alt

Για τη νουβέλα της Χριστίνας Φραγκεσκάκη «Σύνταγμα – ΚΑΤ» (εκδ. Κέδρος).

Του Γιώργου Βέη

Ενεργό μέλος της κοινωνίας. Ως επαγγελματίας οδηγός και μάλιστα αστικού λεωφορείου εκπροσωπεί τον σκληρά εργαζόμενο των ημερών μας, ο οποίος, όντας αγκυλωμένος πολλαπλώς ψυχικά, προσπαθεί να συντηρήσει την οικογένειά του.

Υποταγμένος στις συνθήκες του απαιτητικού, καταναλωτικού νεοφιλελευθερισμού, συνεπής όσον αφορά την ανταπόκρισή του στις φορολογικές του υποχρεώσεις, αφοσιωμένος στην καλά συντονισμένη εξυπηρέτηση των επιβατών, ο οδηγός της νουβέλας της έμπειρης και κειμενικά επαρκούς Χριστίνας Φραγκεσκάκη αποτελεί χαρακτηριστική περίπτωση νομοταγούς πολίτη.

Ο γιος του και η κόρη του βιώνουν στο μεταξύ τις χαρές, τις απογοητεύσεις και το άγχος της τυπικής εφηβείας. Υποταγμένος στις συνθήκες του απαιτητικού, καταναλωτικού νεοφιλελευθερισμού, συνεπής όσον αφορά την ανταπόκρισή του στις φορολογικές του υποχρεώσεις, αφοσιωμένος στην καλά συντονισμένη εξυπηρέτηση των επιβατών, ο οδηγός της νουβέλας της έμπειρης και κειμενικά επαρκούς Χριστίνας Φραγκεσκάκη αποτελεί χαρακτηριστική περίπτωση νομοταγούς πολίτη. Δεν κρύβει συναισθήματα, κρίσεις, αποτιμήσεις: πιστεύει ότι είναι, ως εκ των πραγμάτων, η ενσάρκωση της αντικειμενικής θεώρησης των πάντων. Η σώρευση του άγους, το οποίο αφειδώς του δωρίζει η επιθετική εντέλει καθημερινότητα, θα τον οδηγήσει μαθηματικά κάποια στιγμή στα άκρα. Και ξεσπάει.

Οι εκόντες άκοντες ακροατές-επιβάτες θα παραμείνουν άφωνοι: το παραλήρημα του ξέφρενου πλέον οδηγού συνιστά ασφαλώς τον δείκτη μιας ακραίας πάθησης. Πικρίες, μνησικακίες, άφρονες διεκδικήσεις, επιδείξεις ψευδο-ηρωισμού, στερήσεις, μάταιες προσδοκίες, σωρείες διαψεύσεων και φυσικά μια άκρατη ρητορεία περί παντοειδών συνωμοσιών. Παραθέτω το πρώτο ενδεικτικό απόσπασμα, όπου ο ελεύθερος συνειρμός πιστοποιεί ευθέως μερική ή ολική αντίφαση λόγου. Κοντολογίς, δεν πρόκειται για μυστικιστικές λαλέουσες, αλλά για ρεαλιστικές αποτυπώσεις της μείζονος διαταραχής ή άλλως μετάβασης έξω:

«Μέγαρο και κολοκύθια τούμπανα. Δεν το θέλω. Τι να κάνω; Δεν το θέλω. Άσε που όλα αυτά τα ελέγχουνε Εβραίοι –μέγαρα, τράπεζες, επιχειρήσεις–, από πίσω είναι Εβραίοι κι από κάτω Εβραίοι, και δίπλα η Αμερικάνικη Πρεσβεία, τίποτα δεν είναι τυχαίο! Εβραίοι – Αμερικανοί, ένα κι ένα κάνουν δύο. Παντού Εβραίοι, οι Εβραίοι διοικούν τον κόσμο, Αμερική, Γαλλία, Γερμανία, τα μεγάλα ξενοδοχεία, τα μαγαζιά, πίσω από όλες τις τράπεζες του κόσμου βρίσκονται Εβραίοι. Κι από κάτω, σου λέει, έχουνε τις στοές τους, τούνελ, πολιτείες ολόκληρες, έχουν εξασφαλίσει αυτοί τη ζωούλα τους και τα λεφτά τους. Εγώ Χρυσή Αυγή δεν είμαι, ποτέ μου δεν τους ψήφισα, αλλά όταν είπανε για τους Εβραίους, να ’γιάσει στο στόμα σας, είπα κι εγώ από μέσα μου. Βλέπεις κανέναν άλλο να μιλά για τους Εβραίους, μόνο αυτοί, ποιος τολμά να τα βάλει μαζί τους; Εγώ τα λέω, δεν φοβάμαι τίποτα εγώ, ας έρθει όποιος θέλει να του τα πω κι από κοντά. Ξέρεις ότι οι Εβραίοι μισούν τους Έλληνες; Αχάριστος λαός. Ξέρεις ότι μέσα στα θρησκευτικά τους λένε ότι οι Έλληνες δεν είναι άνθρωποι; Ότι αν ένας Εβραίος σκοτώσει Έλληνα δεν είναι έγκλημα; Ότι οι Έλληνες είναι σαν τα ζώα; Γιατί να τους θέλω; Αν τα ’λεγε κανένας άλλος, θα πέφτανε πάνω του να τον πλακώσουνε, αυτούς κανένας δεν τους πειράζει. Και ποιοι πάνε στο Μέγαρο; Οι φλούφληδες πάνε κι οι υποκριτές. Απέξω κούκλα κι από μέσα πανούκλα. Δεν το θέλω. Εγώ είμαι απλός άνθρωπος».

alt
Η Χριστίνα Φραγκεσκάκη γεννήθηκε στη Ρόδο και
πέρασε τα παιδικά της χρόνια στη Νίσυρο. Σπούδασε
στη Νομική Σχολή της Αθήνας και εργάστηκε ως
εκπαιδευτικός στη Δημόσια Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση.
Γράφει βιβλία για παιδιά και για ενήλικες. Στην Αθήνα
zει και εργάζεται.
Έχει τιμηθεί με το Κρατικό Βραβείο Παιδικού
Λογοτεχνικού Βιβλίου και με το βραβείο του Κύκλου
Ελληνικού Παιδικού Βιβλίου.




Η θεσμικά κατοχυρωμένη εντολή προς τους χρήστες της αυτοκίνησης «Μην ομιλείτε εις τον οδηγόν» υποστηρίζει την ασφαλή διεκπεραίωση της σύμβασης επιβατών-ΚΤΕΛ. Μάλιστα ο Νίκος Εγγονόπουλος δανείστηκε, ως γνωστόν, την εν λόγω προστακτική έκφανση και τιτλοφόρησε έτσι την ποιητική συλλογή του, η οποία κυκλοφορήθηκε το 1938. Στην προκειμένη περίπτωση αυτός που ομιλεί είναι ο οδηγός. Η αντιστροφή αυτή αποτελεί συμβολικά την οριακή αταξία που προκαλείται στη σκηνή του βίου. Το άγονο παράπονο προβάλλει εντέλει έναν ασθενή. Η σχέση του Εγώ με τον εαυτό του είναι εμφανώς καθηλωτική. Το παρα-ομιλούν ον αρνείται απλώς τον Άλλον. Τον ακυρώνει χωρίς καν να τον αποδομήσει. Ένας ασίγαστος έρως εμαυτού αναποδογυρίζει τον κόσμο των αισθητών. Η πρώτη λέξη του λεκτικού χείμαρρου είναι «Εσείς». Αλλά είναι παραπειστική: χρησιμεύει ως παραπέτασμα για να κρύψει ο οδηγός την πάγια άγνοιά του για τους εξ αντικειμένου – όποιους-«Εσείς». Η πηγή αυτής της άρνησης, η οποία εκφυλίζεται σε ακίνδυνη προς το παρόν επιθετικότητα, δεν είναι αφανής. Η συνειδητή αιτία της εντοπίζεται σε ένα υπερενισχυμένο «είμαι». Η ηδονική του εστία εντοπίζεται στο κέντρο ακριβώς της λατρείας του «είμαι». Ο επικοινωνιακός χαοτικός περίγυρος επιτείνει μάλιστα, όπως θα περίμενε κανείς, την άμεση συστολή του σχεδόν παράφρονος πλέον οδηγού στην αυτο-ανακήρυξή του σε εντελή παντογνώστη. Είναι ήδη ο χαριτωμένος Νάρκισσος του αστικού κλαυσίγελου.

Η εκστόμιση, το κελάρυσμα των φράσεων, συνιστά απόλαυση. Κατ’ ουσίαν πρόκειται για μείζονα υπονόμευση του αγαθού που υποστηρίζει ο έντιμος διάλογος. Άλλωστε: «Εκεί που αυτό μιλάει, αυτό απολαμβάνει», ήτοι «Là où ça parle, ça jouit», το οποίο σημαίνει, εντός των συμφραζομένων, «αυτό απολαμβάνει να μιλάει». Για να θυμηθούμε τη διατύπωση του Λακάν στο εμβληματικό του Σεμινάριο Encore, όπου και ο αναμενόμενος επαγωγικός ορισμός: «Το να λες ό,τι να ’ναι οδηγεί πάντα στην αρχή της ηδονής, στο Lustprinzip». Η οριακή λοιπόν ικανοποίηση της ομιλίας θα φέρει τον οδηγό στην άκρη της σχεδόν οργασμικής εκτόνωσης.

Το δεύτερο παράθεμα συνοψίζει σε έναν βαθμό τα ανωτέρω:

«Εγώ δεν έχω ευαισθησίες νομίζετε; Προχτές παραλίγο να καθυστερήσω στη δουλειά μου για να περάσω απέναντι τον τυφλό, αλλά ο τυφλός ήταν κύριος, πεντακάθαρος, εδώ αυτός είναι βρόμικος, βρόμικος, βρομάει, δεν έχει ποτέ του πλυθεί, στραβοί είστε; Και τι με νοιάζει εμένα τι είναι, αν τον πιστέψουμε, μόνος του τα ’βγαλε τα μάτια του, οι πιο πολλοί είναι ναρκομανείς και κουβαλούν αρρώστιες, παντού κουνούπια, βγαίνουν από κουρτίνες, σεντόνια, ντουλάπες, ντουλάπια, ντουλαπάκια και σου ρίχνονται, ποιος ξέρει τι κουβαλά, ας κουβαλά ό,τι θέλει, δεν πάει να πνιγεί, εμένα να μην ενοχλεί, το λεωφορείο ποιος θα το ξεβρομίσει μετά, εσάς θα βάλω να το ξεβρομίσετε, που τίποτα δεν κάνατε ποτέ, όλα η Φιλιππινέζα, Κολωνακίου, σας βλέπω, από μακριά κάνετε μπαμ, με ποιο δικαίωμα, ρε, κρατούσατε την πόρτα, αλλά εγώ φταίω, με το που τον είδα, δεν έπρεπε να σταματήσω, για σας σταμάτησα και μου τη φέρατε. Να! Αυτό μου αξίζει. Αφού είστε τόσο ευαίσθητοι, να τον πάρετε με ταξί. Αν βρείτε ταξιτζή, να μου τρυπήσετε τη μύτη. Να τον βάλετε στα δικά σας αυτοκίνητα, εκεί μάλιστα, να σας παραδεχτώ, εδώ τι να παραδεχτώ, κακομαθημένα, εσείς θα κατεβείτε, σ’ εμένα θα μείνει. Δεν έπρεπε να σας αφήσω, ο νόμος με καλύπτει, εισιτήριο δεν χτύπησε, βρόμικος, γάζες μες στα αίματα, πού ξέρω εγώ τι κρύβει μες στις γάζες, ο νόμος καλύπτει τον οδηγό. Είμαι υπεύθυνος για την καθαριότητα του λεωφορείου, για τη δημόσια υγεία. Και καλά τα παιδαρέλια, εσείς μεγάλοι άνθρωποι, τον πιστέψατε; Λέει διαβητικός, ναρκωτικά, βρε, ναρκωτικά, λέει ΚΑΤ, να ζητιανέψει, ρε, τη δόση του ψάχνει, αν επιβάτης καταγγείλει τον οδηγό, ο οδηγός μπαίνει δεκαπέντε μέρες σε διαθεσιμότητα. Και ποιος θα μου πληρώσει το δάνειο εμένα, ΔΕΗ, χαράτσι, ποιος, εσύ; Ξέρεις τι είναι δεκαπέντε μέρες; Δεκαπέντε μέρες είναι όλα πίσω, καταστροφή, ποιος θα μου καλύψει εμένα τις δεκαπέντε μέρες;»

Η νουβέλα Σύνταγμα-ΚΑΤ, η οποία κλείνει με τη δανεική τελετουργική λέξη των Ιουδαίων, δηλαδή «αμήν», επιβεβαιώνει την ικανότητα της προαναφερομένης δημιουργού λόγου να οργανώνει επιμελώς τον αντικατοπτρισμό μας στη λίμνη των παθών μας. Κι αυτό ακριβώς το ομοιοπαθητικό κοίταγμα δικαιώνει από την πλευρά του την επιτέλεση του ρηματικού καθήκοντος της Χριστίνας Φραγκεσκάκη.

* Ο ΓΙΩΡΓΟΣ ΒΕΗΣ είναι πρέσβης επί τιμή και ποιητής.
Τελευταίο του βιβλίο, η συλλογή ταξιδιωτικών κειμένων «Εκεί» (εκδ. Κέδρος).


Απόσπασμα από το βιβλίο

«Ένας σας να με καταγγείλει, ποιος θα πληρώσει τους διακανονισμούς; Τι θα φάμε μετά; Τα παιδιά είναι πάνω στην ανάπτυξη, εφηβεία, κάθε μέρα ψηλώνουνε, τα πήξαμε στα ρύζια και στα μακαρόνια, αν δεν φάνε το κρέας τους, την μπριζόλα τους, θα πέσει ο αιματοκρίτης, μου το ’πε ο παιδίατρος, μην ακούς τους χορτοφάγους, ψώνια είναι, μου είπε. Χωρίς κρέας πεθαίνει ο άνθρωπος. Ο άνθρωπος είναι φτιαγμένος να τρώει κρέας. Δεν το λέω εγώ, ο παιδίατρος το λέει. Αυτά είναι φαγητά, να φας παϊδάκια, μάλιστα. Τα άλλα είναι για τους κουνιστούς. Δεν έχω τίποτα με τους ανθρώπους, έτσι γεννηθήκανε, του Θεού είναι αυτό. Ποια ψυχολογικά, δεν υπάρχουν ψυχολογικά, είναι στο DNΑ τους, στο κύτταρό τους το ’χουν».


altΣύνταγμα – ΚΑΤ
Χριστίνα Φραγκεσκάκη
Κέδρος 2019
Σελ. 96, τιμή εκδότη €9,90

alt

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΗΣ ΧΡΙΣΤΙΝΑΣ ΦΡΑΓΚΕΣΚΑΚΗ

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Βαθύ το σκοτάδι πριν την αυγή» της Ελένης Πριοβόλου (κριτική) – Χριστόδουλος Παμπλέκης, ένας γνήσιος εκπρόσωπος του Διαφωτισμού

«Βαθύ το σκοτάδι πριν την αυγή» της Ελένης Πριοβόλου (κριτική) – Χριστόδουλος Παμπλέκης, ένας γνήσιος εκπρόσωπος του Διαφωτισμού

Για το μυθιστόρημα της Ελένης Πριοβόλου «Βαθύ σκοτάδι πριν την αυγή» (εκδ. Καστανιώτη). Kεντρική εικόνα: Ο Γάλλος περιηγητής Σουαζέλ-Γκουφιέ συναντά στην Πάτμο ένα μοναχό που τον ρωτά αν ζουν ακόμα ο Βολταίρος και ο Ρουσσώ © Wikipedia. 

Γράφει η Διώνη Δημητ...

«Απολαύσεις της Καπούης» του Σπύρου Κακατσάκη (κριτική) – Δυνατό μυθιστόρημα ή καλογραμμένο ευπώλητο;

«Απολαύσεις της Καπούης» του Σπύρου Κακατσάκη (κριτική) – Δυνατό μυθιστόρημα ή καλογραμμένο ευπώλητο;

Για το μυθιστόρημα του Σπύρου Κακατσάκη «Απολαύσεις της Καπούης» (εκδ. Καλειδοσκόπιο).

Γράφει ο Γιώργος Ν. Περαντωνάκης

Αν η πλοκή του μυθιστορήματος χαρακτηρίζεται από στιβαρότητα και λελογισμένη πολυπλοκότητα, αν η γλώσσα του ρέει ομαλά και συστήνει ...

«Κλουαζονέ» της Λίνας Βαλετοπούλου (κριτική) – Επιστροφή στα χρόνια της αθωότητας και γυναικεία χειραφέτηση

«Κλουαζονέ» της Λίνας Βαλετοπούλου (κριτική) – Επιστροφή στα χρόνια της αθωότητας και γυναικεία χειραφέτηση

Για το βιβλίο της Λίνα Βαλετοπούλου «Κλουαζονέ» (εκδ.Βακχικόν). Κεντρική εικόνα: από την ταινία του Παντελή Βούλγαρη «Το τελευταίο σημείωμα». 

Γράφει η Κατερίνα Ι. Παπαδημητρίου

Η Λίνα Βαλετοπούλου, μετά την τελευ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

3ο Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων: Το φετινό πρόγραμμα, οι προοπτικές και τα σχέδια για το μέλλον

3ο Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων: Το φετινό πρόγραμμα, οι προοπτικές και τα σχέδια για το μέλλον

Δόθηκε σήμερα (28/5) η Συνέντευξη Τύπου για το 3ο Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων (26-30 Ιουνίου 2024). Σπουδαίοι Έλληνες και ξένοι συγγραφείς αναμένονται στην Κρήτη, ενώ το πρόγραμμα των εκδηλώσεων είναι πιο φιλόδοξο σε σχέση με τα προηγούμενα δύο χρόνια. Στην κεντρική εικόνα, εκδήλωση από το περσινό φεστιβάλ στα σκαλιά πί...

Έρχεται η 36η έκθεση βιβλίου Πειραιά

Έρχεται η 36η έκθεση βιβλίου Πειραιά

Η 36η έκθεση βιβλίου Πειραιά θα πραγματοποιηθεί από τις 14 μέχρι και τις 30 Ιουνίου στο Πασαλιμάνι.

Επιμέλεια: Book Press

Ακόμη μια χρονιά η έκθεση βιβλίου Πειραιά θα πραγματοποιηθεί σε ένα αγαπημένο σημείο συνάντησης των πειραιωτών, στο Πασαλιμάν...

 «Σ’ εσάς που με ακούτε» της Λούλας Αναγνωστάκη (κριτική) – Το πανηγύρι της εξέγερσης των καταφρονεμένων

«Σ’ εσάς που με ακούτε» της Λούλας Αναγνωστάκη (κριτική) – Το πανηγύρι της εξέγερσης των καταφρονεμένων

Για την παράσταση «Σ' εσάς που με ακούτε» της Λούλας Αναγνωστάκη που ανεβαίνει στο Αμφιθέατρο Σπύρου Ευαγγελάτου σε σκηνοθεσία Χρήστου Θεοδωρίδη. Κεντρική εικόνα: © Mike Rafail.

Γράφει ο Νίκος Ξένιος

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Γραφή κοφτερή σαν μαχαίρι» της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

«Γραφή κοφτερή σαν μαχαίρι» της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο της βραβευμένης με Νόμπελ λογοτεχνίας Ανί Ερνό [Annie Ernaux] «Γραφή κοφτερή σαν μαχαίρι (μτφρ. Ρίτα Κολαΐτη), μια συνομιλία, μέσω μέιλ, της Ερνό με τον Φρεντερίκ Ιβ Ζανέ [Frederic-Yves Jeannet]. Το βιβλίο θα κυκλοφορήσει στις 28 Μαΐου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμ...

«Μελέτη περίπτωσης» του Γκρέαμ Μακρέι Μπερνέτ (προδημοσίευση)

«Μελέτη περίπτωσης» του Γκρέαμ Μακρέι Μπερνέτ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Γκρέαμ Μακρέι Μπερνέτ [Graeme Macrae Burnet] «Μελέτη περίπτωσης» (μτφρ. Χίλντα Παπαδημητρίου), το οποίο κυκλοφορεί στις 28 Μαΐου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Στην αρχή, καθώς ...

«Ο ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος 1946-1949 μέσα από τον τουρκικό Τύπο της εποχής» του Μουράτ Εσέρ (προδημοσίευση)

«Ο ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος 1946-1949 μέσα από τον τουρκικό Τύπο της εποχής» του Μουράτ Εσέρ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη μελέτη του Μουράτ Εσέρ [Murat Eser] «Ο ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος 1946-1949 μέσα από τον τουρκικό Τύπο της εποχής», η οποία κυκλοφορεί αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Εφημερίδα...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Πέντε ελληνικά μυθιστορήματα, πέντε εντυπωσιακές ηρωίδες

Πέντε ελληνικά μυθιστορήματα, πέντε εντυπωσιακές ηρωίδες

Γυναίκες άλλων εποχών, αλλά και σύγχρονες. Βασίλισσες, αλλά και γυναίκες της διπλανής πόρτας. Επιλέγουμε πέντε πρόσφατα βιβλία Ελλήνων συγγραφέων που μας προσφέρουν, αντίστοιχα, πέντε εντυπωτικές και καλοσχηματισμένες ηρωίδες. 

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος  ...

Γκόγκολ, Γκόρκι, Τολστόι, Χάμσουν: Τέσσερα κλασικά λογοτεχνικά έργα από τις εκδόσεις Νίκας

Γκόγκολ, Γκόρκι, Τολστόι, Χάμσουν: Τέσσερα κλασικά λογοτεχνικά έργα από τις εκδόσεις Νίκας

Για τα βιβλία των Κνουτ Χάμσουν [Knout Hamsun] «Η πείνα» (μτφρ. Βασίλη Δασκαλάκη), Νικολάι Γκόγκολ [Νikolai Gogol] «Το παλτό» (μτφρ. Κώστας Μιλτιάδης), Μαξίμ Γκόρκι [Maxim Gorky] «Τα ρημάδια της ζωής» (μτφρ. Κοραλία Μακρή) και Λέον Τολστόι [Leon Tolstoy] «Η σονάτα του Κρόιτσερ» (μτφρ. Κοραλία Μακρή). 

...
Τι διαβάζουμε τώρα; 12 βιβλία λογοτεχνίας που βγήκαν πρόσφατα και ξεχωρίζουν

Τι διαβάζουμε τώρα; 12 βιβλία λογοτεχνίας που βγήκαν πρόσφατα και ξεχωρίζουν

Εαρινά αναγνώσματα από όλο τον κόσμο. Νομπελίστες, αναγνωρισμένοι συγγραφείς, αλλά και νέα ταλέντα ξεχωρίζουν και τραβούν την προσοχή. Στην κεντρική εικόνα, οι Αμπντουλραζάκ Γκούρνα, Κάρα Χόφμαν, Ντέιβιντ Μίτσελ.

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος 

Από την...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ