grandir 390x260

Μητέρα και κόρη σε σχέση αγάπης και κατανόησης, στο βιβλίο Μεγαλώνοντας της Sophie Fontanel.

Της Βασιλικής Λαλαγιάννη

Με ευαισθησία, συγκίνηση, σεβασμό αλλά και με λεπτό χιούμορ η Sophie Fontanel αφιερώνει το βιβλίο της Μεγαλώνοντας στην μητέρα της. Διαχειρίζεται ένα πανανθρώπινο θέμα που θα κλιθεί ο καθένας να αντιμετωπίσει: τη σχέση ανάμεσα στα παιδιά και στους γονείς σε μία περίοδο όπου τα παιδιά βιώνουν την προσωπική και επαγγελματική ολοκλήρωση, ενώ οι γονείς μετατρέπονται σε πρόσωπα που χρειάζονται προσοχή και στήριξη. Η συγγραφέας εξέπληξε το γαλλικό κοινό με την εξιστόρηση των στιγμών που πέρασε μαζί με την γηραιά μητέρα της, των συναισθημάτων που διέτρεχαν αυτήν τη σχέση, τους δεσμούς που αναπτύχθηκαν ανάμεσά τους.

Με δημοσιογραφική θητεία σε εφημερίδες όπως οι Libération, Le Monde, Le Matin de Paris, η Φοντανέλ σήμερα εργάζεται ως αρχισυντάκτρια στο περιοδικό Elle. Έχει ήδη δημοσιεύσει μυθιστορήματα, με πρώτο το Sacré Paul (1995) και στη συνέχεια πολλά άλλα: LAmour dans la vie des gens (2003), Sublime amour (2005), Otages chez les foireux (2009), L’ envie (2011), για να αναφέρουμε μόνο ορισμένα από αυτά. 

grandir2Το Grandir δημοσιεύτηκε το 2010 από τον εκδοτικό οίκο Robert Laffont. H Ιφιγένεια Μποτουροπούλου απόδωσε το γαλλικό κείμενο με ευαισθησία και αρτιότητα. Με τη μορφή σύντομων κεφαλαίων-σκηνών που δομούν την αφήγηση, και μέσα από μία γραφή λιτή αλλά γεμάτη εικόνες, η Φοντανέλ σκιαγραφεί ένα συγκινητικό πορτραίτο της ηλικιωμένης μητέρας της, χωρίς μελοδραματισμούς και υπερβολές αλλά υφαίνοντας σιγά-σιγά τα νήματα της ζωής τους με συχνά φλας-μπακ, με αναμνήσεις που διατρέχουν το κείμενο, με συναισθήματα που εμφανίζονται ξαφνικά μετά από χρόνια νάρκη, με διαλόγους που προκαλούν έκπληξη και βάζουν σε τάξη, συχνά διαφορετική και ανατρεπτική, τις ιεραρχήσεις, τις απαιτήσεις και τις ανάγκες της ζωής.

H Φοντανέλ σκιαγραφεί ένα συγκινητικό πορτραίτο της ηλικιωμένης μητέρας της, χωρίς μελοδραματισμούς και υπερβολές.

Το πρώτο πέσιμο, η αναπηρική πολυθρόνα, η παραμονή σε κλινική αποκατάστασης, η ανορεξία, η ψυχολογική κατάρρευση, η απώλεια μνήμης αλλά και η καταπληκτική διαύγεια κάποιες στιγμές, αγγίζουν βαθιά την κόρη. Καταγράφει στο βιβλίο της τις δυσκολίες που συνάντησε αλλά και τις στιγμές ευτυχίας που γνώρισε όλον αυτόν τον καιρό. Μέσα από σκηνές της καθημερινότητας ανάμεσα στα αδιάκοπα δρομολόγια από το σπίτι της μητέρας της ή το κέντρο αποκατάστασης και την απαιτητική δουλειά της στο περιοδικό, ξετυλίγεται και μια άλλη πτυχή της ζωής αυτής της μητέρας: οι Αρμένιοι γονείς της εγκαταλείπουν την εχθρική Τουρκία, η ίδια γεννιέται στην Κέρκυρα την εποχή του πολέμου, πρώτη σκάλα πριν βρεθεί στη Γαλλία, όπου ερωτεύεται και παντρεύεται, αποκτά δύο παιδιά που μεγαλώνει με αγάπη. «Ναι, είχε κάνει τα παιδικά μου χρόνια αληθινή παιδική ηλικία. Μπορώ λοιπόν τώρα να της το ανταποδώσω», γράφει η συγγραφέας (σελ. 37), η οποία στην πρώτη κιόλας σελίδα του μυθιστορήματος συλλογίζεται πάνω στα γηρατειά, στη μοναξιά που τα συνοδεύουν, στην περιθωριοποίηση και την απομάκρυνση, καταγράφοντας και τους προσωπικούς της φόβους, που μέχρι τώρα δεν είχε καν αναλογισθεί ότι υπάρχουν μέσα της: «Σκέφτομαι αδιάκοπα πως μια μέρα κι εγώ θα γεράσω, θα περάσω κι εγώ το όριο πέρα από το οποίο θα πρέπει να αφεθώ στην καλή προαίρεση του άλλου [...]. Ποιος θα με στηρίξει όταν με τη σειρά μου γίνω ευάλωτη;» (σελ. 9).

sophie-fontanel
    Η Σοφί Φοντανέλ
 

Μοιρασμένη ανάμεσα στα αισθήματα προσφοράς και στην αδυναμία να αντιστρέψει τις καταστάσεις, η Σοφί στέκεται δίπλα στη μητέρα της καθημερινά, θέλοντας να ανταποδώσει το δώρο που της έκανε αυτή η μητέρα για πολλά χρόνια απαλλάσσοντάς την «από το βάρος της καθημερινότητας». Η μητέρα της εξαρτάται απόλυτα από αυτήν. Μερικές φορές ενώ είναι δίπλα της, είναι απούσα, άλλες φορές οι παρατηρήσεις και τα λόγια της είναι ακριβή και συχνά δείχνει να μην έχει χάσει την αίσθηση του χιούμορ που πάντα την χαρακτήριζε. «Τώρα που ξεχνάει τόσα πράγματα, μπορεί να απολαμβάνει τις χαρές του απρόοπτου. Λέω ότι θα έρθω, κι έρχομαι, αλλά εκείνη είχε ξεχάσει ότι θα ερχόμουν και παρά λίγο να με χειροκροτήσει. Κάθε επίσκεψη είναι κεραυνοβόλα ευχαρίστηση. Κάθε πρόσωπο μια νέα συνάντηση» (σελ. 36). Και όταν η μητέρα, κλινήρης πλέον, δεν μπορεί να βγει έξω, τα λουλούδια που λάτρευε έρχονται μέσα στο σπίτι, και φέρνουν την εικόνα του παράδεισου, ενός πολύχρωμου και ευωδιαστού ιδεατού τόπου, με τον οποίο κλείνει και το κείμενο. «Δεν έχει πια δέντρα για να θαυμάζει, εκτός από τα κλαδιά κερασιάς, που λατρεύει άλλωστε και τα οποία τοποθετώ στο βάζο απέναντι από το κρεβάτι της. Αυτοί που μπορούν να βγαίνουν έξω από το σπίτι τους δεν αντιλαμβάνονται τη σημασία των μπουμπουκιών [...] H επιμονή με την οποία δίνει οδηγίες να τους αλλάξουν το νερό, να κόβουν τους μίσχους. Κίτρινα λουλούδια, υπάρχει βεβαίως λόγος: της χρησιμεύουν σαν ήλιος» (σελ.149-150).

Ο τίτλος Μεγαλώνοντας (Grandir) αποδίδει με ειλικρίνεια το πραγματικό περιεχόμενο του βιβλίου που ήθελε να δώσει η συγγραφέας: μια συνάντηση διαφορετική ανάμεσα στη μητέρα και την κόρη, όπου η πρώτη απολαμβάνει την αγάπη που απλόχερα έδωσε, ενώ η δεύτερη μεγαλώνει, ολοκληρώνεται, ωριμάζει. Και στο τέλος η συγγραφέας καταλήγει, μετά από τόσες δυνατές εμπειρίες και αληθινές συναντήσεις με τη μητέρα της, σε ένα άλλο ερώτημα, στην τελευταία παράγραφο του βιβλίου: «Από πού μου έρχεται όλη αυτή η αγάπη;»

* Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΛΑΛΑΓΙΑΝΝΗ είναι καθηγήτρια Ευρωπαϊκής Λογοτεχνίας και Πολιτισμού στο Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου.

exof-megalonontasΜεγαλώνοντας
Sophie Fontanel
Μτφρ. Ιφιγένεια Μποτουροπούλου
Εκδόσεις Στερέωμα 2014
Σελ.150, τιμή € 12,00

politeia-link  


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Στο αγαπημένο Ναυσικάκι μου...»

«Στο αγαπημένο Ναυσικάκι μου...»

Σχέσεις μάνας και κόρης, στο αυτοβιογραφικό βιβλίο της Αννίτας Π. Πανάρετου Ψυχής Εγκώμιον (εκδ. Εστία).

Του Γιώργου Βέη

...

Η αδελφή μου / Πατρική κληρονομιά

Η αδελφή μου / Πατρική κληρονομιά

Του Παναγιώτη Γούτα 

Δύο βιβλία για τις παθήσεις του σώματος

Δύο βιβλία που προκάλεσαν αίσθηση μέσα στο 2012 (το ένα ανατύπωση), αφορούν παθήσε...

Πουλάμε τη ζωή χρεώνουμε το θάνατο

Πουλάμε τη ζωή χρεώνουμε το θάνατο

Του Γιώργου Χ. Θεοχάρη

Αγαθόν το εξομολογείσθαι τω Κυρίω και ψάλλειν τω ονόματί σου, Ύψιστε· του αν...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Τρία ποιήματα της Γιολάντας Σακελλαρίου

Τρία ποιήματα της Γιολάντας Σακελλαρίου

Σε αυτή τη στήλη αναρτώνται αδημοσίευτα ποιήματα σύγχρονων Ελλήνων ποιητών. Σήμερα, η Γιολάντα Σακελλαρίου.

Επιμέλεια στήλης: Γιώργος Αλισάνογλου

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ

Τρελό φεγγάρι...

Η ρωμαλέα γραφή του Γιώργου Κάτου

Η ρωμαλέα γραφή του Γιώργου Κάτου

Αναφορά σε δύο βιβλία του Θεσσαλονικιού συγγραφέα, ο οποίος έφυγε από τη ζωή πριν από 14 χρόνια.

Του Παναγιώτη Γούτα

Μια υποτιμημένη, ελαφρώς ξεχασμένη από το πλατύ αναγνωστικό κοινό της χώρας και την κριτική, ωστόσο σημαντική μορφή των γραμμάτων ...

Πιστή και ενάρετη νύχτα, της Λουίζ Γκλικ

Πιστή και ενάρετη νύχτα, της Λουίζ Γκλικ

Για την ποιητική συλλογή της –βραβευμένης με Νόμπελ Λογοτεχνίας– Louise Glück «Πιστή και ενάρετη νύχτα» (μτφρ. Χάρης Βλαβιανός, Δήμητρα Κωτούλα, εκδ. Στερέωμα).

Του Διονύση Μαρίνου

Τη γνώριζα ελάχιστα, την είχα διαβάσει, ίσως, λίγο περισσότερ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Γιοζεφίνε η αοιδός, του Φραντς Κάφκα (προδημοσίευση)

Γιοζεφίνε η αοιδός, του Φραντς Κάφκα (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση ενός διηγήματος από την ανθολογία του Franz Kafka «Γιοζεφίνε η αοιδός και άλλα διηγήματα» (μτφρ. Μαργαρίτα Ζαχαριάδου, επίμετρο: Κατερίνα Καρακάση) που κυκλοφορεί αρχές Αυγούστου από τις εκδόσεις Κίχλη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Στὴ συναγωγή μας... ...

Σάγκι Μπέιν, του Ντάγκλας Στιούαρτ (προδημοσίευση)

Σάγκι Μπέιν, του Ντάγκλας Στιούαρτ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βραβευμένο με Booker 2020 μυθιστόρημα του Douglas Stuart «Σάγκι Μπέιν» (μτφρ. Σταυρούλα Αργυροπούλου), που κυκλοφορεί στις 30 Ιουνίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Η Άγκνες αναδύθηκε έγκαιρα α...

Χίλιοι διάβολοι, του Φρανκ Γκολντάμερ (προδημοσίευση)

Χίλιοι διάβολοι, του Φρανκ Γκολντάμερ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Frank Goldammer «Χίλιοι διάβολοι» (μτφρ. Γιώτα Λαγουδάκου), που κυκλοφορεί την 1 Ιουλίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ο Χέλερ μπήκε στο εστιατόριο από την ανοιχτή πόρτα στη...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα βιβλία ιστορίας, εθνολογίας, σύγχρονων οικονομικών και κοινωνικών ζητημάτων για τους εναπομείναντες στην πόλη αλλά και για όσους ακόμη αναζητούν βιβλία για τις διακοπές τους που να αξίζουν το βάρος τους.

Του Γιώργου Σιακαντάρη

...

30 συν 1 διαλεχτά βιβλία για το καλοκαίρι

30 συν 1 διαλεχτά βιβλία για το καλοκαίρι

Όταν σκεφτόμαστε «βιβλία για το καλοκαίρι», δεν περιοριζόμαστε βέβαια στα λεγόμενα «βιβλία της παραλίας». Το καλοκαίρι είναι η εποχή που συνήθως διαθέτουμε περισσότερο χρόνο για ανάγνωση, ίσως και περισσότερη περιέργεια για κάτι αλλιώτικο. Έτσι, στον κατάλογο με τις προτάσεις μας, αν και δεσπόζουν τα μεταφρασμένα μυ...

Αστυνομική λογοτεχνία: 18 καλά μυθιστορήματα για καλοκαιρινές ανατριχίλες

Αστυνομική λογοτεχνία: 18 καλά μυθιστορήματα για καλοκαιρινές ανατριχίλες

Επιλογές 18 ελληνικών και μεταφρασμένων αστυνομικών βιβλίων που κυκλοφόρησαν πρόσφατα. Και για τους «σκληροπυρηνικούς» του είδους προτείνεται ενθέρμως μια μελέτη για το «Latin Noir».

Της Χίλντας Παπαδημητρίου

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

19 Ιουλίου 2021 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

30 συν 1 διαλεχτά βιβλία για το καλοκαίρι

Όταν σκεφτόμαστε «βιβλία για το καλοκαίρι», δεν περιοριζόμαστε βέβαια στα λεγόμενα «βιβλία της παραλίας». Το καλοκαίρι είναι η εποχή που συνήθως διαθέτουμε περισσότερο

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ