salinger2

Του Ευθύμιου Σακκά

Ολιγογράφος και απών. Με δύο λέξεις αυτός ήταν ο Jerome David Salinger που γεννήθηκε στη Νέα Υόρκη μια πρωτοχρονιά σαν σήμερα το 1919.

Κατά την διάρκεια των νεανικών του χρόνων σπουδάζει, ταξιδεύει και δοκιμάζει διάφορα επαγγέλματα αδυνατώντας όμως να κατασταλάξει κάπου, λόγω έλλειψης ενδιαφέροντος. Ορόσημο αυτής της εποχής αποτελεί το 1942, όταν επιστρατεύεται και παίρνει μέρος στην απόβαση της Νορμανδίας καθώς και στη Μάχη των Αρδενών. Πολλοί συσχετίζουνε τη μετέπειτα απομόνωσή του με τις εμπειρίες που βίωσε κατά τη διάρκεια του πολέμου.

Μοναδική του σταθερή απασχόληση έπειτα από αυτή τη περίοδο είναι το γράψιμο, ώσπου το 1951 ολοκληρώνει και εκδίδει το πρώτο και μοναδικό του μυθιστόρημα «Ο φύλακας στη σίκαλη», το οποίο θα παραμείνει στο νούμερο ένα των best sellers της εφημερίδας New Yorker για τριάντα εβδομάδες ενώ υπολογίζεται πως ως σήμερα έχει πουλήσει περίπου εξήντα εκατομμύρια αντίτυπα. Πρόκειται για μια επιτομή της εφηβικής αγωνίας απέναντι στη «κάλπικη» θαλπωρή που υπόσχεται ο ενήλικος κόσμος. Η ηθική κρίση που βιώνει ο δυτικός κόσμος μετά το δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο αφήνει μετέωρη και χαμένη μια ολόκληρη γενιά και ο Salinger αποτυπώνει με γλαφυρότητα το κλίμα. Ο ήρωας του βιβλίου Holden Caulfield είναι ένας από τους λίγους χαρακτήρες στο χώρο της λογοτεχνίας που κατορθώνει να επηρεάζει τόσο άμεσα και δραστικά τον αναγνώστη. Η γοητεία λοιπόν που ασκεί το θέμα σε συνδυασμό με την εκφραστική απλότητα εγκαθιστά σαν ογκόλιθο τον Salinger στο χώρο των αμερικάνικων γραμμάτων. Αξίζει να σημειωθεί ότι ακόμη και σήμερα «ο φύλακας στη σίκαλη» αποτελεί μια από τις πρώτες επιλογές στη λίστα της διδακτέας ύλης των καθηγητών στα αμερικάνικα σχολεία και κολέγια.

Τη στιγμή λοιπόν που όλα τα φώτα στρέφονται πάνω του αυτός αποχωρεί. Αποσύρεται σ’ ένα απομονωμένο χωριό και ως το τέλος της ζωής του το να επικοινωνήσει κανείς μαζί του αποτελεί πραγματικό άθλο. Χαρακτηριστικά, δίνει μία συνέντευξη το 1953 σε μια μαθήτρια για λογαριασμό τοπικής εφημερίδας και κατόπιν ξαναμιλά στον τύπο το 1974. Όποιος τολμάει να πλησιάσει την οικία του έρχεται αντιμέτωπος με τρία θηριώδη επιθετικά σκυλιά ενώ ο ίδιος υποδέχεται τους απρόσμενους επισκέπτες του με μια καραμπίνα στο χέρι.

Η επιλογή της σιωπής αντικατοπτρίζεται ως ένα βαθμό και στο τρόπο που διαχειρίζεται στο εξής και την λογοτεχνική του πορεία. Ενδεικτική είναι η δήλωση ενός από τους μελετητές του, «ο Salinger πουλάει περισσότερο από όλους, χωρίς να πουλάει τίποτα». Ως το 1963 εκδίδει μόλις τρείς συλλογές διηγημάτων (συνολικά δεκατρία διηγήματα), ώσπου η ελπίδα των αναγνωστών του για ένα καινούργιο βιβλίο σβήνει οριστικά τις αρχές του περασμένου χρόνου μαζί με την τελευταία πνοή του συγγραφέα.

Από τα διηγήματά του γίνεται εύκολα αντιληπτό ότι ο Salinger είχε στραφεί στη μελέτη του ανατολικού μυστικισμού και συγκεκριμένα των διδαχών του ζεν και του βουδισμού. Πέρα από τη θεματολογία, το γεγονός αυτό επηρέασε κατά πολύ και τον τρόπο γραφής του. Προτιμά πλέον να υπαινίσσεται, να αποσιωπά και να αφήνει την αίσθηση του ανολοκλήρωτου. Κείμενα, επομένως, απαιτητικά που δεν επιτρέπουν στον αναγνώστη να τα εγκαταλείψει μετά την πρώτη ανάγνωση αλλά τον προτρέπουνε στην αποκρυπτογράφησή τους. Ιδιαίτερα μέσα από το «Φράνυ και Ζούι» μπορεί να ανιχνεύσει κανείς πολλές πτυχές της προσωπικότητας του συγγραφέα. Η αποξένωση λοιπόν και η σιωπή του Salinger δεν ήταν μια επιδερμική επιλογή αλλά μια συνειδητή απόπειρα να επικοινωνήσει με τους αναγνώστες του στον κόσμο της σκέψης.

Στα ελληνικά έχουνε μεταφραστεί τα βιβλία του: «Ο φύλακας στη σίκαλη» Επίκουρος, «Φράνυ και Ζούι» Επίκουρος, «Ιδανική μέρα για μπανανόψαρα» Γράμματα, «Ψηλά σηκώστε τη σκεπή, μαστόροι» Γράμματα, «Εννέα ιστορίες» Καστανιώτης, «Ψηλά σηκώστε τη στέγη, ξυλουργοί / Σίμορ, συστατικά στοιχεία» Καστανιώτης.

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Πατρίσια Χάισμιθ: «Με το που φόρεσα το δέρμα του Ρίπλεϋ, άρχισα να γράφω με μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση»

Πατρίσια Χάισμιθ: «Με το που φόρεσα το δέρμα του Ρίπλεϋ, άρχισα να γράφω με μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση»

Μια ημέρα σαν σήμερα, στις 19 Ιανουαρίου 1921, γεννήθηκε στο Τέξας η Πατρίσια Χάισμιθ [Patricia Highsmith], συγγραφέας εξίσου ταλαντούχα και δαιμόνια με τους ήρωές της. Τα μυθιστορήματά της κυκλοφορούν στη γλώσσα μας από τις εκδόσεις Μεταίχμιο, Άγρα, Μίνωας και Πατάκη.

Επιμέλεια:...

Χαρούκι Μουρακάμι: «Ανακάλυψα παραδόξως ότι μπορείς να ακούσεις τη σιωπή»

Χαρούκι Μουρακάμι: «Ανακάλυψα παραδόξως ότι μπορείς να ακούσεις τη σιωπή»

Μια ημέρα σαν σήμερα, στις 12 Ιανουαρίου 1949, γεννήθηκε στο Κιότο ο Χαρούκι Μουρακάμι [Haruki Murakami], πολυβραβευμένος συγγραφέας, μεταφραστής, μαραθωνοδρόμος και λάτρης της τζαζ μουσικής. Τα βιβλία του κυκλοφορούν στα ελληνικά από τις εκδόσεις Ψυχογιός.

Επιμέλεια: Boo...

Τόμας Χάρντυ: «Υπάρχει μια πάθηση χειρότερη από την τυφλότητα: να βλέπεις πράγματα που δεν υπάρχουν»

Τόμας Χάρντυ: «Υπάρχει μια πάθηση χειρότερη από την τυφλότητα: να βλέπεις πράγματα που δεν υπάρχουν»

Μια ημέρα σαν σήμερα, στις 11 Ιανουαρίου 1928, έφυγε από τη ζωή ο συγγραφέας και ποιητής Τόμας Χάρντυ [Thomas Hardy], αφού υπαγόρεψε, καθηλωμένος στο κρεβάτι του, το τελευταίο ποίημά του στη σύζυγό του. Τα βιβλία του Χάρντυ κυκλοφορούν στη γλώσσα μας από τις εκδόσεις Καστανιώτη, Gutenberg, Ροές, Πατάκη, Νεφέλη, Prin...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Δύο χρόνια από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία: Είναι η Ευρώπη σε πόλεμο; – Τα βιβλία που δίνουν τις απαντήσεις

Δύο χρόνια από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία: Είναι η Ευρώπη σε πόλεμο; – Τα βιβλία που δίνουν τις απαντήσεις

«Είμαστε εξαιρετικά τυχεροί που ζούμε στην Ευρώπη» μας έλεγε σε πρόσφατη συνέντευξή του για την Book Press, o ευρωπαϊστής ιστορικός Τίμοθι Γκάρτον Ας. Δύο χρόνια μετά από την έναρξη του πολέμου της Ρωσίας στην Ουκρανία ανατρέχουμε στα άρθρα που γράψαμε για βιβλία που διαβάσαμε και προτείναμε όλο αυτό το διάστημα. Το...

«Οι Νετανιάχου» του Τζόσουα Κόεν (κριτική) –  Όταν ο Χάρολντ Μπλουμ συναντά την «περιβόητη οικογένεια» – μυθοπλαστική σάτιρα του εθνικισμού και της μισαλλοδοξίας

«Οι Νετανιάχου» του Τζόσουα Κόεν (κριτική) – Όταν ο Χάρολντ Μπλουμ συναντά την «περιβόητη οικογένεια» – μυθοπλαστική σάτιρα του εθνικισμού και της μισαλλοδοξίας

Για το βραβευμένο με Πούλιτζερ 2022 μυθιστόρημα του Τζόσουα Κοέν [Joshua Cohen] «Οι Νετανιάχου» (μτφρ. Παναγιώτης Κεχαγιάς, εκδ. Gutenberg). Κεντρική εικόνα: Η οικογένεια Netanyahu (ο μικρός αριστερά είναι ο «Μπίμπι» - Μπένιαμιν Νετανιάχου, ενώ από τη φωτογραφία απουσιάζει ο τρίτος γιος της οικογένειας, ο Ίντο)...

Πέθανε ο συγγραφέας και δημοσιογράφος Δημήτρης Φύσσας – Ανακοίνωση της Εταιρείας Συγγραφέων

Πέθανε ο συγγραφέας και δημοσιογράφος Δημήτρης Φύσσας – Ανακοίνωση της Εταιρείας Συγγραφέων

«Ο θάνατος του συγγραφέα, δημοσιογράφου και μέλους της Εταιρείας μας, Δημήτρη Φύσσα, ήρθε ως κεραυνός εν αιθρία και γέμισε θλίψη όλους όσους τον γνώριζαν, προσωπικά ή μέσω των κειμένων του.« 

Επιμέλεια: Book Press

Ο Δημήτρης Φύσσας, «Μήτσος» για τ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Depeche mode» του Σέρχι Ζαντάν (προδημοσίευση)

«Depeche mode» του Σέρχι Ζαντάν (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Σέρχι Ζαντάν [Serhiy Zhadan] «Depeche mode» (μτφρ. Δημήτρης Τριανταφυλλίδης), το οποίο κυκλοφορεί στις 21 Φεβρουαρίου από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Καθισμένος εδώ,...

«Ο λευκός ελέφαντας» της Αγνής Ιωάννου (προδημοσίευση)

«Ο λευκός ελέφαντας» της Αγνής Ιωάννου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Αγνής Ιωάννου «Ο λευκός ελέφαντας», το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 21 Φεβρουαρίου από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ανήμερα των γενεθλίων μου, στο διάλειμμα της δεύτερης ώρας, ήμουν σ...

«Το αύριο θα είναι καλύτερο» της Μπέτι Σμιθ (προδημοσίευση)

«Το αύριο θα είναι καλύτερο» της Μπέτι Σμιθ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Μπέτι Σμιθ [Betty Smith] «Το αύριο θα είναι καλύτερο» (μτφρ. Μαρία Φακίνου), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 27 Φεβρουαρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Πιο παγωμένο, πιο μοναχι...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Δύο χρόνια από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία: Είναι η Ευρώπη σε πόλεμο; – Τα βιβλία που δίνουν τις απαντήσεις

Δύο χρόνια από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία: Είναι η Ευρώπη σε πόλεμο; – Τα βιβλία που δίνουν τις απαντήσεις

«Είμαστε εξαιρετικά τυχεροί που ζούμε στην Ευρώπη» μας έλεγε σε πρόσφατη συνέντευξή του για την Book Press, o ευρωπαϊστής ιστορικός Τίμοθι Γκάρτον Ας. Δύο χρόνια μετά από την έναρξη του πολέμου της Ρωσίας στην Ουκρανία ανατρέχουμε στα άρθρα που γράψαμε για βιβλία που διαβάσαμε και προτείναμε όλο αυτό το διάστημα. Το...

Φεβρουάριος: «Μήνας Μαύρης Ιστορίας» – 15 καλά μυθιστορήματα «μαύρης λογοτεχνίας» που κυκλοφόρησαν τον τελευταίο χρόνο

Φεβρουάριος: «Μήνας Μαύρης Ιστορίας» – 15 καλά μυθιστορήματα «μαύρης λογοτεχνίας» που κυκλοφόρησαν τον τελευταίο χρόνο

Με αφορμή το γεγονός ότι ο Φεβρουάριος έχει ανακυρηχθεί «Μήνας Μαύρης Ιστορίας» [Black History Month] γεγονός που έχει τις ρίζες του πίσω στο 1915, επιλέγουμε 15 καλά μυθιστορήματα που μιλούν ανοιχτά για τον ρατσισμό, τις φυλετικές διακρίσεις, τις αγωνίες και τα όνειρα των μαύρων.

...
Σώμα και τραύμα: μεταθέσεις, υποκαταστάσεις, θεραπεία – 3 βιβλία που ανοίγουν ορίζοντες

Σώμα και τραύμα: μεταθέσεις, υποκαταστάσεις, θεραπεία – 3 βιβλία που ανοίγουν ορίζοντες

Πώς το ψυχικό τραύμα επηρεάζει το σώμα; Τι κρύβεται πίσω από σοβαρές ασθένειες, όπως ο καρκίνος ή οι διαταραχές διατροφής; Ποιο είναι το «αμετάφραστο μήνυμα» που μας καλούν να αποκωδικοποιήσουμε και πώς μπορούμε να περάσουμε από τη νόσο στη θεραπεία; Τρία βιβλία, τα δύο από αυτά διακεκριμένων Ελλήνων ψυχαναλυτών, μα...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

02 Απριλίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα μεγαλύτερα μυθιστορήματα όλων των εποχών: 20 έργα-ποταμοί από την παγκόσμια λογοτεχνία

Πολύτομα λογοτεχνικά έργα, μυθιστορήματα-ποταμοί, βιβλία που η ανάγνωσή τους μοιάζει με άθλο. Έργα-ορόσημα της παγκόσμιας πεζογραφίας, επικές αφηγήσεις από την Άπω Ανατ

ΦΑΚΕΛΟΙ