takouni

Του Μάκη Πανώριου

Μπορεί το έργο τέχνης να προκαλεί το θαυμασμό και να ερεθίζει τη σκέψη με αυτό που εκπέμπει, με αυτό που θέλει να πει. Και ίσως αυτή να είναι και «επιφανειακά» η πρόθεση του δημιουργού του. Στην πραγματικότητα όμως, φέρνει στο φως μία ακόμη αινιγματική παράμετρο του άγνωστου «Άλλου» εαυτού του.

Η υπαρξιακή αποκρυπτογράφησή της, υπερβαίνοντας τον προβληματισμό του έργου, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι υποβαθμίζεται η όποια σημασία του προβληματισμού του, αποκαλύπτει την βαθύτερη αλήθεια του «μηνύματος». Σύμφωνα με αυτήν ο συγκεκριμένος δημιουργός, παρόλο που προέρχεται από την ίδια γενεσιουργό μήτρα, για κάποιον ανεξήγητο λόγο διαφέρει εντελώς από όλα τα άλλα μέλη της κοινότητας, διότι ειδικά αυτός έχει προικιστεί με το «χάρισμα» και με την ικανότητα να το διαπιστώνει. «Υπερέχει» λοιπόν, και άρα βρίσκεται στην κορυφή της «αγέλης», η οποία οφείλει να του αναγνωρίζει την «ανωτερότητα».

Το σκεπτικό προκάλεσε το καινούργιο μυθιστόρημα του Ντίνου Οικονόμου (Φλώρινα 1938), ο μύθος του οποίου προσυπογράφει τα προαναφερόμενα (σε σημείο μάλιστα που θα μπορούσε να εκληφθεί και ως πρόσχημα αποκάλυψης της «αλήθειας», η οποία και υποκρύπτεται στο εσωτερικό του αφηγούμενου γεγονότος) και έχει ως εξής: Ο συγγραφέας αστυνομικών ιστοριών Κωνσταντίνος Αλεξάνδρου, άσημος και άγνωστος, δε χαίρει εκτιμήσεως ούτε από το σινάφι των λογοτεχνών ούτε και από τον εκδότη του. Ο ίδιος πιστεύει ότι είναι μεγαλοφυΐα, το ίδιο εξάλλου πιστεύει και ο εκδότης του για τον εαυτό του. Ο Αλεξάνδρου όμως, πρέπει να το αποδείξει. Κι έτσι αποδέχεται ένα «σατανικό» σχέδιο, που του προτείνει ένας Ινδός φίλος του σπουδαστής των αρχαίων ελληνικών, σχέδιο που θα τον ανασύρει από την αφάνεια, θα επιβεβαιώσει την αξία του και παράλληλα θα γελοιοποιήσει τον υπεροπτικό, αλαζόνα εκδότη του. Το ηθικό κόστος δεν υπολογίζεται, διότι ο σκοπός αγιάζει τα μέσα ─ όσο «βρόμικα» και αν είναι αυτά.

Ο Ν.Ο. είναι καταξιωμένος επιστήμονας, αλλά και βαθύτατα σκεπτόμενος άνθρωπος, και ας μη θεωρηθεί ως δεδομένο ότι η εν λόγω επαγγελματική ιδιότητα προϋποθέτει απαραιτήτως και τη δεύτερη. Κάθε άλλο. Ο Ν.Ο. όμως, συνυπογράφει την επιτυχημένη συνύπαρξη και των δύο αυτών ιδιοτήτων. Το αποδεικνύει η μέχρι τώρα λογοτεχνική του κατάθεση. Στο προηγούμενο επί παραδείγματι μυθιστόρημά του, «Το μνημόσυνο της χελώνας» (2008), «φώτισε» με σκληρό αλλά αληθινά τολμηρό τρόπο την ιατρική κοινότητα την οποία και γνωρίζει εκ πείρας. Στο «ανά χείρας» ρίχνει ένα στοχαστικό και αποκαλυπτικά απομυθοποιητικό βλέμμα στην κοινότητα των συγγραφέων του εκδοτικού χώρου γενικότερα. Ο μύθος του ωστόσο όπως προειπώθηκε, υπερβαίνοντας το εξωτερικό του περίβλημα ή συνεπικουρούμενος από αυτό, εμφανίζει στο προσκήνιο το «διαφορετικό» άνθρωπο, η «ανωτερότητα» του οποίου δεν τον απεκδύει απαραιτήτως και από την ανθρώπινη μικρότητα. Προσόν επίσης της αφήγησης, η σωστή χρήση του προφορικού λόγου ─το μυθιστόρημα διεκπεραιώνεται σε πρώτο πρόσωπο─ γεγονός που εξασφαλίζει την αμεσότητα, ευστοχία, απόλαυση της ανάγνωσης και κυρίως την ενεργοποίηση της σκέψης.

Ντίνος Οικονόμου
«Το σπασμένο τακούνι»
Καστανιώτης 2010,
Σελ.: 292

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Ουρανός απ’ άλλους τόπους, του Σωτήρη Δημητρίου (κριτική)

Ουρανός απ’ άλλους τόπους, του Σωτήρη Δημητρίου (κριτική)

Για το μυθιστόρημα του Σωτήρη Δημητρίου «Ουρανός απ’ άλλους τόπους» (εκδ. Πατάκη). Οικογενειακή φωτογραφία: Άγνωστος δημιουργός  © Λαογραφικό και Εθνολογικό Μουσείο Μακεδονίας-Θράκης.

Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη

Έχετε δει χειροποίητους σεμέδες...

Στη σκοτεινή πλευρά του φεγγαριού, της Έλενας Χουζούρη (κριτική)

Στη σκοτεινή πλευρά του φεγγαριού, της Έλενας Χουζούρη (κριτική)

Για το μυθιστόρημα της Έλενας Χουζούρη «Στη σκοτεινή πλευρά του φεγγαριού – Μια παλιά ιστορία» (εκδ. Πατάκη). Στην κεντρική εικόνα, αστυνομικοί μεταφέρουν νεκρό τον Μιχάλη Πρέκα, στην Καλογρέζα, την 1η Οκτωβρίου του 1987. 

Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη

...
Οδοντόκρεμα με χλωροφύλλη, του Η.Χ. Παπαδημητρακόπουλου: Η λεπτουργία της αφήγησης

Οδοντόκρεμα με χλωροφύλλη, του Η.Χ. Παπαδημητρακόπουλου: Η λεπτουργία της αφήγησης

Για την επανέκδοση της πρώτης συλλογής διηγημάτων του Η.Χ. Παπαδημητρακόπουλου «Οδοντόκρεμα με χλωροφύλλη» (εκδ. Κίχλη).

Της Διώνης Δημητριάδου

Έχουν περάσει πολλά χρόνια από τότε που πρωτοεμφανίστηκαν (Τραμ, 1973) τα έντεκα μικρά διηγήματα (γραμμ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

5 λεπτά με τον Γρηγόρη Καλαϊτζή

5 λεπτά με τον Γρηγόρη Καλαϊτζή

Πέντε λεπτά με έναν συγγραφέα. Σήμερα, ο Γρηγόρης Καλαϊτζής με αφορμή το δίτομο βιβλίο του «fiction black - 3 Iστορίες».

Επιμέλεια: Book Press

Πώς ξεκινήσατε να γράφετε το βιβλίο σας; Θυμάστε το αρχικό ερέθισμα; ...

Θέατρο στη Στέγη: Ο ελληνικός «Παράδεισος» της Κατερίνας Γιαννοπούλου

Θέατρο στη Στέγη: Ο ελληνικός «Παράδεισος» της Κατερίνας Γιαννοπούλου

Η παράσταση «Παράδεισος» του Αυστριακού συγγραφέα Thomas Köck, σε σκηνοθεσία Κατερίνας Γιαννοπούλου, θα παρουσιαστεί στη Μικρή Σκηνή της Στέγης του Ιδρύματος Ωνάση από 29 Οκτωβρίου μέχρι και 7 Νοεμβρίου. 

Επιμέλεια: Book Press

Η Κατ...

Ο Φραντς Κάφκα στο εργαστήρι του Αλέξανδρου Κυπριώτη

Ο Φραντς Κάφκα στο εργαστήρι του Αλέξανδρου Κυπριώτη

Μεταφραστές και επιμελητές αποκαλύπτουν τις διαδρομές μέσα από τις οποίες προσέγγισαν τη γλώσσα, το ύφος ή και την οικονομία ενός βιβλίου και μοιράζονται μαζί μας τα μυστικά του εργαστηρίου τους. Φιλοξενούμενος, ο μεταφραστής Αλέξανδρος Κυπριώτης, με αφορμή τη δίγλωσση έκδοση του αφηγήματος του Franz Kafka «Ο Μπλούμ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Χωρίς πυξίδα, της Χριστίνας Πουλίδου (προδημοσίευση)

Χωρίς πυξίδα, της Χριστίνας Πουλίδου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Χριστίνας Πουλίδου «Χωρίς πυξίδα», που θα κυκλοφορήσει στις 27 Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2025

«Βρομοκατάσταση» συνόψισε ο Μορ...

Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες, του Δημήτρη Ινδαρέ (προδημοσίευση)

Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες, του Δημήτρη Ινδαρέ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Δημήτρη Ινδαρέ «Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες. Με αφορμή ένα δημοτικό τραγούδι του Μοριά», το οποίο κυκλοφορεί τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Εστία.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ι. ΠΗΓΕΣ ΚΑΙ ΡΙΖΕΣ

...
Πράκτορας Σόνυα, του Μπεν Μακιντάιρ (προδημοσίευση)

Πράκτορας Σόνυα, του Μπεν Μακιντάιρ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Ben Macintyre «Πράκτορας Σόνυα: Η κατάσκοπος που έκλεψε τα σχέδια της ατομικής βόμβας» (μτφρ. Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης), το οποίο κυκλοφορεί στις 13 Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

Είκοσι χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από τα γεγονότα που μας εισήγαγαν στον 21ο αιώνα. Ήταν η μεγαλύτερη και πιο σοκαριστική αλληλουχία τρομοκρατικών ενεργειών που έγινε ποτέ, με μερικά λεπτά διαφορά: οι επιθέσεις στους Δίδυμους Πύργους στη Νέα Υόρκη, και στο Πεντάγωνο στην Ουάσιγκτον, την 11η Σεπτεμβρίου του 2001. Α...

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Οι περισσότεροι από τα τίτλους που παρουσιάζονται εδώ έφτασαν στα χέρια μας πολύ πρόσφατα. Πρόκειται για ενδιαφέροντα βιβλία που στην πλειονότητά τους πέρασαν «κάτω από τα ραντάρ» των βιβλιοπροτάσεων για το καλοκαίρι. Ιδού μερικά από τα καλύτερα. 

Ε...

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα βιβλία ιστορίας, εθνολογίας, σύγχρονων οικονομικών και κοινωνικών ζητημάτων για τους εναπομείναντες στην πόλη αλλά και για όσους ακόμη αναζητούν βιβλία για τις διακοπές τους που να αξίζουν το βάρος τους.

Του Γιώργου Σιακαντάρη

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

25 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

1ο Βραβείο Λογοτεχνικής Μετάφρασης ΛΕΑ

Ένα νέο βραβείο για τη μεταφρασμένη λογοτεχνία από ισπανικά, πορτογαλικά και καταλανικά στα ελληνικά είναι γεγονός. Διαβάστε τη βραχεία λίστα των υποψηφίων πρ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ