to komma tou kalou theou kentriki

Για το μυθιστόρημα του Τάκη Καμπύλη «Το κόμμα του καλού θεού» (εκδ. Καστανιώτη). Κεντρική εικόνα: Φωτογραφία © Λουκάς Βασιλικός

Γράφει ο Γιώργος Ν. Περαντωνάκης

Τον Απρίλιο του 2023 ο Τάκης Καμπύλης τελειώνει το τρίτο του μυθιστόρημα, που εκδίδεται το φθινόπωρο, και τον Μάιο του ίδιου έτους, όπως και τον Ιούνιο, μετά τις εθνικές εκλογές εμφανίζεται στη Βουλή το κόμμα της «Νίκης», που συνδυάζει την πολιτική με τη θρησκεία.

kastaniotis kampilis to komma tou kalou theou

Ο συγγραφέας δεν ξέρω αν είχε κατά νου μια τέτοια κίνηση, όταν επινοούσε μυθοπλαστικά «Το κόμμα του καλού θεού», το οποίο έχει επικεφαλής τον Ραφαήλ, έναν πρώην μητροπολίτη. Στην ουσία το μυθιστόρημα αποτελεί ένα πολιτικό σενάριο, που προς το τέλος μετεξελίσσεται σε υπαρξιακό δράμα. Το σενάριο περιλαμβάνει την πρόθεση μιας πλούσιας οικογένειας, των Βραχνών, να χρηματοδοτήσει ένα κόμμα με θρησκευτικό περίβλημα, δεξιό με λαϊκίστικες προτάσεις, αντισυμβατικό που να στοχεύει στους πανταχού παρόντες αναποφάσιστους και απογοητευμένους, εξωθεσμικό αλλά συνάμα βαθύτατα ριζωμένο (έστω και άτυπα) σε θεσμούς και συμφέροντα. Τι θα συμβεί, λοιπόν, στο πολιτικό σκηνικό με μια τέτοια προοπτική;

Σ’ αυτό το νήμα ο πεζογράφος δένει δυο άλλα, που συνυφαίνονται σε έναν τριμερή βόστρυχο. Το ένα αφορά την αποτυχημένη ζωή, οικογενειακή, σεξουαλική και προσωπική, του πρωταγωνιστή, του Μάνου Καραργύρη, ο οποίος είναι επίκουρος καθηγητής της Νομικής και συνάμα διευθύνει, με τον συνεργάτη του Μάνο Παπαλάμπρου, ένα γραφείο δημοσίων σχέσεων και προώθησης καριέρας. Το δεύτερο νήμα αναφέρεται σε μια καταγγελία σεξουαλικής παρενόχλησης της φοιτήτριας Μαρίας Αστερίου εναντίον του μεγαλοκαθηγητή της Νομικής σχολής Κικέρωνα Χρηστοβασίλη, υπόθεση που αναλαμβάνει να διαλευκάνει εκών άκων ο Καραργύρης. Η πολιτική συναντά την ανεπίσημη Εκκλησία, το ατομικό το βρόμικο συλλογικό, η σεξουαλικότητα το στημένο παρασκήνιο.

Το σενάριο προφανώς, πέρα από τα χαρακτηριστικά που προανέφερα, ενέχει δόσεις σάτιρας και παρωδίας. Το έχει επιχειρήσει συχνά πυκνά ο Χρήστος Χωμενίδης, ο οποίος χρωματίζει γελοιογραφικά τα πολιτικά και κοινωνικά μηνύματα, το έχει καταφέρει αρκετά καλύτερα ο Γιώργος Σκαμπαρδώνης στον Υπουργό νύχτας (εκδ. Πατάκη), όπου ο νυχτερινός υπόκοσμος εμπλέκεται ενεργά στην πολιτική και ταράζει τα νερά. Ο Τάκης Καμπύλης, νομίζω, κρατά ακόμα καλύτερα τις ισορροπίες ανάμεσα στα παιχνίδια εξουσίας, τα επιχειρηματικά συμφέροντα, το πανεπιστημιακό κατεστημένο, τον δημοσιογραφικό κόσμο, τις κατευθυνόμενες στρατιές τρολ με τις ατομικές πορείες κ.ά.

Μπορεί να αστοχεί ως προς τον λόγο του πρωταγωνιστή, ο οποίος δεν εκφράζεται καθόλου νομικά, μπορεί να μην πείθει ως προς τα αδιέξοδά του ή μπορεί να μην είναι τόσο γερά δεμένο το αστυνομικό μέρος της έρευνας, αλλά η πέτρα του «κόμματος του καλού θεού» που πέφτει στην κοινωνικοπολιτική λίμνη κινεί, με αληθοφάνεια και προβληματισμό, τα στάσιμα νερά.

Μπορεί να αστοχεί ως προς τον λόγο του πρωταγωνιστή, ο οποίος δεν εκφράζεται καθόλου νομικά, μπορεί να μην πείθει ως προς τα αδιέξοδά του ή μπορεί να μην είναι τόσο γερά δεμένο το αστυνομικό μέρος της έρευνας, αλλά η πέτρα του «κόμματος του καλού θεού» που πέφτει στην κοινωνικοπολιτική λίμνη κινεί, με αληθοφάνεια και προβληματισμό, τα στάσιμα νερά. Πίσω από τα κόμματα, τις καταγγελίες, τις σημαίες περί διαφάνειας και δικαιοσύνης, υπάρχουν προσωπικά μυστικά, οικονομικές και άλλες δοσοληψίες, ένα ζοφερό δηλαδή παρασκήνιο, που όζει αλλά ποτέ δεν αποκαλύπτεται, που σαπίζει αλλά ποτέ δεν καθαρίζεται με οινόπνευμα, που κινεί τα νήματα χωρίς να φαίνεται το βάθος κάτω από την κορυφή του παγόβουνου.

Σε όλα του τα βιβλία ο Τάκης Καμπύλης αξιοποιεί τη δημοσιογραφική του περιουσία, για να προσεγγίσει από διαφορετικές μεριές το τείχος της πολιτικής. Από την αναρχία στο Γίγαντες και φασόλια (εκδ. Καστανιώτη, 2019) και την κρίση στα Γενικά συμπτώματα (εκδ. Καστανιώτη, 2021) μέχρι το προκείμενο έργο του, πλημμυρίζει τον αναγνώστη με ρυάκια που γίνονται ρέματα κοινωνικής ζωής, τόσο φυσικά, τόσο υπερχειλίζοντα από την επικαιρότητα, τραβηγμένη λογικά στα άκρα της, αληθοφανώς όσο και σατιρικά, κύματα δηλαδή μιας πολυτάραχης ελληνικής κοινωνίας η οποία κινείται τόσο στο προσκήνιο όσο και στο παρασκήνιο.

Θεωρώ ότι αυτή η πολύ φιλόδοξη προσπάθεια έχει μεγάλες προοπτικές, αν και το τέλος δείχνει μια κάποια αμηχανία, καθώς ο συγγραφέας δεν έχει αποφασίσει με θάρρος πώς θα ολοκληρώσει το σενάριό του. Και δεν πρόκειται για ένα ανοιχτό τέλος, αλλά μάλλον για αδυναμία η εκκωφαντική ιδέα να αποκτήσει ολοκληρωμένη μυθιστορηματική πλοκή και μετά τη «δέση» να οδηγηθεί στην κατάλληλη «λύση». Παρ’ όλα αυτά, αυτή η ημικωμική αλληγορία, αυτή η πολιτική σάτιρα αναδεικνύει αλήθειες που δίνονται και κατανοούνται καλύτερα μέσα στην παρωδιακή τους υπερβολή. Η δημοκρατία, το «λιγότερο κακό από τα πολιτεύματα», ενέχει λαϊκισμό, μεσσιανισμό, προπαγάνδα, εφέ και εύκολη επικοινωνία, αντισυμβατικότητα και μαζοποίηση. Άνετα, συνδυάζει τον θεό και τον άνθρωπο, τον επιχειρηματία και τον πολιτικό, τον ηγέτη και τον image maker.

 Ο ΓΙΩΡΓΟΣ Ν. ΠΕΡΑΝΤΩΝΑΚΗΣ είναι διδάκτορας Νεοελληνικής Φιλολογίας, κριτικός βιβλίου και συγγραφέας. Τελευταίο του βιβλίο, το μυθιστόρημα «Πυθαγόρας» (εκδ. Καστανιώτη).

Απόσπασμα από το βιβλίο:

«Πενηντάρης από αγροτική οικογένεια, μπήκε από μικρός στην επιτροπεία της Εκκλησίας. Από το λύκειο μέχρι και πριν από δεκαπέντε χρόνια σπούδαζε. Πολλή θεολογία αλλά και οικονομικά και πολιτικές επιστήμες. Όχι όπου κι όπου: Γέιλ, Παρίσι, Οξφόρδη, Χαϊδελβέργη. Όλα με υποτροφίες της Εκκλησίας. Pal mal. Μετά προσκολλήθηκε στον σημερινό Αρχιεπίσκοπο όταν ήταν ακόμη Μητροπολίτης και τον πήρε μαζί του, μόλις εκλέχτηκε, ως Πρωτοσύγκελο της Αρχιεπισκοπής. Πριν από πέντε χρόνια τον έχρισε Μητροπολίτη Νέας Ελβετίας. Πλούσιο φιλανθρωπικό έργο – δεν υπήρχε φραγκάτος που δεν είχε δωρίσει το κατιτί του. Άλλες φωτογραφίες, πέραν των συνηθισμένων σε κηδείες, λιτανείες κ.λπ., δεν υπήρχαν. Δείχνει προσεκτικός ο Παπαφλέσσας των ανώνυμων».

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Μερκάντο» της Μαρίας Μαμαλίγκα (κριτική) – Mια ζωή εξαγορασμένη από τον θάνατο

«Μερκάντο» της Μαρίας Μαμαλίγκα (κριτική) – Mια ζωή εξαγορασμένη από τον θάνατο

Για το βιβλίο της Μαρίας Μαμαλίγκας «Μερκάντο» (εκδ. Εστία). Kεντρική εικόνα: λεπτομέρεια από το εξώφυλλο του βιβλίου.

Γράφει ο Μάνος Κοντολέων

Τη δική της πορεία έχει διανύσει η Μαρία Μαμαλίγκα στο χώρο της λογοτεχνία...

«Η πέτρα και το αυγό» του Κώστα Χατζηεμμανουήλ (κριτική) – Μια πινακοθήκη του ελληνισμού

«Η πέτρα και το αυγό» του Κώστα Χατζηεμμανουήλ (κριτική) – Μια πινακοθήκη του ελληνισμού

Για το βιβλίο του Κώστα Χατζηεμμανουήλ «Η πέτρα και το αυγό» (εκδ. Αρμός). Kεντρική εικόνα: Τσέτες του Τάγματος της Κυανής Σημαίας. 

Γράφει η Τασούλα Τσιλιμένη

Η πίστη μου στη δύναμη της φαντασίας είναι σε υπερθετικό β...

«Η κατάλυση του χρόνου» του Μιχάλη Αλμπάτη (κριτική) – Mια ψυχαναλυτική παραβολή για τη μάχη των γενεών

«Η κατάλυση του χρόνου» του Μιχάλη Αλμπάτη (κριτική) – Mια ψυχαναλυτική παραβολή για τη μάχη των γενεών

Για το μυθιστόρημα του Μιχάλη Αλμπάτη «Η κατάλυση του χρόνου» (εκδ. Νήσος). 

Γράφει ο Αντώνης Γουλιανός

Ο Μιχάλης Αλμπάτης μετά την εκτενή επιτυχία του μυθιστορήματός του ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Γιώργος Αρβανίτης: «Το πιο δύσκολο είναι να πιστέψεις αληθινά σε αυτό που κάνεις και να υπερβείς τον εαυτό σου»

Γιώργος Αρβανίτης: «Το πιο δύσκολο είναι να πιστέψεις αληθινά σε αυτό που κάνεις και να υπερβείς τον εαυτό σου»

Ο Γιώργος Αρβανίτης μάς συστήθηκε πρόσφατα με το μυθιστόρημα «Ταξίδι στον πράσινο ήλιο – Η πιο βλαχομπαρόκ χρεοκοπία που έγινε ποτέ» που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Αρμός.

Επιμέλεια: Book Press

Τι απαντάτε σε όσους θα πουν: ακόμη ένας συγγραφέα...

Θεόδωρος Γρηγοριάδης: «Κλείνει ένας κύκλος αγάπης και γραφής ταυτόχρονα»

Θεόδωρος Γρηγοριάδης: «Κλείνει ένας κύκλος αγάπης και γραφής ταυτόχρονα»

Μια συζήτηση με τον συγγραφέα Θεόδωρο Γρηγοριάδη με αφορμή το πρόσφατο μυθιστόρημά του «Ελσίνκι» (εκδ. Πατάκη).

Συνέντευξη στον Κώστα Αγοραστό 

Ο Θεόδωρος Γρηγοριάδης είναι ένας τολμηρός και ταυτόχρονα χαμηλών τόνων συγγραφέας. Μέχρι στιγμής έχει ...

Συγγραφείς, εκδότες και βιβλιοθηκονόμοι υποδέχονται θετικά τις εξαγγελίες για την ενίσχυση της φιλαναγνωσίας στα γυμνάσια και λύκεια

Συγγραφείς, εκδότες και βιβλιοθηκονόμοι υποδέχονται θετικά τις εξαγγελίες για την ενίσχυση της φιλαναγνωσίας στα γυμνάσια και λύκεια

«Με ιδιαίτερη χαρά υποδεχόμαστε τις εξαγγελίες του ΥΠΑΙΘΑ για την ενίσχυση της φιλαναγνωσίας και τη διδασκαλία τουλάχιστον δύο ολόκληρων λογοτεχνικών έργων, από τη νέα σχολική χρονιά», σημειώνουν συγγραφείς, εκδότες και βιβλιοθηκονόμοι, με αφορμή πρόσφατες εξαγγελίες του ΥΠΑΙΘΑ.

Επιμέλεια: Book Press...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ο λαγός έχει λεφτά» του Τζον Απντάικ (προδημοσίευση)

«Ο λαγός έχει λεφτά» του Τζον Απντάικ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση του επίμετρου του Γιώργου-Ίκαρου Μπαμπασάκη, από το μυθιστόρημα του Τζον Απντάικ [John Updike] «Ο λαγός έχει λεφτά» (μτφρ. Πάνος Τομαράς), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 12 Ιουλίου από τις εκδόσεις Οξύ.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Η Μεγάλη Αμερικανική βόλτα τε...

«Σκάβοντας εντός» του Χρήστου Β. Μασσαλά (προδημοσίευση)

«Σκάβοντας εντός» του Χρήστου Β. Μασσαλά (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του ομότιμου καθηγητή πανεπιστημίου Ιωαννίνων, 
Χρήστου Β. Μασσαλά «Σκάβοντας εντός», το οποίο θα κυκλοφορήσει το επόμενο διάστημα από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ξύπνησε μέσα μου η επιθ...

«Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» του Αλέξις Ραβέλο (προδημοσίευση)

«Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» του Αλέξις Ραβέλο (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αστυνομικό μυθιστόρημα του Αλέξις Ραβέλο [Alexis Ravelo] «Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» (μτφρ. Κρίτων Ηλιόπουλος), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 25 Ιουνίου από τις εκδόσεις Τόπος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

2ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

50 χρόνια από την εισβολή στην Κύπρο: 5 μυθιστορήματα που μιλούν για το ανεπούλωτο τραύμα

50 χρόνια από την εισβολή στην Κύπρο: 5 μυθιστορήματα που μιλούν για το ανεπούλωτο τραύμα

Στις 20 Ιουλίου συμπληρώνονται 50 χρόνια από τον Αττίλα Ι που αποτέλεσε την πρώτη πράξη της κυπριακής τραγωδίας. Επιλέγουμε πέντε μυθιστορήματα που εξετάζουν τα επίχειρα της Ιστορίας μέσα από το πρίσμα προσωπικών καταστροφών. Εικόνα στο κέντρο του άρθρου: © Doros Partasides. 

...
Ελληνικά και μεταφρασμένα αστυνομικά – 24 επιλογές για ένα καλοκαίρι γεμάτο μυστήριο

Ελληνικά και μεταφρασμένα αστυνομικά – 24 επιλογές για ένα καλοκαίρι γεμάτο μυστήριο

12 ελληνικά + 12 μεταφρασμένα μυθιστορήματα, αστυνομικά και ψυχολογικά θρίλερ, είναι η αναγνωστική μας πρόταση για ένα καλοκαίρι γεμάτο μυστήριο.

Γράφει η Χίλντα Παπαδημητρίου

Όπως φαίνεται και από τον κατάλογο που ακολουθεί με τις επιλογές της Χίλντας...

«Διαβάζοντας σε ανοιχτούς ορίζοντες» – 50 βιβλία λογοτεχνίας για το καλοκαίρι και για κάθε εποχή

«Διαβάζοντας σε ανοιχτούς ορίζοντες» – 50 βιβλία λογοτεχνίας για το καλοκαίρι και για κάθε εποχή

Μυθιστορήματα, νουβέλες και διηγήματα από την ελληνική και μεταφρασμένη πεζογραφία που κυκλοφόρησαν μέσα στο 2024: καλά βιβλία λογοτεχνίας που μας ανοίγουν ορίζοντες και μας κρατούν συντροφιά στις ημέρες των διακοπών του καλοκαιριού, αλλά και πριν και μετά από αυτές.

Επιλογή–κείμενα...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ