petropolulos

Ο Άρης Πετρόπουλος χαρτογραφεί τις δυνατότητες προστασίας των πνευματικών δικαιωμάτων για συγγραφείς κι εκδότες στην ψηφιακή εποχή. Της Ελπίδας Πασαμιχάλη

«Η σύγχυση για το ψηφιακό τοπίο δεν είναι αποκλειστικά ελληνικό φαινόμενο, ούτε καν πανευρωπαϊκό. Είναι παγκόσμιο!

Και στο εξωτερικό, τόσο οι εκδότες όσο και οι συγγραφείς νιώθουν αμηχανία μπροστά στις αλλαγές, οι  οποίες δεν θα έλθουν, έχουν έλθει ήδη!», αυτή είναι η διαπίστωση του Άρη Πετρόπουλου, διευθυντή του Οργανισμού Συλλογικής Διαχείρισης Έργων Λόγου (ΟΣΔΕΛ), ο οποίος συνεχίζει μιλώντας για τις κινήσεις που έχουν ξεκινήσει στο εξωτερικό: «Αναπτύσσονται πρωτοβουλίες, που βρίσκονται σε διερευνητικό στάδιο, και δεν υπάρχει προς το παρόν καμία εγγύηση για το ποια είναι η σωστή. Το μόνο σίγουρο είναι ότι η κατάσταση αλλάζει, τίποτε δεν θα είναι το ίδιο και δεν μπορούμε να μείνουμε προσκολλημένοι στα παλιά. Όποιος μείνει εκεί θα καταστραφεί. Σίγουρα, δεν μπορούμε να μείνουμε προσκολλημένοι στον Γουτεμβέργιο!».

Στο εξωτερικό έχουν ξεκινήσει διάφορες πρωτοβουλίες. Υπάρχει, για παράδειγμα, ο εκδοτικός κολοσσός  Springer, ο οποίος αποφάσισε να δουλεύει μόνο ψηφιακά και ο οποίος δεν ασχολείται με την προστασία του περιεχομένου του. Κάνει συμβάσεις και παίρνει συνδρομές από μεγάλους μαζικούς χρήστες, όπως είναι τα πανεπιστήμια, οι βιβλιοθήκες κ.ά., και δουλεύει με ετήσιες συνδρομές. Όταν πάρει τη συνδρομή, δίνει το βιβλίο ψηφιακά και δεν ενδιαφέρεται αν θα το εκτυπώσουν, αν θα το φωτοτυπήσουν ή αν θα το ανταλλάξουν μεταξύ τους. Ένα άλλο μοντέλο είναι αυτό των Γερμανών εκδοτών που συνασπίστηκαν και έκαναν ένα ηλεκτρονικό βιβλιοπωλείο, που λέγεται Libreca, όπου μπορείς να πάρεις βιβλίο σε ψηφιακή μορφή, αλλά και να το παραγγείλεις σε χαρτί.

Οι κίνδυνοι της πειρατείας είναι μεγαλύτεροι στην ψηφιακή εποχή, τονίζει ο κ. Πετρόπουλος, ο οποίος συνεχίζει: «Παλιά, το μόνο από το οποίο κινδύνευε το βιβλίο ήταν η φωτοτυπία. Τώρα, οποιοσδήποτε μπορεί με ένα σκάνερ των 30 ευρώ να σκανάρει στο σπίτι του ένα βιβλίο και να το ανεβάσει στο διαδίκτυο, σε ένα site, ή να το στείλει σε χιλιάδες φίλους του. Η πειρατεία γίνεται πολύ πιο εύκολη για οποιονδήποτε – είτε πρόκειται για μαζικό χρήστη (οργανισμοί ή εκπαιδευτικά ιδρύματα) είτε για άτομα, τα οποία δεν θα φωτοτυπήσουν πια μόνο για δική τους χρήση, αλλά μπορούν να ανεβάσουν κάτι στο οποίο να έχουν πρόσβαση οι πάντες.

Στις σημερινές συνθήκες η απαγόρευση δεν αποτελεί λύση

»Η αντιμετώπιση της πειρατείας σήμερα δεν μπορεί να γίνεται με απαγορεύσεις. Πρέπει να προσαρμοστούμε στις ανάγκες της αγοράς και των χρηστών, και να τους δώσουμε έτοιμα προϊόντα. Στον τομέα αυτό μπορεί να μας κατευθύνει η εμπειρία της μουσικής βιομηχανίας, η οποία προσπάθησε επί χρόνια να χτυπήσει την πειρατεία με διώξεις κ.λπ. Τελικά, αποδείχθηκε ότι με διώξεις δεν γίνεται τίποτε. Αυτό που έγινε με το Youtube έδειξε έναν δρόμο. Δεν μπορείς να κυνηγήσεις εκατομμύρια χρήστες. Δίνεις προϊόντα που καλύπτουν τις ανάγκες τους με νόμιμο τρόπο και στην ουσία καταργείς την ανάγκη να υπάρχει πειρατεία».

Πριν από τρία χρόνια ο ΟΣΔΕΛ ξεκίνησε τη δημιουργία μιας ηλεκτρονικής πλατφόρμας αδειοδότησης, την «αΣ.Π.ί.Δ.Α.», που ολοκληρώθηκε στα τέλη του 2009. Μέσω της «αΣ.Π.ί.Δ.Α.» οποιοσδήποτε χρήστης, από οποιοδήποτε σημείο του πλανήτη, μπορεί να ζητήσει και να του παραχωρηθεί άδεια για την αναπαραγωγή οποιουδήποτε ελληνικού βιβλίου, τα δικαιώματα του οποίου έχει ο ΟΣΔΕΛ. Όλη η διαδικασία γίνεται μέσω του διαδικτύου, χωρίς να χρειάζονται μετακινήσεις, αναμονές στην ουρά και γραφειοκρατικές καθυστερήσεις. Όπως διευκρινίζει ο κ. Πετρόπουλος, «Ο ΟΣΔΕΛ είναι ο διαμεσολαβητής, ώστε οποιοσδήποτε θέλει να αναπαραγάγει ένα μέρος του βιβλίου μέχρι 20% σε οποιαδήποτε μορφή –είτε φωτοτυπική είτε ψηφιακή–  παίρνει άδεια και το κάνει νομίμως».

Παράλληλα, ο ΟΣΔΕΛ έχει αναλάβει επισήμως την ενημέρωση για τα θέματα της Google στην Ελλάδα. Αυτή την περίοδο η τροποποιημένη συμφωνία της Google με τους Αμερικανούς συγγραφείς και εκδότες βρίσκεται πάλι σε εξέταση από την αμερικανική δικαιοσύνη, ενώ η απόφαση δεν έχει ανακοινωθεί ακόμα. «Για το όλο θέμα της διαπραγμάτευσης ο ΟΣΔΕΛ δεν μπορεί να πάρει θέση» λέει ο κ. Πετρόπουλος. «Είναι θέμα των κατόχων πνευματικών δικαιωμάτων. Δεν μπορεί ο ΟΣΔΕΛ με μια θέση να δεσμεύσει τους δημιουργούς και τους εκδότες. Ο ρόλος του είναι ενημερωτικός».

Εκφράζοντας ωστόσο την προσωπική του άποψη, ο κ. Πετρόπουλος δηλώνει: «Η κίνηση της Google να ψηφιοποιήσει εκατομμύρια βιβλία από όλες τις γλώσσες χωρίς καμία άδεια ήταν μια παρανομία. Ήδη, η απόφαση που βγήκε και στη Γαλλία πρόσφατα, όπου η Google καταδικάστηκε και από γαλλικό δικαστήριο, υπογραμμίζει ότι πρόκειται για μια κίνηση χωρίς νόμιμο υπόβαθρο».

Δεδομένου όμως ότι οι όποιες αποφάσεις για την Google αφορούν τα αγγλόφωνα βιβλία, δημιουργείται ένας σοβαρός κίνδυνος για περιθωριοποίηση των μικρών γλωσσών. Ο κ. Πετρόπουλος διατυπώνει την εξής πρόταση: «Το τελευταίο διάστημα αναπτύσσεται μια σκέψη που λέει ότι όλες οι μικρές γλώσσες θα πρέπει να αναπτύξουν έναν εθνικό γλωσσικό κόμβο. Να ελέγχεται πρώτα εθνικά και ύστερα να συνδέεται με την Google, την Europeana, τη Libreca κ.ο.κ. Αν υπήρχε μια Εθνική Βιβλιοθήκη που να λειτουργεί, θα μπορούσε να το κάνει».

Ελπίδα Πασαμιχάλη

 


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Ε-readers

Ε-readers

Καταιγιστικές είναι οι εξελίξεις στο μέτωπο των ψηφιακών αναγνωστών, συσκευών που προορίζονται για ανάγνωση βιβλίων και γενικότερα κειμένων, αλλά πολλές από τις οποίες συνδυάζουν και άλλες λειτουργίες, όπως το άκουσμα μουσικής και η οργάνωση αρχείων. Η βελτίωση της τεχνολογίας e-ink που κάνει την οθόνη να θυμίζει πλ...

«Οι νέοι θα προτιμήσουν τα e-books»

«Οι νέοι θα προτιμήσουν τα e-books»

Οι Έλληνες εκδότες επενδύουν στο ψηφιακό μέλλον.

Της Ελπίδας Πασαμιχάλη

Ποιες είναι οι πολιτικές των Ελλήνων εκδοτών στο μείζον θέμα της ψηφιοποίησης των βιβλίων; Σε τι ποσοστό έχουν ψηφιοποιήσει τους ήδη υπάρχοντες τίτλους; Πώς βλέπο...

Το βιβλίο-φετίχ

Το βιβλίο-φετίχ

Το έντυπο βιβλίο θα επιβιώσει εφόσον γίνει ξανά καλαίσθητο, ποιοτικό, επιθυμητό αντικείμενο. Του Νίκου Βλαντή*

Πολλά ακούγονται για το ηλεκτρονικό βιβλίο και για...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Βραβεία της Εταιρείας Συγγραφέων 2020: Οι βραχείες λίστες

Βραβεία της Εταιρείας Συγγραφέων 2020: Οι βραχείες λίστες

Ανακοινώθηκαν οι βραχείες λίστες για τα βραβεία της Εταιρείας Συγγραφέων. Η τελετή απονομής θα γίνει την Τετάρτη 1 Δεκεμβρίου. 

Επιμέλεια: Book Press

Η Εταιρεία Συγγραφέων έχει θεσπίσει τα Βραβεία «Γιάννης Βαρβέρης» και «Μένης Κουμανταρέας...

Το μαύρο βιβλίο, το αριστούργημα του Ορχάν Παμούκ

Το μαύρο βιβλίο, το αριστούργημα του Ορχάν Παμούκ

Για το μυθιστόρημα του Orhan Pamuk «Το μαύρο βιβλίο» (μτφρ. Στέλλα Βρετού, εκδ. Πατάκη).

Της Νίκης Κώτσιου

Ένα από τα πιο συζητημένα και πολυδιαβασμένα βιβλία της σύγχρονης τουρκικής λογοτεχνίας, το Μαύρο βιβλίο (1990) του νομπελίστα Ορχάν Παμ...

Οι επόμενοι εμείς, του Αλέκου Λούντζη (κριτική)

Οι επόμενοι εμείς, του Αλέκου Λούντζη (κριτική)

Για την ποιητική συλλογή του Αλέκου Λούντζη «Οι επόμενοι εμείς» (εκδ. Στιγμός).

Του Βασίλη Λαμπρόπουλου

Συζητώντας την ελληνική ποίηση του 21ου αιώνα προσπαθώ πάντα να μην την προσεγγίσω καθ’ εαυτή αλλά να την τοποθετήσω σε ένα διεθνές πλαίσιο κι ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Πώς η Σιμόν έγινε η Μποβουάρ: Μια ολόκληρη ζωή, της Κέιτ Κερκπάτρικ (προδημοσίευση)

Πώς η Σιμόν έγινε η Μποβουάρ: Μια ολόκληρη ζωή, της Κέιτ Κερκπάτρικ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη βιογραφία της Simone de Beauvoir «Πώς η Σιμόν έγινε η Μποβουάρ: Μια ολόκληρη ζωή» (μτφρ. Στέλλα Κάσδαγλη), της Kate Kirkpatrick που θα κυκλοφορήσει στις 27 Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο. 

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Για τη...

Χωρίς πυξίδα, της Χριστίνας Πουλίδου (προδημοσίευση)

Χωρίς πυξίδα, της Χριστίνας Πουλίδου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Χριστίνας Πουλίδου «Χωρίς πυξίδα», που θα κυκλοφορήσει στις 27 Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2025

«Βρομοκατάσταση» συνόψισε ο Μορ...

Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες, του Δημήτρη Ινδαρέ (προδημοσίευση)

Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες, του Δημήτρη Ινδαρέ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Δημήτρη Ινδαρέ «Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες. Με αφορμή ένα δημοτικό τραγούδι του Μοριά», το οποίο κυκλοφορεί τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Εστία.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ι. ΠΗΓΕΣ ΚΑΙ ΡΙΖΕΣ

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

Είκοσι χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από τα γεγονότα που μας εισήγαγαν στον 21ο αιώνα. Ήταν η μεγαλύτερη και πιο σοκαριστική αλληλουχία τρομοκρατικών ενεργειών που έγινε ποτέ, με μερικά λεπτά διαφορά: οι επιθέσεις στους Δίδυμους Πύργους στη Νέα Υόρκη, και στο Πεντάγωνο στην Ουάσιγκτον, την 11η Σεπτεμβρίου του 2001. Α...

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Οι περισσότεροι από τα τίτλους που παρουσιάζονται εδώ έφτασαν στα χέρια μας πολύ πρόσφατα. Πρόκειται για ενδιαφέροντα βιβλία που στην πλειονότητά τους πέρασαν «κάτω από τα ραντάρ» των βιβλιοπροτάσεων για το καλοκαίρι. Ιδού μερικά από τα καλύτερα. 

Ε...

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα βιβλία ιστορίας, εθνολογίας, σύγχρονων οικονομικών και κοινωνικών ζητημάτων για τους εναπομείναντες στην πόλη αλλά και για όσους ακόμη αναζητούν βιβλία για τις διακοπές τους που να αξίζουν το βάρος τους.

Του Γιώργου Σιακαντάρη

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

20 Οκτωβρίου 2021 ΕΛΛΗΝΕΣ

Το Φανταστικό στην Ελλάδα: Ο λόγος στους εκδότες του

«Η Άγνωστη Καντάθ», «Αίολος», «Οξύ», «Φανταστικός Κόσμος», «Anubis», «Sελίνι»: Έξι εκδοτικοί οίκοι που αγαπούν την Επιστημονική Φαντασία, το Fantasy και τον Τρόμο τοποθ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ