babis klaras

Για την τριλογία του Μπάμπη Κλάρα που ξανακυκλοφόρησε πρόσφατα από τις εκδόσεις ΚΨΜ.

Της Άντας Κατσίκη Γκίβαλου

Ο Μπάμπης Κλάρας, επιστήμονας, στοχαστής, δημοσιογράφος (βλ. φωτογραφία, στο γραφείο του στην Βραδυνή), κριτικός βιβλίου και θεάτρου, ποιητής, σοβαρός γνώστης της ελληνικής φιλολογίας, αρχαίας και νεοελληνικής, όσο και της ξένης λογοτεχνίας, κοινωνικός αγωνιστής, έχει ένα πλούσιο συγγραφικό έργο που ξεκινά το 1954. Τα πρώτα του βιβλία είναι φιλοσοφικού και κοινωνιολογικού περιεχομένου, ενώ τα φιλολογικά του δοκίμια που ακολουθούν αναφέρονται κυρίως σε νεοέλληνες ποιητές από το Σολωμό ως και τους μεταπολεμικούς, καθώς και στην αρχαιοελληνική γραμματεία. 

Το μυθιστόρημα μαρτυρίας κατά την αναπαράσταση του παρελθόντος προβάλλει έντονα τη σχέση ιστορίας και ατομικής-συλλογικής μνήμης, η οποία δρα συγκινησιακά, ανασύροντας από το παρελθόν τα γεγονότα που την εκφράζουν και της ταιριάζουν.

Η όλη συγγραφική πορεία του Μπάμπη Κλάρα κορυφώνεται με τη συγγραφή της Πεζογραφικής Τριλογίας, η οποία αναφέρεται στις περιόδους από την Εθνική Αντίσταση ως και τη Μεταπολίτευση. Και τα τρία βιβλία ανάγονται σε διαφορετικά λογοτεχνικά είδη. Το παραμύθι ενός λαού που δεν είναι παραμύθι είναι συλλογή 25 διηγημάτων (1η έκδοση, Δωρικός 1983), Ο αδερφός μου ο Άρης, αντιμυθιστόρημα (1η έκδοση, Δωρικός 1983) μπορεί να χαρακτηρισθεί ως μυθιστορηματική βιογραφία του Άρη Βελουχιώτη και Η περιπέτεια ενός ανθρώπου του 20ού αι., μυθιστορηματική βιογραφία (1η έκδοση, Δωρικός 1985), που αποτελεί αυτοβιογραφία του συγγραφέα και παράλληλα αποτυπώνει όλα τα ιστορικοκοινωνικά ζητήματα που κυριαρχούν στην Ελλάδα και που τον απασχολούν. Είναι φανερό, όμως, ότι και τα τρία βιβλία μπορούν να χαρακτηρισθούν πεζογραφήματα μαρτυρίας και αυτο/βιογραφίας, ιδιαίτερα το δεύτερο και τρίτο. Το αυτοβιογραφικό στοιχείο πιστοποιείται άμεσα όχι μόνο με την ταυτοποίηση συγγραφέα-μυθοπλαστικού ήρωα σύμφωνα με τον Philippe Lejeune (21996:24-35), συγγραφέα του Pacte autobiographique, αλλά με όλα τα στοιχεία που συνθέτουν το σκηνικό της αφηγούμενης δράσης: την ένθεση ντοκουμέντων, επιστολών, εγγράφων, φωτογραφιών, αυτόγραφων κειμένων του Άρη, άλλων αγωνιστών της Εθνικής Αντίστασης, του πατέρα, της μητέρας τους ή του μεγάλου αδερφού Περικλή Κλάρα κ.ά. Το κεφάλαιο «Εικόνες και γραφές» στο Ο αδερφός μου ο Άρης και το Γ΄Μέρος «Κείμενα και Πρόσωπα» του βιβλίου Η περιπέτεια ενός ανθρώπου του 20ού αι. ενισχύουν την αντικειμενικότητα της, οπωσδήποτε, υποκειμενικής μαρτυρίας. Στα βιβλία αυτά ο αυτοβιογραφικός λόγος συνυφασμένος με τη μαρτυρία συνδέεται άμεσα με τη μνήμη, η οποία από ατομική μετατρέπεται σε συλλογική. Το μυθιστόρημα μαρτυρίας κατά την αναπαράσταση του παρελθόντος προβάλλει έντονα τη σχέση ιστορίας και ατομικής-συλλογικής μνήμης, η οποία δρα συγκινησιακά, ανασύροντας από το παρελθόν τα γεγονότα που την εκφράζουν και της ταιριάζουν. Στη μαρτυρία η πραγματικότητα απεικονίζεται μέσα από την οπτική του αυτόπτη μάρτυρα και «στηρίζεται στη σύμβαση της φιλαλήθειας» (Αμπατζοπούλου,1998:101). Στην Τριλογία αυτή και κυρίως στο Αντιμυθιστόρημα για την Άρη Βελουχιώτη και τη μυθιστορηματική βιογραφία του Μπάμπη Κλάρα οι συλλογικές μνήμες συνιστούν το ιστορικό υλικό. Αντί της γραμμικής χρονικότητας (temporalité) που χαρακτηρίζει το κλασικό ιστορικό μυθιστόρημα έχουμε «τους πολλαπλούς βιωμένους χρόνους στα επίπεδα όπου το ατομικό ριζώνει μέσα στο κοινωνικό και στο συλλογικό» (Λε Γκοφ, 1998: 140-145). Η όλη δομή των πεζογραφημάτων βασίζεται σε προσωπικές μαρτυρίες ή μαρτυρίες άλλων που τις αποδέχεται ο Μπάμπης Κλάρας.

Ο συγγραφέας, με λυρισμό και συγκίνηση, συνήθως όμως με μικροπερίοδο, κοφτό και άμεσο λόγο,που άλλοτε πληροφορεί, άλλοτε εντείνει την τραγικότητα ή τη χαρά, μέσα από την τριτοπρόσωπη αποστασιοποιημένη από τον υποκειμενισμό αφήγηση και τη δευτεροπρόσωπη που συχνά απευθύνεται στον Άρη, στα παιδιά του και σε άλλους συνομιλητές, επιτελεί τόσο την αναφορική όσο και την αφηγηματική λειτουργία του λόγου. Στο πλαίσιο της υποκειμενικής μαρτυρίας, του προσωπικού βιώματος και των καταλυτικών αλληλοσυνδέσεών τους με τη δράση, ο Μπάμπης Κλάρας, αφηγούμενος ιστορικά γεγονότα, επαναγράφει δημιουργικά την ιστορία, καθώς η αφήγηση της ιστορίας , ως αφήγηση και εμπειρίας υποβάλλει μια νέα ανάγνωση των γεγονότων, χωρίς αυτό να σημαίνει αυθαίρετη, υποκειμενική ερμηνεία τους. Όπως σημειώνει ο Πωλ Ρικέρ «η Ιστορία και η μυθοπλασία συμβάλλουν, λόγω της κοινής αφηγηματικής δομής τους, στην περιγραφή και επαναπεριγραφή της ιστορικής συνθήκης και προϋπόθεσης» (Ricoeur,1990: 15).

Το πρώτο βιβλίο της Τριλογίας περιλαμβάνει διηγήματα που δεν είναι πλάσματα της φαντασίας. Ιστορούν ανθρώπινες περιπέτειες από τα χρόνια της Εθνικής Αντίστασης.

Το πρώτο βιβλίο της Τριλογίας περιλαμβάνει διηγήματα που δεν είναι πλάσματα της φαντασίας. Ιστορούν ανθρώπινες περιπέτειες από τα χρόνια της Εθνικής Αντίστασης. Ακόμη, το τρίτο μέρος του βιβλίου περιλαμβάνει «Σκιαγραφίες» επωνύμων και ανώνυμων μορφών, αντιπροσωπευτικές φυσιογνωμίες ανθρώπων που για διαφορετικούς λόγους ξεχώρισε ο συγγραφέας και που εκπροσωπούν κομμάτια της ζωής του: Το δάσκαλό του Ν. Κουλούρη, τον αδερφό του Περικλή, τον αγωνιστή Τάκη Φίτσιο, τον γλύπτη Λάζαρο Λαμέρα. Ιδιαίτερης γραφής κείμενο είναι το «Μικρό ιστόρημα για τη μεγάλη αντίσταση», ένα συνοπτικό ημερολόγιο ιστορικής μαρτυρίας το οποίο αποτελεί ένα κείμενο- παρακαταθήκη στα παιδιά και στα εγγόνια του και κατ' επέκταση σε όλους τους αναγνώστες του βιβλίου. Με στόχο την αποκάλυψη της αλήθειας και με λόγια που μας θυμίζουν τους στίχους του Αναγνωστάκη «Α, φτάνει πια! Πρέπει να λέμε την αλήθεια στα παιδιά!»( «Στο παιδί μου», Ο Στόχος) ο Κλάρας με έμφαση στα γεγονότα που είναι αδιαμφισβήτητα αναδιηγείται την ιστορία από την 28η Οκτωβρίου του 1940 ως την επίσημη αναγνώρισή της Εθνικής Αντίστασης από την Πολιτεία στις 17 Σεπτεμβρίου του 1982. «Ναι δίκιο έχετε, αγαπημένα μου παιδιά κι εγγόνια, φτάνουν πια τα παραμύθια. Η αλήθεια της ζωής ξεπερνάει τη φαντασία του μυαλού κι αχρηστεύει τους μύθους» ( σ.97) και παρακάτω απαντώντας στην πρωτοθυγατέρα του, την Άρια, που θεωρεί τα λόγια κάπως υπερβολικά ο Κλάρας δικαιολογεί την κρίση της και προσθέτει . «Χρειάζονται χειροπιαστά στοιχεία. Τα γεγονότα μόνο πείθουν» (σ.99).

Η συνολική πορεία του Άρη [...] γίνεται ιστορικός μύθος γιατί υπερβαίνει τα ανθρώπινα όρια και εντάσσεται σε εκείνα τα μεγάλα ιστορικά συμβάντα που χαρακτηρίζονται ως «αναγκαία»...

Με το ίδιο αίσθημα του χρέους προς τον αδερφό αλλά και ευθύνης απέναντι στην ιστορική αλήθεια και στον αναγνώστη του βιβλίου συνθέτει το Αντιμυθιστόρημα, όπως χαρακτηρίζει ο ίδιος τη μυθιστορηματική αυτοβιογραφία του αδερφού του Άρη, θέλοντας να τονίσει ότι όσα αναφέρονται σ΄αυτό το βιβλίο, όσο κι αν φαίνονται απίστευτα, δεν είναι μύθος. Είναι η πραγματικότητα. Όσο κι αν μοιάζουν με μύθο, είναι απολύτως αληθινά. Από την άλλη ο όρος αντιμυθιστόρημα αντιστρατεύεται τις μυθολογικές ψευδολογίες που έχουν γραφτεί γι αυτόν.

Η συνολική πορεία του Άρη «που ξεπέρασε τον εαυτό του, τη ζωή και το θάνατο», σύμφωνα με τα λόγια του Μπάμπη Κλάρα γίνεται ιστορικός μύθος γιατί υπερβαίνει τα ανθρώπινα όρια και εντάσσεται σε εκείνα τα μεγάλα ιστορικά συμβάντα που χαρακτηρίζονται ως «αναγκαία» τόσο από τον κλασικό Διαφωτισμό όσο και από τη μαρξική ανάλυση, καθόσον περιέχουν πανανθρώπινα νοήματα και αξίες που υπερβαίνουν το ιστορικό τώρα και γίνονται οδηγοί για το μέλλον, για τις επόμενες γενιές.

Στο βιβλίο αυτό διαγράφεται η ζωή του Θανάση Κλάρα, του Άρη Βελουχιώτη από τα παιδικά του χρόνια ως την αντιστασιακή του κορύφωση. Τα γεγονότα-μαρτυρίες συνυφαίνονται με τα ιστορικά και πολιτικά γεγονότα. Προβάλλεται η πολιτική σκέψη του Άρη και η κοινωνική και εθνική του δράση. Έγκυρες και αδιαμφισβήτητες αλήθειες αντιπαρατίθενται και ακυρώνουν τις αναλήθειες και ψευδολογίες που εκτοξεύθηκαν κατά καιρούς για να σπιλώσουν τον ίδιο και να πλήξουν την Εθνική Αντίσταση. Το βιβλίο αυτό αποτελεί ένα μοναδικό ιστορικό ντοικουμέντο για τον επιστήμονα ερευνητή της αντιστασιακής περιόδου.

Βλέπουμε το διανοούμενο, φιλόσοφο, Κλάρα να τον απασχολούν σύγχρονα θέματα από τους πυρηνικούς πολέμους ως τον κόσμο του Όργουελ του 1984 αλλά και οι αντιστικτικές θέσεις του Μπερλιγκουέρ για την τεχνολογία.

Στο τρίτο βιβλίο της Τριλογίας, Η περιπέτεια ενός ανθρώπου του 20ού αι. κυριαρχεί το αυτοβιογραφικό στοιχείο χωρίς να απουσιάζει το ιστορικό. Η αναδρομική αφήγηση από τη ζωή του Μπάμπη Κλάρα στην Αθήνα, από την οδό Ασκληπιού, στη Λαμία , όπου γεννήθηκε και μεγάλωσε, οι σπουδές του, η ένταξή του στο ΚΚΕ και η διαγραφή του, οι συζητήσεις του με τον Άρη , η ένταξη του στον αγώνα δίπλα στον αδερφό του αλλά και ο μετά θάνατον συνεχής εσωτερικός μονόλογος-διάλογος μαζί του, που κρυσταλλώνεται στο «Γράμμα στον Αδερφό» (σ. 308) συνθέτουν ένα μέρος του υλικού αυτού του βιβλίου που αποτελεί συγχρόνως ένα μέρος της ζωής και της ιστορίας της Ελλάδας. Το βιβλίο όμως αυτό δεν σταματά στην Εθνική Αντίσταση. Φθάνει στα χρόνια της μεταπολίτευσης και μέσα από την τριτοπρόσωπη πάντα αφήγηση βλέπουμε το διανοούμενο, φιλόσοφο, Κλάρα να τον απασχολούν σύγχρονα θέματα από τους πυρηνικούς πολέμους ως τον κόσμο του Όργουελ του 1984 αλλά και οι αντιστικτικές θέσεις του Μπερλιγκουέρ για την τεχνολογία. Μέσα από τη βιογραφία «του σκυφτού και σκεφτικού ανθρώπου, που τον βαραίνουν τα χρόνια του που όμως εξακολουθεί να πορεύεται φέρνοντας γυροβολιά τον ακλόνητο Λυκαβηττό.» (σ.19 και 371) περνούν όλοι οι προβληματισμοί και οι αγωνίες του για τον κόσμο του παρόντος και κυρίως του μέλλοντος. Τους προβληματισμούς του συμπυκνώνει στο επίγραμμα με το οποίο κλείνει την αφήγηση του τρίτου πεζογραφήματος:

Η απελπισία / καταλύει την ελευθερία.
Η ελπίδα / δυναμώνει τον αγώνα.
Ο Σισύφιος άνθρωπος / κερδίζει το παιχνίδι.

* Η ΑΝΤΑ ΚΑΤΣΙΚΗ ΓΚΙΒΑΛΟΥ είναι ομότιμη καθηγήτρια Ελληνικής Φιλολογίας του Π.Τ.Δ.Ε. του Πανεπιστημίου Αθηνών.

Σημειώσεις

  • Αμπατζοπούλου, Φ. (1998). Ο άλλος εν διωγμώ. Η εικόνα του Εβραίου στη λογοτεχνία. Ζητήματα ιστορίας και μυθοπλασίας. Αθήνα: Θεμέλιο.
  • Lejeune Ph. (21996). Le Pacte autobiographique, Παρίσι: Seuil.
  • Λε Γκοφ, Ζ. (1998). Ιστορία και Μνήμη, Αθήνα: Νεφέλη.
  • Ricoeur, P. (1990). Η αφηγηματική λειτουργία (μτφρ. Βαγγ. Αθανασόπουλος), Αθήνα: Εκδόσεις Καρδαμίτσα.
 
exofilo-paramythi2Το παραμύθι ενός λαού που δεν είναι παραμύθι
Μπάμπης Κλάρας 
Πεζογραφική τριλογία
Εκδόσεις ΚΨΜ 2015
Σελ. 230, τιμή € 13,00
 
politeia-link
 
 
 
 
 
 
 
 
 
exofilo-oaderfos2Ο αδερφός μου ο Άρης
Αντιμυθιστόρημα
Εκδόσεις ΚΨΜ 2015
Σελ. 504, τιμή € 18,00
 
 politeia-link
 
 
  
 
exofilo-peripeteia2Η περιπέτεια ενός ανθρώπου του 20ού αι.
Μυθιστορηματική βιογραφία
Εκδόσεις ΚΨΜ 2015
Σελ. 440, τιμή € 16,00

 politeia-link

 

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Ένα παιδί μεγαλώνει στην Αθήνα 1934-1944» του Νίκου Βατόπουλου (κριτική) – Ημερολόγιο μαθητείας

«Ένα παιδί μεγαλώνει στην Αθήνα 1934-1944» του Νίκου Βατόπουλου (κριτική) – Ημερολόγιο μαθητείας

Για το αυτοβιογραφικό αφήγημα του Νίκου Βατόπουλου «Ένα παιδί μεγαλώνει στην Αθήνα 1934-1944» (εκδ. Μεταίχμιο). Κεντρική εικόνα: Ο συγγραφέας με τη μικρή Ada στο σπίτι τους, το 1967 © Από το αρχείο του Νίκου Βατόπουλου.

Γράφει ο Ηλίας Καφάογλου

...
«“Να βρω ξανά του νήματος την άκρη...”: Σχεδίασμα ποιητικής βιογραφίας του Θανάση Παπακωνσταντίνου» του Λέοντα Ναρ (κριτική)

«“Να βρω ξανά του νήματος την άκρη...”: Σχεδίασμα ποιητικής βιογραφίας του Θανάση Παπακωνσταντίνου» του Λέοντα Ναρ (κριτική)

Για το βιβλίο του Λέοντα Ναρ «“Να βρω ξανά του νήματος την άκρη...”: Σχεδίασμα ποιητικής βιογραφίας του Θανάση Παπακωνσταντίνου» (εκδ. Πατάκη).

Του Κώστα Δρουγαλά

Με τον πολύ χαρακτηριστικό τίτλο Να βρω ξανά του νήματος την άκρη… –στίχο α...

«Με τον Νίκο Καρούζο – Ημερολόγιο» της Εύας Μπέη (κριτική)

«Με τον Νίκο Καρούζο – Ημερολόγιο» της Εύας Μπέη (κριτική)

Για το βιβλίο με τις καταγραφές της Εύας Μπέη «Με τον Νίκο Καρούζο – Ημερολόγιο» (εκδ. Loggia).

Του Γιάννη Παλαβού

Έχω την αίσθηση πως για αρκετούς Έλληνες ποιητές που έχουν πάνω κάτω τα χρόνια μου το να τσιτάρουν στίχους του Καρούζου και να ανεκδοτολο...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Ιστορίες από ένα περασμένο μέλλον» του Μιχάλη Μακρόπουλου (κριτική) – Μικροί συμπυκνωμένοι κόσμοι

«Ιστορίες από ένα περασμένο μέλλον» του Μιχάλη Μακρόπουλου (κριτική) – Μικροί συμπυκνωμένοι κόσμοι

Για τη συλλογή διηγημάτων του Μιχάλη Μακρόπουλου «Ιστορίες από ένα περασμένο μέλλον» (εκδ. Κίχλη). Στην κεντρική εικόνα, στιγμιότυπο από την ταινία «Στάλκερ» του Αντρέι Ταρκόφσκι. 

Γράφει ο Γιώργος Ν. Περαντωνάκης

Μπορεί τα διηγήματα του Μιχάλη Μα...

Πέντε μήνες μετά τη δολοφονική επίθεση, ο Ρούσντι βγάζει νέο βιβλίο – Το μήνυμά του: «Οι λέξεις είναι οι μόνοι νικητές»

Πέντε μήνες μετά τη δολοφονική επίθεση, ο Ρούσντι βγάζει νέο βιβλίο – Το μήνυμά του: «Οι λέξεις είναι οι μόνοι νικητές»

Πέντε μήνες μετά τη δολοφονική επίθεση που δέχθηκε ενώ ετοιμαζόταν να δώσει μια διάλεξη στη Νέα Υόρκη, ο συγγραφέας των «Σατανικών Στίχων» βγάζει νέο βιβλίο. Το μυθιστόρημα «Victory City» του Σαλμάν Ρούσντι έχει ηρωίδα μια νεαρή ποιήτρια που ζει τον 14ο αιώνα στη νότια Ινδία. Τα βιβλία του Ρούσντι κυκλοφορούν σ...

«Πάντα βρέχει στο κεφάλι του σκύλου» του Δημήτρη Αγγελή (κριτική)

«Πάντα βρέχει στο κεφάλι του σκύλου» του Δημήτρη Αγγελή (κριτική)

Για την ποιητική σύνθεση του Δημήτρη Αγγελή «Πάντα βρέχει στο κεφάλι του σκύλου» (εκδ. Πόλις).

Γράφει ο Διογένης Σακκάς

Η ποιητική συλλογή Πάντα βρέχει στο κεφάλι του σκύλου του Δημήτρη Αγγελή εκτείνεται σε είκοσι εννέα ποιήματα, χωρισμέν...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ο Βασίλης –ψευδώνυμο Γιάννης– στην αριστερά (1971 - 2008)» του Θόδωρου Σούμα (προδημοσίευση)

«Ο Βασίλης –ψευδώνυμο Γιάννης– στην αριστερά (1971 - 2008)» του Θόδωρου Σούμα (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το πεζογράφημα - πολιτική μαρτυρία του Θόδωρου Σούμα, «Ο Βασίλης –ψευδώνυμο Γιάννης– στην αριστερά (1971 - 2008)» το οποίο θα κυκλοφορήσει την ερχόμενη εβδομάδα από τις εκδόσεις Επίκεντρο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...
«Τις μέρες που λιγόστευε το φως» του Όιγκεν Ρούγκε (προδημοσίευση)

«Τις μέρες που λιγόστευε το φως» του Όιγκεν Ρούγκε (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Όιγκεν Ρούγκε [Eugen Ruge] «Τις μέρες που λιγόστευε το φως» (μτφρ. Τεό Βότσος), το οποίο θα κυκλοφορήσει την ερχόμενη εβδομάδα από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

1 ΟΚΤΩΒΡΙ...

«Ιστορίες από ένα περασμένο μέλλον» του Μιχάλη Μακρόπουλου (προδημοσίευση)

«Ιστορίες από ένα περασμένο μέλλον» του Μιχάλη Μακρόπουλου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη συλλογή διηγημάτων του Μιχάλη Μακρόπουλου «Ιστορίες από ένα περασμένο μέλλον», που θα κυκλοφορήσει στις 19 Δεκεμβρίου από τις εκδόσεις Κίχλη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Γιανγκσὶ-ντιέναο (τρεῖς σκηνὲς)  ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

7 μυθιστορήματα από όλον τον κόσμο για τους φίλους του φανταστικού

7 μυθιστορήματα από όλον τον κόσμο για τους φίλους του φανταστικού

Πρώτος μήνας του νέου έτους και πριν δούμε τι θα φέρει η φετινή πραγματικότητα ας επιτρέψουμε στον εαυτό μας ένα φανταστικό λογοτεχνικό ταξίδι. Οι εκδόσεις Βακχικόν προτείνουν επτά μυθιστορήματα για τους φίλους του φανταστικού. Γιατί η φαντασία σε πάει παντού...

Επιμέλεια: Book Press

...
Γουίλιαμ Χ. Γκας: «Τα δώδεκα σημαντικότερα βιβλία που διάβασα στη ζωή μου»

Γουίλιαμ Χ. Γκας: «Τα δώδεκα σημαντικότερα βιβλία που διάβασα στη ζωή μου»

Στο βιβλίο του με τίτλο «The William H. Gass Reader», ο Αμερικανός πεζογράφος William H. Gass επέλεξε τα δώδεκα βιβλία που διαμόρφωσαν τη λογοτεχνική ματιά του. Μια λίστα που, όπως σημειώνει και ο ίδιος στην εισαγωγή του, δεν περιλαμβάνει απαραιτήτως τα «δώδεκα καλύτερα βιβλία» που έχει διαβάσει, καθώς «κάθε σπουδαί...

Τα 100 καλύτερα μυθιστορήματα στην αγγλόφωνη πεζογραφία σύμφωνα με τον Γκάρντιαν

Τα 100 καλύτερα μυθιστορήματα στην αγγλόφωνη πεζογραφία σύμφωνα με τον Γκάρντιαν

Ο κριτικός λογοτεχνίας της βρετανικής εφημερίδας, Guardian, Robert McCrum επέλεξε τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία γραμμένα στα αγγλικά. Στη λίστα του εντοπίζουμε έργα που θεωρούνται πλέον κλασικά, από συγγραφείς όπως οι Ντίκενς, Μέλβιλ, κ.ά., καθώς και μυθιστορήματα από τους ΝτεΛίλο, Ισιγκούρο, Ροθ, Κουτσί, κ.ά. ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

13 Δεκεμβρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2022

Έφτασε η στιγμή και φέτος για την καθιερωμένη εδώ και χρόνια επιλογή των εκατό από τα καλύτερα βιβλία λογοτεχνίας της χρονιάς που φτάνει σε λίγες μέρες στο τέλος της. Ε

ΦΑΚΕΛΟΙ