isaris kentriki

Για τα αφηγήματα του Αλέξανδρου Ίσαρη «Έξι περίπατοι - Προσκέφαλο με φύλλα λεμονιάς» (εκδ. Κίχλη).

Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη

Πώς παράγεται η συγκίνηση; Πώς γεννιέται η νοσταλγία; Πώς μια βόλτα γίνεται πίνακας ζωγραφικής που ζωντανεύει τόπους και χτίζει κόσμους μπροστά στα μάτια του αναγνώστη;

Το μικρό βιβλιαράκι από τις εκδόσεις Κίχλη –καλαίσθητο και ταιριαστό στην τυπογραφική του εκδοχή με το περιεχόμενο, σε πολυτονικό όμως πάντα σύστημα– συντονίζει σκέψεις και αισθήματα. Δεν περιέχει έξι διηγήματα, αφού κάθε ιστορία δεν έχει πλοκή ούτε χαρακτήρες, πέρα από τον αφηγητή, τον ίδιο τον Αλέξανδρο Ίσαρη, που σε πρώτο πρόσωπο εξιστορεί τους περιπάτους του. Δεν είναι όμως κι εξομολογήσεις, απλώς εξομολογήσεις, που ανακαλούν το παρελθόν και το παρουσιάζουν με το πρίσμα του παρόντος. Δεν είναι ούτε καν ταξιδιωτικά κείμενα, παρόλο που ξεναγούν τον αναγνώστη στον Οξύλιθο της Εύβοιας, στις Σέρρες, στο Βερολίνο, στον Πύργο της Τήνου, στη Βιέννη ή στη Θεσσαλονίκη, καθώς δεν έχουν σκοπό να φωτογραφίσουν το μέρος, τουριστικά, φιλοσοφικά ή πολιτισμικά.

Στην ουσία κάθε περίπατος είναι ένα κράμα όλων των παραπάνω κι ίσως κάτι ακόμα. Είναι ένας χρονότοπος που ξεκινά από τον τόπο, με τη ματιά του flâneur αφηγητή, και διακτινίζεται στον παρελθόντα χρόνο, στις αναμνήσεις και τις διασταυρώσεις της ζωής. Οι διασταυρώσεις, λοιπόν, είναι καταρχάς τοπικές. Προχωρώντας σε μια συνήθως προκαθορισμένη διαδρομή, με αρχή και τέλος, ο περιπατητής συναντά καταστήματα, καφενεία, γκαλερί, βιβλιοπωλεία, στέκια, που αποτελούν ορόσημα, τοπόσημα καλύτερα, ενός δρόμου, μιας πορείας, μιας περιοχής.

Ένας περίπατος, λοιπόν, δεν είναι μόνο συλλογή αισθητηριακών δεδομένων, αλλά περισσότερο μια συναίρεση οπτικών εικόνων και πληροφοριών, σκέψεων και συναισθημάτων, ανθρώπων και τόπων. Το παλίμψηστο του χωροχρόνου εκπέμπει όλη του τη μαγεία μέσα από τη λιτή, αλλά και θελκτική συνάμα, γλώσσα, μέσα από τον τρόπο με τον οποίο ο Αλέξανδρος Ίσαρης δελεάζει τον αναγνώστη να συμπορευτεί μαζί του.

Ο τόπος συνδέεται με τον χρόνο, που δεν είναι στιγμιαίος αλλά συναιρεί τις βόλτες πολλών ετών. Αλλά και σ’ αυτούς τους συνεχόμενους χρόνους έρχονται να προστεθούν οι χρόνοι των ανθρώπων και των κτηρίων που συναντώνται σε τακτική βάση. Καθένας από αυτούς φέρνει στο προσκήνιο το παρελθόν του, την ιστορία του, τον βίο του και το έργο του. Καθετί είναι ένα «τώρα» κι ένα «άλλοτε», υπάρχει ή υπήρχε αλλά και προϋπήρχε πριν από τον αφηγητή, καθώς από τα βάθη των αιώνων ή τις αμέσως παλιότερες δεκαετίες έρχεται να θυμίσει την παρουσία του.

Οι υπαίθριες διαδρομές διασταυρώνουν τις αισθήσεις του περιπατητή με τη φύση, τις οπτικές εικόνες του τοπίου με την πανίδα και τη χλωρίδα, τις μυρωδιές των λουλουδιών, τα γαβγίσματα των σκύλων, τα χλιμιντρίσματα των αλόγων, τα τερετίσματα των τζιτζικιών. Οι αστικές από την άλλη είναι μικρές σκηνές βιογραφίας, από την παιδική ηλικία στις Σέρρες ως τη φοιτητική ζωή στην Αυστρία. Εκεί το «εγώ», σε ένα παλίμψηστο μνημών και ιστορικών γεγονότων, συναντά ανθρώπους του πνεύματος που έζησαν, περπάτησαν, ήπιαν καφέ, έδρασαν και χάθηκαν, το «εγώ» βιώνει θεάματα, εικόνες, βιβλία κι έτσι ανοίγεται σε ένα πολιτισμικό γίγνεσθαι, πολύ ευρύτερο από τη μικρή ζωή του.

Ένας περίπατος, λοιπόν, δεν είναι μόνο συλλογή αισθητηριακών δεδομένων, αλλά περισσότερο μια συναίρεση οπτικών εικόνων και πληροφοριών, σκέψεων και συναισθημάτων, ανθρώπων και τόπων. Το παλίμψηστο του χωροχρόνου εκπέμπει όλη του τη μαγεία μέσα από τη λιτή, αλλά και θελκτική συνάμα, γλώσσα, μέσα από τον τρόπο με τον οποίο ο Αλέξανδρος Ίσαρης δελεάζει τον αναγνώστη να συμπορευτεί μαζί του.

* Ο ΓΙΩΡΓΟΣ Ν. ΠΕΡΑΝΤΩΝΑΚΗΣ είναι διδάκτορας Νεοελληνικής Φιλολογίας, κριτικός βιβλίου και συγγραφέας. Τελευταίο του βιβλίο, το μυθιστόρημα «Πυθαγόρας» (εκδ. Καστανιώτη).

Στην κεντρική εικόνα: Τέλη δεκαετίας '70, ο Αλέξανδρος Ίσαρης στη Μονή Βατοπεδίου στο Άγιο Όρος © Προσωπικό αρχείο Αλέξανδρου Ίσαρη. 


isarisΈξι περίπατοι – Προσκέφαλο με φύλλα λεμονιάς
Αλέξανδρος Ίσαρης
Κίχλη 2020
Σελ. 80, τιμή εκδότη €10,00 

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΙΣΑΡΗ

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Κιθαιρώνας» του Νίκου Α. Μάντη (κριτική) – Στη μαγική ενδοχώρα των Βακχών

«Κιθαιρώνας» του Νίκου Α. Μάντη (κριτική) – Στη μαγική ενδοχώρα των Βακχών

Για το μυθιστόρημα του Νίκου Α. Μάντη «Κιθαιρώνας» (εκδ. Καστανιώτη). Στην κεντρική εικόνα, ένας άντρας και μια γυναίκα κοιτάζουν τον διάσημο πίνακα του William-Adolphe Bouguereau (1825-1905) - The Youth of Bacchus. Νέο βλέμμα, σε ένα αρχέγονο θέμα. 

Γράφει ο Διονύση...

«Ιστορίες από ένα περασμένο μέλλον» του Μιχάλη Μακρόπουλου (κριτική) – Μικροί συμπυκνωμένοι κόσμοι

«Ιστορίες από ένα περασμένο μέλλον» του Μιχάλη Μακρόπουλου (κριτική) – Μικροί συμπυκνωμένοι κόσμοι

Για τη συλλογή διηγημάτων του Μιχάλη Μακρόπουλου «Ιστορίες από ένα περασμένο μέλλον» (εκδ. Κίχλη). Στην κεντρική εικόνα, στιγμιότυπο από την ταινία «Στάλκερ» του Αντρέι Ταρκόφσκι. 

Γράφει ο Γιώργος Ν. Περαντωνάκης

Μπορεί τα διηγήματα του Μιχάλη Μα...

«Μπέμπης» του Θωμά Κοροβίνη (κριτική)

«Μπέμπης» του Θωμά Κοροβίνη (κριτική)

Για το μυθιστόρημα του Θωμά Κοροβίνη «Μπέμπης» (εκδ. Άγρα). Κεντρική εικόνα: Ο Δημήτρης Στεργίου ή «Μπέμπης».

Γράφει ο Νίκος Χρυσός

«Κάθε κομμάτι που παίζουμε αφηγείται κι από μια ιστορία, ένα περιστατικό, μια χαρά, ένα ντέρτι, μια πεθυμιά, ένα όν...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Το πράσινο μίλι» του Στίβεν Κινγκ (προδημοσίευση)

«Το πράσινο μίλι» του Στίβεν Κινγκ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Στίβεν Κινγκ [Stephen King] «Το πράσινο μίλι» (μτφρ. Πητ Κωνσταντέας), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 9 Φεβρουαρίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Δεν υπήρχε καθόλου ζέστη, κα...

«Ρολόι χωρίς δείκτες» της Κάρσον ΜακΚάλερς (προδημοσίευση)

«Ρολόι χωρίς δείκτες» της Κάρσον ΜακΚάλερς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Κάρσον ΜακΚάλερς [Carson McCullers] «Ρολόι χωρίς δείκτες» (μτφρ. Μιχάλης Μακρόπουλος), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 8 Φεβρουαρίου από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ο θάνατος εί...

Ένας χρόνος χωρίς τη Μαριανίνα Κριεζή + ένα σπάνιο διήγημά της

Ένας χρόνος χωρίς τη Μαριανίνα Κριεζή + ένα σπάνιο διήγημά της

Με αφορμή τη συμπλήρωση σήμερα, 6 Φεβρουαρίου, ενός χρόνου χωρίς τη Μαριανίνα Κριεζή κοντά μας, αναδημοσιεύουμε ένα σπάνιο διήγημά της του 1971 – ίσως το μοναδικό που έχει γράψει.

Γράφει ο Κώστας Αγοραστός

Η ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Το πράσινο μίλι» του Στίβεν Κινγκ (προδημοσίευση)

«Το πράσινο μίλι» του Στίβεν Κινγκ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Στίβεν Κινγκ [Stephen King] «Το πράσινο μίλι» (μτφρ. Πητ Κωνσταντέας), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 9 Φεβρουαρίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Δεν υπήρχε καθόλου ζέστη, κα...

«Ρολόι χωρίς δείκτες» της Κάρσον ΜακΚάλερς (προδημοσίευση)

«Ρολόι χωρίς δείκτες» της Κάρσον ΜακΚάλερς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Κάρσον ΜακΚάλερς [Carson McCullers] «Ρολόι χωρίς δείκτες» (μτφρ. Μιχάλης Μακρόπουλος), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 8 Φεβρουαρίου από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ο θάνατος εί...

«Ο Βασίλης –ψευδώνυμο Γιάννης– στην αριστερά (1971 - 2008)» του Θόδωρου Σούμα (προδημοσίευση)

«Ο Βασίλης –ψευδώνυμο Γιάννης– στην αριστερά (1971 - 2008)» του Θόδωρου Σούμα (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το πεζογράφημα - πολιτική μαρτυρία του Θόδωρου Σούμα, «Ο Βασίλης –ψευδώνυμο Γιάννης– στην αριστερά (1971 - 2008)» το οποίο θα κυκλοφορήσει την ερχόμενη εβδομάδα από τις εκδόσεις Επίκεντρο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

7 μυθιστορήματα από όλον τον κόσμο για τους φίλους του φανταστικού

7 μυθιστορήματα από όλον τον κόσμο για τους φίλους του φανταστικού

Πρώτος μήνας του νέου έτους και πριν δούμε τι θα φέρει η φετινή πραγματικότητα ας επιτρέψουμε στον εαυτό μας ένα φανταστικό λογοτεχνικό ταξίδι. Οι εκδόσεις Βακχικόν προτείνουν επτά μυθιστορήματα για τους φίλους του φανταστικού. Γιατί η φαντασία σε πάει παντού...

Επιμέλεια: Book Press

...
Γουίλιαμ Χ. Γκας: «Τα δώδεκα σημαντικότερα βιβλία που διάβασα στη ζωή μου»

Γουίλιαμ Χ. Γκας: «Τα δώδεκα σημαντικότερα βιβλία που διάβασα στη ζωή μου»

Στο βιβλίο του με τίτλο «The William H. Gass Reader», ο Αμερικανός πεζογράφος William H. Gass επέλεξε τα δώδεκα βιβλία που διαμόρφωσαν τη λογοτεχνική ματιά του. Μια λίστα που, όπως σημειώνει και ο ίδιος στην εισαγωγή του, δεν περιλαμβάνει απαραιτήτως τα «δώδεκα καλύτερα βιβλία» που έχει διαβάσει, καθώς «κάθε σπουδαί...

Τα 100 καλύτερα μυθιστορήματα στην αγγλόφωνη πεζογραφία σύμφωνα με τον Γκάρντιαν

Τα 100 καλύτερα μυθιστορήματα στην αγγλόφωνη πεζογραφία σύμφωνα με τον Γκάρντιαν

Ο κριτικός λογοτεχνίας της βρετανικής εφημερίδας, Guardian, Robert McCrum επέλεξε τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία γραμμένα στα αγγλικά. Στη λίστα του εντοπίζουμε έργα που θεωρούνται πλέον κλασικά, από συγγραφείς όπως οι Ντίκενς, Μέλβιλ, κ.ά., καθώς και μυθιστορήματα από τους ΝτεΛίλο, Ισιγκούρο, Ροθ, Κουτσί, κ.ά. ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

13 Δεκεμβρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2022

Έφτασε η στιγμή και φέτος για την καθιερωμένη εδώ και χρόνια επιλογή των εκατό από τα καλύτερα βιβλία λογοτεχνίας της χρονιάς που φτάνει σε λίγες μέρες στο τέλος της. Ε

ΦΑΚΕΛΟΙ