Τι διαβάζουμε τώρα: Αστυνομικά, θρίλερ, μυστήριο – 15 μυθιστορήματα, ελληνικά και μεταφρασμένα

Δεκατέσσερα καλά και πρόσφατα αστυνομικά μυθιστορήματα, καθώς και μία ακόμη συλλογή ημερολογίων μιας μεγάλης συγγραφέα του είδους του αστυνομικού-ψυχολογικού θρίλερ, που φωτίζουν την προσωπικότητά της.

Ανατριχιαστικοί φόνοι, σκοτεινοί ήρωες, whodunit και κοινωνικός σχολιασμός: δεκαπέντε βιβλία για τους λάτρεις του είδους. 

10 μεταφρασμένα

Άντονι Χόροουιτς, Οι φόνοι του Μαρμπλ Χολ (μτφρ. Χριστιάννα Σακελλαροπούλου, εκδ. Διόπτρα)

Ο Χόροουιτς είναι από τους πολυγραφότατους συγγραφείς της εποχής μας – έχει γράψει, εκτός πολλών άλλων, δύο συνέχειες του Σέρλοκ Χολμς και τρεις συνέχειες του Τζέιμς Μποντ. Οι φόνοι του Μαρμπλ Χολ είναι η τρίτη περιπέτεια της επιμελήτριας βιβλίων, Σούζαν Ράιλαντ, και περιέχει ένα βιβλίο μέσα στο βιβλίο (όπως και στα προηγούμενα βιβλία με την ίδια ηρωίδα). Η ιστορία είναι αρκετά μπερδεμένη, αλλά συναρπαστική: η Σούζαν εγκαταλείπει την ηλιόλουστη Κρήτη για να εγκατασταθεί ξανά στο βροχερό Λονδίνο, και πιάνει δουλειά για τις εκδόσεις Κόστον. Οι αναγνώστες των προηγούμενων περιπετειών της Σούζαν γνωρίζουν τη σχέση αγάπης-μίσους που τη συνέδεε με τον ιδιοσυγκρασιακό συγγραφέα Άλαν Κόνγουέι, και τον ήρωά μου, έναν ακόμα πιο ιδιοσυγκρασιακό ιδιωτικό ερευνητή, τον Άττικους Πυντ.

Προς μεγάλη της έκπληξη, ο εκδότης των εκδόσεων Κόστον θα της αναθέσει μια συνέχεια των βιβλίων του Άττικους Πυντ, την οποία -αφού ο συγγραφέας τους είναι νεκρός πια (και τη δολοφονία του εξιχνίασε η Σούζαν στους Φόνους της Κίσσας)- έχει αναλάβει να συγγράψει ο εγγονός μιας διάσημης συγγραφέως.

Μπερδευτήκατε; Και πού να φτάσετε στην καρδιά αυτού του δαιδαλώδους αλλά ευφυέστατου whodunit που πετάγεται από το γκρίζο Λονδίνο στην κοσμική Γαλλική Ριβιέρα, κι επιστρέφει πίσω κουβαλώντας μυστήρια, φόνους, εκβιασμούς, όλα γραμμένα με τρομερή δεξιοτεχνία. Έτσι, όταν φτάνει κανείς στο δια ταύτα, στο whodunit δηλαδή, δεν έχει καμία αμφιβολία για τη λύση του μυστηρίου.

Όπως πάντοτε, μεγάλο μέρος της απόλαυσης έγκειται στο εγκιβωτισμένο βιβλίο με ήρωα τον Άττικους, που θα λέγαμε ότι είναι μια πιο σύγχρονη κι εξελιγμένη μετεμψύχωση του Ηρακλή Πουαρό.

Ζοέλ Ντικέρ, Άγριο ζώο (μτφρ. Γιάννης Στρίγκος, εκδ. Πατάκη)

Τον Ελβετό Ζοέλ Ντικέρ και τον ήρωά του, τον συγγραφέα κι ερασιτέχνη ιδιωτικό ερευνητή, Μάρκους Γκόλντμαν, γνωρίσαμε πριν λίγα χρόνια (στην Αλήθεια για την υπόθεση Χάρρυ Κέμπερτ). Το τελευταίο του βιβλίο είναι εμπνευσμένο από μια αληθινή ληστεία που διαπράχτηκε στη Γενεύη, το καλοκαίρι του 2022.

Με αφορμή τη ληστεία, ο Ντικέρ κάνει μια έξοχη ανάγνωση της ελβετικής κοινωνίας, της απληστίας και της διαφθοράς που συνεπάγεται η διαρκής λαχτάρα για περισσότερο πλούτο και πολυτελή αγαθά. Τα δύο ζευγάρια των ηρώων, οι νέοι/ωραίοι/επιτυχημένοι/πλούσιοι και οι Άλλοι, οι λιγότερο απ’ όλα, δημιουργούν αρρωστημένες σχέσεις εξάρτησης και πολλά μυστικά.

Με διαδοχικές αναφορές στο παρελθόν, ο Ντικέρ χτίζει στέρεα τους χαρακτήρες του και με χειρουργική ακρίβεια ανατέμνει την ψυχολογία τους.

Ρουθ Γουέαρ, Η γυναίκα στη σουίτα 11 (μτφρ. Αντώνης Καλοκύρης, εκδ. Κλειδάριθμος)

Η βρετανίδα Ρουθ Γουέαρ θεωρείται από τις πιο εξέχουσες διαδόχους της Άγκαθα Κρίστι, αν και τα δικά της βιβλία ρέπουν περισσότερο προς το ψυχολογικό θρίλερ παρά στο καθαρό whodunit. Αυτό το τελευταίο της βιβλίο είναι μια συνέχεια, κατά κάποιο τρόπο, του μεγάλου της μπεστ σέλερ, Η γυναίκα στην καμπίνα 10.

Η δημοσιογράφος Λόρα «Λο» Μπλάκλοκ δέχεται μια πρόσκληση για τα εγκαίνια ενός πολυτελούς ξενοδοχείου στην Ελβετία, όπου θα συναντήσει τρία άτομα που είχε γνωρίσει στη Γυναίκα στην καμπίνα 10, αλλά και την Κάρι, την τότε εξαφανισμένη γυναίκα. Η Λο θα συμφωνήσει να βοηθήσει την Κάρι να το σκάσει από την Ελβετία όπου κινδυνεύει η ζωή της, και θα βρεθεί μπλεγμένη πάλι σ' ένα φόνο. Αγωνιώδης φυγή, συναρπαστική πλοκή και αναμενόμενη κατάληξη, σ’ αυτό το ευχάριστο ανάγνωσμα

Φρίντα Μακφάντεν, Αγαπητή Ντέμπι (μτφρ. Κίκα Κραμβουσάνου, εκδ. Διόπτρα)

Την Αμερικανίδα Φρίντα Μακφάντεν γνωρίσαμε από την τριλογία της Καμαριέρας. Η Ντέμπι είναι ένα standalone, ένα ανεξάρτητο βιβλίο, που διηγείται πώς, από τη μια στιγμή στην άλλη, η ζωή της ηρωίδας ανατρέπεται τελείως κι εκτροχιάζεται. Διότι εκτός από καλή σύζυγος και μητέρα δύο εκνευριστικών έφηβων κοριτσιών, η Άμπι, όπως είναι το όνομά της, έχει μια στήλη με συμβουλές στην τοπική εφημερίδα, με το ψευδώνυμο Ντέμπι.

Αλλά όταν βλέπει τη ζωή της να διαλύεται εξαιτίας ενός παλιού μυστικού και διαφόρων απίστευτων συγκυριών, η Άμπι/Ντέμπι θα κάνει αυτό που συμβούλευε πάντοτε τις αναγνώστριές της: θα πάρει τη ζωή της στα χέρια της και θα εκδικηθεί όσους την παρενοχλούν και την καταδιώκουν. Με ειρωνεία και σαρκαστικά σχόλια, η συγγραφέας στήνει ένα αληθινά πρωτότυπο ψυχολογικό θρίλερ.

Χαβιέρ Θέρκας, Η ανεξαρτησία (μτφρ. Γεωργία Ζακοπούλου, εκδ. Πατάκη)

«Μια πολύ λεπτή εγκληματική υπόθεση εξελίσσεται στη Βαρκελώνη, καθώς κάποιοι εκβιάζουν τη δήμαρχο της πόλης µε ένα βίντεο σεξουαλικού περιεχομένου. Την έρευνα καλείται να αναλάβει ο αστυνομικός Μελτσόρ, που επιστρέφει από την περιοχή της καταλανικής Τέρρα Άλτα. Άνθρωπος µε υψηλό αίσθημα δικαιοσύνης και αταλάντευτη ηθική, βασανισμένος από τύψεις που δεν µπόρεσε να βρει τους δολοφόνους της μητέρας του, ο Μελτσόρ καλείται να εξιχνιάσει έναν εκβιασμό που δεν είναι σαφές εάν στοχεύει αποκλειστικά στο οικονομικό όφελος ή στην πολιτική αποσταθεροποίηση. Αναγκάζεται έτσι να εισχωρήσει σε κύκλους της εξουσίας όπου βασιλεύουν ο κυνισμός, οι φιλοδοξίες χωρίς αναστολές και το σκληρό πρόσωπο της διαφθοράς.»

Στο τρίτο βιβλίο της τριλογίας Terra Alta, του Ισπανού Χαβιέρ Θέρκας, συναντάμε ξανά τον ήρωα Μελτσόρ Μαρίν, πρώην κατάδικο και νυν αστυνομικό, λάτρη των Αθλίων του Ουγκώ. Η πολιτική ίντριγκα συνδέεται θαυμάσια με τη λογοτεχνική πλοκή σ’ αυτό το μυθιστόρημα που αποδεικνύει, για μια φορά ακόμα, ότι το κατεξοχήν πολιτικό/κοινωνικό μυθιστόρημα της εποχής μας είναι το αστυνομικό.

Λι και Άντριου Τσάιλντ, Το μυστικό (μτφρ. Νίκος Ιβραηνίας, εκδ. Bell)

«Σικάγο, 1992. Σε ένα νοσοκομείο, ένας ασθενής ξυπνάει και βλέπει δύο άγνωστα άτομα δίπλα στο κρεβάτι του. Του δείχνουν έναν κατάλογο με ονόματα και του κάνουν μια απλή ερώτηση στην οποία όμως αδυνατεί να δώσει απάντηση. Λίγα λεπτά αργότερα ο ασθενής πέφτει από ένα παράθυρο του δωδέκατου ορόφου και σκοτώνεται.

»Η πτώση του προκαλεί, απροσδόκητα, την προσοχή του υπουργού Άμυνας, ο οποίος διατάζει να συσταθεί μια ενδοϋπηρεσιακή ομάδα εργασίας για να ερευνήσει την υπόθεση. Ο Τζακ Ρίτσερ, ο οποίος έχει πρόσφατα υποβιβαστεί από τον βαθμό του ταγματάρχη, ορίζεται ως εκπρόσωπος του Στρατού. Εάν καταφέρει να διαλευκάνει την υπόθεση, τόσο το καλύτερο. Εάν δεν τα καταφέρει, θα αποτελέσει έναν πολύ βολικό αποδιοπομπαίο τράγο.

»Ο Ρίτσερ μπορεί να είναι ένας εξαιρετικός στρατονόμος, αλλά οι μικροπολιτικές σκοπιμότητες τον αφήνουν αδιάφορο. Πιέζεται μεν να ταυτοποιήσει έναν ψυχρό δολοφόνο και να ξεσκεπάσει ένα μυστικό είκοσι τριών χρόνων, αλλά ταυτόχρονα είναι υποχρεωμένος να λάβει υπόψη του τις απόψεις και τις αντιδράσεις των καινούργιων συνεργατών του.

»Θα μπορέσει άραγε ο Ρίτσερ να οδηγήσει τους κακούς στη δικαιοσύνη με τον επίσημο τρόπο… ή με τον δικό του τρόπο;»

Ο Τζακ Ρίτσερ είναι κάτι σαν guilty pleasure, οι φανατικοί αναγνώστες του ανυπομονούμε κάθε χρόνο για την καινούργια του περιπέτεια. Πόσο μάλλον που είναι λάτρης των blues και αγγίζει τις καρδιές ημών των μουσικόφιλων. Τα τελευταία χρόνια ο Λι Τσάιλντ γράφει σε συνεργασία με τον αδερφό του, εξίσου συγγραφέα, Άντριου.

Σέιλι Τόμσον, Πώς να (τον) σκοτώσετε σε δέκα ραντεβού (μτφρ. Κλαίρη Θεοδώρου, εκδ. Ψυχογιός)

«Όταν η σινεφίλ Τζέιμι Πρέσκοτ πηγαίνει με την κολλητή της σε speed dating, περιμένει στην καλύτερη περίπτωση ένα μέτριο ραντεβού και στη χειρότερη μερικές αμήχανες σιωπές. Αυτό που δεν περιμένει είναι το ραντεβού της να αρχίσει να αιμορραγεί ακατάσχετα. Ή ένα μπλακάουτ. Ή έναν σωρό πτώματα. Της είναι πια ξεκάθαρο - το speed dating δεν είναι απλώς παλιομοδίτικο, αλλά επικίνδυνο. Οπλισμένη με αυτοσχέδια όπλα και τους δέκα απαράβατους κανόνες για να επιβιώσεις σε μία ταινία σλάσερ, η Τζέιμι προσπαθεί να βγει ζωντανή από το κτίριο. Μόνο που δεν μπορεί να συγκεντρωθεί στο σημαντικό της υπόθεσης (να μη δολοφονηθεί, προφανώς), καθώς, όσο περνά η βραδιά, φτάνει σε μία ανατριχιαστική συνειδητοποίηση. Δεν έχει μπλέξει σε ταινία σλάσερ. Έχει μπλέξει σε μία ρομαντική κομεντί των 90s. Ίσως σε μία ελαφρώς διαστρεβλωμένη εκδοχή. Θα καταφέρει να επιζήσει από το μακελειό και να βρει το ευτυχισμένο τέλος της; Και τι θα γίνει όταν έρθει πρόσωπο με... μάσκα με τον δολοφόνο; Ναι, φυσικά και φοράει μάσκα. Όλοι φοράνε.»

Η Αυστραλέζα Σέιλι Τόμσον γράφει ένα καινούργιο υποείδος, τρόπον τινά, αστυνομικής μυθοπλασία· το horror rom com στο οποίο συναντιέται το horror με το ρομαντικό μυθιστόρημα. Διασκεδαστικό πράγματι, απευθύνεται ίσως στις νεότερες γενιές αναγνωστριών που βαριούνται το κλασικό αστυνομικό. Ή, όπως λέει ο γνωστός Νομπελίστας ποιητής: «The times they are-a-changing.» 

Πατρίσια Χάισμιθ, Τα ημερολόγια και τα σημειωματάρια της Πατρίσια Χάισμιθ, Τα χρόνια της Νέας Υόρκης, 1941-1950 (μτφρ. Ανδρέας Αποστολίδης, εκδ. Άγρα)

«Προτού ο Άλφρεντ Χίτσκοκ διασκευάσει για τη μεγάλη οθόνη το πρώτο της μυθιστόρημα Ξένοι στο τραίνο· προτού ο σαγηνευτικός κοινωνιοπαθής Τομ Ρίπλεϋ αποκτήσει μόνιμη θέση στον κανόνα του ψυχολογικού θρίλλερ· και προτού Η τιμή του αλατιού (Κάρολ) γίνει το κλασικό, καλτ βιβλίο για την ερωτική εμμονή, τι γνωρίζουμε για την Πατρίσια Χάισμιθ; Εστιάζοντας στα χρόνια της διαμόρφωσής της στο Μανχάτταν, αυτή η ανθολόγηση από τα ογκώδη ημερολόγια και σημειωματάριά της μας αποκαλύπτει την «Πατ» στα νιάτα της, όταν έσφυζε από πάθος και λάμψη. Με αφετηρία το 1941, όταν ήταν εικοσάχρονη φοιτήτρια στο Κολέγιο Μπάρναρντ, μέχρι την περιπετειώδη τρίτη δεκαετία της, τα Χρόνια της Νέας Υόρκης συνυφαίνουν σκηνές από την ιλιγγιώδη κοινωνική της ζωή -όλο άυπνες νύχτες στα μπαρ της queer underground σκηνής του Βίλλατζ, γεμάτες έρωτες και φλερτ- με την αυτοπροσωπογραφία μιας νεαρής καλλιτέχνιδας, που την ημέρα δούλευε γράφοντας κόμικς. Ανάμεσα σε χάνγκοβερ και χωρισμούς, διάβαζε λογοτεχνία αδηφάγα και δούλευε την τέχνη της με νεύρο. Ρουφάει στην κυριολεξία τον Σαίξπηρ, τον Ρίλκε, τον Τ. Σ. Έλιοτ, τον Τζόυς, τον Κάφκα, τον Χαίλντερλιν, τον Φρόυντ, τους Ρώσους, τη Βιρτζίνια Γουλφ και αμέτρητους άλλους.»

Είτε την εντάσσει κάποιος στο αστυνομικό είδος, είτε όχι, η Πατρίσια Χάισμιθ είναι μια από τις πιο σημαντικές συγγραφείς του 20ού αιώνα. Αυτά τα ημερολόγια μάς βοηθούν να αποκρυπτογραφήσουμε τη μυστηριώδη προσωπικότητα – ή ίσως όχι. Ίσως το μεγαλύτερο μυστήριο να υπήρξε η ίδια ως άτομο, και σε μερικά μυστήρια καλό είναι να μην υπάρχουν απαντήσεις.

Κάρστεν Ντους, Ενσυνείδητος φόνος (μτφρ. Βασίλης Κωστόπουλος, εκδ. ΚΨΜ)

«Από στατιστική άποψη, ο Μπγιορν Ντίμελ έχει διανύσει το μισό της ζωής του. Και φοβάται ότι το μόνο που έχει κατορθώσει μέχρι τώρα είναι μόνο αυτό. Για να αποφύγει την κρίση της μέσης ηλικίας, απευθύνεται στον ψυχοθεραπευτή του, Γιόσκα Μπράιτνερ. Γίνεται αμέσως φανερό ότι ο Μπγιορν δεν έχει βρει απαντήσεις ούτε για τα στοιχειώδη ζητήματα της ζωής. Δεν έχει καν ιδέα για το πώς θα ήθελε να ζήσει το υπόλοιπο της ζωής του.

»Ο Γιόσκα Μπράιτνερ θα στείλει τον Μπγιορν να κάνει το προσκύνημα του Αγίου Ιακώβου, προκειμένου να βρει απαντήσεις στα παραπάνω ερωτήματα. Ο Μπγιορν, με την καθοδήγηση του ψυχοθεραπευτή του, εμβαθύνει στο βιβλίο του τελευταίου με τίτλο Με τα πόδια προς τον εσώτερο εαυτό: Το προσκύνημα ως αυτογνωσία. Κατόπιν, ξεκινάει το προσκύνημα μ’ ένα μικρό σάκο. Θέλει να φτάσει στο Σαντιάγο ντε Κομποστέλα. Δυστυχώς, όμως, τον έχει πάρει στο κατόπι ένας δολοφόνος…

»Μετά από αποτυχημένες επιθέσεις εναντίον του, βλέπει αθώους προσκυνητές να χάνουν τη ζωή τους εξαιτίας του. Ο Μπγιορν θα προσπαθήσει να σώσει το τομάρι του με τη βοήθεια της ενσυνειδητότητας. Καθώς απειλείται η ζωή του, τα υπαρξιακά ερωτήματα γύρω από το νόημα της ζωής, του θανάτου και του ολοκληρωμένου βίου παίρνουν άλλη διάσταση…

»Πτώματα σωριάζονται στο Δρόμο του Αγίου Ιακώβου.»

Ο Κάρστεν Ντους, νομικός, σεναριογράφος της τηλεόρασης και συγγραφέας, γράφει σκοτεινά και συγχρόνως κωμικά αστυνομικά μυθιστορήματα. Πέραν της αμιγώς αστυνομικής πλοκής, που είναι θαυμάσια στημένη, είναι τρομερά διασκεδαστική η ματιά του στην κουλτούρα της αυτοβοήθειας και της ενσυνειδητότητας (self-help & mindfulness). Είναι το τρίτο βιβλίο του που κυκλοφορεί στα ελληνικά από τις εκδόσεις ΚΨΜ.

Λιλιά Ασαίν, Πανόραμα (μτφρ. Μαριάννα Μαντά, εκδ. Πόλις)

«Σε ένα όχι και τόσο μακρινό μέλλον, η Γαλλία ζει υπό το καθεστώς της "Διαφάνειας". Για να ζεις ευτυχισμένος, δεν πρέπει να κρύβεις τίποτα. Τα σπίτια των εύπορων είναι κατασκευασμένα από γυαλί και εξασφαλίζουν έναν κόσμο αρμονικό και απαλλαγμένο από το κακό. Ο φόβος έχει εξοριστεί, καθώς όλοι επιτηρούν όλους, ο καθένας ζει υπό το προστατευτικό βλέμμα του γείτονά του και η κατάδοση κυριαρχεί. Στις γειτονιές των πλουσίων, η εγκληματικότητα έχει εξαλειφθεί και οι αστυνομικοί έχουν αλλάξει επάγγελμα. Οι βιβλιοθήκες έχουν καταργηθεί και τα βιβλία έχουν αντικατασταθεί από e-books, το περιεχόμενο των οποίων "καθαρίζεται" από καθετί επιβλαβές. Όσο για τους φτωχούς και τους απείθαρχους, αυτοί στοιβάζονται σε μακρινά γκέτο, σε πέτρινα σπίτια, σε μέρη όπου ο νόμος και η τάξη απουσιάζουν. Μα νά που σε αυτόν τον ασφαλή κόσμο συμβαίνει το ανήκουστο: μια ολόκληρη οικογένεια, που μένει σε μια από τις πιο προστατευμένες και επιτηρούμενες γειτονιές, εξαφανίζεται, χωρίς κανείς να αντιληφθεί το παραμικρό. Μια πρώην αστυνομικός ανακαλείται στην ενεργό υπηρεσία και αναλαμβάνει την έρευνα, για να ανακαλύψει ότι στη χώρα της "Διαφάνειας" τα μυστήρια είναι ακόμα πιο σκοτεινά. Πολύτιμος σύμμαχος στην έρευνά της, ένα βιβλίο από τα παλιά, μια ποιητική συλλογή.»

Δυστοπικό μυθιστόρημα με μανδύα αστυνομικής ιστορίας, που πηγαίνει πολύ πέρα από το whodunit ή έστω το whydunnit. Επηρεασμένο από τους κλασικούς συγγραφείς του φανταστικού, ή της επιστημονικής φαντασίας όπως ονομάζαμε κάποτε αυτό που ζούμε τώρα, τον Φίλιπ Ντικ, τη Μάργκαρετ Άτγουντ και τον Τζορτζ Όργουελ, παρουσιάζει το άκρο αντίθετο των σημερινών κοινωνιών. Μια κοινωνία όπου τις εκλογές και τα δικαστήρια έχουν αντικαταστήσει ψηφοφορίες στα ΜΚΔ, υπάρχει απόλυτη διαφάνεια και ισότητα και τα e-book που έχουν αντικαταστήσει τα βιβλία, καθαρίζονται τακτικά από επιβλαβές περιεχόμενο. Η εξαφάνιση κάθε ιδιωτικότητας είναι το ιδανικό ζητούμενο της νέας αυτής κοινωνίας.

Κάτι πολύ πιο ενδιαφέρον από μια αστυνομική πλοκή, μια ανατριχιαστική ματιά στο μέλλον.

5 ελληνικά

Γιάννης Μαρής, Έγκλημα στα παρασκήνια (εκδ. Άγρα)

«Ξεκινάει η δημοσίευση Δευτέρα 22 Νοεμβρίου του 1954. Ο Μαρής παίζει με τη δημοφιλία του θεάτρου και του συναρπαστικότερου μυστηρίου των αστυνομικών ιστοριών, το γρίφο του κλειστού δωματίου. Παίζει με την πλαστοπροσωπία και τους δωσίλογους της Κατοχής. Παίζει όμως κυρίως με την "καθημερινότητα" που κερδίζει έδαφος, απομακρυνόμενη από το πρόσφατο τότε, πολιτικό ζοφερό παρελθόν. Η πόρτα στο καμαρίνι της πρωταγωνίστριας ήταν κλειδωμένη από μέσα κι εκείνη δεν απαντούσε. Καλείται η αστυνομία, ο Μπέκας καταφθάνει σε ένα τέταρτο, ένας αστυφύλακας σπάει την πόρτα, μέσα η ηθοποιός είναι νεκρή, κάποιος την έχει μαχαιρώσει. Αρχίζουν ανακρίσεις. Στη σκηνογραφία της υπόθεσης θα "παίξουν" επιπλέον τα Σεπόλια στην Αθήνα, η συνοικία Ταμπάκικα στη Λάρισα κι ένα εξοχικό καφενεδάκι στο Μπαχτσέ Τσιφλίκ στη Θεσσαλονίκη. Ο Μαρής θα προσθέσει έτσι τον εαυτό του, από την αρχή της σταδιοδρομίας του, στο πάνθεον των συγγραφέων που τιθάσευσαν επιτυχώς το μυστικό του "κλειστού δωματίου". Το Έγκλημα στα παρασκήνια θα γίνει ταινία από τον Ντίνο Κατσουρίδη το 1960, με τον Αλέκο Αλεξανδράκη, την Έφη Μελά και τον Τίτο Βανδή. Παραμένει έως σήμερα η καλύτερη ασπρόμαυρη ελληνική νουάρ ταινία.»

Χωρίς να είναι το πρώτο αστυνομικό μυθιστόρημα του Γιάννη Μαρή, το Έγκλημα στα παρασκήνια ξεκινάει την ιστορία του αστυνομικού είδους στην Ελλάδα. Στην εισαγωγή του συγγραφέα και σκηνοθέτη Ανδρέα Αποστολίδη βρίσκουμε όλα όσα πρέπει να γνωρίζουμε για τον Μαρή και τον ήρωά του, για το κοινωνικό πλαίσιο της δεκαετίας του 50 και την ανάλυση της πολιτικής οπτικής του συγγραφέα, η οποία λόγω των πολιτικών συνθηκών έπρεπε να είναι καλυμμένη.

Χρήστος Μαρκογιαννάκης, Όλα τα μάτια πάνω μου (εκδ. Ψυχογιός)

«Ο Χρήστος Μαρκογιαννάκης επιστρέφει με ένα συναρπαστικό μυστήριο, πιο σκοτεινό από ποτέ. Ένας δολοφόνος κυκλοφορεί αόρατος στο κέντρο της Αθήνας. Τα θύματά του, ένας ηλικιωμένος άστεγος, μια νεαρή Ελληνογαλλίδα, ένας Μπαγκλαντεσιανός διανομέας. Μόνο κοινό χαρακτηριστικό: από τα πτώματά τους έχουν αφαιρεθεί τα μάτια. Ο αστυνόμος Χριστόφορος Μάρκου, σημαδεμένος από μια προσωπική απώλεια, καλείται να λύσει την πιο σκοτεινή υπόθεση της καριέρας του. Στο πλευρό του η προφάιλερ Ρουμπίνη Γαετάνου, που παλεύει να διαχειριστεί καταστροφικά για τη υγεία της νέα, και ο αστυνόμος Κωνσταντίνος Μανιάς. Όσο ο κύκλος του αίματος μεγαλώνει, οι πρωταγωνιστές βυθίζονται σ’ έναν λαβύρινθο όπου τίποτα δεν είναι αυτό που φαίνεται. Τα πρόσωπα αλλάζουν ρόλους, τα θύματα γίνονται θύτες και η αλήθεια καραδοκεί εκεί όπου κανείς δεν... κοιτάζει. Τι καθορίζει, τελικά, το ποιοι είμαστε; Το DNA, το περιβάλλον ή οι επιλογές μας; Ένα καθηλωτικό μυθιστόρημα για τη φύση του κακού, το βάρος της κληρονομικότητας και την αδυσώπητη ανάγκη να αντικρίσουμε -ή να μην αντικρίσουμε- την αλήθεια.»

Ο αστυνόμος Μάρκου και η προφάιλερ Γαετάνου πρέπει να βρουν τη άκρη σε μια σειρά αποκρουστικά εγκλήματα, στα οποίο ο κατά συρροή δολοφόνος αφαιρεί τα μάτια των θυμάτων του. Εξού και το παρατσούκλι ο Οθφαλμοβγάλτης που του αποδίδουν τα ΜΜΕ. Στην υπόθεση συναντάμε πολλές ψυχαναλυτικές αναφορές που δείχνουν γνώση της ανθρώπινης ιδιοσυγκρασίας και των παθογενειών της. Ο Μάρκου, που ακούει belcando όπερες για να αποφορτίζεται από την επαχθή καθημερινότητά του, δεν είναι και δεν επιδιώκει να γίνει αρεστός ή έστω συμπαθής στον αναγνώστη. Του αρκεί, όπως και σ’ εμάς, ότι είναι αποτελεσματικός.

Έλενα Μπολονάση, Μια φορά κι ένας φόνος (εκδ. Μίνωας)

«Για να αποκοιμηθεί, ξαναγράφει το τέλος των παραμυθιών. Μόνο που στα δικά του παραμύθια κανείς δεν ζει καλύτερα μετά την τελευταία γραμμή. Ένας κατ’ εξακολούθηση δολοφόνος που γράφει τις ιστορίες όχι με μελάνι, αλλά με αίμα. Τα μόνα που αφήνει πίσω του είναι μια σκισμένη σελίδα και ένα κόκκινο αντικείμενο. Ο αστυνόμος Πετρίδης και η ομάδα του κυνηγούν τον παραμυθά μέσα σε έναν λαβύρινθο συμβόλων και σκιών. Κάθε στοιχείο τούς φέρνει πιο κοντά... ή μήπως όχι; Ο χρόνος πριν από τον επόμενο φόνο τελειώνει. «Έγραψα το παραμύθι μου έτσι όπως μόνο εγώ ξέρω. Με το σωστό τέλος. Εκεί που ο καθένας παίρνει ό,τι του αξίζει...»

Ευφυέστατο αστυνομικό μυθιστόρημα που συνδυάζει με μεγάλη επιτυχία τα κλασικά παραμύθια με τον μπαμπούλα της σύγχρονης εποχής, τον κατά συρροή δολοφόνο. Η πλοκή στηρίζεται σταθερά πάνω στη σοβαρή μελέτη των παραμυθιών και των συμβολισμών τους που είναι προφανές ότι έχει κάνει η συγγραφέας. Ο αστυνόμος Πετρίδης προσφέρει την απαραίτητη γείωση στην πραγματικότητα με τη ρεαλιστική ματιά και τη συγκροτημένη ψυχοσύνθεσή του.

Μαρία Ράπτη, Μαύρο δάσος (εκδ. Bell)

«Η Αλίκη υπήρξε κάποτε το πρόσωπο μιας τηλεοπτικής σειράς που σημάδεψε μια ολόκληρη γενιά. Σήμερα, παλεύει με δεύτερους ρόλους στο Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος. Όταν ο Κρις -καρδιακός της φίλος και πλέον βραβευμένος σκηνοθέτης στο εξωτερικό- της προτείνει τον πρωταγωνιστικό ρόλο στη μεγαλύτερη κινηματογραφική παραγωγή που έγινε ποτέ στην Ελλάδα, εκείνη, παρά τους δισταγμούς της, δέχεται. Ίσως αυτή να είναι η τελευταία της ευκαιρία να επιστρέψει.

»Οι δύο φίλοι φτάνουν νωρίτερα από την υπόλοιπη παραγωγή στο απομονωμένο ορεινό ξενοδοχείο Black Forest. Εκεί, η Αλίκη γνωρίζει μια γυναίκα που εργάζεται στο ξενοδοχείο· μια γυναίκα που ξέρει να ακούει, αλλά δε μιλά ποτέ για τον εαυτό της. Μια γυναίκα που λίγες ημέρες αργότερα θα εξαφανιστεί και κανείς δε θα την αναζητήσει.

»Καθώς τα γυρίσματα προχωρούν, η Αλίκη ανακαλύπτει ότι το δάσος δεν είναι μόνο σκηνικό ταινίας, αλλά σκηνικό εκδίκησης. Και ότι κάποιοι δε χρειάζονται σενάριο για να υποκριθούν.

»Στο μαύρο δάσος τίποτα δε χάνεται. Μόνο περιμένει…»

Καλογραμμένο και σωστά χτισμένο μυθιστόρημα αγωνίας, με ενδιαφέροντες χαρακτήρες και απρόβλεπτη λύση της πλοκής.

Συλλογικό, Σκοτεινή νήσος (εκδ. Κύφαντα)

«Τα νησιά της χώρας μας είναι όμορφα. Φωτεινά και φιλόξενα. Μα καμιά φορά έχουν και μια σκοτεινή πλευρά. Ειδικά όταν είκοσι πέντε συγγραφείς διαπράττουν εκεί το λογοτεχνικό τους έγκλημα. Κάθε συγγραφέας και ένα νησί: στον Αργοσαρωνικό (Αίγινα, Πόρος), στο Βόρειο και στο Ανατολικό Αιγαίο (Αμμουλιανή, Ικαρία, Λέσβος, Σαμοθράκη, Σάμος), στα Δωδεκάνησα (Αστυπάλαια, Κως. Νίσυρος, Ρόδος), στα Επτάνησα (Αντικύθηρα, Ιθάκη, Κέρκυρα, Κεφαλονιά), στην Εύβοια, στην Κρήτη, στις Κυκλάδες [Άνδρος, Κουφονήσια, Κύθνος, Σαντορίνη, Σίκινος, Τήνος), στην Κύπρο, στις Σποράδες (Σκιάθος). Τα νησιά είναι όλα υπαρκτά, τα πρόσωπα και οι περιστάσεις φανταστικά Ή όχι: Αλλά μη φοβηθείτε να τα επισκεφτείτε. Είναι υπέροχα. Όπως και οι ιστορίες μας».

Διηγήματα γραμμένα κατά παραγγελία από μια πλειάδα συγγραφής της σύγχρονης αστυνομικής λογοτεχνίας, ήτοι: Γρηγόρης Αζαριάδης. Χρήστος Αζαριάδης. Έρικα Αθανασίου. Δώρος Αντωνιάδης. Ειρήνη Βαρδάκη. Άντυ Βρόσγος. Βαγγέλης Γιαννίσης. Φώτης Δούσος. Μίνως Ευσταθιάδης. Αντώνης Ζερβός. Κλαίρη Θεοδώρου. Μάρκος Κρητικός. Γιάννης Μόσχος. Κώστας Μουζουράκης. Έλενα Μπολονάση. Αλέξανδρος Μυροφορίδης. Γιάννης Πανούσης. Άντυ Παπαδημητρίου. Γεωργία Παπαλυμπέρη. Χρύσα Σπυροπούλου. Μίνα Τσιμογιάννη. Άγγελος Χαριάτης. Δημήτρης Χατζηχαραλάμπους. Έλενα Χουσνή.

* Η ΧΙΛΝΤΑ ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ είναι συγγραφέας και μεταφράστρια. Το νέο της αστυνομικό μυθιστόρημα «Κομπολόι στο χώμα» αναμένεται από τις εκδ. Μεταίχμιο.