petropolulos

Ο Άρης Πετρόπουλος χαρτογραφεί τις δυνατότητες προστασίας των πνευματικών δικαιωμάτων για συγγραφείς κι εκδότες στην ψηφιακή εποχή. Της Ελπίδας Πασαμιχάλη

«Η σύγχυση για το ψηφιακό τοπίο δεν είναι αποκλειστικά ελληνικό φαινόμενο, ούτε καν πανευρωπαϊκό. Είναι παγκόσμιο!

Και στο εξωτερικό, τόσο οι εκδότες όσο και οι συγγραφείς νιώθουν αμηχανία μπροστά στις αλλαγές, οι  οποίες δεν θα έλθουν, έχουν έλθει ήδη!», αυτή είναι η διαπίστωση του Άρη Πετρόπουλου, διευθυντή του Οργανισμού Συλλογικής Διαχείρισης Έργων Λόγου (ΟΣΔΕΛ), ο οποίος συνεχίζει μιλώντας για τις κινήσεις που έχουν ξεκινήσει στο εξωτερικό: «Αναπτύσσονται πρωτοβουλίες, που βρίσκονται σε διερευνητικό στάδιο, και δεν υπάρχει προς το παρόν καμία εγγύηση για το ποια είναι η σωστή. Το μόνο σίγουρο είναι ότι η κατάσταση αλλάζει, τίποτε δεν θα είναι το ίδιο και δεν μπορούμε να μείνουμε προσκολλημένοι στα παλιά. Όποιος μείνει εκεί θα καταστραφεί. Σίγουρα, δεν μπορούμε να μείνουμε προσκολλημένοι στον Γουτεμβέργιο!».

Στο εξωτερικό έχουν ξεκινήσει διάφορες πρωτοβουλίες. Υπάρχει, για παράδειγμα, ο εκδοτικός κολοσσός  Springer, ο οποίος αποφάσισε να δουλεύει μόνο ψηφιακά και ο οποίος δεν ασχολείται με την προστασία του περιεχομένου του. Κάνει συμβάσεις και παίρνει συνδρομές από μεγάλους μαζικούς χρήστες, όπως είναι τα πανεπιστήμια, οι βιβλιοθήκες κ.ά., και δουλεύει με ετήσιες συνδρομές. Όταν πάρει τη συνδρομή, δίνει το βιβλίο ψηφιακά και δεν ενδιαφέρεται αν θα το εκτυπώσουν, αν θα το φωτοτυπήσουν ή αν θα το ανταλλάξουν μεταξύ τους. Ένα άλλο μοντέλο είναι αυτό των Γερμανών εκδοτών που συνασπίστηκαν και έκαναν ένα ηλεκτρονικό βιβλιοπωλείο, που λέγεται Libreca, όπου μπορείς να πάρεις βιβλίο σε ψηφιακή μορφή, αλλά και να το παραγγείλεις σε χαρτί.

Οι κίνδυνοι της πειρατείας είναι μεγαλύτεροι στην ψηφιακή εποχή, τονίζει ο κ. Πετρόπουλος, ο οποίος συνεχίζει: «Παλιά, το μόνο από το οποίο κινδύνευε το βιβλίο ήταν η φωτοτυπία. Τώρα, οποιοσδήποτε μπορεί με ένα σκάνερ των 30 ευρώ να σκανάρει στο σπίτι του ένα βιβλίο και να το ανεβάσει στο διαδίκτυο, σε ένα site, ή να το στείλει σε χιλιάδες φίλους του. Η πειρατεία γίνεται πολύ πιο εύκολη για οποιονδήποτε – είτε πρόκειται για μαζικό χρήστη (οργανισμοί ή εκπαιδευτικά ιδρύματα) είτε για άτομα, τα οποία δεν θα φωτοτυπήσουν πια μόνο για δική τους χρήση, αλλά μπορούν να ανεβάσουν κάτι στο οποίο να έχουν πρόσβαση οι πάντες.

Στις σημερινές συνθήκες η απαγόρευση δεν αποτελεί λύση

»Η αντιμετώπιση της πειρατείας σήμερα δεν μπορεί να γίνεται με απαγορεύσεις. Πρέπει να προσαρμοστούμε στις ανάγκες της αγοράς και των χρηστών, και να τους δώσουμε έτοιμα προϊόντα. Στον τομέα αυτό μπορεί να μας κατευθύνει η εμπειρία της μουσικής βιομηχανίας, η οποία προσπάθησε επί χρόνια να χτυπήσει την πειρατεία με διώξεις κ.λπ. Τελικά, αποδείχθηκε ότι με διώξεις δεν γίνεται τίποτε. Αυτό που έγινε με το Youtube έδειξε έναν δρόμο. Δεν μπορείς να κυνηγήσεις εκατομμύρια χρήστες. Δίνεις προϊόντα που καλύπτουν τις ανάγκες τους με νόμιμο τρόπο και στην ουσία καταργείς την ανάγκη να υπάρχει πειρατεία».

Πριν από τρία χρόνια ο ΟΣΔΕΛ ξεκίνησε τη δημιουργία μιας ηλεκτρονικής πλατφόρμας αδειοδότησης, την «αΣ.Π.ί.Δ.Α.», που ολοκληρώθηκε στα τέλη του 2009. Μέσω της «αΣ.Π.ί.Δ.Α.» οποιοσδήποτε χρήστης, από οποιοδήποτε σημείο του πλανήτη, μπορεί να ζητήσει και να του παραχωρηθεί άδεια για την αναπαραγωγή οποιουδήποτε ελληνικού βιβλίου, τα δικαιώματα του οποίου έχει ο ΟΣΔΕΛ. Όλη η διαδικασία γίνεται μέσω του διαδικτύου, χωρίς να χρειάζονται μετακινήσεις, αναμονές στην ουρά και γραφειοκρατικές καθυστερήσεις. Όπως διευκρινίζει ο κ. Πετρόπουλος, «Ο ΟΣΔΕΛ είναι ο διαμεσολαβητής, ώστε οποιοσδήποτε θέλει να αναπαραγάγει ένα μέρος του βιβλίου μέχρι 20% σε οποιαδήποτε μορφή –είτε φωτοτυπική είτε ψηφιακή–  παίρνει άδεια και το κάνει νομίμως».

Παράλληλα, ο ΟΣΔΕΛ έχει αναλάβει επισήμως την ενημέρωση για τα θέματα της Google στην Ελλάδα. Αυτή την περίοδο η τροποποιημένη συμφωνία της Google με τους Αμερικανούς συγγραφείς και εκδότες βρίσκεται πάλι σε εξέταση από την αμερικανική δικαιοσύνη, ενώ η απόφαση δεν έχει ανακοινωθεί ακόμα. «Για το όλο θέμα της διαπραγμάτευσης ο ΟΣΔΕΛ δεν μπορεί να πάρει θέση» λέει ο κ. Πετρόπουλος. «Είναι θέμα των κατόχων πνευματικών δικαιωμάτων. Δεν μπορεί ο ΟΣΔΕΛ με μια θέση να δεσμεύσει τους δημιουργούς και τους εκδότες. Ο ρόλος του είναι ενημερωτικός».

Εκφράζοντας ωστόσο την προσωπική του άποψη, ο κ. Πετρόπουλος δηλώνει: «Η κίνηση της Google να ψηφιοποιήσει εκατομμύρια βιβλία από όλες τις γλώσσες χωρίς καμία άδεια ήταν μια παρανομία. Ήδη, η απόφαση που βγήκε και στη Γαλλία πρόσφατα, όπου η Google καταδικάστηκε και από γαλλικό δικαστήριο, υπογραμμίζει ότι πρόκειται για μια κίνηση χωρίς νόμιμο υπόβαθρο».

Δεδομένου όμως ότι οι όποιες αποφάσεις για την Google αφορούν τα αγγλόφωνα βιβλία, δημιουργείται ένας σοβαρός κίνδυνος για περιθωριοποίηση των μικρών γλωσσών. Ο κ. Πετρόπουλος διατυπώνει την εξής πρόταση: «Το τελευταίο διάστημα αναπτύσσεται μια σκέψη που λέει ότι όλες οι μικρές γλώσσες θα πρέπει να αναπτύξουν έναν εθνικό γλωσσικό κόμβο. Να ελέγχεται πρώτα εθνικά και ύστερα να συνδέεται με την Google, την Europeana, τη Libreca κ.ο.κ. Αν υπήρχε μια Εθνική Βιβλιοθήκη που να λειτουργεί, θα μπορούσε να το κάνει».

Ελπίδα Πασαμιχάλη

 

Ακολουθήστε την boopress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Ε-readers

Ε-readers

Καταιγιστικές είναι οι εξελίξεις στο μέτωπο των ψηφιακών αναγνωστών, συσκευών που προορίζονται για ανάγνωση βιβλίων και γενικότερα κειμένων, αλλά πολλές από τις οποίες συνδυάζουν και άλλες λειτουργίες, όπως το άκουσμα μουσικής και η οργάνωση αρχείων. Η βελτίωση της τεχνολογίας e-ink που κάνει την οθόνη να θυμίζει πλ...

«Οι νέοι θα προτιμήσουν τα e-books»

«Οι νέοι θα προτιμήσουν τα e-books»

Οι Έλληνες εκδότες επενδύουν στο ψηφιακό μέλλον.

Της Ελπίδας Πασαμιχάλη

Ποιες είναι οι πολιτικές των Ελλήνων εκδοτών στο μείζον θέμα της ψηφιοποίησης των βιβλίων; Σε τι ποσοστό έχουν ψηφιοποιήσει τους ήδη υπάρχοντες τίτλους; Πώς βλέπο...

Το βιβλίο-φετίχ

Το βιβλίο-φετίχ

Το έντυπο βιβλίο θα επιβιώσει εφόσον γίνει ξανά καλαίσθητο, ποιοτικό, επιθυμητό αντικείμενο. Του Νίκου Βλαντή*

Πολλά ακούγονται για το ηλεκτρονικό βιβλίο και για...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Γιον Φόσε: «Θαυμάζω τον Ίψεν γιατί ήξερε να μισεί»

Γιον Φόσε: «Θαυμάζω τον Ίψεν γιατί ήξερε να μισεί»

Σε συνέντευξή του στο Revistascena, ο Νορβηγός δραματουργός Jon Fosse μίλησε για την πολυετή πορεία του στον χώρο του θεάτρου. Τα πρώτα δύο μέρη της γνωστής επταλογίας του «Το άλλο όνομα» κυκλοφόρησαν πρόσφατα από τις εκδόσεις Gutenberg, σε μετάφραση Σωτήρη Σουλιώτη.

Επιμέλεια: ...

Το μίσος για την ελληνική λογοτεχνία

Το μίσος για την ελληνική λογοτεχνία

Σκέψεις του γνωστού συγγραφέα σχετικά με την ανυποληψία της νεοελληνικής πεζογραφίας στο ελληνικό κοινό. Στην κεντρική εικόνα, τμήμα από το έργο «Portrait of George Dyer in a Mirror» (1968), του Φράνσις Μπέικον.

Του Αλέξη Πανσέληνου

Έγινε πρόσφατα μεγά...

Διαβάζοντας με τον Παναγιώτη Εξαρχέα

Διαβάζοντας με τον Παναγιώτη Εξαρχέα

Πρόσωπα από το χώρο των τεχνών, των ιδεών και του πολιτισμού, αποκαλύπτουν τον δικό τους αναγνωστικό χαρακτήρα, τη μύχια σχέση τους με το βιβλίο και την ανάγνωση. Σήμερα, σκηνοθέτης Παναγιώτης Εξαρχέας απαντά σε 20 κλασικές ή απρόσμενες βιβλιοφιλικές ερωτήσεις.

Επιμέλεια: Λεωνίδας Καλούσης ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Πλατωνικοί διάλογοι» του Χάρη Βλαβιανού (προδημοσίευση)

«Πλατωνικοί διάλογοι» του Χάρη Βλαβιανού (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το πεζογράφημα του Χάρη Βλαβιανού «Πλατωνικοί διάλογοι ή γιατί στο σπήλαιο κάνουν όλοι πάρτι», που θα κυκλοφορήσει μέσα Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Πατάκη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΤΕΛΟΣ ΚΑΛΟ ΟΛΑ ΚΑΛΥΤΕΡΑ

...
«Μεταξύ μυθοπλασίας και πραγματικότητας» του Κώστα Καβανόζη (προδημοσίευση)

«Μεταξύ μυθοπλασίας και πραγματικότητας» του Κώστα Καβανόζη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη μελέτη του Κώστα Καβανόζη «Μεταξύ μυθοπλασίας και πραγματικότητας – Το μυθιστόρημα τεκμηρίων και η λογοτεχνικότητα του αναφορικού λόγου», που θα κυκλοφορήσει από τις εκδόσεις Πατάκη, τέλη Σεπτεμβρίου.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...
«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Ann Cleeves «Άλμπατρος» (μτφρ. Παλμύρα Ισμυρίδου), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 4 Ιουλίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Κεφάλαιο 3

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

 Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών, δοκιμίων και μελετών. 

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Τρεις «γεμάτοι» μήνες μένουν μέχρι και το τέλος αυτής της χρονιάς και οι εκδοτικοί οίκοι β...

100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή: 15 βιβλία που ξεχωρίζουν

100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή: 15 βιβλία που ξεχωρίζουν

100 χρόνια συμπληρώνονται αυτές τις μέρες από τη Μικρασιατική Καταστροφή. Πολλές και ενδιαφέρουσες εκδόσεις έχουν εμπλουτίσει φέτος τη σχετική βιβλιογραφία. Επιλέξαμε 15 πρόσφατες ή και παλιότερες, που αφορούν βιβλία μη μυθοπλαστικά. Καλύπτουν, πιστεύουμε, μια σφαιρική θέαση των όσων προηγήθηκαν, των γεγονότων του Σ...

Δέκα κλασικά βιβλία που λογοκρίνονται ξανά και ξανά

Δέκα κλασικά βιβλία που λογοκρίνονται ξανά και ξανά

Πολλοί πιστεύουν πως η εποχή που τα λογοτεχνικά βιβλία απαγορεύονταν και καίγονταν στην πυρά έχει παρέλθει. Στην πραγματικότητα, μέχρι και σήμερα, πολλές συντηρητικές ομάδες σε πολλές χώρες του κόσμου επιχειρούν να λογοκρίνουν και να καταστρέψουν ακόμα και έργα που θεωρούνται πλέον κλασικά, με διάφορες δικαιολογίες....

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

07 Ιανουαρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Φέτος περιμέναμε την εκπνοή της χρονιάς πριν συντάξουμε την καθιερωμένη μας πια λίστα με τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία της χρονιάς. Ο λόγος είναι ότι τούτες τις Γιορτέ

ΦΑΚΕΛΟΙ