takouni

Του Μάκη Πανώριου

Μπορεί το έργο τέχνης να προκαλεί το θαυμασμό και να ερεθίζει τη σκέψη με αυτό που εκπέμπει, με αυτό που θέλει να πει. Και ίσως αυτή να είναι και «επιφανειακά» η πρόθεση του δημιουργού του. Στην πραγματικότητα όμως, φέρνει στο φως μία ακόμη αινιγματική παράμετρο του άγνωστου «Άλλου» εαυτού του.

Η υπαρξιακή αποκρυπτογράφησή της, υπερβαίνοντας τον προβληματισμό του έργου, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι υποβαθμίζεται η όποια σημασία του προβληματισμού του, αποκαλύπτει την βαθύτερη αλήθεια του «μηνύματος». Σύμφωνα με αυτήν ο συγκεκριμένος δημιουργός, παρόλο που προέρχεται από την ίδια γενεσιουργό μήτρα, για κάποιον ανεξήγητο λόγο διαφέρει εντελώς από όλα τα άλλα μέλη της κοινότητας, διότι ειδικά αυτός έχει προικιστεί με το «χάρισμα» και με την ικανότητα να το διαπιστώνει. «Υπερέχει» λοιπόν, και άρα βρίσκεται στην κορυφή της «αγέλης», η οποία οφείλει να του αναγνωρίζει την «ανωτερότητα».

Το σκεπτικό προκάλεσε το καινούργιο μυθιστόρημα του Ντίνου Οικονόμου (Φλώρινα 1938), ο μύθος του οποίου προσυπογράφει τα προαναφερόμενα (σε σημείο μάλιστα που θα μπορούσε να εκληφθεί και ως πρόσχημα αποκάλυψης της «αλήθειας», η οποία και υποκρύπτεται στο εσωτερικό του αφηγούμενου γεγονότος) και έχει ως εξής: Ο συγγραφέας αστυνομικών ιστοριών Κωνσταντίνος Αλεξάνδρου, άσημος και άγνωστος, δε χαίρει εκτιμήσεως ούτε από το σινάφι των λογοτεχνών ούτε και από τον εκδότη του. Ο ίδιος πιστεύει ότι είναι μεγαλοφυΐα, το ίδιο εξάλλου πιστεύει και ο εκδότης του για τον εαυτό του. Ο Αλεξάνδρου όμως, πρέπει να το αποδείξει. Κι έτσι αποδέχεται ένα «σατανικό» σχέδιο, που του προτείνει ένας Ινδός φίλος του σπουδαστής των αρχαίων ελληνικών, σχέδιο που θα τον ανασύρει από την αφάνεια, θα επιβεβαιώσει την αξία του και παράλληλα θα γελοιοποιήσει τον υπεροπτικό, αλαζόνα εκδότη του. Το ηθικό κόστος δεν υπολογίζεται, διότι ο σκοπός αγιάζει τα μέσα ─ όσο «βρόμικα» και αν είναι αυτά.

Ο Ν.Ο. είναι καταξιωμένος επιστήμονας, αλλά και βαθύτατα σκεπτόμενος άνθρωπος, και ας μη θεωρηθεί ως δεδομένο ότι η εν λόγω επαγγελματική ιδιότητα προϋποθέτει απαραιτήτως και τη δεύτερη. Κάθε άλλο. Ο Ν.Ο. όμως, συνυπογράφει την επιτυχημένη συνύπαρξη και των δύο αυτών ιδιοτήτων. Το αποδεικνύει η μέχρι τώρα λογοτεχνική του κατάθεση. Στο προηγούμενο επί παραδείγματι μυθιστόρημά του, «Το μνημόσυνο της χελώνας» (2008), «φώτισε» με σκληρό αλλά αληθινά τολμηρό τρόπο την ιατρική κοινότητα την οποία και γνωρίζει εκ πείρας. Στο «ανά χείρας» ρίχνει ένα στοχαστικό και αποκαλυπτικά απομυθοποιητικό βλέμμα στην κοινότητα των συγγραφέων του εκδοτικού χώρου γενικότερα. Ο μύθος του ωστόσο όπως προειπώθηκε, υπερβαίνοντας το εξωτερικό του περίβλημα ή συνεπικουρούμενος από αυτό, εμφανίζει στο προσκήνιο το «διαφορετικό» άνθρωπο, η «ανωτερότητα» του οποίου δεν τον απεκδύει απαραιτήτως και από την ανθρώπινη μικρότητα. Προσόν επίσης της αφήγησης, η σωστή χρήση του προφορικού λόγου ─το μυθιστόρημα διεκπεραιώνεται σε πρώτο πρόσωπο─ γεγονός που εξασφαλίζει την αμεσότητα, ευστοχία, απόλαυση της ανάγνωσης και κυρίως την ενεργοποίηση της σκέψης.

Ντίνος Οικονόμου
«Το σπασμένο τακούνι»
Καστανιώτης 2010,
Σελ.: 292

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Αγαπητή μαρμάρινη πλάκα» της Ρένας Λούνα (κριτική) – Από τις αλεπούδες στην αλεπουδίτσα

«Αγαπητή μαρμάρινη πλάκα» της Ρένας Λούνα (κριτική) – Από τις αλεπούδες στην αλεπουδίτσα

Για το μυθιστόρημα της Ρένας Λούνα «Αγαπητή μαρμάρινη πλάκα» (εκδ. Ίκαρος). Εικόνα: Από την ταινία «Οι ώρες» (2002) του Στίβεν Ντάλντρι, μεταφορά του ομώνυμου μυθιστορήματος του Μάικλ Κάνιγχαμ. 

Γράφει ο Γιώργος Ν. Περαντωνάκης

...
«Ψηλά τα χέρια, σύντροφε» του Κώστα Φασουλόπουλου (κριτική) – Ένα αθηναϊκό παλπ μυθιστόρημα

«Ψηλά τα χέρια, σύντροφε» του Κώστα Φασουλόπουλου (κριτική) – Ένα αθηναϊκό παλπ μυθιστόρημα

Για το μυθιστόρημα του Κώστα Φασουλόπουλου «Ψηλά τα χέρια, σύντροφε» (εκδ. Κυψέλη). Εικόνα: Από τη σειρά «Ριφιφί» (2025-26) του Σωτήρη Τσαφούλια. 

Γράφει ο Ηλίας Μπιστολάς 

Στο μυθιστόρημα του Κώστα Φασουλόπουλου  ...

«Οι ξεριζωμένοι» του Βάσου Δασκαλάκη (κριτική) – Ένα παιδί στο σκοτάδι των μεταλλείων

«Οι ξεριζωμένοι» του Βάσου Δασκαλάκη (κριτική) – Ένα παιδί στο σκοτάδι των μεταλλείων

Για το μυθιστόρημα του Βάσου Δασκαλάκη «Οι ξεριζωμένοι, διήγηση ενού χωριάτη» (εκδ. Τόπος). Εικόνα: Εργάτες των μεταλλείων Λαυρίου. 

Γράφει η Ιωάννα Φωτοπούλου 

...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Βραβείο Liber 2026: Στον Λεονάρδο Παδούρα για το σύνολο του έργου του

Βραβείο Liber 2026: Στον Λεονάρδο Παδούρα για το σύνολο του έργου του

Ο Κουβανός συγγραφέας Λεονάρδο Παδούρα (Leonardo Padura) τιμήθηκε με το σημαντικό Βραβείο Liber 2026. © Wikimedia

Επιμέλεια: Book Press

Η Ομοσπονδία Ενώσεων Εκδοτών Ισπανίας (FGEE – Federación de Gremios de Edi...

54ο Φεστιβάλ Βιβλίου: Οι πρώτες εκδηλώσεις – Εργαστήρια, συζητήσεις, παραστάσεις, συναυλίες

54ο Φεστιβάλ Βιβλίου: Οι πρώτες εκδηλώσεις – Εργαστήρια, συζητήσεις, παραστάσεις, συναυλίες

Εργαστήρια, συζητήσεις, παραστάσεις θεάτρου σκιών, συναυλίες και δράσεις: το πρόγραμμα των εκδηλώσεων του 54ου Φεστιβάλ Βιβλίου από τις  4 έως τις 9 Σεπτεμβρίου 2026.

Επιμέλεια: Book Press

Στις 4 Σ...

Νομπελίστες, θρίλερ, Ιστορία, αυτοβελτίωση: Τα βιβλία των εκδόσεων Διόπτρα που περιμένουμε

Νομπελίστες, θρίλερ, Ιστορία, αυτοβελτίωση: Τα βιβλία των εκδόσεων Διόπτρα που περιμένουμε

Νομπελίστες συγγραφείς, θρίλερ, ελληνική πεζογραφία, Ιστορία, επιστήμη, αυτοβελτίωση: τα βιβλία που θα διαβάσουμε από τις εκδόσεις Διόπτρα το β' εξάμηνο του 2026. Εικόνα: Η Ντόρις Λέσινγκ © Wikimedia

Επιμέλεια: Book Press

Μ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Οι κόρες του Αϊβαλιού» της Γεωργίας Α. Ανδριώτου (προδημοσίευση)

«Οι κόρες του Αϊβαλιού» της Γεωργίας Α. Ανδριώτου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Γεωργίας Α. Ανδριώτου «Οι κόρες του Αϊβαλιού», το οποίο κυκλοφορεί στις 18 Ιουλίου από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ο Παναγής Αφεντέλλης ρούφηξε νωχελικά τον καφέ του κι άφησε απαλά τ...

«Περιγραφή ενός χωριού» της Μαρί Λουίζε Κάσνιτς (προδημοσίευση)

«Περιγραφή ενός χωριού» της Μαρί Λουίζε Κάσνιτς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το πεζογραφικό έργο της Μαρί Λουίζε Κάσνιτς [Marie Luise Kaschnitz] «Περιγραφή ενός χωριού» (Μετάφραση – Επίμετρο – Σημειώσεις: Αλέξανδρος Κυπριώτης), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 10 Ιουλίου από τις εκδόσεις η βαλίτσα.

Επιμέλεια: Κ...

«Ο μυστηριώδης ένοικος και άλλες ιστορίες» του Σέρινταν Λε Φανού (προδημοσίευση)

«Ο μυστηριώδης ένοικος και άλλες ιστορίες» του Σέρινταν Λε Φανού (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη συλλογή διηγημάτων του Σέρινταν Λε Φανού (Sheridan Le Fanu) «Ο μυστηριώδης ένοικος και άλλες ιστορίες» (ανθολόγηση, μτφρ., εισαγωγικό σημείωμα: Γιώργος Θάνος, επιμέλεια: Γιάννης Μπαρτσώκας), η οποία θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Printa.

Επιμέλεια: ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τι διαβάζουμε τώρα: Ποίηση καθώς τελειώνει το καλοκαίρι

Τι διαβάζουμε τώρα: Ποίηση καθώς τελειώνει το καλοκαίρι

Ποιήματα που συνομιλούν με αναμνήσεις, βιώματα, μύθους, κινηματογραφικά πλάνα. Τέσσερις προτάσεις λίγο πριν από το τέλος του καλοκαιριού. Εικόνα: «Οι Λουόμενοι της Ανιέρ» (1884) του Ζορζ Σερά.

Επιλογή-παρο...

Φύλο, φύση και εξουσία: Ο οικοφεμινισμός στη λογοτεχνική αφήγηση

Φύλο, φύση και εξουσία: Ο οικοφεμινισμός στη λογοτεχνική αφήγηση

Πώς εδραιώθηκε το κίνημα του «οικοφεμινισμού» και πώς εξελίχθηκε μέσα στα χρόνια, πώς η σχέση του φύλου και της φύσης με την εξουσία παρουσιάζεται στη λογοτεχνία. Βιβλία που ...

Ο εργασιακός χώρος ως λογοτεχνική θεματική: Το επάγγελμα εμπνέει τη μυθοπλασία, ο χώρος δουλειάς συστήνει τη δική του δραματουργία

Ο εργασιακός χώρος ως λογοτεχνική θεματική: Το επάγγελμα εμπνέει τη μυθοπλασία, ο χώρος δουλειάς συστήνει τη δική του δραματουργία

Λογοτεχνικά βιβλία που αξιοποιούν τον εργασιακό χώρο ως θεματική και με ποιον τρόπο το κάνουν. Γιατί το επάγγελμα του δασκάλου εμπνέει περισσότερο τους συγγραφείς και πώς μιλούν για αυτό. Κάποιες σκέψεις. Εικόνα: Από ιταλική έκδοση του «Ταχυδρομείου» του Τσαρλς Μπουκόβσκι. 

Γράφε...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

ΦΑΚΕΛΟΙ