Η μπάλα της ζωής τους, του Πάνου Χριστοδούλου

Ένας πατέρας αναλαμβάνει να γίνει μάνατζερ του γιού του προσπαθώντας να τον μετατρέψει σε ποδοσφαιρικό άσσο. Όμως το αγόρι, ο Παντελής Χασογκόλης, είναι τόσο αδέξιο, που η ποδοσφαιρική μπάλα το συμπονάει και, παίζοντας το δικό της παιχνίδι, το καταξιώνει στα γήπεδα.

Τα μυαλά του Παντελή δυστυχώς παίρνουν αέρα και η μαγική μπάλα τον εγκαταλείπει και περιπλανιέται στον κόσμο για πολλά χρόνια. Το αγόρι μεγαλώνοντας βρίσκει τον εαυτό του, γίνεται δάσκαλος σ’ ένα μικρό νησί, μαζεύει στο σχολείο μια μικρή λαθρομετανάστρια και μαθαίνει σιγά-σιγά την ιστορία της: Η Σάφια ήταν μια εργάτρια- παιδί που έφτιαχνε μπάλες ποδοσφαίρου σε κάποια μακρινή χώρα. Ο υποψιασμένος δάσκαλος συλλαμβάνει την εξωφρενική ιδέα να οργανώσουν ένα event (!), έναν αγώνα στο νησί ανάμεσα στην πρωταθλήτρια Μπαρχελώνα και στη δική τους ομάδα για να τραβήξουν τα φώτα της δημοσιότητας πάνω στο ζήτημα της παιδικής εργασίας, και πείθει τους κατοίκους.  Παράλληλα, μέσα από τις περιπλανήσεις της μπάλας, ο συγγραφέας εγκιβωτίζει μια σειρά από παρένθετες ιστορίες παρουσιάζοντας ήπια στον αναγνώστη μια άλλη πλευρά του κόσμου, μια σειρά από ανθρώπινες καταστάσεις, όπως οι άστεγοι, ο περιπλανώμενος καλλιτέχνης, το τραυματισμένο παιδί που έχει χάσει τη χαρά της ζωής.

Κοινωνικά θέματα με χιούμορ χωρίς διδακτισμό

Η θεματολογία του Πάνου Χριστοδούλου κινείται γύρω από σύγχρονα κοινωνικά θέματα που απασχολούν και συζητιούνται από τους πολίτες της χώρας μας, θέματα τα οποία συνήθως έχουν σχέση με τις δράσεις που αναλαμβάνουν οι ΜΚΟ. Στο Ο Ναβίντ δεν ήρθε για διακοπές ήταν οι πρόσφυγες, ο ρατσισμός, ο εθνικισμός, η ξενοφοβία. Στο τελευταίο,  Η μπάλα της ζωής τους, εντάσσει λειτουργικά στην ιστορία του τα ίδια θέματα, αλλά εμβαθύνει περισσότερο στο ζήτημα της παράνομης παιδικής εργασίας με τη Σάφια που το έσκασε από το εργοστάσιο και τη χώρα της και έφτασε  μισοπνιγμένη στο άσημο Λησμονήσι,  που αποτελεί και τον πυρήνα του μυθιστορήματος.  Ταυτόχρονα, ο συγγραφέας παρουσιάζει χιουμοριστικά και με ελαφριά ειρωνεία το σταρ σύστεμ του ποδοσφαίρου, τη λειτουργία των ΜΜΕ (εκδ. Κέδρος), τις διαπροσωπικές σχέσεις μεταξύ των παιδιών, μεταξύ των ενηλίκων, τις προσδοκίες τους, τις προκαταλήψεις σχετικά με τους ξένους, κα.

Τις περισσότερες φορές τα βιβλία για παιδιά έχουν συγκεκριμένο διδακτικό στόχο και επιδιώκουν να τον ενσωματώσουν στην απόλαυση που προκαλεί η ανάγνωση, για αυτό και κινδυνεύουν να γίνουν διδακτικά. Εδώ βρίσκεται το ενδιαφέρον της γραφής του Πάνου Χριστοδούλου. Μια από τις πολλές αρετές που έχει αυτό το βιβλίο, είναι ότι ο συγγραφέας χωρίς να καταγγέλλει και να γλιστράει προς το διδακτισμό, παροτρύνει τους αναγνώστες, με όχημα το χιούμορ, να προβληματιστούν, να ενημερωθούν, να ερευνήσουν τα φαινόμενα που αναφέρονται, οπωσδήποτε να ψυχαγωγηθούν, και τελικά να συζητήσουν με αφορμή αποσπάσματα του μυθιστορήματος.  Το μεγάλο κέρδος είναι ακριβώς αυτές οι συζητήσεις που μπορούν να γίνουν από άτομα διαφορετικής ηλικίας σε πολλά διαφορετικά περιβάλλοντα. Ο συγγραφέας, με έμφυτο παιδαγωγικό ταλέντο, ευαίσθητος στα κοινωνικά φαινόμενα, βγάζει αβίαστα αυτή του την ευαισθησία πλάθοντας και σκηνοθετώντας καταστάσεις και χαρακτήρες οι οποίοι εξελίσσονται στην πορεία του μυθιστορήματος επιβεβαιώνοντας ή αναιρώντας το όνομα που σκιαγραφεί την προσωπικότητα του καθενός.

Κάθε αναγνώστης παίρνει από το βιβλίο αυτό που έχει ανάγκη τη συγκεκριμένη στιγμή που διαβάζει. Θα λέγαμε πως η τέχνη του συγγραφέα είναι να δημιουργεί ανάγκες στους αναγνώστες. Η μπάλα της ζωής τους το κάνει με επιτυχία.

Η μπάλα της ζωής τους
Πάνος Χριστοδούλου

 

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΝΟΥ ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ