alt

Για το μυθιστόρημα της Τέσυς Μπάιλα «Τις νύχτες έπαιζε με τις σκιές» (εκδ. Ψυχογιός).

Του Κώστα Δρουγαλά

Το έκτο βιβλίο της Τέσυς Μπάιλα είναι ένα μυθιστόρημα ιστορικού περιβάλλοντος που διαδραματίζεται στην Κρήτη, στον Πειραιά και στα χαρακώματα της Μακεδονίας κατά τη διάρκεια του Πρώτου Παγκόσμιου Πολέμου, εκτεινόμενο χρονικά, μέσα από διαφορετικά επίπεδα αφήγησης, από το 1898 έως το 1970. Στο βιβλίο παρακολουθούμε το πανόραμα σχεδόν μισού αιώνα ελληνικής ιστορίας: από την ύψωση της ελληνικής σημαίας στο φρούριο Φιρκά κατά την ένωση της Κρήτης με την Ελλάδα, κι από εκεί στους Βαλκανικούς Πολέμους και τον Εθνικό Διχασμό, μέχρι τον Πρώτο και (πολύ συνοπτικά) τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο.

Στο πλάι των λογοτεχνικών ηρώων, παρεισφρέουν δύο ιστορικές φυσιογνωμίες της χώρας που πλαισιώνουν πειστικά τη μυθιστορηματική διήγηση: ο Ελευθέριος Βενιζέλος και ο μεγάλος ζωγράφος Γεώργιος Ιακωβίδης.

Οι διάλογοι είναι εμπλουτισμένοι από την κρητική ντοπιολαλιά· η αφήγηση είναι καλοδουλεμένη και κινηματογραφική, ενώ οι περιγραφές πιο λυρικές. Στις σελίδες του βιβλίου, στο πλάι των λογοτεχνικών ηρώων, παρεισφρέουν δύο ιστορικές φυσιογνωμίες της χώρας που πλαισιώνουν πειστικά τη μυθιστορηματική διήγηση: ο Ελευθέριος Βενιζέλος, στα χρόνια πριν ταράξει τα λιμνάζοντα ύδατα της πολιτικής σκηνής, και ο μεγάλος ζωγράφος Γεώργιος Ιακωβίδης, εκπρόσωπος της Σχολής του Μονάχου.

Η αφήγηση αρχίζει με τη Δανάη να πεθαίνει στη βάρκα του Λεωνίδα, του πεθερού της, προλαβαίνοντας όμως να φέρει στη ζωή τον Ανέστη, καρπό του γάμου της με τον Γιώργη. Ο τελευταίος, εκείνες τις ώρες της ζωής και του θανάτου, βρίσκεται στο Μεγάλο Κάστρο και στην αγκαλιά μιας Αρμένισσας, λίγο πριν ξεκινήσει η σφαγή των Χριστιανών από τους Τουρκοκρητικούς τον Αύγουστο του 1898· ο Γιώργης θα γλιτώσει κι όταν επιστρέψει σπίτι του, εκτός από τον νεογέννητο Ανέστη, θα έχει μαζί του και την παντέρημη Μυρσίνη, που θα κουβαλάει από το Ηράκλειο ως επιζήσασα της σφαγής.

Ο Γιώργης όμως είναι ένας φλεγματικός γονιός: κακότροπος, εριστικός και βίαιος· ο πρωταγωνιστής Ανέστης κι η Μυρσίνη θα στραφούν στον παππού τους Λεωνίδα και στη θεία τους, τη Λουλουδιά. Ο Ανέστης σιγά σιγά αρχίσει να παίζει και στη συνέχεια ανακατεύει με μαεστρία τα χρώματα, δείχνοντας μια έμφυτη κλίση στη ζωγραφική. Στο Μεγάλο Κάστρο, στην ένωση της Κρήτης με την Ελλάδα, θα γνωρίσει τον Μικέλε, τον πιστό φίλο του που θα τον συντροφεύσει στο μυθιστορηματικό του ταξίδι. Μαζί θα φύγουν για τον Πειραιά, για να σπουδάσει ο Ανέστης στη Σχολή Καλών Τεχνών. Στην πορεία θα γνωρίσουμε και τους υπόλοιπους κομβικούς χαρακτήρες του βιβλίου, την κυρα-Ευτέρπη, τη Χριστίνα και την Ισιδώρα.

Λόγια ανείπωτα, έρωτες ατελέσφοροι, φόβοι που κρύβονται στις σκιές, ο λυτρωμός της τέχνης κι η ψευδαίσθηση των ονείρων.

Οι εικόνες όμως της ελπίδας και των ονείρων σύντομα μαυρίζουν όταν οι δύο φίλοι –συμπολεμιστές πλέον– βρεθούν στα χαρακώματα του Μεγάλου Πολέμου. Εκεί, ανάμεσα στις κακουχίες και στα πυροβόλα, οι ζωές τους θα επανανοηματοδοτηθούν, μετατρέποντας την προηγούμενη αθωότητα σε δυσβάσταχτη ενηλικίωση.

Ίσως οι επαρκείς αναγνώστες, μοιραία, κάνουν κάποιες αναλογίες: το πορτρέτο του καλλιτέχνη Ανέστη, όπως φιλοτεχνείται από τη συγγραφέα, παραπέμπει –αναλογικά πάντα– στον βίο και στην πολιτεία του σπουδαίου Αμερικανού πεζογράφου Τζερόμ Ντέιβιντ Σάλιντζερ, όπου το ταλέντο οδηγεί στη δυσεξήγητη καλλιτεχνική ιδιοφυία και στην εκούσια απομόνωση, ενώ ο πιστός φίλος του Μικέλε φέρνει στον νου τον Πέρση φιλόσοφο Ομάρ Καγιάμ, καθώς κυριαρχεί η μελαγχολική πεποίθηση ότι οι γήινες απολαύσεις πρέπει να βιωθούν πριν τερματιστεί η ζωή.

Συμπερασματικά θα λέγαμε πως το μυθιστόρημα Τις νύχτες έπαιζε με τις σκιές είναι ένας ύμνος στη φιλία, την αγάπη και την ενηλικίωση, αλλά όχι μόνο: λόγια ανείπωτα, έρωτες ατελέσφοροι, φόβοι που κρύβονται στις σκιές, ο λυτρωμός της τέχνης κι η ψευδαίσθηση των ονείρων, όλα βρίσκουν χώρο στο –μέχρι στιγμής– πιο ώριμο μυθιστορηματικό έργο της Μπάιλα.

* Ο ΚΩΣΤΑΣ ΔΡΟΥΓΑΛΑΣ είναι συγγραφέας. 
Τελευταίο του βιβλίο, το μυθιστόρημα «Το τελευταίο τραγούδι του Ντύλαν» (εκδ. Πικραμένος).

 Στην κεντρική εικόνα, πίνακας του © Γεώργιου Ιακωβίδη.


altΤις νύχτες έπαιζε με τις σκιές
Τέσυ Μπάιλα
Ψυχογιός 2019
Σελ. 392, τιμή εκδότη €15,50

alt

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΗΣ ΤΕΣΥΣ ΜΠΑΪΛΑ

 


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Στη σκοτεινή πλευρά του φεγγαριού, της Έλενας Χουζούρη (κριτική)

Στη σκοτεινή πλευρά του φεγγαριού, της Έλενας Χουζούρη (κριτική)

Για το μυθιστόρημα της Έλενας Χουζούρη «Στη σκοτεινή πλευρά του φεγγαριού – Μια παλιά ιστορία» (εκδ. Πατάκη). Στην κεντρική εικόνα, αστυνομικοί μεταφέρουν νεκρό τον Μιχάλη Πρέκα, στην Καλογρέζα, την 1η Οκτωβρίου του 1987. 

Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη

...
Οδοντόκρεμα με χλωροφύλλη, του Η.Χ. Παπαδημητρακόπουλου: Η λεπτουργία της αφήγησης

Οδοντόκρεμα με χλωροφύλλη, του Η.Χ. Παπαδημητρακόπουλου: Η λεπτουργία της αφήγησης

Για την επανέκδοση της πρώτης συλλογής διηγημάτων του Η.Χ. Παπαδημητρακόπουλου «Οδοντόκρεμα με χλωροφύλλη» (εκδ. Κίχλη).

Της Διώνης Δημητριάδου

Έχουν περάσει πολλά χρόνια από τότε που πρωτοεμφανίστηκαν (Τραμ, 1973) τα έντεκα μικρά διηγήματα (γραμμ...

Σασμός, του Σπύρου Πετρουλάκη - Το βιβλίο πίσω από την σειρά

Σασμός, του Σπύρου Πετρουλάκη - Το βιβλίο πίσω από την σειρά

Για το μυθιστόρημα του Σπύρου Πετρουλάκη «Σασμός», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μίνωας.

Του Κυριάκου Αθανασιάδη

Εξαιρετικά παραγωγικός, ο Σπύρος Πετρουλάκης είναι συγγραφέας πολλών μπεστ-σέλερ μυθιστορημάτων, αλλά ο «Σασμός» (Μίνωας 2019), χάρη πλέο...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Η τελευταία μονομαχία, του Ρίντλεϊ Σκοτ (κριτική)

Η τελευταία μονομαχία, του Ρίντλεϊ Σκοτ (κριτική)

Για την ταινία «Η τελευταία μονομαχία» σε σκηνοθεσία του Ridley Scott, η οποία προβάλλεται στις κινηματογραφικές αίθουσες.

Του Θόδωρου Σούμα

«Η τελευταία μονομαχία» του Ρίντλεϊ Σκοτ είναι μια θεαματική, δραματική και περιπετειώδης...

Πέθανε ο ποιητής και ζωγράφος Γιώργος Κακουλίδης

Πέθανε ο ποιητής και ζωγράφος Γιώργος Κακουλίδης

Ανακοίνωση της Εταιρείας Συγγραφέων για τον θάνατο του Γιώργου Κακουλίδη.

Η Εταιρεία Συγγραφέων εκφράζει τη λύπη της για τον θάνατο του καταξιωμένου ποιητή Γιώργου Κακουλίδη. Συγγραφέας αλλά και ζωγράφος, ο Γιώργος Κακουλίδης υιοθέτησε από νέος, έναν τρόπο ζωή...

Ιστορίες από τη ζωή

Ιστορίες από τη ζωή

Ιστορίες από τη ζωή των αρχαίων ημών – και όχι μόνο.

Του Κώστα Κουτσουρέλη

Συγγενής και σύντροφος του Αλκιβιάδη, ο Αξίοχος (γράφει ο Λυσίας) τον ακολούθησε στην Άβυδο. Εκεί και οι δυο τους νυμφεύθηκαν τη Μεδοντιάδα. Όταν από τον γάμο των τριών γεννήθηκ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες, του Δημήτρη Ινδαρέ (προδημοσίευση)

Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες, του Δημήτρη Ινδαρέ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Δημήτρη Ινδαρέ «Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες. Με αφορμή ένα δημοτικό τραγούδι του Μοριά», το οποίο κυκλοφορεί τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Εστία.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ι. ΠΗΓΕΣ ΚΑΙ ΡΙΖΕΣ

...
Πράκτορας Σόνυα, του Μπεν Μακιντάιρ (προδημοσίευση)

Πράκτορας Σόνυα, του Μπεν Μακιντάιρ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Ben Macintyre «Πράκτορας Σόνυα: Η κατάσκοπος που έκλεψε τα σχέδια της ατομικής βόμβας» (μτφρ. Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης), το οποίο κυκλοφορεί στις 13 Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...
Τα χρόνια, της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

Τα χρόνια, της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Annie Ernaux «Τα χρόνια» (μτφρ. Ρίτα Κολαΐτη, επίμετρο: Νίκος Μπακουνάκης), το οποίο κυκλοφορεί στις 14 Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Σε τούτη την ασπρόμαυρη φωτογραφ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

Είκοσι χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από τα γεγονότα που μας εισήγαγαν στον 21ο αιώνα. Ήταν η μεγαλύτερη και πιο σοκαριστική αλληλουχία τρομοκρατικών ενεργειών που έγινε ποτέ, με μερικά λεπτά διαφορά: οι επιθέσεις στους Δίδυμους Πύργους στη Νέα Υόρκη, και στο Πεντάγωνο στην Ουάσιγκτον, την 11η Σεπτεμβρίου του 2001. Α...

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Οι περισσότεροι από τα τίτλους που παρουσιάζονται εδώ έφτασαν στα χέρια μας πολύ πρόσφατα. Πρόκειται για ενδιαφέροντα βιβλία που στην πλειονότητά τους πέρασαν «κάτω από τα ραντάρ» των βιβλιοπροτάσεων για το καλοκαίρι. Ιδού μερικά από τα καλύτερα. 

Ε...

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα βιβλία ιστορίας, εθνολογίας, σύγχρονων οικονομικών και κοινωνικών ζητημάτων για τους εναπομείναντες στην πόλη αλλά και για όσους ακόμη αναζητούν βιβλία για τις διακοπές τους που να αξίζουν το βάρος τους.

Του Γιώργου Σιακαντάρη

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

25 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

1ο Βραβείο Λογοτεχνικής Μετάφρασης ΛΕΑ

Ένα νέο βραβείο για τη μεταφρασμένη λογοτεχνία από ισπανικά, πορτογαλικά και καταλανικά στα ελληνικά είναι γεγονός. Διαβάστε τη βραχεία λίστα των υποψηφίων πρ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ