mathima anatomias kentriki

Για τη συλλογή διηγημάτων του Ηλία Κουτσούκου «Μάθημα ανατομίας» (εκδ. Μελάνι).

Της Χλόης Κουτσουμπέλη

Ο Σταντάλ χαρακτηρίζει το μυθιστόρημα ως έναν καθρέφτη που αντικατοπτρίζει την πραγματικότητα. Ο Μπαλζάκ δήλωνε ότι στα έργα του χρησιμοποιούσε την ακρίβεια ζωολόγου επιστήμονα που παρατηρούσε τις διάφορες συμπεριφορές και τις αποτύπωνε στο χαρτί. Η ρεαλιστική γραφή του Ηλία Κουτσούκου έχει ψυχολογικές και κοινωνικές προεκτάσεις. Είναι αληθοφανής και πειστική. Κυρίως όμως είναι ζωντανή. Ναι μεν ο συγγραφέας αντλεί το λογοτεχνικό του υλικό από την πραγματικότητα, όμως το μεταπλάθει, παρατηρεί τον εσωτερικό και τον εξωτερικό ανθρώπινο κόσμο και τον απεικονίζει με φωτοσκιάσεις, μέσα στη λαχαναγορά ξαφνικά ακούγονται οι άριες μιας όπερας. Έτσι μετατρέπει το σκουριασμένο μέταλλο σε χρυσάφι μέσα από την αλχημεία της γραφής του.

Οι χαρακτήρες του Ηλία Κουτσούκου ξεκολλούν από τις σελίδες των βιβλίων του και ζωντανεύουν, κλαίμε και γελάμε μαζί τους γιατί είναι αληθινοί, έχουμε φάει και έχουμε πιει μαζί τους, ένα σκοτεινό βράδυ μάς έχουν εκμυστηρευτεί την ιστορία τους, τους έχουμε χτυπήσει απαλά στην πλάτη για να τους παρηγορήσουμε. Ο ψυχισμός, η εξωτερική τους εμφάνιση και η προσωπικότητά τους διαγράφονται μέσα σε λίγες μόνο γραμμές, με εξαιρετική οικονομία και λιτότητα λέξεων, με πληρότητα και συνέπεια.

Μέσα στο αμφιθέατρο αυτού του βιβλίου του λοιπόν, ο Ηλίας Κουτσούκος, περικυκλωμένος από τους αναγνώστες του, ανατέμνει το σώμα των διηγημάτων του, κρατάει πάλλουσα στα χέρια του την αιμάσσουσα καρδιά τους και εκφέρει τους δικούς του κανόνες σεβασμού και αξιοπρέπειας απέναντι στη ζωή και τη γραφή.

Η συγκεκριμένη συλλογή διηγημάτων περιέχει τριάντα διηγήματα. Στο εξώφυλλο απεικονίζεται ο διάσημος πίνακας του Ρέμπραντ «Μάθημα ανατομίας του δόκτορα Nikolaes Tulp». Εκείνη την εποχή, δηλαδή στις αρχές του δέκατου έβδομου αιώνα στην Ολλανδία, τα μαθήματα ανατομίας στο Άμστερνταμ γίνονταν σε δημόσια αμφιθέατρα με πολύ κόσμο ντυμένο επίσημα να τα παρακολουθεί, και θεωρούνταν ένα κοινωνικό και δημόσιο γεγονός. Ο Ρέμπραντ για πρώτη φορά εκθέτει ένα κορμί σε όλο του το μήκος και δημιουργεί μία ολόκληρη σκηνή, ένα μικρό εικαστικό διήγημα. Το πρόσωπο του νεκρού βρίσκεται στη σκιά που υπαινίσσεται τη σκιά του θανάτου, αφού το πτώμα ανήκει σε έναν κακοποιό που είχε καταδικαστεί και εκτελεστεί την ίδια εκείνη ημέρα. Μέσα στο αμφιθέατρο αυτού του βιβλίου του λοιπόν, ο Ηλίας Κουτσούκος, περικυκλωμένος από τους αναγνώστες του, ανατέμνει το σώμα των διηγημάτων του, κρατάει πάλλουσα στα χέρια του την αιμάσσουσα καρδιά τους και εκφέρει τους δικούς του κανόνες σεβασμού και αξιοπρέπειας απέναντι στη ζωή και τη γραφή.

«Δεν μπορείς να γράψεις πραγματικά αν δεν σε επισκεφτεί αυτός ο μαύρος φοβερός λύκος που μπαίνει απρόσκλητος στην αυλή του μυαλού σου, ουρλιάζει και μόλις ξεμυτίσεις για να τον διώξεις, σου ορμάει και σε ρίχνει κάτω κι αρχίζετε το πάλεμα κι εσύ νιώθεις πως θα σε νικήσει όσο κι αν προσπαθείς να αποφύγεις τα σαγόνια του, νιώθεις να σ’ εγκαταλείπουν οι δυνάμεις σου και αυτός με μία τελευταία δαγκωνιά στο πόδι σ’ αφήνει και εξαφανίζεται, μένεις εξουθενωμένος, διαλυμένος μέσα στα χώματα και τότε ξεπροβάλλει ένα απίθανο πλάσμα, μία γυναίκα όλα τα λεφτά, που σκύβει επάνω σου και σου μιλάει τρυφερά και σου δίνει τα χείλη της, που στάζουν κρύα νερά και συνέρχεσαι και γυρνάς στο δωμάτιό σου και αρχίζεις να γράφεις μανιασμένα και γίνεσαι μεθύστακας στις γωνιές του μυαλού σου, ψάχνεις την πόρτα του σπιτιού σου και όλα γυρίζουν γύρω σου και έτσι γράφεις, γράφεις, γράφεις».

koutsoukos ilias

Ο Ηλίας Κουτσούκος γεννήθηκε το 1950 στην Αθήνα. Από το 1967 ζει μόνιμα στη Θεσσαλονίκη. Από το 1977 έως το 1985 υπήρξε μόνιμος συνεργάτης της εφημερίδας "Θεσσαλονίκη" με βιβλιοκρισίες. Ιδρυτικό στέλεχος της ΕΡΤ3 και διευθυντής της καθώς και σύμβουλος διοίκησης μέχρι το 2011. Στα γράμματα εμφανίστηκε το 1978 με ποιήματα από το περιοδικό "Παραλλάξ". Έχει εκδώσει δώδεκα βιβλία με διηγήματα, παραμυθίες, νουβέλες και ποιήματα. Κείμενά του έχουν μεταφραστεί και ανθολογηθεί στα αγγλικά, γερμανικά, γαλλικά, σουηδικά, ουγγρικά, τούρκικα. Από το 2016 είναι πρόεδρος της Εταιρίας Λογοτεχνών Θεσσαλονίκης.

 

Μια μάχη, μια μονομαχία ανάμεσα στον αναγνώστη και στον συγγραφέα είναι λοιπόν η γραφή σύμφωνα με τον Κουτσούκο και κερδίζει αυτός που πετυχαίνει τον άλλον στην καρδιά.

«Τρώω ποιήματα» λέει ο ασθενής αρ. 23725 στην έκθεση πεπραγμένων.

«Όταν αλλάζεις παράγραφο» συνεχίζει «κρατάς αποστάσεις όπως στα χαρακώματα, ώστε να αντιμετωπίσεις την επίθεση του εχθρού, δηλαδή δίνεις με τον τρόπο σου την ευκαιρία να συγκροτηθείς εσύ που γράφεις κι αυτός που διαβάζει, ώστε να είστε και οι δύο έτοιμοι για μια ουσιώδη μάχη».

Δεινός μυθοπλάστης, ο Ηλίας Κουτσούκος προσθέτει στον καμβά του την κατάλληλη πινελιά χαράς, πικρίας, χιούμορ και σαρκασμού και ζωγραφίζει τον πίνακα που αναπαριστά τη ζωή μας. Δεν μετατρέπει την πραγματικότητα σε λογοτεχνία, αλλά κάνει λογοτεχνική την πραγματικότητα που ζούμε.

Να, είναι σαν να μας λέει, είμαστε όλοι χάρτινοι ήρωες σε μία συλλογή και πάντα απέχουμε λίγα εκατοστά μόνο από το να γίνουμε οι ήρωες της δικής μας πραγματικότητας.

* Η ΧΛΟΗ ΚΟΥΤΣΟΥΜΠΕΛΗ είναι πεζογράφος και ποιήτρια. Τελευταίο της βιβλίο, η ποιητική συλλογή «Το σημείωμα της οδού Ντεσπερέ» (εκδ. Πόλις).

Στην κεντρική εικόνα: Φωτογραφία του © Miguel Romero, εμπνευσμένη από τον πίνακα του Ρέμπραντ «Μάθημα Ανατομίας του δρος Νικολάες Τουλπ» (1632). 


koutsoukosΜάθημα ανατομίας
Ηλίας Κουτσούκος
Μελάνι 2020
Σελ. 108, τιμή εκδότη €11,00

 


ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ ΗΛΙΑ ΚΟΥΤΣΟΥΚΟΥ

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Επικράτειες» του Κωνσταντίνου Βλοχογιάννη (κριτική) - Oι ανεξερεύνητοι τόποι του μυαλού και του σώματος

«Επικράτειες» του Κωνσταντίνου Βλοχογιάννη (κριτική) - Oι ανεξερεύνητοι τόποι του μυαλού και του σώματος

Για το λογοτεχνικό έργο του Κωνσταντίνου Βλαχογιάννη «Επικράτειες» (εκδ. Περικείμενο).

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος

Υπάρχουν επικράτειες που εκτείνονται στα πέρα μέρη. Εκτάσεις που ούτε ο χάρτης μπορεί να αποτυπώσει τη μορφολο...

«Το κόμμα του καλού θεού» του Τάκη Καμπύλη (κριτική) – Όταν στο παιχνίδι μπαίνουν οι μεγάλες δυνάμεις

«Το κόμμα του καλού θεού» του Τάκη Καμπύλη (κριτική) – Όταν στο παιχνίδι μπαίνουν οι μεγάλες δυνάμεις

Για το μυθιστόρημα του Τάκη Καμπύλη «Το κόμμα του καλού θεού» (εκδ. Καστανιώτη). Κεντρική εικόνα: Φωτογραφία © Λουκάς Βασιλικός

Γράφει ο Γιώργος Ν. Περαντωνάκης

Τον Απρίλιο του 2023 ο Τάκης Καμπύλης τελειώνει το τρίτο του μυθιστόρημα, πο...

«Μερκάντο» της Μαρίας Μαμαλίγκα (κριτική) – Mια ζωή εξαγορασμένη από τον θάνατο

«Μερκάντο» της Μαρίας Μαμαλίγκα (κριτική) – Mια ζωή εξαγορασμένη από τον θάνατο

Για το βιβλίο της Μαρίας Μαμαλίγκας «Μερκάντο» (εκδ. Εστία). Kεντρική εικόνα: λεπτομέρεια από το εξώφυλλο του βιβλίου.

Γράφει ο Μάνος Κοντολέων

Τη δική της πορεία έχει διανύσει η Μαρία Μαμαλίγκα στο χώρο της λογοτεχνία...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Ετυμολογίες» του Ευθύμη Φιλίππου και της Αγγελικής Παπούλια στο Φεστιβάλ Αθηνών (κριτική)

«Ετυμολογίες» του Ευθύμη Φιλίππου και της Αγγελικής Παπούλια στο Φεστιβάλ Αθηνών (κριτική)

Για την παράσταση «Ετυμολογίες» σε κείμενο του Ευθύμη Φιλίππου και σκηνοθεσία του Ευθύμη Φιλίππου και της Αγγελικής Παπούλια, η οποία θα παρουσιαστεί στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Αθηνών & Επιδαύρου, στο κτήριο της Παλαιάς Βουλής για 4 ακόμη παραστάσεις (20, 21 –δύο παραστάσεις–, 22 Ιουλίου).

Γράφει ο ...

Τα 100 καλύτερα βιβλία του 21ου αιώνα σύμφωνα με τους Νιου Γιορκ Τάιμς – Μεθοδολογία, σχόλια, διακρίσεις, τα 20 πρώτα

Τα 100 καλύτερα βιβλία του 21ου αιώνα σύμφωνα με τους Νιου Γιορκ Τάιμς – Μεθοδολογία, σχόλια, διακρίσεις, τα 20 πρώτα

Τα 100 καλύτερα βιβλία του 21ου αιώνα, όπως ψηφίστηκαν από 503 μυθιστοριογράφους, συγγραφείς μη μυθοπλαστικών έργων, ποιητές, κριτικούς και άλλους βιβλιόφιλους – με την επιμέλεια των συντακτων του Book Review των Νew Υork Τimes. Έκπληξη; Οι γυναίκες συγγραφείς είναι, οριακά, περισσότερες από τους άντρες. 

...
«Θεόδωρος Τερζόπουλος: Ο σκηνοθέτης στο μεταίχμιο - Ανιχνεύοντας το υπερπολιτισμικό θέατρο» του Δημήτρη Τσατσούλη (κριτική)

«Θεόδωρος Τερζόπουλος: Ο σκηνοθέτης στο μεταίχμιο - Ανιχνεύοντας το υπερπολιτισμικό θέατρο» του Δημήτρη Τσατσούλη (κριτική)

Για το βιβλίο του Δημήτρη Τσατσούλη «Θεόδωρος Τερζόπουλος: ο σκηνοθέτης στο μεταίχμιο - Ανιχνεύοντας το υπερπολιτισμικό θέατρο» (εκδ. 24 Γράμματα). 

Γράφει ο Νίκος Ξένιος

Η πρόσφατη παράσταση της αισχύλειας τριλογίας «...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ο λαγός έχει λεφτά» του Τζον Απντάικ (προδημοσίευση)

«Ο λαγός έχει λεφτά» του Τζον Απντάικ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση του επίμετρου του Γιώργου-Ίκαρου Μπαμπασάκη, από το μυθιστόρημα του Τζον Απντάικ [John Updike] «Ο λαγός έχει λεφτά» (μτφρ. Πάνος Τομαράς), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 12 Ιουλίου από τις εκδόσεις Οξύ.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Η Μεγάλη Αμερικανική βόλτα τε...

«Σκάβοντας εντός» του Χρήστου Β. Μασσαλά (προδημοσίευση)

«Σκάβοντας εντός» του Χρήστου Β. Μασσαλά (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του ομότιμου καθηγητή πανεπιστημίου Ιωαννίνων, 
Χρήστου Β. Μασσαλά «Σκάβοντας εντός», το οποίο θα κυκλοφορήσει το επόμενο διάστημα από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ξύπνησε μέσα μου η επιθ...

«Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» του Αλέξις Ραβέλο (προδημοσίευση)

«Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» του Αλέξις Ραβέλο (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αστυνομικό μυθιστόρημα του Αλέξις Ραβέλο [Alexis Ravelo] «Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» (μτφρ. Κρίτων Ηλιόπουλος), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 25 Ιουνίου από τις εκδόσεις Τόπος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

2ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα βιβλία του 21ου αιώνα σύμφωνα με τους Νιου Γιορκ Τάιμς – Μεθοδολογία, σχόλια, διακρίσεις, τα 20 πρώτα

Τα 100 καλύτερα βιβλία του 21ου αιώνα σύμφωνα με τους Νιου Γιορκ Τάιμς – Μεθοδολογία, σχόλια, διακρίσεις, τα 20 πρώτα

Τα 100 καλύτερα βιβλία του 21ου αιώνα, όπως ψηφίστηκαν από 503 μυθιστοριογράφους, συγγραφείς μη μυθοπλαστικών έργων, ποιητές, κριτικούς και άλλους βιβλιόφιλους – με την επιμέλεια των συντακτων του Book Review των Νew Υork Τimes. Έκπληξη; Οι γυναίκες συγγραφείς είναι, οριακά, περισσότερες από τους άντρες. 

...
50 χρόνια από την εισβολή στην Κύπρο: 5 μυθιστορήματα που μιλούν για το ανεπούλωτο τραύμα

50 χρόνια από την εισβολή στην Κύπρο: 5 μυθιστορήματα που μιλούν για το ανεπούλωτο τραύμα

Στις 20 Ιουλίου συμπληρώνονται 50 χρόνια από τον Αττίλα Ι που αποτέλεσε την πρώτη πράξη της κυπριακής τραγωδίας. Επιλέγουμε πέντε μυθιστορήματα που εξετάζουν τα επίχειρα της Ιστορίας μέσα από το πρίσμα προσωπικών καταστροφών. Εικόνα στο κέντρο του άρθρου: © Doros Partasides. 

...
Πώς να περάσεις «απέναντι»: 10 βιβλία που βοηθούν να αλλάξεις νοοτροπία και στόχους

Πώς να περάσεις «απέναντι»: 10 βιβλία που βοηθούν να αλλάξεις νοοτροπία και στόχους

Γίνεται να αλλάξουμε τη ζωή μας αντιμετωπίζοντας τους φόβους, τα τραύματα του παρελθόντος και να αγαπήσουμε πραγματικά; Επιλέγουμε δέκα βιβλία που μας παρέχουν πρακτικές συμβουλές για να δούμε τον εαυτό μας κάτω από ένα νέο φως. 

Γράφει ο Λεωνίδας Καλούσης 

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ