Κάθε καινοτομία πρέπει να στηρίζει το διδακτικό έργο, όχι να το παρεμποδίζει. Του Κώστα Μπατσίλα *
Το νέο παιδαγωγικό πρόταγμα ονομάζεται σήμερα «διασφάλιση της ποιότητας» και συζητιέται υπό το πρίσμα των στοιχείων της έρευνας PISΑ (Programme for International Student Assessment) η οποία διενεργείται από τον ΟΟΣΑ με σκοπό την αξιολόγηση των εθνικών εκπαιδευτικών συστημάτων. Η κατάταξή τους με βάση τη συγκριτική τους αξιολόγηση στην μελέτη PISA άνοιξε τη σχετική συζήτηση.
Σ’ ένα καλό σχολείο ανήκουν η συμμετοχή, η διαφάνεια και οι σαφείς προσδοκίες επίδοσης κι επιπροσθέτως, μια αρμονική μαθησιακή ατμόσφαιρα, η αναφορά σε επιτεύξιμους σκοπούς κι ένα πλούσιο σε εναλλαγές πρόγραμμα. Το κύριο όμως είναι η καλή, δηλαδή η στοχευμένη και δομημένη διδασκαλία, υποστηρικτικά προγράμματα και διαφανείς μορφές αξιολόγησης της επίδοσης. Οτιδήποτε επιπλέον πρέπει να τίθεται έτσι ώστε να στηρίζει το κύριο έργο και να μην το παρεμποδίζει. Η λογική είναι απλή: οι διδάσκοντες διδάσκουν και έχουν στα μάτια τους κυρίως την τάξη τους και το setting του διδακτικού έργου τους. Ό,τι λειτουργεί υποστηρικτικά ως προς αυτό γίνεται αποδεκτό, διαφορετικά απορρίπτεται.
Οτιδήποτε συνιστά τη διασφάλιση της ποιότητας στο σχολείο πρέπει να συναρτηθεί μ’ αυτήν την πραγματικότητα. Η οικοδόμηση ενός σύνθετου management ή οι όποιες αλλαγές στην οργάνωση κρίνονται με βάση τη συμβολή τους στην ανάπτυξη της ποιότητας της διδασκαλίας, σε τελευταία ανάλυση με το τι μαθαίνουν ή δεν μαθαίνουν οι μαθητές, ενώ συχνά έχει κανείς την εντύπωση ότι οι προσπάθειες της εκπαιδευτικής πολιτικής είναι τόσο μεγαλύτερες όσο πιο μακριά από τη διδασκαλία βρίσκονται.
Η βελτίωση της υπαρκτής ποιότητας, δηλαδή της παιδείας των μαθητών, προϋποθέτει διαθέσιμα χρηστικά εργαλεία και πρακτικά εφαρμόσιμες διαδικασίες που αγγίζουν τη διδασκαλία και, ίσως το πιο σημαντικό, γίνονται αποδεκτά από τους διδάσκοντες. Οι τελευταίοι αποδέχονται τις πρόσθετες επιβαρύνσεις, όταν βλέπουν μια μεταρρύθμιση που έχει νόημα και επιφέρει αναγνωρίσιμο όφελος για το σχολείο και τη διδασκαλία. Γι’ αυτούς προτεραιότητα έχει η καθημερινή διδασκαλία και οι μεταρρυθμίσεις αποτιμώνται με βάση τη συμβολή τους στη βελτίωσή της. Διαφορετικά, οι μεταρρυθμίσεις παρακάμπτονται, φρενάρονται ή γίνονται «πραγματικότητα» μόνο ως ρητορικό σχήμα.
* Ο Κ. Μπατσίλας είναι Σχολικός Σύμβουλος Δημοτικής Εκπαίδευσης στην Αθήνα.
Κώστας Μπατσίλας
