odos makedonomaxon 2

Για τη συλλογή διηγημάτων της Αντωνίας Γουναροπούλου «Οδός Μακεδονομάχων» (εκδ. Petites Maisons). Κεντρική εικόνα: Πίνακας της © Christine Cousineau.

Της Χριστίνας Μουκούλη

Η παιδική ηλικία είναι κατά τον Piaget η περίοδος κατά την οποία πραγματοποιείται η εκμάθηση ταξινομημένων δεξιοτήτων, με τις οποίες το άτομο έρχεται σε επαφή και κατανοεί τον κόσμο που το περιβάλλει. Το παιδί αναπτύσσει σταδιακά γνωστικές ικανότητες οι οποίες το βοηθούν στη διαμόρφωση της νοημοσύνης και προετοιμάζουν τη μελλοντική του προσαρμογή στον κόσμο των ενηλίκων. Στην εν λόγω συλλογή διηγημάτων έχουμε ακριβώς αυτό: στιγμιότυπα της πορείας προς την ενηλικίωση μιας ομάδας παιδιών, και συναισθήματα που συνοδεύουν τη βιωμένη εμπειρία του να είσαι παιδί.

Στην Οδό Μακεδονομάχων, κάπου στη Νέα Πεντέλη, λαμβάνουν χώρα οι ιστορίες που μας παραθέτει η συγγραφέας στην ομώνυμη συλλογή της. Αυτόν τον δρόμο, που ακόμα δεν έχει ασφαλτοστρωθεί, διασχίζουν καθημερινά οι λιλιπούτειοι ήρωες του βιβλίου. Σ' αυτόν τον δρόμο είναι τα σπίτια τους, από εκεί περνούν για να πάνε στο σχολείο, δίπλα σε αυτόν είναι το ρέμα με τις συκιές που σκαρφαλώνουν, πιο πέρα είναι το δασάκι με τα πεύκα, όπου σκάβουν και βγάζουν κομμάτια κιμωλίας.

Είναι αντίζηλος αλλά και προστάτης ταυτόχρονα. Και η μεταξύ τους αγάπη, παρά τις προστριβές, τις ζήλιες και τις αντιδικίες, είναι παρούσα και αδιαμφισβήτητη. Ο αδελφός είναι μια φιγούρα πρότυπο, μια φιγούρα ξεχωριστή και άρρηκτα δεμένη με την ύπαρξή της.

Στο «Βουτιά στο χώμα», τα δυο ξαδέρφια τρέχουν στον χωματόδρομο, το καθένα με την ελπίδα να μη μείνει πίσω και του δοθεί ο τίτλος «βλαμμένο». Στο «Η αλεπού», το κορίτσι παρατηρεί από την βεράντα το πέρασμα μιας αλεπούς που βγήκε για βραδινό κυνήγι, και δεν θέλει με τίποτα να φανταστεί τι θα πάθει το θήραμά της. Στο «Ζα-βο-λιά-ρα», η κοπελίτσα βρίσκει τρόπο να τα βάλει επιτέλους με τη φίλη της που κερδίζει παντού και πάντα. Στο «Η σωλήνα του θανάτου», το κορίτσι καταφέρνει να ακολουθήσει τον αδερφό και τον φίλο του σε ένα επικίνδυνο παιχνίδι και να κερδίσει την εκτίμησή τους. Στο «Ο κυρ Σπύρος», ένας συνταξιούχος ηλεκτρολόγος, προσπαθεί να αποδεχτεί το γεγονός ότι η όρασή του δεν του επιτρέπει πια να ασκεί το επάγγελμα που έκανε μια ζωή. Στο «Οι χήνες», το κορίτσι δέχεται την πρώτη παρενόχληση, και στο «Αμήν», η Σία συνειδητοποιεί ότι η φιλία που τη δένει με τον Χάρη, κρύβει και κάτι παραπάνω, και η συνειδητοποίηση αυτή την κάνει να νιώσει άβολα.

photo gounaropoulou bookpress vignette  
Η Αντωνία Γουναροπούλου γεννήθηκε το 1977 στην Αθήνα. Εργάζεται ως μεταφράστρια και επιμελήτρια και κατά καιρούς δημοσιεύει μεταφράσεις της και δικά της κείμενα σε έντυπα και ηλεκτρονικά περιοδικά. Άλλα έργα της: Το Άστρο του Βορρά (ποιήματα, Πανδώρα 2010), Το Άστρο του Τίποτε (ποιήματα, Οροπέδιο 2013) και Κυνηγοί και λύκοι (διηγήματα, Εκδόσεις Πατάκη 2017).  
   

Ο αδελφός κυρίαρχη φιγούρα

Όπως ήδη ειπώθηκε, στα περισσότερα διηγήματα, εκτός από εκείνο που αναφέρεται στον συνταξιούχο ηλεκτρολόγο, οι πρωταγωνιστές είναι παιδιά: η Σία και ο αδελφός της, ο φίλος του αδελφού της ο Κώστας, ο ξάδερφός τους ο Πανούλης, τα υπόλοιπα παιδιά της γειτονιάς. Όμως η παρουσία του αδελφού, είναι εκείνη με τη μεγαλύτερη βαρύτητα. Ένας αδελφός που έχει τα δικά του παιχνίδια, τα οποία δεν την αφήνει πάντα να αγγίζει, τους δικούς του φίλους, τις δικές του δραστηριότητες, στις οποίες σπανίως την αφήνει να παίρνει μέρος. Είναι αντίζηλος αλλά και προστάτης ταυτόχρονα. petites maisons gounaropoulou odos makedonomachonΕκείνη προσπαθεί να μπει στον κόσμο του, να κερδίσει την εμπιστοσύνη του, να φανεί αντάξιά του. Και η μεταξύ τους αγάπη, παρά τις προστριβές, τις ζήλιες και τις αντιδικίες, είναι παρούσα και αδιαμφισβήτητη. Ο αδελφός είναι μια φιγούρα πρότυπο, μια φιγούρα ξεχωριστή και άρρηκτα δεμένη με την ύπαρξή της. Άλλωστε, στον αδελφό της αφιερώνει και η συγγραφέας το βιβλίο της.

Η συλλογή λειτουργεί σαν ένα φωτογραφικό λεύκωμα από τα βιώματα της παιδικής ηλικίας της συγγραφέως, όπου είναι προσεκτικά φυλαγμένες οι εικόνες που τη δένουν με τα πρόσωπα του οικογενειακού περιβάλλοντος, με τα παιδιά της γειτονιάς, με τους ανθρώπους της καθημερινότητάς της, με τα πρώτα ερωτικά σκιρτήματα. Οι εικόνες αυτές είναι πλαισιωμένες με πρωτογενή υλικά: χώμα στους δρόμους και στα ρούχα, σκόνη, ζέστη, παγωτά, μπάλες και λάστιχο, δύο παιχνίδια παντός καιρού και χαμηλού κόστους, πλαγιές χορταριασμένες, ζώα οικόσιτα και μη, φρέσκα φρούτα από τα δέντρα της αυλής.

Μια συλλογή μινιατούρα, που ευωδιάζει απλότητα και φρεσκάδα, παραπονιάρικους λυγμούς και παιδικά χάχανα, συμβουλές των μεγάλων που δεν τηρούνται, σκανταλιές αθώες και αναπόφευκτες, ατελείωτο παιχνίδι και αγώνες πρωτιάς, χαρά, ξεγνοιασιά και απόλαυση. Η συγγραφέας μας παραθέτει μια παιδική ηλικία με τα όλα της, εύθραυστη κι ευάλωτη αλλά ταυτόχρονα σκληρή και δυναμική, που ποθεί να προχωρήσει –αλλά δεν βιάζεται και τόσο να φτάσει– στην ενηλικίωση, και στην οποία μπορεί ανά πάσα στιγμή να ανατρέξει με τρυφερότητα, νοσταλγία και αγάπη.


* Η ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΜΟΥΚΟΥΛΗ είναι εκπαιδευτικός.

Απόσπασμα από το βιβλίο

«Το τσιμεντένιο δάπεδο είναι δροσερό, όλα τα παράθυρα ανοιχτά, και το ξυλάκι ό,τι πρέπει για να απολαύσεις παγωτό σοκολάτα και ν’ αποκτήσεις μουστάκι. Σε λίγο θα πάνε με τη μαμά να πάρουν τον αδελφό της απ’ το δημοτικό στην πλατεία. Να πλυθεί καλά, μη ζηλέψει που δεν του πήρε κι εκείνου αν τύχει κι ασχοληθεί καθόλου μαζί της».

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Παλμίτα» της Αντιγόνης Ζόγκα (κριτική) – Γυναίκες που διψούν για ζωή και αναγεννιούνται

«Παλμίτα» της Αντιγόνης Ζόγκα (κριτική) – Γυναίκες που διψούν για ζωή και αναγεννιούνται

Για το μυθιστόρημα της Αντιγόνης Ζόγκα «Παλμίτα» (εκδ. Ψυχογιός). Κεντρική εικόνα: από την ταινία του Τάκη Κανελλόπουλου «Παρένθεση». 

Γράφει η Χριστίνα Μουκούλη

«Μερικές φορές πρέπει να καείς για να ξαναγεννηθείς.» Όπ...

«Τσιγάρο βαρ;» του Σπύρου Κιοσσέ και «Κακό ανήλιο» του Κωνσταντίνου Δομηνίκ (κριτική) – Λόγια απλά και μετρημένα

«Τσιγάρο βαρ;» του Σπύρου Κιοσσέ και «Κακό ανήλιο» του Κωνσταντίνου Δομηνίκ (κριτική) – Λόγια απλά και μετρημένα

Για τη συλλογή διηγημάτων του Σπύρου Κιοσσέ «Τσιγάρο βαρ;» (εκδ. Μεταίχμιο) και του Κωνσταντίνου Δομηνίκ «Κακό ανήλιο» (εκδ. Ίκαρος). Oι διαφορετικές όψεις της ελληνικής επαρχίας. Κεντρική εικόνα: © Frederic Boissonnas.

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος

...
«Τρότζαν» του Θανάση Χειμωνά (κριτική) – Αντιμεσσιανισμός σε ένα «τέλειο» μέλλον!

«Τρότζαν» του Θανάση Χειμωνά (κριτική) – Αντιμεσσιανισμός σε ένα «τέλειο» μέλλον!

Για το μυθιστόρημα του Θανάση Χειμωνά «Τρότζαν» (εκδ. Πατάκη). Κεντρική εικόνα: Ο Θανάσης Χειμωνάς με τη βοήθεια της Α.Ι. το 2073.

Γράφει ο Γιώργος Ν. Περαντωνάκης

Τα τελευταία χρόνια αυξάνονται τα κείμενα επιστημονικής φαντασίας που φαντάζονται ένα μέ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Η μοναχοκόρη» της Γκουαδαλούπε Νέτελ (κριτική) – Οι πολλαπλές αποχρώσεις της μητρότητας

«Η μοναχοκόρη» της Γκουαδαλούπε Νέτελ (κριτική) – Οι πολλαπλές αποχρώσεις της μητρότητας

Για το βιβλίο «Η μοναχοκόρη» της Γκουαδαλούπε Νέτελ [Guadalupe Nettel] (μτφρ. Νάννα Παπανικολάου, εκδ. Ίκαρος). Kεντρική εικόνα: έργο της street artist Οla Volo © olavolo.com.

Γράφει η Φανή Χατζή

Όσο η άποψη ότι ο γενε...

«TACK»: Μια ταινία για τη δύναμη του καλού με πρωταγωνίστριες τις Σοφία Μπεκατώρου και Αμαλία Προβελεγγίου

«TACK»: Μια ταινία για τη δύναμη του καλού με πρωταγωνίστριες τις Σοφία Μπεκατώρου και Αμαλία Προβελεγγίου

Για το ντοκιμαντέρ «TACK» (παραγωγή Onassis Culture) της Βάνιας Τέρνερ με πρωταγωνίστριες τη Σοφία Μπεκατώρου, που πρώτη ξεκίνησε το ελληνικό #MeToo, και την Αμαλία Προβελεγγίου, της οποίας η καταγγελία για βιασμό από τον προπονητή της από τα έντεκά της οδήγησε στην πρώτη δίκη-ορόσημο όχι μόνο για τη δικαίωσή της αλ...

Ο Θεόδωρος Τερζόπουλος στη Στέγη με «Γκοντό» και ιταλικό θίασο: μια παράσταση-σταθμός

Ο Θεόδωρος Τερζόπουλος στη Στέγη με «Γκοντό» και ιταλικό θίασο: μια παράσταση-σταθμός

Ο Θεόδωρος Τερζόπουλος σκηνοθετεί το εμβληματικό κείμενο του Σάμιουελ Μπέκετ «Περιμένοντας τον Γκοντό» (1948) στην Κεντρική Σκηνή της Στέγης από τις 15 μέχρι και τις 19 Μαΐου. Η παράσταση είναι στα ιταλικά με ελληνικούς υπέρτιτλους.

Επιμέλεια: Book Press

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Μαργαρίτα Ιορδανίδη» του Μιχάλη Μακρόπουλου (προδημοσίευση)

«Μαργαρίτα Ιορδανίδη» του Μιχάλη Μακρόπουλου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη νουβέλα του Μιχάλη Μακρόπουλου «Μαργαρίτα Ιορδανίδη», η οποία θα κυκλοφορήσει στις 19 Απριλίου από τις εκδόσεις Κίχλη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Εἶχαν πιάσει γιὰ τὰ καλὰ οἱ ζέστες, καὶ τὴν ἑπόμενη Κυριακὴ κανόνισαν ν...

«Ο θάνατος έρχεται στάζοντας βροχή» του Αντρές Μοντέρο (προδημοσίευση)

«Ο θάνατος έρχεται στάζοντας βροχή» του Αντρές Μοντέρο (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Αντρές Μοντέρο [Andrés Montero] «Ο θάνατος έρχεται στάζοντας βροχή» (μτφρ. Μαρία Παλαιολόγου), το οποίο κυκλοφορεί στις 17 Απριλίου από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Η μονομαχ...

«Σχολείο για την αγάπη» της Ολίβια Μάνινγκ (προδημοσίευση)

«Σχολείο για την αγάπη» της Ολίβια Μάνινγκ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Ολίβια Μάνινγκ [Olivia Manning] «Σχολείο για την αγάπη» (μτφρ. Φωτεινή Πίπη), το οποίο κυκλοφορεί στις 23 Απριλίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Όταν έφτασαν στην κορυφή του λό...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Μεγάλο το θέμα, μικρό το δέμας: 21 βιβλία για τη «μικρή» ή τη «σύντομη» ιστορία του… οτιδήποτε

Μεγάλο το θέμα, μικρό το δέμας: 21 βιβλία για τη «μικρή» ή τη «σύντομη» ιστορία του… οτιδήποτε

Υπάρχει μια «μικρή» ή μια «σύντομη» ιστορία για το… οτιδήποτε. Οι τίτλοι βιβλίων που επιχειρούν (και καταφέρνουν) να συμπυκνώσουν μεγάλα θέματα σε, συνήθως, ολιγοσέλιδα βιβλία είναι πάρα πολλοί. Εντυπωσιακά πολλοί. Στην παρακάτω πολύ ενδεικτική επιλογή είκοσι ενός βιβλίων μπορεί καν...

Παγκόσμια Ημέρα Βιβλίου 2024: «Με ένα βιβλίο πετάω!» ξανά... – 12 βιβλία για το μεγάλο ταξίδι της ανάγνωσης

Παγκόσμια Ημέρα Βιβλίου 2024: «Με ένα βιβλίο πετάω!» ξανά... – 12 βιβλία για το μεγάλο ταξίδι της ανάγνωσης

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Βιβλίου (23 Απριλίου) επιλέγουμε 12 βιβλία που μας βάζουν στα ενδότερα της λογοτεχνίας και μας συνοδεύουν στο ταξίδι της ανάγνωσης.

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος

Στις 23 Απριλίου γιορτάζουν τα βιβλ...

Δεν είναι «έγκλημα πάθους» είναι γυναικοκτονία: 5 μελέτες για την έμφυλη βία

Δεν είναι «έγκλημα πάθους» είναι γυναικοκτονία: 5 μελέτες για την έμφυλη βία

Πέντε μελέτες αναδεικνύουν τις νομικές και κοινωνικές διαστάσεις των γυναικοκτονιών και συμβάλλουν στην κατανόηση των αιτίων που προκαλούν την πιο ακραία μορφή έμφυλης βίας. Επειδή οι γυναικτοκτονίες δεν είναι «εγκλήματα πάθους» αλλά ανθρωποκτονίες με πολύ συγκεκριμένα χαρακτηριστικά.

Γράφει η Φανή Χ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ