Παγκόσμιο και ελληνικό θέατρο: Πέντε έργα μεγάλων δημιουργών

Πέντε πρόσφατες εκδόσεις με θεατρικά έργα από σημαντικούς συγγραφείς της εγχώριας και διεθνούς σκηνής. 

Ιάκωβος Καμπανέλλης, Άνθρωποι & ημέρες (εκδ. Νίκας) 

Η πρώτη απόπειρα του σημαντικότερου δραματουργού της μεταπολεμικής περιόδου. Η πλοκή διαδραματίζεται στην Ελλάδα του Εμφυλίου Πολέμου, στην οποία καταφτάνει ο Ιωσήφ, ένας νεαρός που προηγουμένως κρατούταν σε χιτλερικό στρατόπεδο συγκέντρωσης – αυτή η πληροφορία, βέβαια, δεν δίνεται ποτέ μέσα στο ίδιο το κείμενο, αλλά αναφέρεται στην περιγραφή του.

Το έργο θεωρούταν χαμένο για χρόνια και εντοπίστηκε σε έναν δακτυλογράφο το 2000. Κυκλοφορεί για πρώτη φορά από τις εκδόσεις Νίκας. Έχει ενδιαφέρον να παρατηρήσουμε το ύφος του νεαρού Καμπανέλλη, ο οποίος, κάνοντας μια ανασκόπηση της πορείας του, είχε αναφέρει κάποτε πως από το πρώτο κιόλας βήμα του βρισκόταν «στον σωστό δρόμο».

Μιγκέλ ντε Θερβάντες, Entremeses – Κωμικά μονόπρακτα (πρώτος τόμος) (μτφρ. Κωνσταντίνος Κυριακού, εκδ. Νίκας)

Οι περισσότεροι γνωρίζουμε τον Θερβάντες από το λογοτεχνικό αριστούργημά του, τον Δον Κιχώτη, το πρώτο σύγχρονο μυθιστόρημα, κατά πολλούς. Ο δημιουργός, όμως, είχε ασχοληθεί και με την ποίηση, καθώς και με το θέατρο.

Στη συγκεκριμένη συλλογή βρίσκονται συγκεντρωμένα κάποια κωμικά μονόπρακτά του. Ιστορίες που πραγματεύονται το θέμα του έρωτα, της απιστίας και της ζήλιας, στις οποίες εντοπίζουμε υπερβολικές και ιλαροτραγικές φιγούρες με μια ροπή προς την «τρέλα», που άλλωστε χαρακτηρίζει και τον πιο εμβληματικό θερβαντικό ήρωα.

Γασσάν Καναφάνι, Τα θεατρικά (μτφρ. Ναουζάτ Χαντίντ, εκδ. Σάλτο, σειρά Κάλλιστος)

Το προηγούμενο διάστημα ανακαλύψαμε ξανά τον Παλαιστίνιο πεζογράφο Γασάν Καναφάνι, με την κυκλοφορία της συλλογής του Διηγήματα από τη γη των πικραμένων πορτοκαλιών (μτφρ. Νασίμ Αλάτρας, εκδ. Σάλτο).

Από τις ίδιες εκδόσεις, πλέον μπορούμε να διαβάσουμε και τα θεατρικά του έργα. Με επιρροές από το ρεύμα του υπαρξισμού και το θέατρο του παραλόγου, με φανταστικά στοιχεία και σαφή πολιτικό χαρακτήρα, στα τρία κείμενα εντοπίζουμε διάφορα γνωρίσματα της συγγραφικής ιδιοσυγκρασίας του Καναφάνι. 

Ρόμπερτ Άικ, Οιδίποδας (μτφρ. Νίκος Χατζόπουλος, εκδ. Ιδρύματος Ωνάση)

Το κείμενο που γέννησε το έργο που παρακολουθήσαμε στη Στέγη, το οποίο μάλιστα θα επιστρέψει προσεχώς για περιορισμένο αριθμό παραστάσεων.

Ο Ρόμπερτ Άικ μεταφέρει την τραγωδία του Σοφοκλή στο σήμερα. Στο πρόσωπο του Οιδίποδα βλέπει έναν πολιτικό που βαδίζει προς τη νίκη στις εκλογές, αλλά η δέσμευσή του να πει την αλήθεια, να φωτίσει δηλαδή την υπόθεση του θανάτου του προκατόχου του, τον οδηγεί στην αυτοκαταστροφή.

• Διαβάστε επίσης: «Οιδίποδας» του Ρόμπερτ Άικ (κριτική) – Μεταφέροντας την αρχαία τραγωδία στη σκοτεινή πολιτική σκηνή του σήμερα

Πέτερ Χάντκε, Χθεσινό χιόνι αυριανό χιόνι (μτφρ. Ιωάννα Διαμαντοπούλου-Νότντουρφτ, εκδ. Βακχικόν)

Στις αρχές της πορείας του, σε νεαρή ηλικία, ο Πέτερ Χάντκε καινοτόμησε φτιάχνοντας το ευρηματικό έργο Βρίζοντας το κοινό, ένα «αντι-θεατρικό» στο οποίο οι ρόλοι συζητούν για τους μηχανισμούς του θεάτρου και απευθύνονται επιθετικά στους θεατές.

Στο πιο πρόσφατο πόνημά του, ο Χάντκε παρουσιάζει έναν οδοιπόρο που παρατηρεί συνεχώς τις λεπτομέρειες, τα θραύσματα του κόσμου στον οποίο ταξιδεύει. Το εξωτερικό τοπίο επηρεάζει το εσωτερικό και το κείμενο φωτίζει όσα βρίσκονται κρυμμένα κάτω από την επιφάνεια. Ο αναγνώστης-θεατής συμμετέχει σε αυτή την ιδιόμορφη διαδικασία ενδοσκόπησης.

* Ο ΣΟΛΩΝΑΣ ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ είναι δημοσιογράφος και συγγραφέας.