναι γραμμένα με ευγένεια ψυχής, απλότητα (όχι απλοϊκότητα), και το κυριότερο: εκλαϊκεύουν δύσκολες έννοιες, σοφίες των Πατέρων και των Γερόντων, που δοκιμάστηκαν και σφυρηλατήθηκαν στη ζωή και στο χρόνο, σε βαθμό που να γίνονται κατανοητές από οποιονδήποτε αναγνώστη. Αν εξαιρέσω ελάχιστα κείμενα όπου η υπεραπλούστευση του μηνύματος είναι προφανής (όπως π.χ. το κείμενο με την άγνωστη γυναίκα-Παναγία που χαρτζιλικώνει αστέγους, φτωχούς, ναρκομανείς κτλ, που κι αυτό όμως έχει λογοτεχνική αξία) νομίζω πως οι αφηγηματικοί σπόνδυλοι, στην συντριπτική τους πλειονότητα, έχουν και ψυχή και ψίχα και ουσία και αλήθεια, απέχοντας παρασάγγας από τον λαϊκισμό, την ξιπασιά, την έπαρση, τη φτηνή διδαχή, την ιδιοτέλεια και την τυπολατρία κάποιων εκκλησιαστικών κοινοτήτων και αρκετών (δυστυχώς) ιερωμένων, διαφόρων βαθμίδων ιεροσύνης. Το εικαστικό μέρος του όλου εγχειρήματος, που ανέλαβε ο Χρήστος Γουσίδης, δένει απόλυτα με την ποιότητα γραφής και έκφρασης των κειμένων. Το εξώφυλλο μινιμαλιστικό, ο τίτλος περιεκτικός και η όλη τύπωση από τις εκδόσεις Εν πλω λιτή και καλαίσθητη.

...και έμπνευση από τα αληθινά βιώματα 

Θα κλείσω επισημαίνοντας πως όπου ο συγγραφέας ξεδιπλώνει προσωπικά βιώματα (δικά του ή τρίτων) και δεν πλάθει μύθο από φράσεις του Γεροντικού, εκεί βρίσκει τον αληθινό του εαυτό και η έμπνευσή του αποκτά αμιγώς λογοτεχνική αξία. Δια του λόγου το αληθές, ένα λιτό, βιωματικό κειμενάκι, που αποπνέει ειλικρίνεια και ταπείνωση:

(σελ. 154-155)

Κοίταξε τον εαυτό του στον καθρέφτη του μπάνιου. Λίγο αγουροξυπνημένος, λίγο αξύριστος, μα κατά τα άλλα ίδιος. Άλλο ένα πρωινό. Κι ο άλλος του καθρέφτη ολόιδιος με τον χθεσινό. Είναι αυτός που δίνει χρήματα στους φτωχούς. Είναι αυτός που νηστεύει κάθε Τετάρτη και Παρασκευή και σε όλες τις μεγάλες και μικρές νηστείες του έτους. Προσεύχεται. Πηγαίνει ανελλιπώς στην Εκκλησία – τις Κυριακές και τις μεγάλες γιορτές. Εξομολογείται. Κοινωνά. Έχει μόνιμο πνευματικό και τον επισκέπτεται τακτικά. Αραιά και πού πάει και σε κάτι αγρυπνίες. Αγαπάει όσους τον αγαπούν και για τους άλλους κάνει ό,τι μπορεί. Είναι ανοιχτός στους διπλανούς του, ακούει τον πόνο τους όσο μπορεί. Ευεργετεί όσους τον ευεργετούν. Αλλά και τους άλλους. Όσο μπορεί. Κάνει προσκυνηματικά ταξίδια. Διαβάζει χριστιανικά βιβλία. Και τη Βίβλο. Ανελλιπώς. Δηλαδή, όσο μπορεί. Πασχίζει, προσεύχεται, αγωνιά, μετανιώνει, συγχωρεί, παλεύει να συγχωρεθεί, ξαναπέφτει, ξανασηκώνεται, βασανίζεται, δεν γογγύζει … Και κάθε πρωί, βλέπει στον καθρέφτη το πρόσωπό του και του θυμίζει Φαρισαίο …

Άλλο ένα πρωινό κι ο άλλος του καθρέφτη έχει πρόσωπο Φαρισαίου – πώς μοιάζουν οι Φαρισαίοι; Μάλλον σαν κι αυτόν. Άλλο ένα πρωινό ίδιος. Άλλη μια μέρα που πρέπει να ξαναζητιανέψει απ’ τον Θεό τελωνική καρδιά …

ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΓΟΥΤΑΣ

 

argyriadis_exofylloΌσο μπορείς
Βασίλης Αργυριάδης
Εικονογράφηση: Χρήστος Γουσίδης
Εκδόσεις Εν πλω, 2013
Τιμή € 10,00, σελ. 170
politeia-link

 

 

 

 

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΗ ΑΡΓΥΡΙΑΔΗ  


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Ουρανός απ’ άλλους τόπους, του Σωτήρη Δημητρίου (κριτική)

Ουρανός απ’ άλλους τόπους, του Σωτήρη Δημητρίου (κριτική)

Για το μυθιστόρημα του Σωτήρη Δημητρίου «Ουρανός απ’ άλλους τόπους» (εκδ. Πατάκη). Οικογενειακή φωτογραφία: Άγνωστος δημιουργός  © Λαογραφικό και Εθνολογικό Μουσείο Μακεδονίας-Θράκης.

Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη

Έχετε δει χειροποίητους σεμέδες...

Στη σκοτεινή πλευρά του φεγγαριού, της Έλενας Χουζούρη (κριτική)

Στη σκοτεινή πλευρά του φεγγαριού, της Έλενας Χουζούρη (κριτική)

Για το μυθιστόρημα της Έλενας Χουζούρη «Στη σκοτεινή πλευρά του φεγγαριού – Μια παλιά ιστορία» (εκδ. Πατάκη). Στην κεντρική εικόνα, αστυνομικοί μεταφέρουν νεκρό τον Μιχάλη Πρέκα, στην Καλογρέζα, την 1η Οκτωβρίου του 1987. 

Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη

...
Οδοντόκρεμα με χλωροφύλλη, του Η.Χ. Παπαδημητρακόπουλου: Η λεπτουργία της αφήγησης

Οδοντόκρεμα με χλωροφύλλη, του Η.Χ. Παπαδημητρακόπουλου: Η λεπτουργία της αφήγησης

Για την επανέκδοση της πρώτης συλλογής διηγημάτων του Η.Χ. Παπαδημητρακόπουλου «Οδοντόκρεμα με χλωροφύλλη» (εκδ. Κίχλη).

Της Διώνης Δημητριάδου

Έχουν περάσει πολλά χρόνια από τότε που πρωτοεμφανίστηκαν (Τραμ, 1973) τα έντεκα μικρά διηγήματα (γραμμ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Βραβεία της Εταιρείας Συγγραφέων 2020: Οι βραχείες λίστες

Βραβεία της Εταιρείας Συγγραφέων 2020: Οι βραχείες λίστες

Ανακοινώθηκαν οι βραχείες λίστες για τα βραβεία της Εταιρείας Συγγραφέων. Η τελετή απονομής θα γίνει την Τετάρτη 1 Δεκεμβρίου. 

Επιμέλεια: Book Press

Η Εταιρεία Συγγραφέων έχει θεσπίσει τα Βραβεία «Γιάννης Βαρβέρης» και «Μένης Κουμανταρέας...

Το μαύρο βιβλίο, το αριστούργημα του Ορχάν Παμούκ

Το μαύρο βιβλίο, το αριστούργημα του Ορχάν Παμούκ

Για το μυθιστόρημα του Orhan Pamuk «Το μαύρο βιβλίο» (μτφρ. Στέλλα Βρετού, εκδ. Πατάκη).

Της Νίκης Κώτσιου

Ένα από τα πιο συζητημένα και πολυδιαβασμένα βιβλία της σύγχρονης τουρκικής λογοτεχνίας, το Μαύρο βιβλίο (1990) του νομπελίστα Ορχάν Παμ...

Οι επόμενοι εμείς, του Αλέκου Λούντζη (κριτική)

Οι επόμενοι εμείς, του Αλέκου Λούντζη (κριτική)

Για την ποιητική συλλογή του Αλέκου Λούντζη «Οι επόμενοι εμείς» (εκδ. Στιγμός).

Του Βασίλη Λαμπρόπουλου

Συζητώντας την ελληνική ποίηση του 21ου αιώνα προσπαθώ πάντα να μην την προσεγγίσω καθ’ εαυτή αλλά να την τοποθετήσω σε ένα διεθνές πλαίσιο κι ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Πώς η Σιμόν έγινε η Μποβουάρ: Μια ολόκληρη ζωή, της Κέιτ Κερκπάτρικ (προδημοσίευση)

Πώς η Σιμόν έγινε η Μποβουάρ: Μια ολόκληρη ζωή, της Κέιτ Κερκπάτρικ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη βιογραφία της Simone de Beauvoir «Πώς η Σιμόν έγινε η Μποβουάρ: Μια ολόκληρη ζωή» (μτφρ. Στέλλα Κάσδαγλη), της Kate Kirkpatrick που θα κυκλοφορήσει στις 27 Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο. 

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Για τη...

Χωρίς πυξίδα, της Χριστίνας Πουλίδου (προδημοσίευση)

Χωρίς πυξίδα, της Χριστίνας Πουλίδου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Χριστίνας Πουλίδου «Χωρίς πυξίδα», που θα κυκλοφορήσει στις 27 Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2025

«Βρομοκατάσταση» συνόψισε ο Μορ...

Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες, του Δημήτρη Ινδαρέ (προδημοσίευση)

Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες, του Δημήτρη Ινδαρέ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Δημήτρη Ινδαρέ «Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες. Με αφορμή ένα δημοτικό τραγούδι του Μοριά», το οποίο κυκλοφορεί τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Εστία.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ι. ΠΗΓΕΣ ΚΑΙ ΡΙΖΕΣ

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

Είκοσι χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από τα γεγονότα που μας εισήγαγαν στον 21ο αιώνα. Ήταν η μεγαλύτερη και πιο σοκαριστική αλληλουχία τρομοκρατικών ενεργειών που έγινε ποτέ, με μερικά λεπτά διαφορά: οι επιθέσεις στους Δίδυμους Πύργους στη Νέα Υόρκη, και στο Πεντάγωνο στην Ουάσιγκτον, την 11η Σεπτεμβρίου του 2001. Α...

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Οι περισσότεροι από τα τίτλους που παρουσιάζονται εδώ έφτασαν στα χέρια μας πολύ πρόσφατα. Πρόκειται για ενδιαφέροντα βιβλία που στην πλειονότητά τους πέρασαν «κάτω από τα ραντάρ» των βιβλιοπροτάσεων για το καλοκαίρι. Ιδού μερικά από τα καλύτερα. 

Ε...

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα βιβλία ιστορίας, εθνολογίας, σύγχρονων οικονομικών και κοινωνικών ζητημάτων για τους εναπομείναντες στην πόλη αλλά και για όσους ακόμη αναζητούν βιβλία για τις διακοπές τους που να αξίζουν το βάρος τους.

Του Γιώργου Σιακαντάρη

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

20 Οκτωβρίου 2021 ΕΛΛΗΝΕΣ

Το Φανταστικό στην Ελλάδα: Ο λόγος στους εκδότες του

«Η Άγνωστη Καντάθ», «Αίολος», «Οξύ», «Φανταστικός Κόσμος», «Anubis», «Sελίνι»: Έξι εκδοτικοί οίκοι που αγαπούν την Επιστημονική Φαντασία, το Fantasy και τον Τρόμο τοποθ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ