babis klaras

Για την τριλογία του Μπάμπη Κλάρα που ξανακυκλοφόρησε πρόσφατα από τις εκδόσεις ΚΨΜ.

Της Άντας Κατσίκη Γκίβαλου

Ο Μπάμπης Κλάρας, επιστήμονας, στοχαστής, δημοσιογράφος (βλ. φωτογραφία, στο γραφείο του στην Βραδυνή), κριτικός βιβλίου και θεάτρου, ποιητής, σοβαρός γνώστης της ελληνικής φιλολογίας, αρχαίας και νεοελληνικής, όσο και της ξένης λογοτεχνίας, κοινωνικός αγωνιστής, έχει ένα πλούσιο συγγραφικό έργο που ξεκινά το 1954. Τα πρώτα του βιβλία είναι φιλοσοφικού και κοινωνιολογικού περιεχομένου, ενώ τα φιλολογικά του δοκίμια που ακολουθούν αναφέρονται κυρίως σε νεοέλληνες ποιητές από το Σολωμό ως και τους μεταπολεμικούς, καθώς και στην αρχαιοελληνική γραμματεία. 

Το μυθιστόρημα μαρτυρίας κατά την αναπαράσταση του παρελθόντος προβάλλει έντονα τη σχέση ιστορίας και ατομικής-συλλογικής μνήμης, η οποία δρα συγκινησιακά, ανασύροντας από το παρελθόν τα γεγονότα που την εκφράζουν και της ταιριάζουν.

Η όλη συγγραφική πορεία του Μπάμπη Κλάρα κορυφώνεται με τη συγγραφή της Πεζογραφικής Τριλογίας, η οποία αναφέρεται στις περιόδους από την Εθνική Αντίσταση ως και τη Μεταπολίτευση. Και τα τρία βιβλία ανάγονται σε διαφορετικά λογοτεχνικά είδη. Το παραμύθι ενός λαού που δεν είναι παραμύθι είναι συλλογή 25 διηγημάτων (1η έκδοση, Δωρικός 1983), Ο αδερφός μου ο Άρης, αντιμυθιστόρημα (1η έκδοση, Δωρικός 1983) μπορεί να χαρακτηρισθεί ως μυθιστορηματική βιογραφία του Άρη Βελουχιώτη και Η περιπέτεια ενός ανθρώπου του 20ού αι., μυθιστορηματική βιογραφία (1η έκδοση, Δωρικός 1985), που αποτελεί αυτοβιογραφία του συγγραφέα και παράλληλα αποτυπώνει όλα τα ιστορικοκοινωνικά ζητήματα που κυριαρχούν στην Ελλάδα και που τον απασχολούν. Είναι φανερό, όμως, ότι και τα τρία βιβλία μπορούν να χαρακτηρισθούν πεζογραφήματα μαρτυρίας και αυτο/βιογραφίας, ιδιαίτερα το δεύτερο και τρίτο. Το αυτοβιογραφικό στοιχείο πιστοποιείται άμεσα όχι μόνο με την ταυτοποίηση συγγραφέα-μυθοπλαστικού ήρωα σύμφωνα με τον Philippe Lejeune (21996:24-35), συγγραφέα του Pacte autobiographique, αλλά με όλα τα στοιχεία που συνθέτουν το σκηνικό της αφηγούμενης δράσης: την ένθεση ντοκουμέντων, επιστολών, εγγράφων, φωτογραφιών, αυτόγραφων κειμένων του Άρη, άλλων αγωνιστών της Εθνικής Αντίστασης, του πατέρα, της μητέρας τους ή του μεγάλου αδερφού Περικλή Κλάρα κ.ά. Το κεφάλαιο «Εικόνες και γραφές» στο Ο αδερφός μου ο Άρης και το Γ΄Μέρος «Κείμενα και Πρόσωπα» του βιβλίου Η περιπέτεια ενός ανθρώπου του 20ού αι. ενισχύουν την αντικειμενικότητα της, οπωσδήποτε, υποκειμενικής μαρτυρίας. Στα βιβλία αυτά ο αυτοβιογραφικός λόγος συνυφασμένος με τη μαρτυρία συνδέεται άμεσα με τη μνήμη, η οποία από ατομική μετατρέπεται σε συλλογική. Το μυθιστόρημα μαρτυρίας κατά την αναπαράσταση του παρελθόντος προβάλλει έντονα τη σχέση ιστορίας και ατομικής-συλλογικής μνήμης, η οποία δρα συγκινησιακά, ανασύροντας από το παρελθόν τα γεγονότα που την εκφράζουν και της ταιριάζουν. Στη μαρτυρία η πραγματικότητα απεικονίζεται μέσα από την οπτική του αυτόπτη μάρτυρα και «στηρίζεται στη σύμβαση της φιλαλήθειας» (Αμπατζοπούλου,1998:101). Στην Τριλογία αυτή και κυρίως στο Αντιμυθιστόρημα για την Άρη Βελουχιώτη και τη μυθιστορηματική βιογραφία του Μπάμπη Κλάρα οι συλλογικές μνήμες συνιστούν το ιστορικό υλικό. Αντί της γραμμικής χρονικότητας (temporalité) που χαρακτηρίζει το κλασικό ιστορικό μυθιστόρημα έχουμε «τους πολλαπλούς βιωμένους χρόνους στα επίπεδα όπου το ατομικό ριζώνει μέσα στο κοινωνικό και στο συλλογικό» (Λε Γκοφ, 1998: 140-145). Η όλη δομή των πεζογραφημάτων βασίζεται σε προσωπικές μαρτυρίες ή μαρτυρίες άλλων που τις αποδέχεται ο Μπάμπης Κλάρας.

Ο συγγραφέας, με λυρισμό και συγκίνηση, συνήθως όμως με μικροπερίοδο, κοφτό και άμεσο λόγο,που άλλοτε πληροφορεί, άλλοτε εντείνει την τραγικότητα ή τη χαρά, μέσα από την τριτοπρόσωπη αποστασιοποιημένη από τον υποκειμενισμό αφήγηση και τη δευτεροπρόσωπη που συχνά απευθύνεται στον Άρη, στα παιδιά του και σε άλλους συνομιλητές, επιτελεί τόσο την αναφορική όσο και την αφηγηματική λειτουργία του λόγου. Στο πλαίσιο της υποκειμενικής μαρτυρίας, του προσωπικού βιώματος και των καταλυτικών αλληλοσυνδέσεών τους με τη δράση, ο Μπάμπης Κλάρας, αφηγούμενος ιστορικά γεγονότα, επαναγράφει δημιουργικά την ιστορία, καθώς η αφήγηση της ιστορίας , ως αφήγηση και εμπειρίας υποβάλλει μια νέα ανάγνωση των γεγονότων, χωρίς αυτό να σημαίνει αυθαίρετη, υποκειμενική ερμηνεία τους. Όπως σημειώνει ο Πωλ Ρικέρ «η Ιστορία και η μυθοπλασία συμβάλλουν, λόγω της κοινής αφηγηματικής δομής τους, στην περιγραφή και επαναπεριγραφή της ιστορικής συνθήκης και προϋπόθεσης» (Ricoeur,1990: 15).

Το πρώτο βιβλίο της Τριλογίας περιλαμβάνει διηγήματα που δεν είναι πλάσματα της φαντασίας. Ιστορούν ανθρώπινες περιπέτειες από τα χρόνια της Εθνικής Αντίστασης.

Το πρώτο βιβλίο της Τριλογίας περιλαμβάνει διηγήματα που δεν είναι πλάσματα της φαντασίας. Ιστορούν ανθρώπινες περιπέτειες από τα χρόνια της Εθνικής Αντίστασης. Ακόμη, το τρίτο μέρος του βιβλίου περιλαμβάνει «Σκιαγραφίες» επωνύμων και ανώνυμων μορφών, αντιπροσωπευτικές φυσιογνωμίες ανθρώπων που για διαφορετικούς λόγους ξεχώρισε ο συγγραφέας και που εκπροσωπούν κομμάτια της ζωής του: Το δάσκαλό του Ν. Κουλούρη, τον αδερφό του Περικλή, τον αγωνιστή Τάκη Φίτσιο, τον γλύπτη Λάζαρο Λαμέρα. Ιδιαίτερης γραφής κείμενο είναι το «Μικρό ιστόρημα για τη μεγάλη αντίσταση», ένα συνοπτικό ημερολόγιο ιστορικής μαρτυρίας το οποίο αποτελεί ένα κείμενο- παρακαταθήκη στα παιδιά και στα εγγόνια του και κατ' επέκταση σε όλους τους αναγνώστες του βιβλίου. Με στόχο την αποκάλυψη της αλήθειας και με λόγια που μας θυμίζουν τους στίχους του Αναγνωστάκη «Α, φτάνει πια! Πρέπει να λέμε την αλήθεια στα παιδιά!»( «Στο παιδί μου», Ο Στόχος) ο Κλάρας με έμφαση στα γεγονότα που είναι αδιαμφισβήτητα αναδιηγείται την ιστορία από την 28η Οκτωβρίου του 1940 ως την επίσημη αναγνώρισή της Εθνικής Αντίστασης από την Πολιτεία στις 17 Σεπτεμβρίου του 1982. «Ναι δίκιο έχετε, αγαπημένα μου παιδιά κι εγγόνια, φτάνουν πια τα παραμύθια. Η αλήθεια της ζωής ξεπερνάει τη φαντασία του μυαλού κι αχρηστεύει τους μύθους» ( σ.97) και παρακάτω απαντώντας στην πρωτοθυγατέρα του, την Άρια, που θεωρεί τα λόγια κάπως υπερβολικά ο Κλάρας δικαιολογεί την κρίση της και προσθέτει . «Χρειάζονται χειροπιαστά στοιχεία. Τα γεγονότα μόνο πείθουν» (σ.99).

Η συνολική πορεία του Άρη [...] γίνεται ιστορικός μύθος γιατί υπερβαίνει τα ανθρώπινα όρια και εντάσσεται σε εκείνα τα μεγάλα ιστορικά συμβάντα που χαρακτηρίζονται ως «αναγκαία»...

Με το ίδιο αίσθημα του χρέους προς τον αδερφό αλλά και ευθύνης απέναντι στην ιστορική αλήθεια και στον αναγνώστη του βιβλίου συνθέτει το Αντιμυθιστόρημα, όπως χαρακτηρίζει ο ίδιος τη μυθιστορηματική αυτοβιογραφία του αδερφού του Άρη, θέλοντας να τονίσει ότι όσα αναφέρονται σ΄αυτό το βιβλίο, όσο κι αν φαίνονται απίστευτα, δεν είναι μύθος. Είναι η πραγματικότητα. Όσο κι αν μοιάζουν με μύθο, είναι απολύτως αληθινά. Από την άλλη ο όρος αντιμυθιστόρημα αντιστρατεύεται τις μυθολογικές ψευδολογίες που έχουν γραφτεί γι αυτόν.

Η συνολική πορεία του Άρη «που ξεπέρασε τον εαυτό του, τη ζωή και το θάνατο», σύμφωνα με τα λόγια του Μπάμπη Κλάρα γίνεται ιστορικός μύθος γιατί υπερβαίνει τα ανθρώπινα όρια και εντάσσεται σε εκείνα τα μεγάλα ιστορικά συμβάντα που χαρακτηρίζονται ως «αναγκαία» τόσο από τον κλασικό Διαφωτισμό όσο και από τη μαρξική ανάλυση, καθόσον περιέχουν πανανθρώπινα νοήματα και αξίες που υπερβαίνουν το ιστορικό τώρα και γίνονται οδηγοί για το μέλλον, για τις επόμενες γενιές.

Στο βιβλίο αυτό διαγράφεται η ζωή του Θανάση Κλάρα, του Άρη Βελουχιώτη από τα παιδικά του χρόνια ως την αντιστασιακή του κορύφωση. Τα γεγονότα-μαρτυρίες συνυφαίνονται με τα ιστορικά και πολιτικά γεγονότα. Προβάλλεται η πολιτική σκέψη του Άρη και η κοινωνική και εθνική του δράση. Έγκυρες και αδιαμφισβήτητες αλήθειες αντιπαρατίθενται και ακυρώνουν τις αναλήθειες και ψευδολογίες που εκτοξεύθηκαν κατά καιρούς για να σπιλώσουν τον ίδιο και να πλήξουν την Εθνική Αντίσταση. Το βιβλίο αυτό αποτελεί ένα μοναδικό ιστορικό ντοικουμέντο για τον επιστήμονα ερευνητή της αντιστασιακής περιόδου.

Βλέπουμε το διανοούμενο, φιλόσοφο, Κλάρα να τον απασχολούν σύγχρονα θέματα από τους πυρηνικούς πολέμους ως τον κόσμο του Όργουελ του 1984 αλλά και οι αντιστικτικές θέσεις του Μπερλιγκουέρ για την τεχνολογία.

Στο τρίτο βιβλίο της Τριλογίας, Η περιπέτεια ενός ανθρώπου του 20ού αι. κυριαρχεί το αυτοβιογραφικό στοιχείο χωρίς να απουσιάζει το ιστορικό. Η αναδρομική αφήγηση από τη ζωή του Μπάμπη Κλάρα στην Αθήνα, από την οδό Ασκληπιού, στη Λαμία , όπου γεννήθηκε και μεγάλωσε, οι σπουδές του, η ένταξή του στο ΚΚΕ και η διαγραφή του, οι συζητήσεις του με τον Άρη , η ένταξη του στον αγώνα δίπλα στον αδερφό του αλλά και ο μετά θάνατον συνεχής εσωτερικός μονόλογος-διάλογος μαζί του, που κρυσταλλώνεται στο «Γράμμα στον Αδερφό» (σ. 308) συνθέτουν ένα μέρος του υλικού αυτού του βιβλίου που αποτελεί συγχρόνως ένα μέρος της ζωής και της ιστορίας της Ελλάδας. Το βιβλίο όμως αυτό δεν σταματά στην Εθνική Αντίσταση. Φθάνει στα χρόνια της μεταπολίτευσης και μέσα από την τριτοπρόσωπη πάντα αφήγηση βλέπουμε το διανοούμενο, φιλόσοφο, Κλάρα να τον απασχολούν σύγχρονα θέματα από τους πυρηνικούς πολέμους ως τον κόσμο του Όργουελ του 1984 αλλά και οι αντιστικτικές θέσεις του Μπερλιγκουέρ για την τεχνολογία. Μέσα από τη βιογραφία «του σκυφτού και σκεφτικού ανθρώπου, που τον βαραίνουν τα χρόνια του που όμως εξακολουθεί να πορεύεται φέρνοντας γυροβολιά τον ακλόνητο Λυκαβηττό.» (σ.19 και 371) περνούν όλοι οι προβληματισμοί και οι αγωνίες του για τον κόσμο του παρόντος και κυρίως του μέλλοντος. Τους προβληματισμούς του συμπυκνώνει στο επίγραμμα με το οποίο κλείνει την αφήγηση του τρίτου πεζογραφήματος:

Η απελπισία / καταλύει την ελευθερία.
Η ελπίδα / δυναμώνει τον αγώνα.
Ο Σισύφιος άνθρωπος / κερδίζει το παιχνίδι.

* Η ΑΝΤΑ ΚΑΤΣΙΚΗ ΓΚΙΒΑΛΟΥ είναι ομότιμη καθηγήτρια Ελληνικής Φιλολογίας του Π.Τ.Δ.Ε. του Πανεπιστημίου Αθηνών.

Σημειώσεις

  • Αμπατζοπούλου, Φ. (1998). Ο άλλος εν διωγμώ. Η εικόνα του Εβραίου στη λογοτεχνία. Ζητήματα ιστορίας και μυθοπλασίας. Αθήνα: Θεμέλιο.
  • Lejeune Ph. (21996). Le Pacte autobiographique, Παρίσι: Seuil.
  • Λε Γκοφ, Ζ. (1998). Ιστορία και Μνήμη, Αθήνα: Νεφέλη.
  • Ricoeur, P. (1990). Η αφηγηματική λειτουργία (μτφρ. Βαγγ. Αθανασόπουλος), Αθήνα: Εκδόσεις Καρδαμίτσα.
 
exofilo-paramythi2Το παραμύθι ενός λαού που δεν είναι παραμύθι
Μπάμπης Κλάρας 
Πεζογραφική τριλογία
Εκδόσεις ΚΨΜ 2015
Σελ. 230, τιμή € 13,00
 
politeia-link
 
 
 
 
 
 
 
 
 
exofilo-oaderfos2Ο αδερφός μου ο Άρης
Αντιμυθιστόρημα
Εκδόσεις ΚΨΜ 2015
Σελ. 504, τιμή € 18,00
 
 politeia-link
 
 
  
 
exofilo-peripeteia2Η περιπέτεια ενός ανθρώπου του 20ού αι.
Μυθιστορηματική βιογραφία
Εκδόσεις ΚΨΜ 2015
Σελ. 440, τιμή € 16,00

 politeia-link

 


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Ημερολόγιο Μόσχας, του Βάλτερ Μπένγιαμιν

Ημερολόγιο Μόσχας, του Βάλτερ Μπένγιαμιν

Για το βιβλίο του Walter Benjamin «Ημερολόγιο Μόσχας» (μτφρ. Έμη Βαϊκούση, εκδ. Καστανιώτη). Κεντρική εικόνα: Ο Βάλτερ Μπένγιαμιν και η Λετονή μπολσεβίκα ηθοποιός και σκηνοθέτιδα θεάτρου Άζια Λάτσις.

Του Φώτη Καραμπεσίνη

Ο Βάλτερ Μπένγια...

Ανησυχία, της Λιν Ούλμαν: Η ανάπλαση της μορφής του πατέρα

Ανησυχία, της Λιν Ούλμαν: Η ανάπλαση της μορφής του πατέρα

Για το αυτοβιογραφικό βιβλίο της Linn Ullmann «Ανησυχία» (μτφρ. Χίλντα Παπαδημητρίου, εκδ. Μεταίχμιο). Φωτογραφία: Η Λιν Ούλμαν με τον πατέρα της, τον Ίνγκμαρ Μπέργκμαν.

Της Διώνης Δημητριάδου

Τι είναι αυτό που μέ...

Όταν έπεσα στο μελανοδοχείο, του Νίκου Μπακουνάκη

Όταν έπεσα στο μελανοδοχείο, του Νίκου Μπακουνάκη

Για την αυτοβιογραφική αφήγηση του Νίκου Μπακουνάκη «Όταν έπεσα στο μελανοδοχείο» (εκδ. Πόλις).

Της Έλενας Χουζούρη

Έχω την ισχυρή εντύπωση ότι ο Νίκος Μπακουνάκης δεν έπεσε απλώς στο μελανοδοχείο, όπως ισχυρίζεται στον τίτλο του αυτοβιογραφικού του βι...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Βραβεία της Εταιρείας Συγγραφέων 2020: Οι βραχείες λίστες

Βραβεία της Εταιρείας Συγγραφέων 2020: Οι βραχείες λίστες

Ανακοινώθηκαν οι βραχείες λίστες για τα βραβεία της Εταιρείας Συγγραφέων. Η τελετή απονομής θα γίνει την Τετάρτη 1 Δεκεμβρίου. 

Επιμέλεια: Book Press

Η Εταιρεία Συγγραφέων έχει θεσπίσει τα Βραβεία «Γιάννης Βαρβέρης» και «Μένης Κουμανταρέας...

Το μαύρο βιβλίο, το αριστούργημα του Ορχάν Παμούκ

Το μαύρο βιβλίο, το αριστούργημα του Ορχάν Παμούκ

Για το μυθιστόρημα του Orhan Pamuk «Το μαύρο βιβλίο» (μτφρ. Στέλλα Βρετού, εκδ. Πατάκη).

Της Νίκης Κώτσιου

Ένα από τα πιο συζητημένα και πολυδιαβασμένα βιβλία της σύγχρονης τουρκικής λογοτεχνίας, το Μαύρο βιβλίο (1990) του νομπελίστα Ορχάν Παμ...

Οι επόμενοι εμείς, του Αλέκου Λούντζη (κριτική)

Οι επόμενοι εμείς, του Αλέκου Λούντζη (κριτική)

Για την ποιητική συλλογή του Αλέκου Λούντζη «Οι επόμενοι εμείς» (εκδ. Στιγμός).

Του Βασίλη Λαμπρόπουλου

Συζητώντας την ελληνική ποίηση του 21ου αιώνα προσπαθώ πάντα να μην την προσεγγίσω καθ’ εαυτή αλλά να την τοποθετήσω σε ένα διεθνές πλαίσιο κι ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Πώς η Σιμόν έγινε η Μποβουάρ: Μια ολόκληρη ζωή, της Κέιτ Κερκπάτρικ (προδημοσίευση)

Πώς η Σιμόν έγινε η Μποβουάρ: Μια ολόκληρη ζωή, της Κέιτ Κερκπάτρικ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη βιογραφία της Simone de Beauvoir «Πώς η Σιμόν έγινε η Μποβουάρ: Μια ολόκληρη ζωή» (μτφρ. Στέλλα Κάσδαγλη), της Kate Kirkpatrick που θα κυκλοφορήσει στις 27 Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο. 

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Για τη...

Χωρίς πυξίδα, της Χριστίνας Πουλίδου (προδημοσίευση)

Χωρίς πυξίδα, της Χριστίνας Πουλίδου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Χριστίνας Πουλίδου «Χωρίς πυξίδα», που θα κυκλοφορήσει στις 27 Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2025

«Βρομοκατάσταση» συνόψισε ο Μορ...

Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες, του Δημήτρη Ινδαρέ (προδημοσίευση)

Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες, του Δημήτρη Ινδαρέ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Δημήτρη Ινδαρέ «Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες. Με αφορμή ένα δημοτικό τραγούδι του Μοριά», το οποίο κυκλοφορεί τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Εστία.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ι. ΠΗΓΕΣ ΚΑΙ ΡΙΖΕΣ

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

Είκοσι χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από τα γεγονότα που μας εισήγαγαν στον 21ο αιώνα. Ήταν η μεγαλύτερη και πιο σοκαριστική αλληλουχία τρομοκρατικών ενεργειών που έγινε ποτέ, με μερικά λεπτά διαφορά: οι επιθέσεις στους Δίδυμους Πύργους στη Νέα Υόρκη, και στο Πεντάγωνο στην Ουάσιγκτον, την 11η Σεπτεμβρίου του 2001. Α...

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Οι περισσότεροι από τα τίτλους που παρουσιάζονται εδώ έφτασαν στα χέρια μας πολύ πρόσφατα. Πρόκειται για ενδιαφέροντα βιβλία που στην πλειονότητά τους πέρασαν «κάτω από τα ραντάρ» των βιβλιοπροτάσεων για το καλοκαίρι. Ιδού μερικά από τα καλύτερα. 

Ε...

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα βιβλία ιστορίας, εθνολογίας, σύγχρονων οικονομικών και κοινωνικών ζητημάτων για τους εναπομείναντες στην πόλη αλλά και για όσους ακόμη αναζητούν βιβλία για τις διακοπές τους που να αξίζουν το βάρος τους.

Του Γιώργου Σιακαντάρη

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

20 Οκτωβρίου 2021 ΕΛΛΗΝΕΣ

Το Φανταστικό στην Ελλάδα: Ο λόγος στους εκδότες του

«Η Άγνωστη Καντάθ», «Αίολος», «Οξύ», «Φανταστικός Κόσμος», «Anubis», «Sελίνι»: Έξι εκδοτικοί οίκοι που αγαπούν την Επιστημονική Φαντασία, το Fantasy και τον Τρόμο τοποθ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ