baladeur

Για το μυθιστόρημα της Βεατρίκης Σαΐας-Μαγρίζου «Το βραχιόλι της φωτιάς» που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Καστανιώτη. Στην κεντρική εικόνα, έργο από τη συλλογή του Γιώργου Καΐτατζίδη.

Γράφει η Λεύκη Σαραντινού

Το χρονικό της ζωής μιας εβραϊκής οικογένειας Σεφαραδιτών Εβραίων της Θεσσαλονίκης από τις αρχές ως τα μέσα του εικοστού αιώνα μας αφηγείται η  Βεατρίκη Σαΐας-Μαγρίζου στο βιβλίο της με τίτλο Το βραχιόλι της φωτιάς που κυκλοφορεί τις εκδόσεις Καστανιώτη. Στο βιβλίο αυτό είχε βασιστεί και η ομώνυμη σειρά της ΕΡΤ σε σενάριο του Νίκου Απειρανθίτη και της Σοφίας Σωτηρίου και σκηνοθεσία του Γιώργου Γκικαπέππα.

Σε αντίθεση με άλλα μυθιστορήματα εποχής τα οποία επικεντρώνονται στην αφήγηση περισσότερο των ιστορικών γεγονότων παρά στα ίδια τα πρόσωπα που πρωταγωνιστούν, η συγγραφέας εδώ θέτει ως βασικό πρωταγωνιστή της όχι την ίδια την Ιστορία, αλλά τα πρόσωπα της πολυπληθούς εβραϊκής οικογένειας που πρωταγωνιστεί στο βιβλίο της. Μέσα από τις ζωές των ηρώων της η συγγραφέας επιλέγει να μας αφηγηθεί και την τραγική ιστορία της εποχής, μιας εποχής γεμάτης ταραχές και ανατροπές. Το ζητούμενο όμως για την ίδια τη συγγραφέα θα είναι να αποτυπώσει όχι αυτά καθεαυτά τα ιστορικά γεγονότα, αλλά το πως αυτά επηρεάζουν και καθορίζουν τις τύχες των ανθρώπων που βρίσκονται στο διάβα τους.

Η Μπενούτα και ο Μεντές έχουν μία πολυπληθή οικογένεια που αποτελείται από επτά παιδιά. Είναι πιστοί Εβραίοι και κρατούν τις παραδόσεις της φυλής τους, όχι φανατικά, αλλά περισσότερο από συνήθεια, λατρεύουν όμως, συγχρόνως, και την πατρίδα τους την Ελλάδα, και ιδίως τη Θεσσαλονίκη.

Το μυθιστόρημα ξεκινά το 1917, καταμεσής της Μεγάλης Πυρκαγιάς που ισοπέδωσε πάνω από εκατόν είκοσι εκτάρια της πόλης και άφησε πάνω από εβδομήντα χιλιάδες άστεγους.

Το μυθιστόρημα ξεκινά το 1917, καταμεσής της Μεγάλης Πυρκαγιάς που ισοπέδωσε πάνω από εκατόν είκοσι εκτάρια της πόλης και άφησε πάνω από εβδομήντα χιλιάδες άστεγους. Η οικογένεια της Μπενούτας θα χάσει και αυτή ο σπίτι της, αλλά θα σωθεί χάρη στη φροντίδα ενός τσιγγάνου, που θα τους προσφέρει καταφύγιο στη σκηνή του έως ότου περάσει η καταστροφή. Η Μπενούτα και η οικογένειά της θα επιστρέψουν στην κανονική τους ζωή, αλλά η ίδια θα αφήσει ένα βραχιόλι ως δώρο στους οικοδεσπότες της. Το βραχιόλι αυτό θα γίνει και ο συνδετικός κρίκος ανάμεσα στη Μπενούτα και την ιστορία της Μεγάλης Πυρκαγιάς του 1917 και στην ιστορία του Ολοκαυτώματος, εκείνης των μέσων του αιώνα. Στην ουσία η αφήγηση αρχίζει και τελειώνει με αυτό το βραχιόλι.

Για μια κοινόττητα που πια δεν υπάρχει

Στην οικογένεια της Μπενούτα και του Μεντές ξεχωρίζει με τον ιδιαίτερο χαρακτήρα του ο μικρότερος γιος, ο Ιωσήφ. Μία άλλη κόρη θα διαλέξει να μεταστραφεί στον χριστιανισμό και ένας άλλος γιος θα γίνει φανατικός οπαδός του Σιωνισμού και θα επιλέξει να επιστρέψει στη γη της επαγγελίας στη Μέση Ανατολή. Ελληνοϊταλικός πόλεμος, γερμανική κατοχή, Ολοκαύτωμα. Όταν όλοι σχεδόν οι Εβραίοι της Θεσσαλονίκης μεταφερθούν στα φονικά ναζιστικά στρατόπεδα συγκέντρωσης, τι θα μείνει άραγε από εκείνη την πολυεθνική πόλη των αρχών του εικοστού αιώνα; Θα υπάρξει συνέχεια για τη οικογένεια της Μπενούτα ή ο Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος και το Ολοκαύτωμα θα σημάνουν το τέλος για την οικογένειά της;

magrizou to vraxioli tis fotiasΠραγματικά λίγα είναι τα μυθιστορήματα με ιστορική απόχρωση που κατορθώνουν να δημιουργήσουν τόσο ξεκάθαρους χαρακτήρες πρωταγωνιστών όπως η δυναμική Μπενούτα, ο Μεντές, η Φρίντα και ο Ραούλ και αυτό ακριβώς είναι που κάνει το βιβλίο να ξεχωρίζει.

Το πόνημα της Σαΐας-Μαγρίζου διατηρεί επιπλέον μία κινηματογραφικότητα στην πλοκή χάρη στη γρήγορη εξέλιξη της υπόθεσης, συνδυάζοντας την με μια γλώσσα απλή και συνάμα γλαφυρή. Εν κατακλείδι πρόκειται για έναν ενδιαφέρον ανάγνωσμα, το οποίο αφηγείται μεν γνωστά γεγονότα της ελληνικής και της παγκόσμιας ιστορίας, μέσω όμως από τη σκοπιά μιας ακμάζουσας, τότε, κοινότητας της συμπρωτεύουσας που δεν υπάρχει πλέον: εκείνης των Εβραίων.

Απόσπασμα από το βιβλίο

«Βούιζαν τα αυτιά της απ' τον βαρδάρη, βούιζαν απ' τη βοή της φωτιάς, βούιζαν απ' τα κλάματα των παιδιών της, βούιζαν απ' το σιωπηλό μοιρολόι της Στερίνας, που έβγαινε απ' τα σωθικά της διαπερνώντας τα ορθάνοιχτα απ' το φόβο μάτια της. Της ερχόταν να καθίσει κι αυτή εκεί κάτω να κλάψει, αλλά η μυρωδιά άρχισε να γίνεται πιο έντονη, πιο ενοχλητική».


* Η ΛΕΥΚΗ ΣΑΡΑΝΤΙΝΟΥ είναι συγγραφέας, ιστορικός και καθηγήτρια μουσικής. Τελευταίο της βιβλίο, ο τόμος «Γραφο... σκιάσεις: Ασκήσεις δημιουργικής γραφής για εφήβους και ενήλικες» (εκδ. 24 Γράμματα).

politeia link more 

 

 

 

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Βαθύ το σκοτάδι πριν την αυγή» της Ελένης Πριοβόλου (κριτική) – Χριστόδουλος Παμπλέκης, ένας γνήσιος εκπρόσωπος του Διαφωτισμού

«Βαθύ το σκοτάδι πριν την αυγή» της Ελένης Πριοβόλου (κριτική) – Χριστόδουλος Παμπλέκης, ένας γνήσιος εκπρόσωπος του Διαφωτισμού

Για το μυθιστόρημα της Ελένης Πριοβόλου «Βαθύ σκοτάδι πριν την αυγή» (εκδ. Καστανιώτη). Kεντρική εικόνα: Ο Γάλλος περιηγητής Σουαζέλ-Γκουφιέ συναντά στην Πάτμο ένα μοναχό που τον ρωτά αν ζουν ακόμα ο Βολταίρος και ο Ρουσσώ © Wikipedia. 

Γράφει η Διώνη Δημητ...

«Απολαύσεις της Καπούης» του Σπύρου Κακατσάκη (κριτική) – Δυνατό μυθιστόρημα ή καλογραμμένο ευπώλητο;

«Απολαύσεις της Καπούης» του Σπύρου Κακατσάκη (κριτική) – Δυνατό μυθιστόρημα ή καλογραμμένο ευπώλητο;

Για το μυθιστόρημα του Σπύρου Κακατσάκη «Απολαύσεις της Καπούης» (εκδ. Καλειδοσκόπιο).

Γράφει ο Γιώργος Ν. Περαντωνάκης

Αν η πλοκή του μυθιστορήματος χαρακτηρίζεται από στιβαρότητα και λελογισμένη πολυπλοκότητα, αν η γλώσσα του ρέει ομαλά και συστήνει ...

«Κλουαζονέ» της Λίνας Βαλετοπούλου (κριτική) – Επιστροφή στα χρόνια της αθωότητας και γυναικεία χειραφέτηση

«Κλουαζονέ» της Λίνας Βαλετοπούλου (κριτική) – Επιστροφή στα χρόνια της αθωότητας και γυναικεία χειραφέτηση

Για το βιβλίο της Λίνα Βαλετοπούλου «Κλουαζονέ» (εκδ.Βακχικόν). Κεντρική εικόνα: από την ταινία του Παντελή Βούλγαρη «Το τελευταίο σημείωμα». 

Γράφει η Κατερίνα Ι. Παπαδημητρίου

Η Λίνα Βαλετοπούλου, μετά την τελευ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Βίος και Πολιτεία»: Ο μετρ του noir Ανδρέας Αποστολίδης έρχεται στο «υπόγειο»

«Βίος και Πολιτεία»: Ο μετρ του noir Ανδρέας Αποστολίδης έρχεται στο «υπόγειο»

Στο 40ο επεισόδιο της σειράς συζητήσεων στο Βιβλιοπωλείο της Πολιτείας με ανθρώπους από το χώρο του βιβλίου και της σκέψης, o Κώστας Κατσουλάρης θα συνομιλήσει με τον μετρ του noir, σκηνοθέτη, συγγραφέα και μεταφραστή Ανδρέα Αποστολίδη, με αφορμή την έκδοση του τελευταίου του βιβλίου «Roman-tica» (εκδ. Άγρα). Η συζή...

Λογοτεχνικό Βραβείο Δουβλίνου 2024: Νικητής ο Μίρτσεα Καρταρέσκου

Λογοτεχνικό Βραβείο Δουβλίνου 2024: Νικητής ο Μίρτσεα Καρταρέσκου

Ο Ρουμάνος συγγραφέας Μίρτσεα Καρταρέσκου [Μircea Cartarescu] έλαβε το βραβείο για το μυθιστόρημά του «Solenoid» που είναι εν μέρει αυτοβιογραφικό και μάς μεταφέρει στην κομμουνιστική Ρουμανία των τελών του ‘70. Στα ελληνικά τον έχουμε γνωρίσει με το μυθιστόρημα «Νοσταλγία» (μτφρ. Βίκτορ Ιβάνοβιτς, εκδ. Καστανιώτη)....

ΔΕΒΘ 2024: Γυναίκες, φύλο και φεμινισμοί – Τι είδαμε, τι καταλάβαμε

ΔΕΒΘ 2024: Γυναίκες, φύλο και φεμινισμοί – Τι είδαμε, τι καταλάβαμε

Ένα από τα αφιερώματα της φετινής ΔΕΒΘ ήταν αυτό στις «Γυναίκες», μια ευρεία θεματική που ξεδιπλώθηκε μέσα από συζητήσεις για συγγραφείς, εκδότριες και μεταφράστριες, για τη γυναίκα σαν λογοτεχνικό ήρωα, αλλά και τη γυναικεία γραφή. Οι εκδηλώσεις ήταν διάχυτες στο πρόγραμμα, αρκετές συνέπιπταν η μία με την άλλη, αλλ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Γραφή κοφτερή σαν μαχαίρι» της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

«Γραφή κοφτερή σαν μαχαίρι» της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο της βραβευμένης με Νόμπελ λογοτεχνίας Ανί Ερνό [Annie Ernaux] «Γραφή κοφτερή σαν μαχαίρι (μτφρ. Ρίτα Κολαΐτη), μια συνομιλία, μέσω μέιλ, της Ερνό με τον Φρεντερίκ Ιβ Ζανέ [Frederic-Yves Jeannet]. Το βιβλίο θα κυκλοφορήσει στις 28 Μαΐου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμ...

«Μελέτη περίπτωσης» του Γκρέαμ Μακρέι Μπερνέτ (προδημοσίευση)

«Μελέτη περίπτωσης» του Γκρέαμ Μακρέι Μπερνέτ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Γκρέαμ Μακρέι Μπερνέτ [Graeme Macrae Burnet] «Μελέτη περίπτωσης» (μτφρ. Χίλντα Παπαδημητρίου), το οποίο κυκλοφορεί στις 28 Μαΐου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Στην αρχή, καθώς ...

«Ο ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος 1946-1949 μέσα από τον τουρκικό Τύπο της εποχής» του Μουράτ Εσέρ (προδημοσίευση)

«Ο ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος 1946-1949 μέσα από τον τουρκικό Τύπο της εποχής» του Μουράτ Εσέρ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη μελέτη του Μουράτ Εσέρ [Murat Eser] «Ο ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος 1946-1949 μέσα από τον τουρκικό Τύπο της εποχής», η οποία κυκλοφορεί αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Εφημερίδα...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Γκόγκολ, Γκόρκι, Τολστόι, Χάμσουν: Τέσσερα κλασικά λογοτεχνικά έργα από τις εκδόσεις Νίκας

Γκόγκολ, Γκόρκι, Τολστόι, Χάμσουν: Τέσσερα κλασικά λογοτεχνικά έργα από τις εκδόσεις Νίκας

Για τα βιβλία των Κνουτ Χάμσουν [Knout Hamsun] «Η πείνα» (μτφρ. Βασίλη Δασκαλάκη), Νικολάι Γκόγκολ [Νikolai Gogol] «Το παλτό» (μτφρ. Κώστας Μιλτιάδης), Μαξίμ Γκόρκι [Maxim Gorky] «Τα ρημάδια της ζωής» (μτφρ. Κοραλία Μακρή) και Λέον Τολστόι [Leon Tolstoy] «Η σονάτα του Κρόιτσερ» (μτφρ. Κοραλία Μακρή). 

...
Τι διαβάζουμε τώρα; 12 βιβλία λογοτεχνίας που βγήκαν πρόσφατα και ξεχωρίζουν

Τι διαβάζουμε τώρα; 12 βιβλία λογοτεχνίας που βγήκαν πρόσφατα και ξεχωρίζουν

Εαρινά αναγνώσματα από όλο τον κόσμο. Νομπελίστες, αναγνωρισμένοι συγγραφείς, αλλά και νέα ταλέντα ξεχωρίζουν και τραβούν την προσοχή. Στην κεντρική εικόνα, οι Αμπντουλραζάκ Γκούρνα, Κάρα Χόφμαν, Ντέιβιντ Μίτσελ.

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος 

Από την...

Από τον κβαντικό υπολογιστή στην παραγωγική Τεχνητή Νοημοσύνη: 3 βιβλία για ένα μέλλον που είναι ήδη εδώ

Από τον κβαντικό υπολογιστή στην παραγωγική Τεχνητή Νοημοσύνη: 3 βιβλία για ένα μέλλον που είναι ήδη εδώ

Η επιστήμη προχωράει με ραγδαίoυς ρυθμούς. Η 4η βιομηχανική επανάσταση θα στηριχθεί στην κβαντική υπεροχή και την Τεχνητή Νοημοσύνη. Για να ξέρουμε πώς θα είναι το μέλλον μας επιλέγουμε τρία βιβλία που εξηγούν λεπτομέρως όλα όσα θα συμβούν. Kεντρική εικόνα: @ Wikipedia.

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ