takouni

Του Μάκη Πανώριου 

Μπορεί το έργο τέχνης να προκαλεί το θαυμασμό και να ερεθίζει τη σκέψη με αυτό που εκπέμπει, με αυτό που θέλει να πει. Και ίσως αυτή να είναι και «επιφανειακά» η πρόθεση του δημιουργού του. Στην πραγματικότητα όμως, φέρνει στο φως μία ακόμη αινιγματική παράμετρο του άγνωστου «Άλλου» εαυτού του.

Η υπαρξιακή αποκρυπτογράφησή της, υπερβαίνοντας τον προβληματισμό του έργου, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι υποβαθμίζεται η όποια σημασία του προβληματισμού του, αποκαλύπτει την βαθύτερη αλήθεια του «μηνύματος». Σύμφωνα με αυτήν ο συγκεκριμένος δημιουργός, παρόλο που προέρχεται από την ίδια γενεσιουργό μήτρα, για κάποιον ανεξήγητο λόγο διαφέρει εντελώς από όλα τα άλλα μέλη της κοινότητας, διότι ειδικά αυτός έχει προικιστεί με το «χάρισμα» και με την ικανότητα να το διαπιστώνει. «Υπερέχει» λοιπόν, και άρα βρίσκεται στην κορυφή της «αγέλης», η οποία οφείλει να του αναγνωρίζει την «ανωτερότητα».

Το σκεπτικό προκάλεσε το καινούργιο μυθιστόρημα του Ντίνου Οικονόμου (Φλώρινα 1938), ο μύθος του οποίου προσυπογράφει τα προαναφερόμενα (σε σημείο μάλιστα που θα μπορούσε να εκληφθεί και ως πρόσχημα αποκάλυψης της «αλήθειας», η οποία και υποκρύπτεται στο εσωτερικό του αφηγούμενου γεγονότος) και έχει ως εξής: Ο συγγραφέας αστυνομικών ιστοριών Κωνσταντίνος Αλεξάνδρου, άσημος και άγνωστος, δε χαίρει εκτιμήσεως ούτε από το σινάφι των λογοτεχνών ούτε και από τον εκδότη του. Ο ίδιος πιστεύει ότι είναι μεγαλοφυΐα, το ίδιο εξάλλου πιστεύει και ο εκδότης του για τον εαυτό του. Ο Αλεξάνδρου όμως, πρέπει να το αποδείξει. Κι έτσι αποδέχεται ένα «σατανικό» σχέδιο, που του προτείνει ένας Ινδός φίλος του σπουδαστής των αρχαίων ελληνικών, σχέδιο που θα τον ανασύρει από την αφάνεια, θα επιβεβαιώσει την αξία του και παράλληλα θα γελοιοποιήσει τον υπεροπτικό, αλαζόνα εκδότη του. Το ηθικό κόστος δεν υπολογίζεται, διότι ο σκοπός αγιάζει τα μέσα ─ όσο «βρόμικα» και αν είναι αυτά.

Ο Ν.Ο. είναι καταξιωμένος επιστήμονας, αλλά και βαθύτατα σκεπτόμενος άνθρωπος, και ας μη θεωρηθεί ως δεδομένο ότι η εν λόγω επαγγελματική ιδιότητα προϋποθέτει απαραιτήτως και τη δεύτερη. Κάθε άλλο. Ο Ν.Ο. όμως, συνυπογράφει την επιτυχημένη συνύπαρξη και των δύο αυτών ιδιοτήτων. Το αποδεικνύει η μέχρι τώρα λογοτεχνική του κατάθεση. Στο προηγούμενο επί παραδείγματι μυθιστόρημά του, «Το μνημόσυνο της χελώνας» (2008), «φώτισε» με σκληρό αλλά αληθινά τολμηρό τρόπο την ιατρική κοινότητα την οποία και γνωρίζει εκ πείρας. Στο «ανά χείρας» ρίχνει ένα στοχαστικό και αποκαλυπτικά απομυθοποιητικό βλέμμα στην κοινότητα των συγγραφέων του εκδοτικού χώρου γενικότερα. Ο μύθος του ωστόσο όπως προειπώθηκε, υπερβαίνοντας το εξωτερικό του περίβλημα ή συνεπικουρούμενος από αυτό, εμφανίζει στο προσκήνιο το «διαφορετικό» άνθρωπο, η «ανωτερότητα» του οποίου δεν τον απεκδύει απαραιτήτως και από την ανθρώπινη μικρότητα. Προσόν επίσης της αφήγησης, η σωστή χρήση του προφορικού λόγου ─το μυθιστόρημα διεκπεραιώνεται σε πρώτο πρόσωπο─ γεγονός που εξασφαλίζει την αμεσότητα, ευστοχία, απόλαυση της ανάγνωσης και κυρίως την ενεργοποίηση της σκέψης.

Ντίνος Οικονόμου
«Το σπασμένο τακούνι»
Καστανιώτης 2010,
Σελ.: 292

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Η γραφή των κυμάτων» του Γιώργου Παπαδάκη (κριτική) – Έρωτας και πολιτική, παιδί και μνήμες

«Η γραφή των κυμάτων» του Γιώργου Παπαδάκη (κριτική) – Έρωτας και πολιτική, παιδί και μνήμες

Για το μυθιστόρημα του Γιώργου Παπαδάκη «Η γραφή των κυμάτων» (εκδ. Εστία). Κεντρική εικόνα: Ziad Antar, Wa © Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης.

Γράφει ο Γιώργος Ν. Περαντωνάκης

Ο Βασίλης Αλεξάκης έλεγε ότι για να φτιάξεις μια στιβαρή μυθιστορηματική δομ...

«Ο συμβολισμός της λεοπάρδαλης» της Λένας Κιτσοπούλου (νουβέλα) – Πότε η μεταμόρφωση φέρνει την απελευθέρωση;

«Ο συμβολισμός της λεοπάρδαλης» της Λένας Κιτσοπούλου (νουβέλα) – Πότε η μεταμόρφωση φέρνει την απελευθέρωση;

Για τη νουβέλα της Λένας Κιτσοπούλου «Ο συμβολισμός της λεοπάρδαλης» (εκδ. Μεταίχμιο). Εικόνα: Από την ταινία «Rūrangi» (2020) του Max Currie.

Γράφει ο Βαγγέλης Μανουβέλος

...
«Παρατηρητής» της Αντιγόνης Ντόκα (νουβέλα) – Το παιχνίδι των πολλαπλών εκδοχών, το παιχνίδι του βλέμματος

«Παρατηρητής» της Αντιγόνης Ντόκα (νουβέλα) – Το παιχνίδι των πολλαπλών εκδοχών, το παιχνίδι του βλέμματος

Για τη νουβέλα της Αντιγόνης Ντόκα «Παρατηρητής» (εκδ. Τόπος). Εικόνα: Το έργο «Κύκλος διαγραφής» των Φρανκ Ζιλέτ και Ίρα Σνάιντερ. © MoMA

Γράφει η Διώνη Δημητριάδου

Η παρατήρηση, ως μια συνιστώσα από τις πολλές που οδηγούν...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Βιβλιοφαγίες #6: Γεύματα και συζητήσεις, εκθέσεις και επισκέψεις, λουκέτα και πολτοποιήσεις

Βιβλιοφαγίες #6: Γεύματα και συζητήσεις, εκθέσεις και επισκέψεις, λουκέτα και πολτοποιήσεις

Ειδήσεις και ειδησάρια από τον χώρο του βιβλίου, σχόλια, τάσεις και συρμοί και, πού και πού, κάποιες σκέψεις... βιβλιοφαγικές.

Γράφει ο Βιβλιοφάγος

Βικτόρια και Μανώλης

Το νέο βιβλίο της Βικτόρια Χί...

«Τόμας Μαν» του Γκέοργκ Λούκατς (δοκίμιο) – Αντιφάσεις μιας ιστορικής ανάγνωσης που δεν κρύβει το μεγαλείο του σπουδαίου Γερμανού συγγραφέα

«Τόμας Μαν» του Γκέοργκ Λούκατς (δοκίμιο) – Αντιφάσεις μιας ιστορικής ανάγνωσης που δεν κρύβει το μεγαλείο του σπουδαίου Γερμανού συγγραφέα

Για τον τόμο με δοκίμια του Γκέοργκ Λούκατς [György Lukács] «Τόμας Μαν» (μτφρ., σχόλια, επιμέλεια Μαρία Ηώς Δούκα, Νίκος Φούφας, εκδ. Ήτωρ). Κεντρική εικόνα: Ο Γκέοργκ Λούκατς και ο Τόμας Μαν όταν συναντήθηκαν για μια και μοναδική φορά στο Hotel Imperial της Βιέννης, πιθανότατα στις 17 Ιανουαρίου 1922». 

Γρά...

«Οι Δωσίλογοι» του Μενέλαου Χαραλαμπίδη από την ομάδα elephas tiliensis – Ωμός ρεαλισμός για να κλείσει το κενό της ιστορικής μνήμης

«Οι Δωσίλογοι» του Μενέλαου Χαραλαμπίδη από την ομάδα elephas tiliensis – Ωμός ρεαλισμός για να κλείσει το κενό της ιστορικής μνήμης

Για την παράσταση «Οι Δωσίλογοι» της θεατρικής ομάδας elephas tiliensis βασισμένης στο ομώνυμο βιβλίο του Μενέλαου Χαραλαμπίδη, που ανεβαίνει στο Θέατρο του Νέου Κόσμου.

Γράφει ο Νίκος Ξένιος

Είδα, στο Θέατρο «Χώρα», τη δραματοποίηση των e...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Δεν βλέπω όνειρα συνήθως» του Ηλία Μαγκλίνη (προδημοσίευση)

«Δεν βλέπω όνειρα συνήθως» του Ηλία Μαγκλίνη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Ηλία Μαγκλίνη «Δεν βλέπω όνειρα συνήθως – Γράμματα του Χάρρυ στη Ρετζίνα», το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 10 Νοεμβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Παιδικές σκηνές ...

«Από τον πόλεμο βγαίνεις ζωντανός μόνο από τύχη» της Κωνσταντίνας Κατρακάζου (προδημοσίευση)

«Από τον πόλεμο βγαίνεις ζωντανός μόνο από τύχη» της Κωνσταντίνας Κατρακάζου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Κωνσταντίνας Κατρακάζου «Από τον πόλεμο βγαίνεις ζωντανός μόνο από τύχη», το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 10 Νοεμβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Βρέθηκε τεσσεράμισι χρόνια μα...

«Πατρότητα» του Μιχάλη Σπέγγου (προδημοσίευση)

«Πατρότητα» του Μιχάλη Σπέγγου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Μιχάλη Σπέγγου «Πατρότητα», το οποίο θα κυκλοφορήσει το επόμενο διάστημα από τις εκδόσεις Επίμετρο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Είμαι ο Αχιλλέας Χάριγκτον. Γεννήθηκα και ζω στην Κέρκυρα, αλλά έζησα ένα ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τι διαβάζουμε τώρα; Τρία καλά αστυνομικά, νέα και κλασικά μυστήρια

Τι διαβάζουμε τώρα; Τρία καλά αστυνομικά, νέα και κλασικά μυστήρια

Τρία καλά αστυνομικά μυθιστορήματα που κυκλοφόρησαν πρόσφατα: Φώτης Δούσος, Γιάννης Μαρής, Αντόνιο Μαντσίνι. Αντισυμβατικοί αστυνομικοί, αδικία και δωσιλογισμός σε λιτή αφήγηση και μεσογειακό νουάρ για το δικαίωμα στην αυτοδικία. ©istock

Επιλογή-παρουσίαση: Χ...

Τι διαβάζουμε τώρα; Βιβλία φεμινιστικής και κουίρ θεωρίας

Τι διαβάζουμε τώρα; Βιβλία φεμινιστικής και κουίρ θεωρίας

Σημαντικά βιβλία που διευρύνουν τη συζήτηση για τον φεμινισμό, τη σχέση της γλώσσας με το φύλο και τη σεξουαλικότητα αλλά και το πόσο [δεν θα έπρεπε να] μας αλλάζει το γήρας.

Επιλογή-παρουσίαση: Φανή Χατζή

...

Από τον μπαμπούλα στον Μεσημερά, από τον Δράκουλα στους βουρκόλακες: Πέντε καλά βιβλία ελληνικού λαογραφικού τρόμου

Από τον μπαμπούλα στον Μεσημερά, από τον Δράκουλα στους βουρκόλακες: Πέντε καλά βιβλία ελληνικού λαογραφικού τρόμου

Φαντάσματα, μπαμπούλες και βρικόλακες της ελληνικής επαρχίας: Πέντε καλά λογοτεχνικά βιβλία λαογραφικού τρόμου που κυκλοφόρησαν πρόσφατα. Εικόνα: Από τη συλλογή «Η χτυπημένη και άλλες ιστορίες με φαντάσματα» (εκδ. Ροές), παραλλαγή της κεντρικής εικόνας.

Επιλογή-παρουσίαση: ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΦΑΚΕΛΟΙ