dimaras

 «Δεν πάει άλλο!»

Ο ιστορικός της εκπαίδευσης Αλέξης Δημαράς ξεσπαθώνει περί μεταρρύθμισης

«Μεταρρύθμιση του εκπαιδευτικού συστήματος δεν είναι η νομοθετική αντικατάσταση μιας διδακτικής μεθόδου με μιαν άλλη.

Δεν είναι ούτε το χτίσιμο σχολικών κτιρίων, ούτε η αύξηση των αποδοχών των δασκάλων, ούτε και η μεταβολή του ωρολογίου και του αναλυτικού προγράμματος. Αυτά όσο σημαντικά και αν είναι, μπορεί να αποτελούν στοιχεία μιας μεταρρύθμισης ή να είναι απλές αλλαγές στα χαρακτηριστικά ενός συστήματος που στην ουσία του παραμένει αμετάβλητο. Εκπαιδευτική μεταρρύθμιση είναι κάτι βαθύτερο· Είναι η αλλαγή προσανατολισμού, είναι η κυριάρχηση ενός νέου πνεύματος». Αυτά έγραφε ο Αλέξης Δημαράς στο κλασικό πλέον έργο του «Νεοελληνική εκπαίδευση. Η Μεταρρύθμιση που δεν έγινε» (πρώτη έκδοση 1974).

Το εκπαιδευτικό σύστημα είναι μονολιθικό σε δομή και περιεχόμενο

Η Βοοk Press απευθύνθηκε στον κορυφαίο Έλληνα ιστορικό της εκπαίδευσης με αφορμή τη διαρκώς ανανεούμενη δημόσια συζήτηση περί της αναγκαιότητας για μεταρρύθμιση του εκπαιδευτικού συστήματος και τον ρώτησε, 35 χρόνια μετά τη συγγραφή του παραπάνω αποσπάσματος, κατά πόσον θεωρεί πως υπήρξε έκτοτε «αλλαγή προσανατολισμού και νέο πνεύμα». «Αφού αναφέρεστε σ’ αυτό το χωρίο, θα σας διαβάσω τη συνέχειά του: “Mπορούμε να μιλούμε για μεταρρύθμιση ενός συστήματος μόνο όταν, ας πούμε, αλλάζει ουσιαστικά ο σκοπός της διδασκαλίας, όταν δίνεται σε καινούριους φορείς το δικαίωμα να αποφασίζουν για τα εκπαιδευτικά πράγματα, όταν περνούμε από μια μονολιθική διάρθρωση σε ευέλικτα σχήματα, όταν μεταβάλλεται το σύστημα σε πλάτος και σε βάθος. Τέτοιες αλλαγές δεν γνώρισε ποτέ το ελληνικό κράτος”. Δεν θεωρώ ότι αυτός ο ορισμός χρειάζεται αναθεώρηση».

«Τελικά, δηλαδή, ουσιαστική μεταρρύθμιση δεν έγινε ούτε κατά τη διάρκεια της Μεταπολίτευσης;» τον ρωτήσαμε. «Ξέρετε, φοβούμαι ότι δυστυχώς δεν χρειάζεται αλλαγή ούτε ο τίτλος εκείνου του έργου. Βέβαια, από τότε επιχειρήθηκαν πολλά και μεγάλα, κυρίως το 1976 και το 1982. Αλλά και αυτά, αν κριθούν σε σχέση με τα σημάδια που άφησαν στο σύστημα, δεν καλύπτουν τον ορισμό. Ασφαλώς τα κτήρια είναι καλύτερα, τα βιβλία αρτιότερα, οι δάσκαλοι πτυχιούχοι πανεπιστημίου και όχι Παιδαγωγικής Ακαδημίας, ο φόρτος των παιδιών ελαφρύτερος με την πενθήμερη εβδομάδα. Αλλά η διπλοβάρδια δεν εξουδετερώθηκε, η εισαγωγική επιμόρφωση των εκπαιδευτικών είναι ουσιαστικά ανύπαρκτη, τα βιβλία εξακολουθούν να είναι ένα ανά αντικείμενο και τάξη, τα παιδιά είναι πιο φορτωμένα με σχολική ύλη και εξωσχολικές εκπαιδευτικές υποχρεώσεις.

«Γενικεύοντας, τι θα λέγατε για τη σημερινή κατάσταση του εκπαιδευτικού συστήματος και κατά πόσον θα βλέπατε μια διέξοδο»; «Το σύστημα είναι πάντα απολύτως συγκεντρωτικό ως προς τις καίριες αποφάσεις, μονολιθικό στη δομή και το περιεχόμενο, ο σκοπός της διδασκαλίας και των εξετάσεων σε κάθε βαθμίδα εξαρτημένος από τις ανάγκες της επόμενης, η θεωρία και η απομνημόνευση βασιλεύουν. Το απελπιστικό είναι ότι αυτά τα μειονεκτήματα επισημαίνονται από το 1899 χωρίς αποτέλεσμα –το ανησυχητικό ότι στις σχετικές συζητήσεις η ιδεολογική διάσταση είναι ολοένα και λιγότερο καθοριστική– και το αισόδοξο ότι τα πράγματα και οι πολίτες φαίνεται να έχουν στο όριό τους. Άρα, λογικά, πρέπει να έχει έρθει η ώρα της ουσιαστικής –κατά τον ορισμό– μεταρρύθμισης».

 

 

 

 

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Ο ιερωμένος του διαβόλου

Ο ιερωμένος του διαβόλου

Ο Δαρβινισμός αμφισβητείται μόνο εκτός επιστημονικής κοινότητας.

Του Σωτήρη Βανδώρου

Ας το ξεκαθαρίσουμε μια κι έξω. Στους κόλπους της ακαδημαϊκής κοινότητας καμία περί τον Δαρβίνο διαμάχη δε λαμβά...

Η ιστορία του Δαρβινισμού

Η ιστορία του Δαρβινισμού

Δαρβινισμός και η ιστορία του ως τις μέρες μας
Κώστας Β. Κρίμπας
ΩΚΕΑΝΙΔΑ 2009
ΣΕΛ. 936

Σύντομα θα κυκλοφορήσει από τις εκδόσεις Ωκεανίδα το έργο ζωής του ομότιμου καθηγητή και ακαδημαϊκού Κώστα Β. Κριμπά. Σε αυτό τον τόμο...




Ούτε άγγελοι, ούτε πίθηκοι

Ούτε άγγελοι, ούτε πίθηκοι

Η επινόηση της «φυσικής επιλογής» ως μηχανισμού της εξέλιξης των ειδών από τον Δαρβίνο αναδιατάσσει τη θέση του ανθρώπου στον κόσμο.

...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Πέθανε ο πολυβραβευμένος συγγραφέας Αλέξις Ραβέλο – Μεγάλη απώλεια για την ισπανική λογοτεχνία

Πέθανε ο πολυβραβευμένος συγγραφέας Αλέξις Ραβέλο – Μεγάλη απώλεια για την ισπανική λογοτεχνία

Πέθανε το πρωί της Δευτέρας 30 Ιανουαρίου 2023 από καρδιακή προσβολή σε ηλικία 51 ετών ο Ισπανός πολυβραβευμένος συγγραφέας Αλέξις Ραβέλο [Alexis Ravelo] ο οποίος κατείχε εξέχουσα θέση στη σύγχρονη ισπανική λογοτεχνία, έχοντας γράψει πολλά και επιτυχημένα αστυνομικά και όχι μόνο μυθιστορήματα. Μέσα στο 2023, οι εκδό...

Πέρα από τη θάλασσα: Ο Παύλος Παυλίδης συναντά τον Γιάννη Μαρκόπουλο στη Στέγη

Πέρα από τη θάλασσα: Ο Παύλος Παυλίδης συναντά τον Γιάννη Μαρκόπουλο στη Στέγη

Ο Παύλος Παυλίδης δίνει νέα πνοή σε 16 από τα σημαντικότερα έργα του μεγάλου συνθέτη Γιάννη Μαρκόπουλου, από τις 3 έως τις 5 Φεβρουαρίου 2023, στην Κεντρική Σκηνή της Στέγης. Φωτογραφίες: Ανδρέας Σιμόπουλος

Επιμέλεια: Book Press

...
Ματίνα Αποστόλου (Intellectual thighs): «Οτιδήποτε διαβάζουμε μας διαμορφώνει»

Ματίνα Αποστόλου (Intellectual thighs): «Οτιδήποτε διαβάζουμε μας διαμορφώνει»

Συνέντευξη της πρωτοεμφανιζόμενης Ματίνας Αποστόλου, η οποία διαχειρίζεται τον γνωστό βιβλιοφιλικό λογαριασμό του Instagram με το όνομα Intellectual thighs. Τα «Σωματίδια», το πρώτο της βιβλίο, κυκλοφόρησε προσφάτως από τις εκδόσεις Ποταμός.

Του Σόλωνα Παπαγεωργίου ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ο Βασίλης –ψευδώνυμο Γιάννης– στην αριστερά (1971 - 2008)» του Θόδωρου Σούμα (προδημοσίευση)

«Ο Βασίλης –ψευδώνυμο Γιάννης– στην αριστερά (1971 - 2008)» του Θόδωρου Σούμα (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το πεζογράφημα - πολιτική μαρτυρία του Θόδωρου Σούμα, «Ο Βασίλης –ψευδώνυμο Γιάννης– στην αριστερά (1971 - 2008)» το οποίο θα κυκλοφορήσει την ερχόμενη εβδομάδα από τις εκδόσεις Επίκεντρο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...
«Τις μέρες που λιγόστευε το φως» του Όιγκεν Ρούγκε (προδημοσίευση)

«Τις μέρες που λιγόστευε το φως» του Όιγκεν Ρούγκε (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Όιγκεν Ρούγκε [Eugen Ruge] «Τις μέρες που λιγόστευε το φως» (μτφρ. Τεό Βότσος), το οποίο θα κυκλοφορήσει την ερχόμενη εβδομάδα από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

1 ΟΚΤΩΒΡΙ...

«Ιστορίες από ένα περασμένο μέλλον» του Μιχάλη Μακρόπουλου (προδημοσίευση)

«Ιστορίες από ένα περασμένο μέλλον» του Μιχάλη Μακρόπουλου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη συλλογή διηγημάτων του Μιχάλη Μακρόπουλου «Ιστορίες από ένα περασμένο μέλλον», που θα κυκλοφορήσει στις 19 Δεκεμβρίου από τις εκδόσεις Κίχλη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Γιανγκσὶ-ντιέναο (τρεῖς σκηνὲς)  ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

7 μυθιστορήματα από όλον τον κόσμο για τους φίλους του φανταστικού

7 μυθιστορήματα από όλον τον κόσμο για τους φίλους του φανταστικού

Πρώτος μήνας του νέου έτους και πριν δούμε τι θα φέρει η φετινή πραγματικότητα ας επιτρέψουμε στον εαυτό μας ένα φανταστικό λογοτεχνικό ταξίδι. Οι εκδόσεις Βακχικόν προτείνουν επτά μυθιστορήματα για τους φίλους του φανταστικού. Γιατί η φαντασία σε πάει παντού...

Επιμέλεια: Book Press

...
Γουίλιαμ Χ. Γκας: «Τα δώδεκα σημαντικότερα βιβλία που διάβασα στη ζωή μου»

Γουίλιαμ Χ. Γκας: «Τα δώδεκα σημαντικότερα βιβλία που διάβασα στη ζωή μου»

Στο βιβλίο του με τίτλο «The William H. Gass Reader», ο Αμερικανός πεζογράφος William H. Gass επέλεξε τα δώδεκα βιβλία που διαμόρφωσαν τη λογοτεχνική ματιά του. Μια λίστα που, όπως σημειώνει και ο ίδιος στην εισαγωγή του, δεν περιλαμβάνει απαραιτήτως τα «δώδεκα καλύτερα βιβλία» που έχει διαβάσει, καθώς «κάθε σπουδαί...

Τα 100 καλύτερα μυθιστορήματα στην αγγλόφωνη πεζογραφία σύμφωνα με τον Γκάρντιαν

Τα 100 καλύτερα μυθιστορήματα στην αγγλόφωνη πεζογραφία σύμφωνα με τον Γκάρντιαν

Ο κριτικός λογοτεχνίας της βρετανικής εφημερίδας, Guardian, Robert McCrum επέλεξε τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία γραμμένα στα αγγλικά. Στη λίστα του εντοπίζουμε έργα που θεωρούνται πλέον κλασικά, από συγγραφείς όπως οι Ντίκενς, Μέλβιλ, κ.ά., καθώς και μυθιστορήματα από τους ΝτεΛίλο, Ισιγκούρο, Ροθ, Κουτσί, κ.ά. ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

13 Δεκεμβρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2022

Έφτασε η στιγμή και φέτος για την καθιερωμένη εδώ και χρόνια επιλογή των εκατό από τα καλύτερα βιβλία λογοτεχνίας της χρονιάς που φτάνει σε λίγες μέρες στο τέλος της. Ε

ΦΑΚΕΛΟΙ