alt

Για τον συλλογικό τόμο Μικρά Ασία-Πόντος, Πατρίδες αλησμόνητες (εκδ. Παπαδόπουλος) και το αφήγημα του Βαγγέλη Τασιόπουλου Τα καινούρια μου πόδια (εκδ. Σύγχρονοι Ορίζοντες).

Του Παναγιώτη Γούτα

Τα βιβλία Μικρά Ασία - Πόντος, Πατρίδες αλησμόνητες των εκδόσεων Παπαδόπουλος και Τα καινούρια μου πόδια του Βαγγέλη Τασιόπουλου, παρότι διαφέρουν ως προς τη θεματολογία και το λογοτεχνικό είδος, έχουν περισσότερες ομοιότητες απ’ ό,τι θα μπορούσε να φανταστεί ο αναγνώστης.

Πρώτα πρώτα είναι και τα δύο ολιγοσέλιδα (80 σελίδες το πρώτο, μόλις 56 σελίδες το δεύτερο). Δεύτερον, είναι αναγνώσματα που, κυρίως, απευθύνονται σ’ ένα προεφηβικό και εφηβικό αναγνωστικό κοινό. Τρίτον, είναι γραμμένα κατά κόρον από εκπαιδευτικούς – στο Πατρίδες αλησμόνητες, οι τέσσερις από τις έξι ιστορίες είναι γραμμένες από εκπαιδευτικούς όλων των βαθμίδων, ενώ Τα καινούρια μου πόδια γράφτηκαν από εκπαιδευτικό ειδικής αγωγής και ποιητή. Και τέταρτον, αποτελούν ιδανικά αναγνώσματα μαθητών δημοτικού, γυμνασίου και λυκείου, για το εκπαιδευτικό, πολιτιστικό πρόγραμμα της Φιλαναγνωσίας, λόγω των χρήσιμων πληροφοριών και ουσιαστικών μηνυμάτων που κομίζουν σε μαθητές αλλά και σε ενήλικες αναγνώστες.

Το Μικρά Ασία - Πόντος, Πατρίδες αλησμόνητες περιστρέφεται γύρω από τα ιστορικά γεγονότα της Μικρασιατικής καταστροφής, την καταστροφή του Παρισιού της Ανατολής, δηλ. της πόλης της Σμύρνης, τον ξεριζωμό των Ελλήνων των μικρασιατικών παραλίων και του Πόντου, αλλά και τον ερχομό των προσφύγων στη μητέρα πατρίδα.

Το Μικρά Ασία - Πόντος, Πατρίδες αλησμόνητες περιστρέφεται γύρω από τα ιστορικά γεγονότα της Μικρασιατικής καταστροφής, την καταστροφή του Παρισιού της Ανατολής, δηλ. της πόλης της Σμύρνης, τον ξεριζωμό των Ελλήνων των μικρασιατικών παραλίων και του Πόντου, αλλά και τον ερχομό των προσφύγων στη μητέρα πατρίδα. Τα έξι διηγήματα-αφηγήσεις της συλλογής υπογράφουν οι: Θωμάς Κοροβίνης, Έλενα Αρτζανίδου, Ελπιδοφόρος Ιντζέμπελης, Δήμητρα Π. Πυργελή, Εύη Τσιτιρίδου-Χριστοφορίδου και Μαργαρίτα Μυλωνάκη-Κοντογιάννη. Με τέχνη και νοσταλγία γραμμένα, εξιστορούν: τη μοίρα ενός μικρού απροστάτευτου προσφυγόπουλου, του Λεβάντε, που φεύγοντας από τη Σμύρνη έφτιαξε, ύστερα από χρόνια, «ένα άρωμα λεβάντας που όμοιο στον κόσμο δεν υπάρχει» κι έτσι «ο Σμυρνιός Λεβαντίνος έγινε ο θεός της λεβάντας» (Κοροβίνης, Ο Λεβάντες), τις μνήμες και τις εξομολογήσεις της γιαγιάς Μαρίκας από την Ορντού στην εγγονή της, Ελένη (Αρτζανίδου, Ορντού, πατρίδα μ’ έχω σε – Πατρίδα μου η Ορντού), την περιπέτεια του Έρικ, που παρακινημένος από τη θετή του μητέρα, Μαρία, πηγαίνει στη Σμύρνη, στο πατρικό των παππούδων, για να βρει κάποια οικογενειακά κειμήλια και έναν σταυρό (Ιντζέμπελης, Η τελευταία πράξη), την ιστορία ενός δασκάλου, ονόματι Γαβριήλ Κούρκουλα, που αλφάδιασε το μέλλον των προσφύγων με καλέμι και μυστρί (Πυργελή, Ο Δάσκαλος που αλφάδιασε το μέλλον), ένα συμβολικό παραμύθι με τη Χρύσα, τη γυναίκα του Ανέστη, και τον δράκο του ξεριζωμού (Τσιτιρίδου-Χριστοφορίδου, Η Χρύσα και ο Δράκος) κι ένα σύντομο αφήγημα για την οδύνη, την ταλαιπωρία και την αμηχανία των προσφύγων, φτάνοντας στη μητέρα-πατρίδα (Μυλωνάκη-Κοντογιάννη, Έρχονται). Η παραπάνω συλλογή, επίκαιρη όσο ποτέ με το προσφυγικό πρόβλημα σε έξαρση, πέρα από το ότι μας γεμίζει νοσταλγία και οξύνει την ιστορική μας μνήμη για εθνικές περιπέτειες του παρελθόντος, μας δίνει και χρήσιμες πληροφορίες για πρόσωπα και γεγονότα του ξεριζωμού του ’22, εμπλουτίζοντας τις ιστορικές μας γνώσεις για κείνη τη μαύρη περίοδο της νεοελληνικής ιστορίας.

Ο Βαγγέλης Τασιόπουλος μιλάει στο αφήγημά του από πρώτο χέρι, αφού δούλεψε επί σειρά ετών ως ειδικός παιδαγωγός στην ΕΛΕΠΑΠ, και μ’ αυτό του το βιβλίο διατηρεί ακέραιο το δικαίωμα στο όνειρο εκατοντάδων παιδιών με αναπηρία.

Το βιβλίο Τα καινούρια μου πόδια του σημαντικού ποιητή, συγγραφέα παιδικής λογοτεχνίας και εκπαιδευτικού Βαγγέλη Τασιόπουλου, είναι ένα πυκνό, καλογραμμένο, σκληρό αλλά και τρυφερό ταυτόχρονα αφήγημα για την παιδική αναπηρία, αλλά και για το «φως» των ανθρώπων που βλέπουν, νιώθουν και προσπαθούν για έναν διαφορετικό κόσμο. Την ιστορία αφηγείται ο βασικός ήρωας σε πρώτο πρόσωπο, κι αυτή η επιλογή του συγγραφέα προσδίδει φυσικότητα, αμεσότητα και ζωντάνια στο κείμενο. Ένας σοβαρός τραυματισμός ενός μαθητή δημοτικού σε αυτοκινητιστικό ατύχημα, τον αφήνει ανάπηρο και τον καταρρακώνει. Σ’ αυτή τη δύσκολη καμπή της ζωής του οι φίλοι του, οι κολλητοί του και κάποιοι από τους δασκάλους του σχολείου του θα σταθούν πλάι του, θα του συμπαρασταθούν θερμά, κι έτσι ο ήρωάς μας θα συμβιβαστεί με τη νέα πραγματικότητα και τα «καινούρια πόδια» του, που είναι, πλέον, το αναπηρικό του αμαξίδιο. Αρνητικός πρωταγωνιστής ο μικρόψυχος και σχολαστικός υποδιευθυντής, που είναι αντίθετος με την κατασκευή ράμπας στο σχολείο και αντιδρά με ρατσιστικούς χαρακτηρισμούς («Μογγολάκια», «Τουρκάκια» κτλ.) σε παιδιά που διαφέρουν των «κανονικών», είτε λόγω προβλημάτων υγείας είτε λόγω θρησκευτικών πεποιθήσεων. Τελικώς, η παρέα, οι φίλοι και οι λίγοι μα φωτισμένοι και ευαισθητοποιημένοι δάσκαλοι του εν λόγω σχολείου (που δεν είναι ειδικό, αλλά έχει αρκετά παιδιά που χρήζουν «ειδικής φροντίδας» – «παιδιά με ειδικές ικανότητες» τα αποκαλεί, πλέον, η σύγχρονη παιδαγωγική) θα καταφέρουν να κατασκευαστεί ράμπα για να έχει πρόσβαση ο πρωταγωνιστής-αφηγητής στους χώρους του σχολείου και να παρακολουθεί, απερίσπαστος, τα μαθήματά του.

Και τα δύο παραπάνω βιβλία είναι εικονογραφημένα με έξοχες ασπρόμαυρες εικόνες που δίνουν ζωντάνια και δράση στα κείμενα.

Ο Βαγγέλης Τασιόπουλος μιλάει στο αφήγημά του από πρώτο χέρι, αφού δούλεψε επί σειρά ετών ως ειδικός παιδαγωγός στην ΕΛΕΠΑΠ, και μ’ αυτό του το βιβλίο διατηρεί ακέραιο το δικαίωμα στο όνειρο εκατοντάδων παιδιών με αναπηρία πως, παρά τις αντιξοότητες, την κρατική αδιαφορία και τις «ξινές» και υστερικές φωνές κάποιων σκληρόκαρδων «εκπαιδευτικών», ο κόσμος μας μπορεί ν’ αλλάξει προς το καλύτερο.

Και κάτι τελευταίο: Και τα δύο παραπάνω βιβλία είναι εικονογραφημένα με έξοχες ασπρόμαυρες εικόνες που δίνουν ζωντάνια και δράση στα κείμενα. Ο Σπύρος Γούσης εικονογράφησε το Τα καινούρια μου πόδια και οι Γιώργος Παπασταθόπουλος και Αλέξανδρος Τζάλλας το Πατρίδες αλησμόνητες – «αλησμόνητες» και όχι «χαμένες» όπως, κάποιοι, αφελώς εξακολουθούν να τις αποκαλούν, αφού, όπου κι αν μας έχουν εξορίσει η βία των στρατών της γης και οι πολιτικές αποφάσεις των κυβερνήσεων, την αληθινή πατρίδα μας πάντα μέσα μας την κουβαλάμε.

* Ο ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΓΟΥΤΑΣ είναι συγγραφέας και εκπαιδευτικός στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση.

altΜικρά Ασία - Πόντος
Πατρίδες αλησμόνητες
Συλλογικό
Εκδ. Παπαδόπουλος 2016
Σελ. 80, τιμή εκδότη €6,50

alt

 

 

altΤα καινούρια μου πόδια
Βαγγέλης Τασιόπουλος
Σύγχρονοι Ορίζοντες 2015
Σελ. 56, τιμή εκδότη €5,45

alt

 

 


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Όθων και Αμαλία, της Αργυρώς Πιπίνη

Όθων και Αμαλία, της Αργυρώς Πιπίνη

Για το βιβλίο για παιδιά της Αργυρώς Πιπίνη, «Όθων και Αμαλία» (σειρά: Μικρά Γατικά, #4, εικονογράφηση Ιφιγένεια Καμπέρη, εκδ. Πατάκη). Ένα σχόλιο και μία συνέντευξη με τη γνωστή συγγραφέα και μεταφράστρια: για την αφήγηση του παρελθόντος, για την παιδική λογοτεχνία – και τις γάτες. 

...
«Ο Φοίβος και η φάλαινα», της Άννας Κουππάνου

«Ο Φοίβος και η φάλαινα», της Άννας Κουππάνου

Για το βιβλίο της Άννας Κουππάνου «Ο Φοίβος και η Φάλαινα» σε εικονογράφηση Κέλλυς Ματαθία-Κόβο που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πατάκη. 

Της Άντας Κατσίκη-Γκίβαλου

Το βιβλίο της Άννας Κουπάννου ...

Σαν άνεμος - Λόρδος Μπάιρον, της Μαρίας Σκιαδαρέση

Σαν άνεμος - Λόρδος Μπάιρον, της Μαρίας Σκιαδαρέση

Για το βιβλίο «Σαν άνεμος - Λόρδος Μπάιρον», της Μαρίας Σκιαδαρέση που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πατάκη. 

Του Γιάννη Σ. Παπαδάτου

Η Μαρία Σκιαδαρέση, ιστορικός και δόκιμη πεζογράφος, στη σειρά «Προσωπογραφίες» έχει προσφέρει βιβλία με ιστορικές ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Μεταφραστικές στιχομυθίες

Μεταφραστικές στιχομυθίες

Ερωταποκρίσεις από παλαιότερες συνομιλίες και συνεντεύξεις με ποιητές και μεταφραστές.

Του Κώστα Κουτσουρέλη

Πώς επιλέγουμε τα κείμενα που μεταφράζουμε;

Με ποικίλους τρόπους και για όλους τους δυνατ...

Η βιογραφία της Άνγκελα Μέρκελ κυκλοφορεί στα ελληνικά

Η βιογραφία της Άνγκελα Μέρκελ κυκλοφορεί στα ελληνικά

«Η Καγκελάριος» είναι μια καθηλωτική πολιτική βιογραφία και ταυτόχρονα μια προσωπική ανθρώπινη ιστορία ενός αουτσάιντερ: μιας χημικού, κόρης πάστορα, η οποία μεγάλωσε στην Ανατολική Γερμανία και κατάφερε να γίνει η άτυπη ηγέτιδα της Δύσης. Στα ελληνικά θα κυκλοφορήσει από τις Εκδόσεις Ψυχογιός στις 21 Οκτωβρίου...

Προσωπικότητες στο Ελληνικό Ίδρυμα Πολιτισμού: Στέλιος Ράμφος

Προσωπικότητες στο Ελληνικό Ίδρυμα Πολιτισμού: Στέλιος Ράμφος

Το Ελληνικό Ίδρυμα Πολιτισμού στις «Προσωπικότητες» Σεπτεμβρίου 2021 παρουσιάζει τον Στέλιο Ράμφο.

Επιμέλεια: Book Press

Στέλιος Ράμφος: κορυφαίος στοχαστής, πολυγραφότατος συγγραφέας και από τους πλέον επιδραστικούς σύγχρονους φιλοσόφους.

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Γιοζεφίνε η αοιδός, του Φραντς Κάφκα (προδημοσίευση)

Γιοζεφίνε η αοιδός, του Φραντς Κάφκα (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση ενός διηγήματος από την ανθολογία του Franz Kafka «Γιοζεφίνε η αοιδός και άλλα διηγήματα» (μτφρ. Μαργαρίτα Ζαχαριάδου, επίμετρο: Κατερίνα Καρακάση) που κυκλοφορεί στις 6 Αυγούστου από τις εκδόσεις Κίχλη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Στὴ συναγωγή μας... ...

Σάγκι Μπέιν, του Ντάγκλας Στιούαρτ (προδημοσίευση)

Σάγκι Μπέιν, του Ντάγκλας Στιούαρτ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βραβευμένο με Booker 2020 μυθιστόρημα του Douglas Stuart «Σάγκι Μπέιν» (μτφρ. Σταυρούλα Αργυροπούλου), που κυκλοφορεί στις 30 Ιουνίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Η Άγκνες αναδύθηκε έγκαιρα α...

Χίλιοι διάβολοι, του Φρανκ Γκολντάμερ (προδημοσίευση)

Χίλιοι διάβολοι, του Φρανκ Γκολντάμερ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Frank Goldammer «Χίλιοι διάβολοι» (μτφρ. Γιώτα Λαγουδάκου), που κυκλοφορεί την 1 Ιουλίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ο Χέλερ μπήκε στο εστιατόριο από την ανοιχτή πόρτα στη...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

Είκοσι χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από τα γεγονότα που μας εισήγαγαν στον 21ο αιώνα. Ήταν η μεγαλύτερη και πιο σοκαριστική αλληλουχία τρομοκρατικών ενεργειών που έγινε ποτέ, με μερικά λεπτά διαφορά: οι επιθέσεις στους Δίδυμους Πύργους στη Νέα Υόρκη, και στο Πεντάγωνο στην Ουάσιγκτον, την 11η Σεπτεμβρίου του 2001. Α...

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Οι περισσότεροι από τα τίτλους που παρουσιάζονται εδώ έφτασαν στα χέρια μας πολύ πρόσφατα. Πρόκειται για ενδιαφέροντα βιβλία που στην πλειονότητά τους πέρασαν «κάτω από τα ραντάρ» των βιβλιοπροτάσεων για το καλοκαίρι. Ιδού μερικά από τα καλύτερα. 

Ε...

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα βιβλία ιστορίας, εθνολογίας, σύγχρονων οικονομικών και κοινωνικών ζητημάτων για τους εναπομείναντες στην πόλη αλλά και για όσους ακόμη αναζητούν βιβλία για τις διακοπές τους που να αξίζουν το βάρος τους.

Του Γιώργου Σιακαντάρη

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

14 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Τα βιβλία του χειμώνα: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται (ανανεωμένο)

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών και δοκιμίων από 34 εκδοτικούς οίκους. Επιμέλεια: Κώστας Αγορα

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ

ΞΕΧΩΡΙΣΑΜΕ

ΝΑ ΑΛΛΟ ΕΝΑ