Harar

Για το μυθιστόρημα της Ελίζας Παναγιωτάτου «Διακοπές στην Αβησσυνία» (εκδ. Αντίποδες). Κεντρική εικόνα: © Wikipedia.

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος

Βρίσκονται εκεί έξω. Περπατούν στους ίδιους δρόμους μ’ εμάς, αναζητώντας ωστόσο κάτι άλλο, κάτι που, εμάς, των «περασμένων» γενεών, μάς έχει ήδη διαφύγει ή ξεχαστεί. Η ανάσα τους πάλλεται με διαφορετικό τρόπο. Η σχέση με τον εαυτό τους, την έννοια της συλλογικότητας και τη σεξουαλικότητα επαναπροσδιορίζεται σε σημείο που πριν από δεκαετίες, εμείς (πάλι οι παλαιότεροι) δεν θα μπορούσαμε ποτέ να φανταστούμε. Είναι οι σημερινοί «τριάντα κάτι» που ψάχνουν και ψάχνονται.

Μια τέτοια ηρωίδα είναι η Τέσση, η πρωταγωνίστρια του μυθιστορήματος της Ελίζας Παναγιωτάτου Διακοπές στην Αβησσυνία (εκδ. Αντίποδες). Ζει στην Αθήνα, συγκεκριμένα στα Εξάρχεια, δουλεύει στο τηλεφωνικό κέντρο μιας εταιρείας, είναι λεσβία, δεν αποδέχεται το συμβατικό σχήμα των σχέσεων γι’ αυτό και δεν έχει κανένα πρόβλημα να αναζητήσει πρόσκαιρο ερωτικό παρτνενέρ μέσω του Tinder, παίζει σε μια postpunk μπάντα και βιώνει καθημερινά μια κατάσταση δύσκολη και ορισμένες φορές αδιέξοδη.

Η πανδημία κάνει την καθημερινότητα ακόμη πιο βασανιστική, ενώ σε προσωπικό επίπεδο ο πρόωρος θάνατος του πατέρα της τη βυθίζει σε υπαρξιακή δίνη...

Τα οικονομικά της δεν είναι ανθηρά, η πανδημία κάνει την καθημερινότητα ακόμη πιο βασανιστική, ενώ σε προσωπικό επίπεδο ο πρόωρος θάνατος του πατέρα της τη βυθίζει σε υπαρξιακή δίνη, από την οποία δεν ξέρει πώς θα βγει, αλλά και τι ακριβώς αναζητάει μέσα στην «τρύπα» που έχει πέσει.

Το κλειδί 

Εκτός από το «τέρας» της γραφειοκρατίας που έχει να αντιμετωπίσει (τα οικονομικά και τα περιουσιακά του πατέρα της αποδεικνύονται ένα κουβάρι), βρίσκεται μπροστά σε ένα πλήθος ερωτημάτων που έχουν να κάνουν με άγνωστες (μέχρι πρότινιος) πτυχές της σχέσης των γονιών της. Διατηρούσε ο πατέρας της παράλληλη σχέση για χρόνια; Αποδεικνύεται πως ναι.

Τι υπάρχει στην Αφρική και συγκεκριμένα στην Αιθιοπία (άμεση σύνδεση με τη γιαγιά της που αρχίζει να τα χάνει λίγο λίγο) που να την συνδέεει;

Επιπροσθέτως, από πού ξεκινάει η οικογένειά της; Τι υπάρχει στην Αφρική και συγκεκριμένα στην Αιθιοπία (άμεση σύνδεση με τη γιαγιά της που αρχίζει να τα χάνει λίγο λίγο) που να την συνδέεει; Το κλείδι βρίσκεται, όντως, σε ένα… κλειδί που οδηγεί στη θυρίδα του πατέρα της. Εκεί πιστεύει πως θα βρει όλες τις απαντήσεις ή, έστω, τα εναύσματα για να ξεκινήσει το δικό της ταξίδι προς το παρελθόν που δεν έχει ζήσει, αλλά θέλει να γνωρίσει.

Το μυθιστόρημα χωρίζεται ουσιαστικά σε δύο μέρη. Ενα εισαγωγικό, αυτό που μας εκθέτει την προβληματική γύρω από την οποία κινείται η Τέσση και το οπίο είναι γραμμένο σε τριτοπρόσωπη αφήγηση και ένα δεύτερο, που περνάει σε πρώτο πρόσωπο, που μας αφηγείται το ταξίδι μύησης και αναζήτησης της Τέσσης στην μακρινή Αβησσυνία με σκοπό να βρει την άκρη του κουβαριού του οικογενειακού παρελθόντος.

eliza panagiotatou

Η Ελίζα Παναγιωτάτου γεννήθηκε το 1984 στην Αθήνα. Σπούδασε γλωσσολογία στην Αθήνα και ζει στο Βερολίνο. Προηγούμενα βιβλία της: Αυτά έγιναν χτες (Κουκούτσι 2015), (Δε) μιλάς (μαζί με τη Λίντα Ακέντε, Ουαπίτι 2016), Τεχνικές Κολύμβησης (αντίποδες 2017), Πρίνσες (Ουαπίτι 2019), Αεροδρόμιο (Αντίποδες 2021.

Μεταξύ αυτών των δύο μερών (και ίσως λόγω της αλλαγής εστίασης στην αφήγηση) υπάρχουν διακριτές διαφορές ύφους που δημιουργούν μια απορία ως προς την τελική σύνδεσή τους. Ενώ το πρώτο δομείται πάνω σε μια νευρώδη, λιτή γλώσσα με εικόνες που έχουν ένταση και δίνουν την αίσθηση της αμεσότητας, το δεύτερο βυθίζεται σε μια περισσότερο ιμπρεσιονιστική οπτική, με κάποιες φιλοσοφικές εκτινάξεις που δεν ολοκληρώνονται και εικόνες από την καθημερινότητα στο Ντίτε Ντάουα (όπου έχει μεταβεί η Τέσση) που άλλοτε έχουν μια κάποια λειτουργικότητα κι άλλοτε εμφανίζονται με ουδέτερους -σχεδόν τουριστικούς- τόνους.

Πέραν, όμως, μιας άσκησης ύφους (όχι αμελητέα σε ένα μυθιστόρημα), αυτό που περισσότερο ενδιαφέρει είναι τι είναι αυτό που ωθεί μια νέα γυναίκα να αφήσει τα πάντα πίσω της, έστω και για βραχύ χρονικό διάστημα, με σκοπό να κάνει ένα ταξίδι που ίσως της αποκαλύψει μυστικά και αλήθειες από το παρελθόν της οικογένειάς της.

Θέματα που έχουν να κάνουν με τη σεξουαλική ταύτητα, την πατριαρχία, τη μνήμη, τη σχέση μας με το παρελθόν, αλλά και τη θέση της γυναίκας στη σημερινή κοινωνία τίθενται από την Παναγιωτάτου με ευθύ και κατηγορηματικό τρόπο.

Ποιο εσωτερικό κίνητρο την δονεί; Η Παναγιωτάτου κάνει κάποιες νύξεις στο πρώτο μέρος που περιμένεις να επιβεβαιωθούν, αλλά και να αποκτήσουν μεγαλύτερο βάρος και ουσία στο δεύτερο. Συμβαίνει όντως;

Οι πολλές παρεκβάσεις από σκηνές της καθημερινότητας στην Αβησσυνία, αλλά και οι διάλογοι με τον Χάμπτα (τον τυχαίο συνοδό της) και την αδελφή του, όπως και οι παράπλευρες ιστορίες, ουσιαστικά αφαιρούν τη δύναμη της αναζήτησης.

Σε αναζήτηση εαυτού

antipodes panagiotatou diakopes sthn avhssyniaΆλλωστε, είναι προφανές πως η Τέσση δεν βλέπει τούτο το ταξίδι ως μια τουριστική παρένθεση στην πνιγηρή καθημερινότητά της, αλλά ως ένα άλμα σε χρόνο και τόπο για να βρει -ουσιαστικά- τον εαυτό της.

Από την άλλη, θέματα που έχουν να κάνουν με τη σεξουαλική ταυτότητα, την πατριαρχία (έχει ενδιαφέρον το πώς οργανώνεται η ιεραρχία στις ύαινες που περιφέρονται στην πόλη και γεμίζουν σκέψεις την Τέσση), τη μνήμη, τη σχέση μας με το παρελθόν, αλλά και τη θέση της γυναίκας στη σημερινή κοινωνία τίθενται από την Παναγιωτάτου με ευθύ και κατηγορηματικό τρόπο.

Υπό αυτό το πρίσμα, τούτο το βιβλίο εντάσσεται στη χορεία εκείνων που το τελευταίο διάστημα πληθαίνουν στην ημεδαπή λογοτεχνική σκηνή και έχουν να κάνουν με το «γυναικείο ζήτημα». Μια θεματική που την έχουμε ανάγκη και, όντως, χρειάζεται να τονιστεί ακόμη περισσότερο, καθώς θίγει ένα καίριο ζήτημα των καιρών μας.

Γίνεται, τελικά, η Τέσση μια Αναστασία (όπως είναι το όνομά της); Συμβαίνει μέσα της μια μορφή αναβάπτισης; Το γεγονός ότι μένει έγκυος αλλάζει τις σταθερές της; Την οδηγεί σε μια νέα μορφή συνειδητοποίησης;

Υπό συνθήκες, ναι, αν και οι τελευταίες σελίδες του μυθιστορήματος σού αφήνουν ερωτήματα για το αν τελικά όλο αυτό το ταξίδι εγγράφηκε μέσα της καταλυτικά.

Ο ΔΙΟΝΥΣΗΣ ΜΑΡΙΝΟΣ είναι δημοσιογράφος και συγγραφέας. 

 


Απόσπασμα από το βιβλίο

«Πάσχα σήμερα. Έκλεισα τρεις βδομάδες εδώ. Από προχθές βρέχει. Περιμένω να σταματήσει. Κρυώνω. Έχω φορέσει όλα τα ρούχα που έχω φέρει. Μάλλον έχω πυρετό. Το ίντερνετ δεν λειτουργεί. Στο δωμάτιο έχω ένα φακό και ένα βραστήρα. Πίνω τσάι. Με τσάι περνάνε όλα λες. Κάτσε να σου φτιάξω ένα τσάι λες. Τι τσάι θες Τεσσάκι; Φασκόμηλο με τζίντζερ; Χίπστερ γκρανόλα με τσία; Τι απ’ όλα αυτά; λες. Αλλά δεν είσαι εδώ οπότε δεν λες. Λες να παραμιλάω; Υπάρχουν ακόμη οι χίπστερ;» (σελ. 133)

 

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Παλμίτα» της Αντιγόνης Ζόγκα (κριτική) – Γυναίκες που διψούν για ζωή και αναγεννιούνται

«Παλμίτα» της Αντιγόνης Ζόγκα (κριτική) – Γυναίκες που διψούν για ζωή και αναγεννιούνται

Για το μυθιστόρημα της Αντιγόνης Ζόγκα «Παλμίτα» (εκδ. Ψυχογιός). Κεντρική εικόνα: από την ταινία του Τάκη Κανελλόπουλου «Παρένθεση». 

Γράφει η Χριστίνα Μουκούλη

«Μερικές φορές πρέπει να καείς για να ξαναγεννηθείς.» Όπ...

«Τσιγάρο βαρ;» του Σπύρου Κιοσσέ και «Κακό ανήλιο» του Κωνσταντίνου Δομηνίκ (κριτική) – Λόγια απλά και μετρημένα

«Τσιγάρο βαρ;» του Σπύρου Κιοσσέ και «Κακό ανήλιο» του Κωνσταντίνου Δομηνίκ (κριτική) – Λόγια απλά και μετρημένα

Για τη συλλογή διηγημάτων του Σπύρου Κιοσσέ «Τσιγάρο βαρ;» (εκδ. Μεταίχμιο) και του Κωνσταντίνου Δομηνίκ «Κακό ανήλιο» (εκδ. Ίκαρος). Oι διαφορετικές όψεις της ελληνικής επαρχίας. Κεντρική εικόνα: © Frederic Boissonnas.

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος

...
«Τρότζαν» του Θανάση Χειμωνά (κριτική) – Αντιμεσσιανισμός σε ένα «τέλειο» μέλλον!

«Τρότζαν» του Θανάση Χειμωνά (κριτική) – Αντιμεσσιανισμός σε ένα «τέλειο» μέλλον!

Για το μυθιστόρημα του Θανάση Χειμωνά «Τρότζαν» (εκδ. Πατάκη). Κεντρική εικόνα: Ο Θανάσης Χειμωνάς με τη βοήθεια της Α.Ι. το 2073.

Γράφει ο Γιώργος Ν. Περαντωνάκης

Τα τελευταία χρόνια αυξάνονται τα κείμενα επιστημονικής φαντασίας που φαντάζονται ένα μέ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Καταθέσεις Πολιτισμού» – «Ιστορίες από μάρμαρο και ξερολιθιά στα αλώνια του χρόνου» με τον Μανόλη Κορρέ

«Καταθέσεις Πολιτισμού» – «Ιστορίες από μάρμαρο και ξερολιθιά στα αλώνια του χρόνου» με τον Μανόλη Κορρέ

Συνεχίζεται ο επιτυχημένος φετινός κύκλος εκδηλώσεων «Καταθέσεις Πολιτισμού» με συζητήσεις για σύγχρονη τέχνη, ιστορία και αρχαιολογία, από το Κέντρο Πολιτισμού, Έρευνας και Τεκμηρίωσης της Τράπεζας της Ελλάδος. Επόμενη εκδήλωση στις 24 Απριλίου με καλέσμένο τον ομότιμο καθηγητή Αρχιτεκτονικής ΕΜΠ Μανόλη Κορρέ....

Μεγάλη εκδήλωση για τον Κ.Π. Καβάφη στη Σορβόννη

Μεγάλη εκδήλωση για τον Κ.Π. Καβάφη στη Σορβόννη

Εκδήλωση με θέμα τη ζωή και το έργο του Κ.Π. Καβάφη, διοργάνωσε το Ελληνικό Ίδρυμα Πολιτισμού (ΕΙΠ) στο Παρίσι. Φωτογραφίες © Polyvios Anemoyannis / Hans Lucas.

Επιμέλεια: Book Press

Κατάμεστο το Αμφιθέατρο Richelieu του πανεπιστημίου της Σορβόννη...

«Η κασέτα» της Λούλας Αναγνωστάκη και «PAVLOV, ή δύο δευτερόλεπτα πριν από το έγκλημα», του Γουστάβο Οτ (κριτική) – Δύο σημαντικές παραστάσεις στο θέατρο «Σταθμός»

«Η κασέτα» της Λούλας Αναγνωστάκη και «PAVLOV, ή δύο δευτερόλεπτα πριν από το έγκλημα», του Γουστάβο Οτ (κριτική) – Δύο σημαντικές παραστάσεις στο θέατρο «Σταθμός»

Για τις παραστάσεις «Η κασέτα» της Λούλας Αναγνωστάκη σε σκηνοθεσία Μάνου Καρατζογιάννη και «PAVLOV, ή δύο δευτερόλεπτα πριν από το έγκλημα» του Γουστάβο Οτ σε σκηνοθεσία Δημήτρη Αποστολόπουλου, που ανεβαίνουν στη σκηνή του θεάτρου «Σταθμός». Κεντρική εικόνα: Από την παράσταση «Η κασέτα» © Αγγ. Παπαδόπουλος.&nb...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Μαργαρίτα Ιορδανίδη» του Μιχάλη Μακρόπουλου (προδημοσίευση)

«Μαργαρίτα Ιορδανίδη» του Μιχάλη Μακρόπουλου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη νουβέλα του Μιχάλη Μακρόπουλου «Μαργαρίτα Ιορδανίδη», η οποία θα κυκλοφορήσει στις 19 Απριλίου από τις εκδόσεις Κίχλη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Εἶχαν πιάσει γιὰ τὰ καλὰ οἱ ζέστες, καὶ τὴν ἑπόμενη Κυριακὴ κανόνισαν ν...

«Ο θάνατος έρχεται στάζοντας βροχή» του Αντρές Μοντέρο (προδημοσίευση)

«Ο θάνατος έρχεται στάζοντας βροχή» του Αντρές Μοντέρο (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Αντρές Μοντέρο [Andrés Montero] «Ο θάνατος έρχεται στάζοντας βροχή» (μτφρ. Μαρία Παλαιολόγου), το οποίο κυκλοφορεί στις 17 Απριλίου από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Η μονομαχ...

«Σχολείο για την αγάπη» της Ολίβια Μάνινγκ (προδημοσίευση)

«Σχολείο για την αγάπη» της Ολίβια Μάνινγκ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Ολίβια Μάνινγκ [Olivia Manning] «Σχολείο για την αγάπη» (μτφρ. Φωτεινή Πίπη), το οποίο κυκλοφορεί στις 23 Απριλίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Όταν έφτασαν στην κορυφή του λό...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Παγκόσμια Ημέρα Βιβλίου 2024: «Με ένα βιβλίο πετάω!» ξανά... – 12 βιβλία για το μεγάλο ταξίδι της ανάγνωσης

Παγκόσμια Ημέρα Βιβλίου 2024: «Με ένα βιβλίο πετάω!» ξανά... – 12 βιβλία για το μεγάλο ταξίδι της ανάγνωσης

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Βιβλίου (23 Απριλίου) επιλέγουμε 12 βιβλία που μας βάζουν στα ενδότερα της λογοτεχνίας και μας συνοδεύουν στο ταξίδι της ανάγνωσης.

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος

Στις 23 Απριλίου γιορτάζουν τα βιβλ...

Δεν είναι «έγκλημα πάθους» είναι γυναικοκτονία: 5 μελέτες για την έμφυλη βία

Δεν είναι «έγκλημα πάθους» είναι γυναικοκτονία: 5 μελέτες για την έμφυλη βία

Πέντε μελέτες αναδεικνύουν τις νομικές και κοινωνικές διαστάσεις των γυναικοκτονιών και συμβάλλουν στην κατανόηση των αιτίων που προκαλούν την πιο ακραία μορφή έμφυλης βίας. Επειδή οι γυναικτοκτονίες δεν είναι «εγκλήματα πάθους» αλλά ανθρωποκτονίες με πολύ συγκεκριμένα χαρακτηριστικά.

Γράφει η Φανή Χ...

Επιστήμη, φιλοσοφία, τέχνες, βιογραφίες, λογοτεχνία: Οι εκδόσεις Ροπή μέσα από 5 βιβλία τους

Επιστήμη, φιλοσοφία, τέχνες, βιογραφίες, λογοτεχνία: Οι εκδόσεις Ροπή μέσα από 5 βιβλία τους

Με έδρα τη Θεσσαλονίκη, οι εκδόσεις Ροπή επιδιώκουν μέσω των βιβλίων τους την αλληλεπίδραση των θετικών επιστημών με άλλα γνωστικά πεδία, δίχως διάθεση να απευθύνονται μόνο σε ειδικούς και «γνώστες». 

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ