Anthony_Giddes

Για την αντιμετώπιση της υπερθέρμανσης του πλανήτη δεν αρκούν δράσεις που αναλαμβάνονται σε διεθνή fora ή στο επίπεδο της κοινωνίας πολιτών

Του Άντονι Γκίντενς

Τα κράτη εξακολουθούν να έχουν πρωταγωνιστικό ρόλο στα παγκόσμια δρώμενα και πρέπει να προσδοκούμε ότι τα αποφασιστικά μέτρα για την προστασία του περιβάλλοντος θα προκύψουν από πρωτοβουλίες που θα αναλάβουν υπεύθυνες κυβερνήσεις σε συνεργασία μεταξύ τους.

Αυτό υποστηρίζει ο Anthony Giddens, ένας από τους διαπρεπέστερους σύγχρονους κοινωνικούς επιστήμονες, στο τελευταίο βιβλίο του. Αντίθετα, θεωρεί ότι η πολυμερής συνεργασία στο πλαίσιο διεθνών οργανισμών είναι αναποτελεσματική και η δράση μη κυβερνητικών οργανώσεων θετική, αλλά ανεπαρκής. Εκφράζει, επιπλέον, επιφυλάξεις για πτυχές της πολιτικής του οικολογικού κινήματος και των Πράσινων κομμάτων. Η Book Press προδημοσιεύει χαρακτηριστικά αποσπάσματα από το βιβλίο «H πολιτική των κλιματικών αλλαγών», που θα κυκλοφορήσει στα τέλη Απριλίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Για τον ρόλο του κράτους:

«Οι βασικές θέσεις που υποστηρίζω σε αυτό το βιβλίο είναι ότι τα βιομηχανικά έθνη πρέπει να πρωτοστατήσουν στην αντιμετώπιση των κλιματικών αλλαγών και ότι οι πιθανότητες επιτυχίας θα εξαρτηθούν σε μεγάλο βαθμό από τις κυβερνήσεις και το κράτος. Η όποια πολιτική του κράτους, πάλι, εξαρτάται από την επίτευξη ευρείας υποστήριξης από τους πολίτες, εντός του πλαισίου των δημοκρατικών δικαιωμάτων και ελευθεριών. Δεν θα αρνηθώ ότι η σύναψη διεθνών συμφωνιών είναι πολύ βασική ή ότι πολλοί άλλοι φορείς –συμπεριλαμβανομένων των ΜΚΟ και των επιχειρήσεων– έχουν να παίξουν θεμελιώδη ρόλο. Εντούτοις, καλώς ή κακώς, το κράτος διατηρεί αρκετές από τις εξουσίες που πρέπει να επιστρατευθούν, έτσι ώστε να καταστεί δυνατή μια σοβαρή αντίδραση στην υπερθέρμανση του πλανήτη.

Ποιος πρέπει να είναι ο ρόλος του κράτους, ενός διασφαλίζοντος κράτους; Η κύρια λειτουργία του είναι να δρα ως καταλύτης, ως διευκολυντής, αλλά σίγουρα, αναφορικά με την κλιματική αλλαγή και την ενεργειακή ασφάλεια, πρέπει να αγωνιστεί για εγγυήσεις. Είναι δύο πεδία όπου απλά πρέπει να βρεθούν λύσεις και όπου απαιτούνται χρονοδιαγράμματα. Αν το σαλόνι σου είναι βρόμικο και ακατάστατο, μπορείς να το αφήσεις έτσι έως ότου βρεις χρόνο να το τακτοποιήσεις. Δεν μπορούμε να κάνουμε το ίδιο με τις εκπομπές, αφού αυτές συγκεντρώνονται στην ατμόσφαιρα, καθώς μάλιστα το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο αρχίζουν να εξαντλούνται».

politiki_klimatikonH πολιτική των κλιματικών αλλαγών
Άντονι Γκίντενς
Μτφρ. Κωνσταντίνος Γεώρμας
Μεταίχμιο 2010

Για την «πράσινη» οικονομία:

«Η δημιουργία θέσεων εργασίας μέσω της εξάπλωσης των τεχνολογιών των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας φαίνεται να αποτελεί κύρια μορφή οικονομικής σύγκλισης – και κατ’ αρχάς είναι όντως έτσι. ‘‘Η αιολική ενέργεια έχει δημιουργήσει χιλιάδες νέες θέσεις εργασίας’’ λέγεται συχνά αναφορικά με κάποιες χώρες – τη Γερμανία, για παράδειγμα. Παρ’ όλα αυτά, έτσι όπως τίθεται ο ισχυρισμός είναι πολύ απλοϊκός, καθώς οι θέσεις εργασίας στις νέες τεχνολογίες μπορούν να έχουν ως αντίτιμο την απώλεια άλλων, σε πιο παραδοσιακές βιομηχανίες ενέργειας, στις οποίες πολλοί εργάτες θα μείνουν άνεργοι. Επιπρόσθετα, οι περισσότερες νέες τεχνολογίες μειώνουν τις ανάγκες για εργατικά χέρια. Η αιολική και η κυματική ενέργεια, για παράδειγμα, απαιτούν λιγότερους εργαζομένους ανά μονάδα παραγωγής απ’ ό,τι η εξόρυξη γαιάνθρακα. Ο σχεδιασμός της βιομηχανικής πολιτικής που έχει ως στόχο την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής δεν μπορεί να βασιστεί σε μια εύκολη εξίσωση μεταξύ της οικονομικής σύγκλισης και της δημιουργίας θέσεων εργασίας».

Για τους οικολόγους:

«Το πράσινο κίνημα θα απολέσει (αν δεν έχει ήδη απολέσει) την ταυτότητά του, καθώς οι περιβαλλοντικές πολιτικές καθίστανται μέρος του προγράμματος των κατεστημένων κομμάτων. Φυσικά, οι πράσινες ομάδες και τα κόμματα που έχουν αυτές τις ιδέες θα εξακολουθήσουν να υπάρχουν. Όμως, η ‘‘απορρόφηση’’ των Πρασίνων στις επικρατούσες πολιτικές σημαίνει την απόρριψη συγκεκριμένων πτυχών των πράσινων θεωριών για τον φορέα που δεν είναι εγγενής στις πράσινες αξίες. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται η θέση ότι η συμμετοχική δημοκρατία είναι το μόνο είδος δημοκρατίας που αξίζει· επίσης, η θέση ότι η καλύτερη κοινωνία στην οποία πρέπει να στοχεύουμε είναι μια δραστικά αποκεντρωμένη κοινωνία (η αποκέντρωση συχνά είναι ένας σοβαρός πολιτικός στόχος, και βέβαια σχετικός με τους στόχους του πράσινου κινήματος, αλλά μόνο σε συνδυασμό με άλλες μορφές πολιτικής οργάνωσης)· τέλος, η προσήλωση στη μη βία (σίγουρα ένας σημαντικός στόχος στις περισσότερες περιστάσεις, αλλά –όπως είναι εύλογο– όχι και οικουμενικός, και σε κάθε περίπτωση ένας στόχος που δεν συνδέεται εγγενώς με τους στόχους που αφορούν τις κλιματικές αλλαγές αυτές καθαυτές).

Πρέπει επίσης να αποκηρύξουμε κάθε εναπομείνασα μορφή μυστικιστικής λατρείας της φύσης, συμπεριλαμβανομένων των πιο ήπιων εκδοχών που μετατοπίζουν το κέντρο βάρους των αξιών από τα ανθρώπινα όντα στην ίδια τη Γη. Η αντιμετώπιση της υπερθέρμανσης του πλανήτη δεν έχει να κάνει με τη διάσωση της Γης, η οποία θα επιβιώσει ό,τι και να κάνουμε. Οι θέσεις ‘‘ζούμε σε αρμονία με τη φύση’’, ‘‘σεβόμαστε τη φύση’’ εμπίπτουν στην ίδια κατηγορία.

Το πράσινο κίνημα αφήνει πίσω κάποια σημαντικά διλήμματα. Με ποια λογική, αν υπάρχει κάποια, η αντιμετώπιση των κλιματικών αλλαγών και η επιδίωξη της ενεργειακής ασφάλειας συνεπάγονται μοιραία την εγκατάλειψη της οικονομικής μεγέθυνσης, με τη συνήθη έννοια; Μπορεί και πρέπει η πολιτική ζωή στις βιομηχανικές κοινωνίες, και πιθανότατα και αλλού, να αναδιαμορφωθεί έτσι ώστε το ευ ζην να αντικαταστήσει τον πλούτο ως βασική αρχή της ανάπτυξης; Επίσης, θα πρέπει να εξετάσουμε πόσο χρήσιμες είναι οι έννοιες που έχουν διαμορφωθεί, εν μέρει τουλάχιστον, από το πράσινο κίνημα. Ειδικότερα θα πρέπει να εξεταστούν η αρχή της πρόληψης, η βιωσιμότητα και η αρχή ‘‘ο ρυπαίνων πληρώνει’’. Λόγω της αντιπάθειας των Πρασίνων για τις επικρατούσες πολιτικές δυνάμεις, δεν διαθέτουμε ένα σύνολο εννοιών για την ανάλυση του πώς η πολιτική για τις κλιματικές αλλαγές μπορεί να ενταχθεί αποτελεσματικά στην κυρίαρχη πρακτική».

Για την Ευρωπαϊκή Ένωση και τις ΗΠΑ:

«Παρά τις διαιρέσεις και τους ανταγωνισμούς που υπάρχουν, η αντιμετώπιση των κλιματικών αλλαγών δύναται να αποτελέσει εφαλτήριο για τη δημιουργία ενός πιο αλληλέγγυου κόσμου. Θα μπορούσε να αποτελέσει μέσο για την αναζωογόνηση του ΟΗΕ και των άλλων θεσμών της παγκόσμιας διακυβέρνησης. Είμαι επιφυλακτικός ως προς τις δυνατότητες αυτές, επειδή μεταξύ άλλων θέλω να αποφύγω αυτό που νωρίτερα αποκάλεσα «φαινόμενο της πρόσδεσης» –την τάση χρησιμοποίησης των κλιματικών αλλαγών ως άλλοθι για να προωθηθούν άλλοι σκοποί. Ωστόσο, αυτό θα μπορούσε να συμβεί, και τότε θα είχε σοβαρότατες συνέπειες για το σύνολο της παγκόσμιας κοινωνίας.

Πολλά θα κριθούν από το πόσο αποτελεσματικές θα είναι τα αμέσως επόμενα χρόνια οι προσπάθειες της Ευρωπαϊκής Ένωσης να μειώσει τον μέσο όρο των εκπομπών της. Από μία άποψη, η ΕΕ ξεκινάει από πλεονεκτική θέση σε σχέση με τις ΗΠΑ επειδή μερικές χώρες-μέλη της έχουν ήδη πραγματοποιήσει σημαντική πρόοδο στον περιορισμό των εκπομπών δείχνοντας τον δρόμο τόσο στα άλλα μέλη όσο και στον υπόλοιπο κόσμο. Η ΕΕ έχει πλέον 495 εκατομμύρια κατοίκους, έτσι ο αντίκτυπος που θα έχει η πολιτική της θα είναι μεγάλος. Αναφέρθηκα ήδη σε κάποιες από τις δυσκολίες που μπορεί να κάμψουν τις φιλοδοξίες της. Η γεωπολιτική της επιρροή θα εξαρτηθεί από δύο ζητήματα – από το πόσο στενή μπορεί να γίνει η σχέση της με τη Ρωσία και το κατά πόσο μπορεί, χωρίς τη Συνθήκη της Λισαβόνας, να αναπτύξει τα κατάλληλα ηγετικά χαρακτηριστικά ώστε να έχει ενιαία φωνή στην παγκόσμια σκηνή.

Στο εσωτερικό των βιομηχανικών χωρών θα πρέπει να δοθούν και να κερδηθούν πολλές πολιτικές μάχες. Οι ΗΠΑ έχουν για άλλη μια φορά κομβικό ρόλο εξαιτίας της συνεισφοράς τους σε εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου και της βουλιμικής τους όρεξης για πετρέλαιο. Η μεταστροφή μιας κοινωνίας που ο τρόπος ζωής της έχει καθοριστεί από την κινητικότητα και το «φυσικό της δικαίωμα» να καταναλώνει αλόγιστα ενέργεια θα είναι ένα κολοσσιαίο εγχείρημα. Ωστόσο, η κατάσταση δεν είναι τόσο απελπιστική όσο φαίνεται. Πολλές πολιτείες, πόλεις και οργανισμοί στο εσωτερικό της χώρας όχι μόνο πιέζουν για αλλαγές, αλλά και εργάζονται για να τις υλοποιήσουν».


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Να μη φορτώνουμε χρέη τις επόμενες γενιές»

«Να μη φορτώνουμε χρέη τις επόμενες γενιές»

Η Κάτια Λεμπέση υποστηρίζει την προοπτική μιας ανάπτυξης με μέτρο, που σέβεται το περιβάλλον, τον άνθρωπο και όλα τα έμβια όντα.

Του Σωτήρη Βανδώρου

...
Η βιβλιοθήκη στην ψηφιακή εποχή

Η βιβλιοθήκη στην ψηφιακή εποχή

Του Σάκη Κουρουζίδη*

Ο Μπόρχες έλεγε πως «το να ομιλείς σημαίνει να περιπίπτεις σε ταυτολογίες, αφού όλα έχουν ει...

O χρόνος εκπνέει

O χρόνος εκπνέει

Σημαντική μείωση εκπομπών αερίων που συμβάλλουν στην υπερθέρμανση του πλανήτη πρέπει να γίνει άμεσα.

 Του Μιχάλη Προμπονά *

...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

1ο Βραβείο Λογοτεχνικής Μετάφρασης ΛΕΑ

1ο Βραβείο Λογοτεχνικής Μετάφρασης ΛΕΑ

Ένα νέο βραβείο για τη μεταφρασμένη λογοτεχνία από ισπανικά, πορτογαλικά και καταλανικά στα ελληνικά είναι γεγονός. Διαβάστε τη βραχεία λίστα των υποψηφίων προς βράβευση βιβλίων. Η καλύτερη μετάφραση θα ανακοινωθεί σε εκδήλωση που θα διοργανωθεί από το Φεστιβάλ ΛΕΑ [Λογοτεχνία εν Αθήναις] στο Μουσείο ...

Σασμός, του Σπύρου Πετρουλάκη

Σασμός, του Σπύρου Πετρουλάκη

Για το μυθιστόρημα του Σπύρου Πετρουλάκη «Σασμός», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μίνωας.

Του Κυριάκου Αθανασιάδη

Εξαιρετικά παραγωγικός, ο Σπύρος Πετρουλάκης είναι συγγραφέας πολλών μπεστ-σέλερ μυθιστορημάτων, αλλά ο «Σασμός» (Μίνωας 2019), χάρη πλέον και στην εξαιρετικά επιτυχη...

Μεταφραστικές στιχομυθίες

Μεταφραστικές στιχομυθίες

Ερωταποκρίσεις από παλαιότερες συνομιλίες και συνεντεύξεις με ποιητές και μεταφραστές.

Του Κώστα Κουτσουρέλη

Πώς επιλέγουμε τα κείμενα που μεταφράζουμε;

Με ποικίλους τρόπους και για όλους τους δυνατ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Γιοζεφίνε η αοιδός, του Φραντς Κάφκα (προδημοσίευση)

Γιοζεφίνε η αοιδός, του Φραντς Κάφκα (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση ενός διηγήματος από την ανθολογία του Franz Kafka «Γιοζεφίνε η αοιδός και άλλα διηγήματα» (μτφρ. Μαργαρίτα Ζαχαριάδου, επίμετρο: Κατερίνα Καρακάση) που κυκλοφορεί στις 6 Αυγούστου από τις εκδόσεις Κίχλη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Στὴ συναγωγή μας... ...

Σάγκι Μπέιν, του Ντάγκλας Στιούαρτ (προδημοσίευση)

Σάγκι Μπέιν, του Ντάγκλας Στιούαρτ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βραβευμένο με Booker 2020 μυθιστόρημα του Douglas Stuart «Σάγκι Μπέιν» (μτφρ. Σταυρούλα Αργυροπούλου), που κυκλοφορεί στις 30 Ιουνίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Η Άγκνες αναδύθηκε έγκαιρα α...

Χίλιοι διάβολοι, του Φρανκ Γκολντάμερ (προδημοσίευση)

Χίλιοι διάβολοι, του Φρανκ Γκολντάμερ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Frank Goldammer «Χίλιοι διάβολοι» (μτφρ. Γιώτα Λαγουδάκου), που κυκλοφορεί την 1 Ιουλίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ο Χέλερ μπήκε στο εστιατόριο από την ανοιχτή πόρτα στη...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

Είκοσι χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από τα γεγονότα που μας εισήγαγαν στον 21ο αιώνα. Ήταν η μεγαλύτερη και πιο σοκαριστική αλληλουχία τρομοκρατικών ενεργειών που έγινε ποτέ, με μερικά λεπτά διαφορά: οι επιθέσεις στους Δίδυμους Πύργους στη Νέα Υόρκη, και στο Πεντάγωνο στην Ουάσιγκτον, την 11η Σεπτεμβρίου του 2001. Α...

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Οι περισσότεροι από τα τίτλους που παρουσιάζονται εδώ έφτασαν στα χέρια μας πολύ πρόσφατα. Πρόκειται για ενδιαφέροντα βιβλία που στην πλειονότητά τους πέρασαν «κάτω από τα ραντάρ» των βιβλιοπροτάσεων για το καλοκαίρι. Ιδού μερικά από τα καλύτερα. 

Ε...

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα βιβλία ιστορίας, εθνολογίας, σύγχρονων οικονομικών και κοινωνικών ζητημάτων για τους εναπομείναντες στην πόλη αλλά και για όσους ακόμη αναζητούν βιβλία για τις διακοπές τους που να αξίζουν το βάρος τους.

Του Γιώργου Σιακαντάρη

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

14 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Τα βιβλία του χειμώνα: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται (ανανεωμένο)

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών και δοκιμίων από 34 εκδοτικούς οίκους. Επιμέλεια: Κώστας Αγορα

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ

ΞΕΧΩΡΙΣΑΜΕ

ΝΑ ΑΛΛΟ ΕΝΑ