Πώς θα αποφύγουμε την ερημοποίηση

Ευρωπαϊκό πλαίσιο, καταναλωτική συνείδηση και τεχνολογικές λύσεις υπάρχουν. Πολιτική βούληση; Του Λεωνίδα Λουλούδη*

Επειδή, για λόγους ιστορικούς, προέκυψε η αγροτική και, δευτερευόντως, η περιβαλλοντική πολιτική να είναι οι πλέον οργανωμένες της Ευρωπαϊκής Ένωσης από τις πρώτες δεκαετίες της ίδρυσής της, η λεγόμενη «πράσινη» οικονομία δεν βρίσκεται στη σφαίρα της ουτοπίας,

όπως πολλοί νομίζουν, αλλά της εν εξελίξει πραγματικότητας. Mε την πλήρη εφαρμογή της Ενιαίας Αποδεσμευμένης Ενίσχυσης, δηλαδή την αποσύνδεση των επιδοτήσεων από τον όγκο της πραγματοποιούμενης παραγωγής και με ορατή, στο άμεσο μέλλον, την «απειλή» της επανεθνικοποίησης της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής, η αγορά διαδραματίζει νέο ρόλο, με την ευρύτερη έννοια της κυριαρχίας των μεταϋλιστικών αξιών στη ζήτηση, αλλά και της ηγεμονίας –τουλάχιστον στα μεσοαστικά στρώματα– καταναλωτών, οι οποίοι απαιτούν προϊόντα ασφαλή, υψηλής διατροφικής ποιότητας και παραγόμενα με συμβατές προς το περιβάλλον πρακτικές. Αυτό σημαίνει τη ριζική αναπροσαρμογή των προτεραιοτήτων και των επιλογών της περιφερειακής και αγροτικής ανάπτυξης. Πυρήνας της νέας στρατηγικής οφείλει να είναι η οικολογική διαχείριση των πόρων και η ανάπτυξη συναφών υπηρεσιών διατροφής, αναψυχής, εκπαίδευσης κτλ., σε μια πολυτομεακή (γεωργία, βιομηχανία, τουρισμός, εκπαίδευση) οικονομία της υπαίθρου.

Άλλωστε, η ερημοποίηση απειλεί τα δύο τρίτα των εδαφών της χώρας και δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί παρά με την απο-εντατικοποίηση της γεωργίας, την εφαρμογή καλών γεωργικών πρακτικών, την εξοικονόμηση ύδατος, την πρόληψη πυρκαγιών κτλ. Η βιοτεχνολογική επανάσταση του αιώνα μας μπορεί να συνεχίσει και να επιταχύνει τα επιτεύγματα της παραδοσιακής γενετικής βελτίωσης, ειδικότερα μέσω της γενετικής μηχανικής, για ενδογονιδιακές τροποποιήσεις, με στόχο –μεταξύ άλλων– την προσαρμογή των παραγωγικών ειδών σε ένα επιδεινούμενο κλιματικό περιβάλλον. Τέλος, η προοπτική της παραγωγής βιοκαυσίμων δεν πρέπει να εγκαταλειφθεί από συγκυριακές και πρόχειρες οικονομικές και περιβαλλοντικές αξιολογήσεις της χρήσης τους.

Παρά τα περί του αντιθέτου θρυλούμενα από τους επαγγελματίες καταστροφολόγους ή τους υπερασπιστές της δομικής ακινησίας της οικονομίας, στην αυγή του 21^ου αιώνα η αισιοδοξία είναι δικαιολογημένη. Έπειτα από δεκαετίες στήριξης, αλλά και στρέβλωσης των δυνατοτήτων της ελληνικής γεωργίας από τις άνισες και άδικες επιδοτήσεις, ο συνδυασμός της ευρωπαϊκής αγροπεριβαλλοντικής πολιτικής, της βιοτεχνολογικής και πληροφορικής επανάστασης και της αναδυόμενης οικολογικής ευαισθησίας των καταναλωτών-πολιτών (οι οποίοι, όπως και οι παραγωγοί, πρέπει συνεχώς να εκπαιδεύονται) προσφέρει –μέσω της «πράσινης» οικονομίας– ένα νέο αναπτυξιακό πλαίσιο. Έστω και αργά, η προσαρμογή της ελληνικής πολιτικής στο ευρωπαϊκό κεκτημένο της «πράσινης» οικονομίας δεν έχει άλλο αντίπαλο από τον ίδιο της τον εαυτό.

* Ο Λεωνίδας Λουλούδης είναι καθηγητής Πολιτικής Προστασίας του Αγροτικού Περιβάλλοντος στο Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών και πρόεδρος της WWF Ελλάς.

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.