lea 1

Το 3ο Βραβείο Λογοτεχνικής Μετάφρασης ΛΕΑ θα απονεμηθεί φέτος την ημέρα έναρξης του Φεστιβάλ, στις 13 Ιουνίου 2023, στο Μουσείο Ακρόπολης. Με αυτήν την αφορμή, αναδημοσιεύουμε άρθρο του Μιχάλη Κλαπάκι, νικητή του 1ου διαγωνισμού, το οποίο δημοσιεύτηκε πρώτα στο ισπανικό λογοτεχνικό περιοδικό Vasos comunicantes.

Γράφει ο Μιχάλης Κλαπάκις

Πρέπει να ήταν Δεκέμβριος του 1971, κατά τη διάρκεια της Δικτατορίας, στην Πανεπιστημιακή Λέσχη της οδού Ιπποκράτους. Ανεβασμένος πάνω σε ένα τραπέζι, ένας υφυπουργός του Παπαδόπουλου πόζαρε μπροστά σε μια κάμερα του καναλιού της Υπηρεσίας Πληροφοριών των Ενόπλων Δυνάμεων, ενώ βράβευε με ένα χαρτονόμισμα των πεντακοσίων δραχμών τους φοιτητές που είχαν περάσει όλα τα μαθήματα του έτους ή κάτι τέτοιο. Γκροτέσκες καταστάσεις α λα Φελίνι στο «Amarcord», με μας ως κομπάρσους ολόγυρα, ενώ μας σημάδευαν οι κάμερες δύο στρατιωτών, με την απαραίτητη μυστική αστυνομία από δίπλα: ένα βραβείο, καρικατούρα του καθεστώτος. Αυτή ήταν, σε γενικές γραμμές, η αντίληψη της γενιάς μου για τα βραβεία, από την εποχή του περίφημου κουμπαρά του Ταχυδρομικού Ταμιευτηρίου, ένα βραβείο σχολικής έκθεσης με θέμα «Τα οφέλη της Αποταμίευσης», με το A έτσι, θεοποιημένο, αλλά με το κλειδί του κουμπαρά στα χέρια μιας Τράπεζας.

Ας μιλήσουμε τώρα, λοιπόν, για το ΛΕΑ. Όχι, δεν έχει καμία σχέση με κρατικά ή ακαδημαϊκά βραβεία. Αλλά τότε, σαν τι μοιάζει αυτό το βραβείο ΛΕΑ; Ή, μάλλον, τι σόι πράμα είναι αυτό το ΛΕΑ, αυτή η Λογοτεχνία Εν Αθήναις;

Το Φεστιβάλ ΛΕΑ αποτελεί δείγμα της κοινής πολιτιστικής παρουσίας όλων των χωρών της Λατινικής Αμερικής και της Ιβηρικής Χερσονήσου, με την υποστήριξη των Πρεσβειών αυτών των κρατών στην Ελλάδα, καθώς και άλλων χορηγών. Το ΛΕΑ κλείνει ήδη τα δεκαπέντε του χρόνια και ανάμεσα στα ενδιαφέροντά του εξέχουσα θέση κατέχει η ενίσχυση της τεράστιας και εξαιρετικά σημαντικής λογοτεχνικής παραγωγής όλων αυτών των χωρών. Μια παραγωγή που δεν αντικατοπτρίζεται πλήρως στην Ελλάδα γιατί μεταφράζεται μόνο ένα πολύ μικρό μέρος της, αν σκεφτούμε την ποσότητα, την αξία και την πρωτοτυπία της.

Μια παραγωγή που δεν αντικατοπτρίζεται πλήρως στην Ελλάδα γιατί μεταφράζεται μόνο ένα πολύ μικρό μέρος της, αν σκεφτούμε την ποσότητα, την αξία και την πρωτοτυπία της.

Λοιπόν, σε αυτό ακριβώς το σημείο βρήκε τον τόπο να φυτρώσει μια ανιδιοτελής, αντικειμενική, ανεξάρτητη και φιλόδοξη αρωγή, η οποία, καταπώς φαίνεται, μπορεί και πρέπει να ριζώσει: το βραβείο ΛΕΑ. Το Φεστιβάλ ΛΕΑ, φέτος για τρίτη φορά, προσφέρει τη σημαντικότατη υλική και άυλη συνεισφορά του: συγκεντρώνοντας και, με αίσθημα ευθύνης, κρίνοντας τις καλύτερες μεταφράσεις στα ελληνικά από την ισπανική, πορτογαλική, καταλανική, βασκική και γαλικιανή γλώσσα των έργων που έχουν εκδοθεί στη χώρα μας κατά τη διάρκεια του προηγούμενου έτους. Το θέμα δεν είναι καθόλου απλό και θεωρώ απαραίτητη μια υπεύθυνη αντιμετώπιση από όλους τους εμπλεκόμενους, και ιδιαίτερα από τους εκδότες, ώστε όλα ανεξαιρέτως τα βιβλία της χρονιάς που προηγείται της βράβευσης να κριθούν, καθώς, από την ίδια τη στιγμή της δημοσίευσής τους, αποτελούν κοινό αγαθό. Ίσως μοιάζει αυτονόητο, αλλά να προσθέσω ότι τα καλά βιβλία αποφέρουν τα μέγιστα, όχι στα ταμεία αλλά στα χέρια των αναγνωστών τους.

lea 3

Από παλιότερη εκδήλωση του Φεστιβάλ ΛΕΑ: Από αριστερά, ο Πέτρος Μάρκαρης, ο μεταφραστής Κωνσταντίνος Παλαιολόγος και ο Βάσκος συγγραφέας Φερνάντο Αραμπούρου.

Αυτός είναι ο στόχος της καθιέρωσης του βραβείου LEA, το οποίο φυσικά εκθέτει την κρίση του στην κρίση όλων. Η προσωπική μου εμπειρία τόσο ως συμμετέχων όσο και ως μέλος της κριτικής επιτροπής μου επιβεβαιώνει ότι η σύντομη, μόλις δύο ετών, πορεία του, καθώς και η πληθώρα στις επιλογές του (2021: πρωτοεμφανιζόμενος μεταφραστής, μικρός εκδοτικός οίκος, ένας κλασικός όπως ο Λόρκα και ο Ματωμένος Γάμος του, 2022: καταξιωμένος μεταφραστής, γνωστός εκδοτικός οίκος, ένας συγγραφέας αποκάλυψη όπως ο Πέδρο Λεμεμπέλ και το Φοβάμαι, ταυρομάχε του) βαδίζουν στο σωστό δρόμο. Και ότι πρέπει να συνεχίσει να συνεισφέρει με σταθερότητα και σιγουριά.

Μακάρι, εύχομαι και παρακαλώ, στο εγγύς μέλλον να δούμε να παίρνει το βραβείο ένα κόσμημα από έναν μικρό εκδοτικό οίκο, μεταφρασμένο από κάποιον ή κάποια νέα που έσκαψε με επιμονή μέχρι να το ανακαλύψει στο ατέλειωτο αδαμαντορυχείο της Λατινικής Αμερικής και της Ιβηρικής Χερσονήσου. Είθε αυτή η νέα γενιά, η τόσο πολλά υποσχόμενη και τόσο γλωσσομαθής, να αρπάξει το κλειδί με τα ίδια της τα χέρια. Και να αναφερθώ και στο χρηματικό έπαθλο, έστω και τώρα στο τέλος. Χίλια ευρώ. Ένας τριαντάρης ή μια τριαντάρα της εποχής μας θα ξέρει πολύ καλά τι να τα κάνει. 

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Η Ερνό, ο Ουελμπέκ και οι πρόσφατες γαλλικές εκλογές

Η Ερνό, ο Ουελμπέκ και οι πρόσφατες γαλλικές εκλογές

Ανάμεσα στο έργο και στις πολιτικές αντιλήψεις συχνά... «η σκιά πέφτει». Η Ανί Ερνό και ο Μισέλ Ουελμπέκ, το έργο τους, οι αντιφάσεις τους και οι πρόσφατες γαλλικές εκλογές.

Γράφει ο Παναγιώτης Γούτας

«Η άλλη κόρη»

...
«Φάκελος Καραγάτση»: Πώς να διαβάζουμε τους «κλασικούς»; Υπάρχουν όρια και ποια είναι αυτά; 11 συγγραφείς καταθέτουν τη γνώμη τους

«Φάκελος Καραγάτση»: Πώς να διαβάζουμε τους «κλασικούς»; Υπάρχουν όρια και ποια είναι αυτά; 11 συγγραφείς καταθέτουν τη γνώμη τους

Με αφορμή την πρόσφατη δημόσια συζήτηση που προέκυψε έπειτα από (επι)κριτικό κείμενο για τη «Μεγάλη Χίμαιρα» του Μ. Καραγάτση, τίθεται το ερώτημα: «Πόσο θεμιτό και χρήσιμο είναι να κρίνουμε παλιότερα κείμενα, κλασικά ή όχι, σύμφωνα με σημερινές ευαισθησίες ή απόψεις, π.χ. για τη θέση της γυναίκας ή τις έμφυλες ταυτό...

«Κουλτούρα της ακύρωσης» και πατριαρχία στη λογοτεχνία – σκέψεις με αφορμή τη Μεγάλη Χίμαιρα του Μ. Καραγάτση

«Κουλτούρα της ακύρωσης» και πατριαρχία στη λογοτεχνία – σκέψεις με αφορμή τη Μεγάλη Χίμαιρα του Μ. Καραγάτση

Σκέψεις για την Κουλτούρα της ακύρωσης (cancel culture) και την πατριαρχία στη λογοτεχνία, με αφορμή την έντονη συζήτηση για τον σεξισμό στη «Μεγάλη Χίμαιρα» του Μ. Καραγάτση. 

...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Γιώργος Αρβανίτης: «Το πιο δύσκολο είναι να πιστέψεις αληθινά σε αυτό που κάνεις και να υπερβείς τον εαυτό σου»

Γιώργος Αρβανίτης: «Το πιο δύσκολο είναι να πιστέψεις αληθινά σε αυτό που κάνεις και να υπερβείς τον εαυτό σου»

Ο Γιώργος Αρβανίτης μάς συστήθηκε πρόσφατα με το μυθιστόρημα «Ταξίδι στον πράσινο ήλιο – Η πιο βλαχομπαρόκ χρεοκοπία που έγινε ποτέ» που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Αρμός.

Επιμέλεια: Book Press

Τι απαντάτε σε όσους θα πουν: ακόμη ένας συγγραφέα...

Συγγραφείς, εκδότες και βιβλιοθηκονόμοι υποδέχονται θετικά τις εξαγγελίες για την ενίσχυση της φιλαναγνωσίας στα γυμνάσια και λύκεια

Συγγραφείς, εκδότες και βιβλιοθηκονόμοι υποδέχονται θετικά τις εξαγγελίες για την ενίσχυση της φιλαναγνωσίας στα γυμνάσια και λύκεια

«Με ιδιαίτερη χαρά υποδεχόμαστε τις εξαγγελίες του ΥΠΑΙΘΑ για την ενίσχυση της φιλαναγνωσίας και τη διδασκαλία τουλάχιστον δύο ολόκληρων λογοτεχνικών έργων, από τη νέα σχολική χρονιά», σημειώνουν συγγραφείς, εκδότες και βιβλιοθηκονόμοι, με αφορμή πρόσφατες εξαγγελίες του ΥΠΑΙΘΑ.

Επιμέλεια: Book Press...

50 χρόνια από την εισβολή στην Κύπρο: 5 μυθιστορήματα που μιλούν για το ανεπούλωτο τραύμα

50 χρόνια από την εισβολή στην Κύπρο: 5 μυθιστορήματα που μιλούν για το ανεπούλωτο τραύμα

Στις 20 Ιουλίου συμπληρώνονται 50 χρόνια από τον Αττίλα Ι που αποτέλεσε την πρώτη πράξη της κυπριακής τραγωδίας. Επιλέγουμε πέντε μυθιστορήματα που εξετάζουν τα επίχειρα της Ιστορίας μέσα από το πρίσμα προσωπικών καταστροφών. Εικόνα στο κέντρο του άρθρου: © Doros Partasides. 

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ο λαγός έχει λεφτά» του Τζον Απντάικ (προδημοσίευση)

«Ο λαγός έχει λεφτά» του Τζον Απντάικ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση του επίμετρου του Γιώργου-Ίκαρου Μπαμπασάκη, από το μυθιστόρημα του Τζον Απντάικ [John Updike] «Ο λαγός έχει λεφτά» (μτφρ. Πάνος Τομαράς), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 12 Ιουλίου από τις εκδόσεις Οξύ.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Η Μεγάλη Αμερικανική βόλτα τε...

«Σκάβοντας εντός» του Χρήστου Β. Μασσαλά (προδημοσίευση)

«Σκάβοντας εντός» του Χρήστου Β. Μασσαλά (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του ομότιμου καθηγητή πανεπιστημίου Ιωαννίνων, 
Χρήστου Β. Μασσαλά «Σκάβοντας εντός», το οποίο θα κυκλοφορήσει το επόμενο διάστημα από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ξύπνησε μέσα μου η επιθ...

«Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» του Αλέξις Ραβέλο (προδημοσίευση)

«Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» του Αλέξις Ραβέλο (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αστυνομικό μυθιστόρημα του Αλέξις Ραβέλο [Alexis Ravelo] «Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» (μτφρ. Κρίτων Ηλιόπουλος), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 25 Ιουνίου από τις εκδόσεις Τόπος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

2ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

50 χρόνια από την εισβολή στην Κύπρο: 5 μυθιστορήματα που μιλούν για το ανεπούλωτο τραύμα

50 χρόνια από την εισβολή στην Κύπρο: 5 μυθιστορήματα που μιλούν για το ανεπούλωτο τραύμα

Στις 20 Ιουλίου συμπληρώνονται 50 χρόνια από τον Αττίλα Ι που αποτέλεσε την πρώτη πράξη της κυπριακής τραγωδίας. Επιλέγουμε πέντε μυθιστορήματα που εξετάζουν τα επίχειρα της Ιστορίας μέσα από το πρίσμα προσωπικών καταστροφών. Εικόνα στο κέντρο του άρθρου: © Doros Partasides. 

...
Ελληνικά και μεταφρασμένα αστυνομικά – 24 επιλογές για ένα καλοκαίρι γεμάτο μυστήριο

Ελληνικά και μεταφρασμένα αστυνομικά – 24 επιλογές για ένα καλοκαίρι γεμάτο μυστήριο

12 ελληνικά + 12 μεταφρασμένα μυθιστορήματα, αστυνομικά και ψυχολογικά θρίλερ, είναι η αναγνωστική μας πρόταση για ένα καλοκαίρι γεμάτο μυστήριο.

Γράφει η Χίλντα Παπαδημητρίου

Όπως φαίνεται και από τον κατάλογο που ακολουθεί με τις επιλογές της Χίλντας...

«Διαβάζοντας σε ανοιχτούς ορίζοντες» – 50 βιβλία λογοτεχνίας για το καλοκαίρι και για κάθε εποχή

«Διαβάζοντας σε ανοιχτούς ορίζοντες» – 50 βιβλία λογοτεχνίας για το καλοκαίρι και για κάθε εποχή

Μυθιστορήματα, νουβέλες και διηγήματα από την ελληνική και μεταφρασμένη πεζογραφία που κυκλοφόρησαν μέσα στο 2024: καλά βιβλία λογοτεχνίας που μας ανοίγουν ορίζοντες και μας κρατούν συντροφιά στις ημέρες των διακοπών του καλοκαιριού, αλλά και πριν και μετά από αυτές.

Επιλογή–κείμενα...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ