katerina

Μνήμη Κατερίνας Νούκα

Της Αρχοντούλας Διαβάτη

Όταν έχεις μια παιδική καρδιά/ Και δεν έχεις ένα φίλο,/ Πήγαινε βάλε βέρα στα κλαδιά,/ Στη μπουτονιέρα σου φύλλο. 

Υποθήκαι, Κώστας Καρυωτάκης  

  

 

 

Φαρμακωμένη από τον κόσμο ασκήτευε στο διαμέρισμά της η Κατερίνα – οδός Aγίας Μαρίνας, τελευταίος όροφος χωρίς ασανσέρ, φροντίζοντας τη μητέρα της, σωπαίνοντας τις φωνές-σειρήνες από τον κόσμο δίπλα. Καιρό τώρα είχε κοπεί ο κόσμος της στα δυο κι έτσι ελευθερώθηκε κι εκείνη από το ανικανοποίητο και μας δασκάλευε κι εμάς στην απλότητα και την ουσιαστική ζωή.

Κοιτάει τις φωτογραφίες μου και σχολιάζει τα κεκλιμένα μου επίπεδα. Χαμογελάει. Η ζωή μετά από τόσες ματαιώσεις, πόνο και καταφρόνια της έμαθε αυτό το ωραίο χαμόγελο. Η ανθρωπογεωγραφία της αυτό το παραλληλόγραμμο: Διβολή, Περραιβού, Παπάφη, Αγια-Μαρίνα.
Ξέκοψε αθόρυβα κι εγκλωβίστηκε στις μνήμες. Η τηλεόραση ανοιχτή κι αυτή οργάνωνε επί χάρτου την καθημερινότητα με τη μητέρα. Περιουσία της ακριβή οι φιλίες – οι έρωτες φευγάτοι από χρόνια. Στο Πήλιο φέτος, στο πανηγύρι είχα δει ένα μικρό κορίτσι του δημοτικού που πηγαινοερχόταν μοναχικό, λυπημένο, χωρώντας σ' όλες τις αγκαλιές, που τριγύριζε, χόρευε και πάλι ερχόταν στο τραπέζι τριγυρίζοντας στην οικογένεια. Έτσι θα ήταν η Κατερίνα μικρή, είχα πει, αναίτια στην Αγγελική.
«Κατερίνα, έχει αγώνα σήμερα, Άρης-Πάοκ», ετοιμαζόταν να σου αναγγείλει ο Νίκος. Κι η πανσέληνος της Κυριακής που μας αποδιοργάνωνε, κι αυτή βγήκε αρμενίζοντας ερήμην σου κι αυτή. Ερήμην σου γίνονται πράματα.
Θέλω να σου κουβεντιάζω και να σου λέω μυστικά όπως η Ντίνα σου' λεγε τρυφερά καθώς κοιμόσουν στο τέλος ανενδοίαστη μπροστά σε τόσο κόσμο, εσύ που είχες προβλήματα μια ζωή με τον ύπνο. Θέλω να διαβάζω ανακαλύπτοντας τις κρυψώνες της, τώρα που «Η Πηνελόπη άλλαξε διεύθυνση». Μια ζωή σαν μαύρο ποίημα της Γώγου, με γνώση και τρυφερότητα, ελέγχοντας το φως και τις σκιές, μετρώντας τη ζωή με τα τσιγάρα και τα κουταλάκια του καφέ, κατά το ερωτικό τραγούδι του Άλφρεντ Προύφροκ. Τα μεγάλα όνειρα και τα μικρά –μια βόλτα μέχρι τη θάλασσα ή μια ταινία– είχαν μείνει όνειρα. Η μόνη πραγματικότητα τα τηλεφωνήματα, το σουπερμάρκετ, οι αλλόκοτες ώρες του ύπνου. Νήδυμος ύπνος ο δικός της.

Είχε αποσπαστεί από το σώμα της και τριγυρνούσε ανάμεσά μας –όπως συμβαίνει στο σινεμά– κάνοντας παρατηρήσεις πότε για το ένα και πότε για το άλλο. Ήθελα να μελετώ τις εκφράσεις του προσώπου της, εκείνο το γέλιο «αχ, γιατί το λες αυτό;» ή το άλλο το σκανταλιάρικο, το βαθιά λυπημένο,τα ο σκεφτικό, αυτά που έλεγε ή δεν έλεγε, το βαθύ ευχαριστημένο από καρδιάς γέλιο της όταν σχολίαζε για τον πλάτανο του κλιματιστικού –καλοκαίρι του Ιουλίου που φοβόταν και αντιπαθούσε, σπρώχνοντας τις μέρες των διακοπών των φίλων της– γεφυρώνοντας με τηλεφωνήματα τις αχανείς ημέρες και ώρες της μοναξιάς, ανοιχτή η τηλεόραση και παραστάτης της μοναδικός το πακέτο τα τσιγάρα της. Η Πηνελόπη άλλαξε διεύθυνση. Είχε ετοιμάσει από καιρό την ανταρσία της, πέρα απ' τις συμβατικότητες και τα «πρέπει» μας.
Πρόσεχε τη μητέρα της, φρόντιζε έναν άλλο άνθρωπο, θεόσταλτος σκοπός ζωής για να μη μένει στην αυτολύπηση και να μη ξαναμπεί στο παιχνίδι της ζωής που της κόστιζε έξαλλη παραφορά και τρελό πόνο. Είχε εξορίσει από τη ζωή της τα τελευταία χρόνια ό,τι δεν μπορούσε να ελέγξει, ζώντας μια οριοθετημένη ζωή απόμαχου συγγραφέα και φωτογράφου. Οι φίλες, οι ζωές των φίλων ήταν τα παράθυρα. Τα άνοιγε για να δει τον κόσμο, να σεργιανίσει λίγο, σαρκαστική, ψαλιδίζοντας τα παλιά τα φτερά της, διαβάσματα και βιβλία και σινεμά, και πορευόταν ανένδοτη ως την οριακή στιγμή, με εντιμότητα, ειλικρίνεια, αμεσότητα και καλοσύνη, διδάσκοντας ακόμα πόσο φως, πόσο σκοτάδι να περάσει από το διάφραγμα. Δεν φωτογράφιζε πια, έλυνε τώρα εξισώσεις δύο αγνώστων – τα ανώτερα μαθηματικά των ερώτων τα είχε αφήσει πίσω. Τα παλιά πρωινά της Κυριακής με τις εφημερίδες στην παραλία και τις ατέλειωτες συζητήσεις-αντεγκλήσεις-εξομολογήσεις των φιλενάδων τα είχε αφήσει πίσω. Είχε κορνιζώσει εκείνη τη ζωή, την είχε κάνει βιβλίο και διαπόραμα. Όλα τα διαβάσματα ήταν όμως εκεί, παρατημένα στη βιβλιοθήκη και τα δάχτυλά της κίτρινα από τη νικοτίνη, καφέδες και τσιγάρα μετρούσαν τις δόσεις, κρατούσαν το τέμπο αυτής της ζωής που της επέτρεπαν να αρμενίζει τώρα, όπως παλιότερα στάθμιζαν τα υγρά στο σκοτεινό θάλαμο.
Τώρα μελετάμε τις εκφράσεις της μιλώντας στον Παρατατικό. Από άνθρωπος έγινε ιδεώδες που μετράει τη ζωή μας. Η Πηνελόπη άλλαξε διεύθυνση. Παράτησε τις φωτογραφίες, χάρισε και τη μηχανή της στην Κυριακή, κρέμασε τα παπούτσια της καιρό τώρα. Το βιβλίο της παρατημένο, περιμένοντας. « Ένα τέλος μου λείπει», είχε εξομολογηθεί στην πιο κοντινή της καρδιάς της. Και το πιο κοινότοπο έγινε. Ήρθε και τη βρήκε το τέλος. Το νέο βιβλίο λάμπει ανυπόμονο, καταχωνιασμένο στα ράφια. Κατερίνα...

pinelopi

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Ακολουθήστε την boopress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Ιστορίες από την «Πολιτεία» των βιβλίων: Η Άννα Λυδάκη θυμάται...

Ιστορίες από την «Πολιτεία» των βιβλίων: Η Άννα Λυδάκη θυμάται...

Ένα πορτρέτο του βιβλιοπωλείου «Πολιτεία» πολυπρισματικό, φιλοτεχνημένο από τις αφηγήσεις και τις ιστορίες συγγραφέων και μεταφραστών. Σήμερα, η καθηγήτρια Κοινωνιολογίας και συγγραφέας Άννα Λυδάκη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...

Ιστορίες από την «Πολιτεία» των βιβλίων: Ο Μάνος Κοντολέων θυμάται...

Ιστορίες από την «Πολιτεία» των βιβλίων: Ο Μάνος Κοντολέων θυμάται...

Ένα πορτρέτο του βιβλιοπωλείου «Πολιτεία» πολυπρισματικό, φιλοτεχνημένο από τις αφηγήσεις και τις ιστορίες συγγραφέων και μεταφραστών. Σήμερα, ο συγγραφέας Μάνος Κοντολέων.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Η σχέση όλων μας με την ανάγνω...

Ιστορίες από την «Πολιτεία» των βιβλίων: Η Λίλα Κονομάρα θυμάται...

Ιστορίες από την «Πολιτεία» των βιβλίων: Η Λίλα Κονομάρα θυμάται...

Ένα πορτρέτο του βιβλιοπωλείου «Πολιτεία» πολυπρισματικό, φιλοτεχνημένο από τις αφηγήσεις και τις ιστορίες συγγραφέων και μεταφραστών. Σήμερα, η συγγραφέας Λίλα Κονομάρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Η σχέση όλων μας με την ανάγνωση...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Η εικόνα και το βλέμμα» του Τζον Μπέργκερ (κριτική)

«Η εικόνα και το βλέμμα» του Τζον Μπέργκερ (κριτική)

Καταγραφή σκέψεων με αφορμή την επετειακή έκδοση –50 χρόνια από την πρώτη κυκλοφορία–, του βιβλίου του John Berger «Η εικόνα και το βλέμμα» (μτφρ. Ειρήνη Σταματοπούλου, εκδ. Μεταίχμιο). Κεντρική εικόνα ο πίνακας του Frans Hals «Γυναίκες Επίτροποι του Γηροκομείου» (1664).

Του Μιχάλ...

Ξεκίνησε χθες το 1ο Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων

Ξεκίνησε χθες το 1ο Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων

Το βράδυ της Τετάρτης 29 Ιουνίου ξεκίνησε και επίσημα το 1ο φεστιβάλ βιβλίου στα Χανιά με εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε στον χώρο «Μίκης Θεοδωράκης». Στην κεντρική εικόνα, ο διευθυντής του Φεστιβάλ Μανώλης Πιμπλής και η δημοσιογράφος Κυριακή Μπεϊόγλου, παρουσιάζουν το Φεστιβάλ. 

Επιμέλεια: Book ...

«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Ann Cleeves «Άλμπατρος» (μτφρ. Παλμύρα Ισμυρίδου), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 4 Ιουλίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Κεφάλαιο 3

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Ann Cleeves «Άλμπατρος» (μτφρ. Παλμύρα Ισμυρίδου), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 4 Ιουλίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Κεφάλαιο 3

...
«Το μόνο της ζωής τους ταξίδι» του Ηλία Μαγκλίνη (προδημοσίευση)

«Το μόνο της ζωής τους ταξίδι» του Ηλία Μαγκλίνη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αυτοβιογραφικό αφήγημα του Ηλία Μαγκλίνη «Το μόνο της ζωής τους ταξίδι – Μικρά Ασία. Οδοιπορικό σε πόλεμο και σε ειρήνη», που θα κυκλοφορήσει στις 23 Ιουνίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Άκουσέ με.

Σε όλη μας τη ...

«Το φυλαχτό» των Στίβεν Κινγκ & Πίτερ Στράουµπ (προδημοσίευση)

«Το φυλαχτό» των Στίβεν Κινγκ & Πίτερ Στράουµπ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα των Stephen King & Peter Straub «Το φυλαχτό» (μτφρ. Μιχάλης Μακρόπουλος), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 8 Ιουνίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

2

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

31+1 βιβλία πολιτικής, Ιστορίας & ιδεών: Για το καλοκαίρι και για κάθε εποχή

31+1 βιβλία πολιτικής, Ιστορίας & ιδεών: Για το καλοκαίρι και για κάθε εποχή

Επιλογή 31 βιβλίων non fiction, τα οποία κυκλοφόρησαν τους προηγούμενους μήνες: Ιστορία, φιλοσοφία, πολιτική και διανόηση, έμφυλη βία και δικαιώματα και, βέβαια, Μικρασιατική Καταστροφή. Και στο τέλος, μια ιδιαίτερη πρόταση μεταφρασμένης λογοτεχνίας.

Του Γιώργου Σιακαντάρη

...
Ανακαλύπτοντας τη σπουδαία μαύρη λογοτεχνία: 31 βιβλία που κυκλοφορούν στη χώρα μας

Ανακαλύπτοντας τη σπουδαία μαύρη λογοτεχνία: 31 βιβλία που κυκλοφορούν στη χώρα μας

To 2021 ήταν η χρονιά της μαύρης λογοτεχνίας. Το βραβείο Νόμπελ αλλά και το γαλλικό Γκονκούρ απονεμήθηκαν σε συγγραφείς που γεννήθηκαν στην Αφρική αλλά βρήκαν φωνή στις χώρες που μετανάστευσαν. Τα βραβεία επισφράγισαν μια ευρύτερη αύξηση του ενδιαφέροντος για έργα μαύρων συγγραφέων, κυρίως Αμερικανών, που τους ανακα...

«Σταυροδρόμια», «Σάγκι Μπέιν», «Η υπόσχεση»: Τρία σπουδαία σύγχρονα μυθιστορήματα

«Σταυροδρόμια», «Σάγκι Μπέιν», «Η υπόσχεση»: Τρία σπουδαία σύγχρονα μυθιστορήματα

Το μυθιστόρημα, ακόμη και την τρίτη δεκαετία του 21ου αιώνα, παραμένει το μεγάλο χωνευτήρι της πεζογραφικής φόρμας, ένας αφηγηματικός κόσμος ευρύχωρος και δεκτικός, που έχει τη μοναδική δύναμη να κινεί μεγάλους όγκους αφηγηματικού υλικού και να τους κατανέμει ομαλά μέσα στη διάρκεια μίας ή και πολλών δεκαετιών. ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

14 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Τα βιβλία του χειμώνα: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται (ανανεωμένο)

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών και δοκιμίων από 34 εκδοτικούς οίκους. Επιμέλεια: Κώστας Αγορα

ΦΑΚΕΛΟΙ

ΞΕΧΩΡΙΣΑΜΕ

ΝΑ ΑΛΛΟ ΕΝΑ