mathima anatomias kentriki

Για τη συλλογή διηγημάτων του Ηλία Κουτσούκου «Μάθημα ανατομίας» (εκδ. Μελάνι).

Της Χλόης Κουτσουμπέλη

Ο Σταντάλ χαρακτηρίζει το μυθιστόρημα ως έναν καθρέφτη που αντικατοπτρίζει την πραγματικότητα. Ο Μπαλζάκ δήλωνε ότι στα έργα του χρησιμοποιούσε την ακρίβεια ζωολόγου επιστήμονα που παρατηρούσε τις διάφορες συμπεριφορές και τις αποτύπωνε στο χαρτί. Η ρεαλιστική γραφή του Ηλία Κουτσούκου έχει ψυχολογικές και κοινωνικές προεκτάσεις. Είναι αληθοφανής και πειστική. Κυρίως όμως είναι ζωντανή. Ναι μεν ο συγγραφέας αντλεί το λογοτεχνικό του υλικό από την πραγματικότητα, όμως το μεταπλάθει, παρατηρεί τον εσωτερικό και τον εξωτερικό ανθρώπινο κόσμο και τον απεικονίζει με φωτοσκιάσεις, μέσα στη λαχαναγορά ξαφνικά ακούγονται οι άριες μιας όπερας. Έτσι μετατρέπει το σκουριασμένο μέταλλο σε χρυσάφι μέσα από την αλχημεία της γραφής του.

Οι χαρακτήρες του Ηλία Κουτσούκου ξεκολλούν από τις σελίδες των βιβλίων του και ζωντανεύουν, κλαίμε και γελάμε μαζί τους γιατί είναι αληθινοί, έχουμε φάει και έχουμε πιει μαζί τους, ένα σκοτεινό βράδυ μάς έχουν εκμυστηρευτεί την ιστορία τους, τους έχουμε χτυπήσει απαλά στην πλάτη για να τους παρηγορήσουμε. Ο ψυχισμός, η εξωτερική τους εμφάνιση και η προσωπικότητά τους διαγράφονται μέσα σε λίγες μόνο γραμμές, με εξαιρετική οικονομία και λιτότητα λέξεων, με πληρότητα και συνέπεια.

Μέσα στο αμφιθέατρο αυτού του βιβλίου του λοιπόν, ο Ηλίας Κουτσούκος, περικυκλωμένος από τους αναγνώστες του, ανατέμνει το σώμα των διηγημάτων του, κρατάει πάλλουσα στα χέρια του την αιμάσσουσα καρδιά τους και εκφέρει τους δικούς του κανόνες σεβασμού και αξιοπρέπειας απέναντι στη ζωή και τη γραφή.

Η συγκεκριμένη συλλογή διηγημάτων περιέχει τριάντα διηγήματα. Στο εξώφυλλο απεικονίζεται ο διάσημος πίνακας του Ρέμπραντ «Μάθημα ανατομίας του δόκτορα Nikolaes Tulp». Εκείνη την εποχή, δηλαδή στις αρχές του δέκατου έβδομου αιώνα στην Ολλανδία, τα μαθήματα ανατομίας στο Άμστερνταμ γίνονταν σε δημόσια αμφιθέατρα με πολύ κόσμο ντυμένο επίσημα να τα παρακολουθεί, και θεωρούνταν ένα κοινωνικό και δημόσιο γεγονός. Ο Ρέμπραντ για πρώτη φορά εκθέτει ένα κορμί σε όλο του το μήκος και δημιουργεί μία ολόκληρη σκηνή, ένα μικρό εικαστικό διήγημα. Το πρόσωπο του νεκρού βρίσκεται στη σκιά που υπαινίσσεται τη σκιά του θανάτου, αφού το πτώμα ανήκει σε έναν κακοποιό που είχε καταδικαστεί και εκτελεστεί την ίδια εκείνη ημέρα. Μέσα στο αμφιθέατρο αυτού του βιβλίου του λοιπόν, ο Ηλίας Κουτσούκος, περικυκλωμένος από τους αναγνώστες του, ανατέμνει το σώμα των διηγημάτων του, κρατάει πάλλουσα στα χέρια του την αιμάσσουσα καρδιά τους και εκφέρει τους δικούς του κανόνες σεβασμού και αξιοπρέπειας απέναντι στη ζωή και τη γραφή.

«Δεν μπορείς να γράψεις πραγματικά αν δεν σε επισκεφτεί αυτός ο μαύρος φοβερός λύκος που μπαίνει απρόσκλητος στην αυλή του μυαλού σου, ουρλιάζει και μόλις ξεμυτίσεις για να τον διώξεις, σου ορμάει και σε ρίχνει κάτω κι αρχίζετε το πάλεμα κι εσύ νιώθεις πως θα σε νικήσει όσο κι αν προσπαθείς να αποφύγεις τα σαγόνια του, νιώθεις να σ’ εγκαταλείπουν οι δυνάμεις σου και αυτός με μία τελευταία δαγκωνιά στο πόδι σ’ αφήνει και εξαφανίζεται, μένεις εξουθενωμένος, διαλυμένος μέσα στα χώματα και τότε ξεπροβάλλει ένα απίθανο πλάσμα, μία γυναίκα όλα τα λεφτά, που σκύβει επάνω σου και σου μιλάει τρυφερά και σου δίνει τα χείλη της, που στάζουν κρύα νερά και συνέρχεσαι και γυρνάς στο δωμάτιό σου και αρχίζεις να γράφεις μανιασμένα και γίνεσαι μεθύστακας στις γωνιές του μυαλού σου, ψάχνεις την πόρτα του σπιτιού σου και όλα γυρίζουν γύρω σου και έτσι γράφεις, γράφεις, γράφεις».

koutsoukos ilias

Ο Ηλίας Κουτσούκος γεννήθηκε το 1950 στην Αθήνα. Από το 1967 ζει μόνιμα στη Θεσσαλονίκη. Από το 1977 έως το 1985 υπήρξε μόνιμος συνεργάτης της εφημερίδας "Θεσσαλονίκη" με βιβλιοκρισίες. Ιδρυτικό στέλεχος της ΕΡΤ3 και διευθυντής της καθώς και σύμβουλος διοίκησης μέχρι το 2011. Στα γράμματα εμφανίστηκε το 1978 με ποιήματα από το περιοδικό "Παραλλάξ". Έχει εκδώσει δώδεκα βιβλία με διηγήματα, παραμυθίες, νουβέλες και ποιήματα. Κείμενά του έχουν μεταφραστεί και ανθολογηθεί στα αγγλικά, γερμανικά, γαλλικά, σουηδικά, ουγγρικά, τούρκικα. Από το 2016 είναι πρόεδρος της Εταιρίας Λογοτεχνών Θεσσαλονίκης.

 

Μια μάχη, μια μονομαχία ανάμεσα στον αναγνώστη και στον συγγραφέα είναι λοιπόν η γραφή σύμφωνα με τον Κουτσούκο και κερδίζει αυτός που πετυχαίνει τον άλλον στην καρδιά.

«Τρώω ποιήματα» λέει ο ασθενής αρ. 23725 στην έκθεση πεπραγμένων.

«Όταν αλλάζεις παράγραφο» συνεχίζει «κρατάς αποστάσεις όπως στα χαρακώματα, ώστε να αντιμετωπίσεις την επίθεση του εχθρού, δηλαδή δίνεις με τον τρόπο σου την ευκαιρία να συγκροτηθείς εσύ που γράφεις κι αυτός που διαβάζει, ώστε να είστε και οι δύο έτοιμοι για μια ουσιώδη μάχη».

Δεινός μυθοπλάστης, ο Ηλίας Κουτσούκος προσθέτει στον καμβά του την κατάλληλη πινελιά χαράς, πικρίας, χιούμορ και σαρκασμού και ζωγραφίζει τον πίνακα που αναπαριστά τη ζωή μας. Δεν μετατρέπει την πραγματικότητα σε λογοτεχνία, αλλά κάνει λογοτεχνική την πραγματικότητα που ζούμε.

Να, είναι σαν να μας λέει, είμαστε όλοι χάρτινοι ήρωες σε μία συλλογή και πάντα απέχουμε λίγα εκατοστά μόνο από το να γίνουμε οι ήρωες της δικής μας πραγματικότητας.

* Η ΧΛΟΗ ΚΟΥΤΣΟΥΜΠΕΛΗ είναι πεζογράφος και ποιήτρια. Τελευταίο της βιβλίο, η ποιητική συλλογή «Το σημείωμα της οδού Ντεσπερέ» (εκδ. Πόλις).

Στην κεντρική εικόνα: Φωτογραφία του © Miguel Romero, εμπνευσμένη από τον πίνακα του Ρέμπραντ «Μάθημα Ανατομίας του δρος Νικολάες Τουλπ» (1632). 


koutsoukosΜάθημα ανατομίας
Ηλίας Κουτσούκος
Μελάνι 2020
Σελ. 108, τιμή εκδότη €11,00

 


ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ ΗΛΙΑ ΚΟΥΤΣΟΥΚΟΥ

Ακολουθήστε την boopress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Οδός Μακεδονομάχων» της Αντωνίας Γουναροπούλου (κριτική)

«Οδός Μακεδονομάχων» της Αντωνίας Γουναροπούλου (κριτική)

Για τη συλλογή διηγημάτων της Αντωνίας Γουναροπούλου «Οδός Μακεδονομάχων» (εκδ. Petites Maisons). Κεντρική εικόνα: Πίνακας της © Christine Cousineau.

Της Χριστίνας Μουκούλη

Η παιδική ηλικία είναι κατά τον Piaget η περίοδος κατά την οποία...

«Μικρή εγκυκλοπαίδεια του θανάτου» του Κυριάκου Χαρίτου (κριτική)

«Μικρή εγκυκλοπαίδεια του θανάτου» του Κυριάκου Χαρίτου (κριτική)

Για το βιβλίο του Κυριάκου Χαρίτου «Μικρή εγκυκλοπαίδεια του θανάτου» (εκδ. Στερέωμα). Κεντρική εικόνα: Ο Woody Allen από την ταινία του «Love and death» / «Ο ειρηνοποιός» (1975).

Του Διονύση Μαρίνου

Ο μέγας διαιρέτης. Ο ατελεύτητος του τέλους. Το...

«Να θυμηθώ να παραγγείλω» του Στέλιου Μάινα (κριτική)

«Να θυμηθώ να παραγγείλω» του Στέλιου Μάινα (κριτική)

Για το μυθιστόρημα του Στέλιου Μάινα «Να θυμηθώ να παραγγείλω» (εκδ. Μεταίχμιο).

Του Μάνου Κοντολέων

Γνωστός ηθοποιός ο Στέλιος Μάινας, πριν από δώδεκα χρόνια είχε κάνει μια πρώτη εμφάνιση και στο χώρο της πεζογραφίας με μια συλλογή διηγημάτων – ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Μάνος Κοντολέων: «Η καθαρή λογοτεχνία δεν έχει ηλικιακά όρια, μήτε δημιουργίας μήτε πρόσληψης»

Μάνος Κοντολέων: «Η καθαρή λογοτεχνία δεν έχει ηλικιακά όρια, μήτε δημιουργίας μήτε πρόσληψης»

Συνέντευξη εφ' όλης της ύλης με τον πολυβραβευμένο συγγραφέα Μάνο Κοντολέων.

Του Κ.Β. Κατσουλάρη

Πάνε κιόλας, Μάνο, τρία χρόνια απ’ όταν έκλεισες 40 χρόνια δημιουργικής πορείας στον χώρο της λογοτεχνίας, κι έγινε μάλιστα μια ημερίδα προς τ...

Στην Ινδή Γκιτάντζαλι Σρι το Διεθνές Βραβείο Μπούκερ

Στην Ινδή Γκιτάντζαλι Σρι το Διεθνές Βραβείο Μπούκερ

Η συγγραφέας Γκιτάντζαλι Σρι (Geetanjali Shree) και η μεταφράστρια Daisy Rockwell θα μοιραστούν το χρηματικό έπαθλο των 50,000 λιρών για το «εξαιρετικά διασκεδαστικό και αστείο» βιβλίο «Tomb of Sand» (Τάφος από άμμο). Θα κυκλοφορήσει στα ελληνικά από τις εκδόσεις Καστανιώτη.

Επιμέλεια: Book Press ...

«Προσκόμματα και ποιμαντικές λύσεις για την κατάβαση της αγέλης στον κάμπο σε περίπτωση αντάρας» του Αλέξιου Μάινα (κριτική)

«Προσκόμματα και ποιμαντικές λύσεις για την κατάβαση της αγέλης στον κάμπο σε περίπτωση αντάρας» του Αλέξιου Μάινα (κριτική)

Για την ποιητική συλλογή του Αλέξιου Μάινα «Προσκόμματα και ποιμαντικές λύσεις για την κατάβαση της αγέλης στον κάμπο σε περίπτωση αντάρας» (εκδ. Μικρή Άρκτος). Κεντρική εικόνα: Ο πίνακας του Jean-Michel Basquiat «Εκπεπτωκός άγγελος» (1981).

Της Χλόης Κουτσουμπέλη

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Πίσω από τον ήχο του νερού» της Γεωργίας Τάτση (προδημοσίευση)

«Πίσω από τον ήχο του νερού» της Γεωργίας Τάτση (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη νουβέλα της Γεωργίας Τάτση «Πίσω από τον ήχο του νερού», που θα κυκλοφορήσει στις 6 Ιουνίου από τις εκδόσεις Βακχικόν.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

«Μην ανησυχείς. Μην αισθάνεσαι θλίψη. Έλα, χαμογέλα. Για σένα δεν πέθαν...

«Σπίτια και τάφοι» του Μπερνάρντο Ατσάγα (προδημοσίευση)

«Σπίτια και τάφοι» του Μπερνάρντο Ατσάγα (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Μπερνάρντο Ατσάγα (Bernardo Atzaga) «Σπίτια και τάφοι» (μτφρ. Κώστας Αθανασίου), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 3 Ιουνίου από τις εκδόσεις Εκκρεμές. 

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός ...

«Ο πατέρας δεν μιλούσε γι' αυτά» του Γιάννη Καρκανέβατου (προδημοσίευση)

«Ο πατέρας δεν μιλούσε γι' αυτά» του Γιάννη Καρκανέβατου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Γιάννη Καρκανέβατου «Ο πατέρας δεν μιλούσε γι' αυτά», που θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Εστία.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Μέχρι κάποια ηλικία η μνήμη θυμίζει πατάρι· στοιβάζεις ό,...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

«Σταυροδρόμια», «Σάγκι Μπέιν», «Η υπόσχεση»: Τρία σπουδαία σύγχρονα μυθιστορήματα

«Σταυροδρόμια», «Σάγκι Μπέιν», «Η υπόσχεση»: Τρία σπουδαία σύγχρονα μυθιστορήματα

Το μυθιστόρημα, ακόμη και την τρίτη δεκαετία του 21ου αιώνα, παραμένει το μεγάλο χωνευτήρι της πεζογραφικής φόρμας, ένας αφηγηματικός κόσμος ευρύχωρος και δεκτικός, που έχει τη μοναδική δύναμη να κινεί μεγάλους όγκους αφηγηματικού υλικού και να τους κατανέμει ομαλά μέσα στη διάρκεια μίας ή και πολλών δεκαετιών. ...

Έξι αστυνομικά μυθιστορήματα και ένα δοκίμιο του Όργουελ

Έξι αστυνομικά μυθιστορήματα και ένα δοκίμιο του Όργουελ

Έξι προσφατα αστυνομικά μυθιστορήματα και ένα δοκίμιο του George Orwell. Κλασικό και σύγχρονο βρετανικό, σκανδιναβικό αλλά και μια αυτοέκδοση ελληνικού αστυνομικού μυθιστορήματος μεταξύ των προτάσεων. Κεντρική εικόνα: Εικονογράφηση του Λιθουανού © Karolis Strautniekas.

Της Χίλντας Παπαδημητρίου ...

Πόλεμος στην Ουκρανία: Οκτώ βιβλία για το «πώς φτάσαμε ως εδώ»

Πόλεμος στην Ουκρανία: Οκτώ βιβλία για το «πώς φτάσαμε ως εδώ»

Οκτώ βιβλία που μας βοηθούν να καταλάβουμε, ακόμη και σε καταστάσεις κρίσιμες και τραγικές όπως αυτές που ζούμε σήμερα, «Πώς φτάσαμε ως εδώ». Τα έξι είναι βιβλία ιστορίας, έρευνας και γεωπολιτικής και τα δύο είναι λογοτεχνικά έργα Ουκρανών συγγραφέων. Στην κεντρική εικόνα: Από διαδήλωση στο Βερολίνο την περασμένη Κυ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

14 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Τα βιβλία του χειμώνα: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται (ανανεωμένο)

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών και δοκιμίων από 34 εκδοτικούς οίκους. Επιμέλεια: Κώστας Αγορα

ΦΑΚΕΛΟΙ