407_poster

Απαξίωση των νέων επιστημόνων

Του Σωτήρη Βανδώρου

Όλοι εσείς οι κακόπιστοι που κατηγορείτε αστόχαστα το ελληνικό κράτος για παρωχημένες πρακτικές, αναποτελεσματικότητα κτλ. κτλ. πρέπει να αναθεωρήσετε, ζητώντας ταπεινά συγγνώμη. Γιατί υπάρχει τουλάχιστον μια περίπτωση που δείχνει ακριβώς το αντίθετο: ότι όχι απλώς συντονίζεται με τις διεθνείς εξελίξεις, αλλά ότι βρίσκεται στην πρωτοπορία τους. Αναφέρομαι στους λεγόμενους «407», τους διδάσκοντες στα πανεπιστήμια με σύμβαση έργου, βάσει του προεδρικού διατάγματος 407 του μακρινού 1980. Από τότε λοιπόν το κράτος μας ανακάλυψε την ελαστική, ευέλικτη, επισφαλή εργασία, το σύγχρονο πρότυπο των εργασιακών σχέσεων! Και βεβαίως δεν έχει μείνει στάσιμο. Σήμερα (ήδη προ της οικονομικής κρίσης) την καθιστά ακόμη πιο ελαστική, ακόμη πιο ευέλικτη, ακόμη πιο επισφαλή. 

Ας τα πάρουμε όμως από την αρχή. Η λειτουργία νεοϊδρυθέντων τμημάτων πανεπιστημίων στην ελληνική περιφέρεια σκάλωνε (και σκαλώνει) στο πρόβλημα της έγκαιρης στελέχωσής τους από μέλη Διδακτικού κι Ερευνητικού Προσωπικού (ΔΕΠ). Οι θέσεις προκηρύσσονται σταδιακά, ενώ κι αφού προκηρυχθεί μια θέση ακολουθεί μια βασανιστικά αργή διαδικασία, οπότε έπρεπε να βρεθεί προσωρινή, μεταβατική λύση. Έτσι επινοήθηκε ο θεσμός των 407. Ως συμβασιούχοι αναλαμβάνουν τη διδασκαλία ορισμένων μαθημάτων για ένα ακαδημαϊκό εξάμηνο ή έτος, χωρίς η εργασιακή αυτή σχέση να θεμελιώνει οποιοδήποτε δικαίωμα κατοπινής πρόσληψης. Απλώς λογίζεται ως διδακτική εμπειρία. Και η διετής αυτοδύναμη διδασκαλία αποτελεί προϋπόθεση διεκδίκησης της κατώτερης βαθμίδας ΔΕΠ, αυτή του λέκτορα. Μέχρι εδώ όλα καλά.

Εμφανίζονται ωστόσο θεμελιώδη προβλήματα. Το πρώτο είναι ο άθλιος τρόπος με τον οποίο εκτελούνται αυτές οι συμβάσεις έργου. Έτσι, ενώ το αργότερο στην αρχή κάθε ακαδημαϊκού έτους γίνονται οι αναθέσεις διδασκαλίας, το Υπουργείο Παιδείας ευαρεστείται να εγκρίνει τις σχετικές πιστώσεις πολύ αργότερα (φέτος έγινε το Δεκέμβριο). Έτσι, θα έχει τελειώσει το εξάμηνο κι ακόμη δεν θα έχουν υπογραφεί οι συμβάσεις έργου (και βέβαια όσοι διδάσκοντες δεν έχουν άλλη εργασία θα είναι ασφαλιστικά ακάλυπτοι όλο αυτό το διάστημα). Που θα πει ότι χρήματα θα δει στο λογαριασμό του ο διδάσκων μήνες μετά την περάτωση του έργου του. Για παράδειγμα, υπάρχει πανεπιστήμιο που δεν έχει πληρώσει ακόμη ούτε ένα ευρώ για διδακτικό έργο που πραγματοποιήθηκε από τον Ιανουάριο του 2010 και εξής.

Το χειρότερο όμως δεν είναι αυτό. Είναι ότι δεν γνωρίζει καν τι χρήματα θα πάρει. Κι αυτό διότι το Υπουργείο μπορεί να μην εγκρίνει κάποιες από τις πιστώσεις, όπως ακριβώς έγινε και για το τρέχον ακαδημαϊκό έτος. Πρακτικά, αυτό σημαίνει ότι μπορεί 2, 3 ή και 4 διδάσκοντες να μοιραστούν το έτσι κι αλλιώς χαμηλό ποσό που αντιστοιχεί σε έναν. Επιπλέον, το πιο συνηθισμένο δεν είναι η σύμβαση πλήρους απασχόλησης, καθότι επιλέγεται πιο συχνά ο κατακερματισμός στην ανάθεση των μαθημάτων, ακόμη και η συνδιδασκαλία. Μάλιστα, στα κεντρικά πανεπιστήμια για τα οποία δεν προβλέπεται κανονικά –αλλά τι σημαίνει κανονικά στην Ελλάδα;– να προσλαμβάνουν «407», το ποσό που αντιστοιχεί σε μία θέση μπορεί να επιμερίζεται σε 15, ενίοτε και παραπάνω άτομα!

Αλλά ενώ δεν φτάσαμε ακόμη στα χειρότερα ήδη θα αναρωτιέστε ποιος εχέφρων, αξιοπρεπής άνθρωπος υφίσταται οικειοθελώς τέτοιον εξευτελισμό; Θα σας πω: Αυτός που έχει φάει κατ’ ελάχιστο μια δεκαετία σε σπουδές (πτυχίο, μεταπτυχιακά, διδακτορικό), προσβλέποντας σε ακαδημαϊκή καριέρα κι ο οποίος πρέπει να υπολογίσει επιπλέον άλλα 2 χρόνια ως 407 για να μπορεί να υποβάλει υποψηφιότητα για θέση ΔΕΠ.

Έτσι, υπάρχουν άνθρωποι οι οποίοι πλησιάζουν ή έχουν ξεπεράσει τα 40 τους κι αφού έχουν αλωνίσει όλη την Ελλάδα καμιά δεκαετία ως 407 βγάζοντας απλώς τα έξοδα μετακίνησης, ενίοτε και με καθαρή ζημιά, εξακολουθούν να είναι μετέωροι, όχι απαραίτητα επειδή δεν αξίζουν κάτι καλύτερο, αλλά επειδή δεν ήταν από τους τυχερούς ή τους καλύτερα δικτυωμένους

Επειδή όμως ακριβώς είναι πιο πιθανό να κερδίσει κανείς το λότο, παρά να του έρθουν τα πάντα το νωρίτερο δυνατό χωρίς κενά μεσοδιαστήματα, θα πρέπει να υπολογίσει ότι τουλάχιστον η προκήρυξη θέσης συναφούς επιστημονικού αντικειμένου με το δικό του θα καθυστερήσει. Αλλά κι από τη στιγμή της προκήρυξης θα πρέπει να αναμένει τουλάχιστον 3 χρόνια μέχρι να συντελεστεί ο διορισμός του –διότι αφενός οι διαδικασίες είναι εξαιρετικά αργές, αφετέρου το Υπουργείο καθυστερεί παράνομα και καταχρηστικά την έκδοση ΦΕΚ διορισμού προκειμένου να γλιτώσει χρήματα (αυτό ήδη χρόνια πριν το Μνημόνιο και τα σχετικά). Στο διάστημα επομένως που αναμένει κάποιος σχετική προκήρυξη, οφείλει να διεκδικεί διαρκώς θέσεις 407, ακόμη κι αν έχει καλύψει την απαιτούμενη διετία. Κι αυτό διότι το φρακάρισμα που προκαλείται στην εκλογή μελών ΔΕΠ –σήμερα εκκρεμούν 900 διορισμοί!– κάνει περισσότερο ανταγωνιστική τη σχετική εκλογή, κι όποιος έχει μεγαλύτερη διδακτική εμπειρία αποκτά ένα συγκριτικό πλεονέκτημα (μολονότι δεν είναι αυτό καθοριστικό κριτήριο). Αλλά ακόμη και μετά την εκλογή του (εφόσον την πετύχει και μάλιστα με την πρώτη) θα αισθάνεται, το λιγότερο, μια ηθική υποχρέωση απέναντι στο Τμήμα που τον εξέλεξε κι έτσι θα δεχτεί θέση 407 για 2 χρόνια περίπου που θα αναμένει να γίνει ο διορισμός.

Έτσι, υπάρχουν άνθρωποι οι οποίοι πλησιάζουν ή έχουν ξεπεράσει τα 40 τους κι αφού έχουν αλωνίσει όλη την Ελλάδα καμιά δεκαετία ως 407 βγάζοντας απλώς τα έξοδα μετακίνησης, ενίοτε και με καθαρή ζημιά, εξακολουθούν να είναι μετέωροι, όχι απαραίτητα επειδή δεν αξίζουν κάτι καλύτερο, αλλά επειδή δεν ήταν από τους τυχερούς ή τους καλύτερα δικτυωμένους (οι οποίοι μπορεί να τα καταφέρουν και στα 35 τους). Ταυτόχρονα κάνουν άλλες δουλειές για να επιβιώσουν, με αποτέλεσμα φυσικά να καθυστερούν στην (ουσιαστική) επιστημονική τους εξέλιξη. Αυτή ακριβώς η αβεβαιότητα και η ανήκουστη καθυστέρηση στα πάντα, καλλιεργεί επιπλέον σχέσεις εξάρτησης και πελατείας από τα Τμήματα, δηλαδή από τα ήδη υπηρετούντα μέλη ΔΕΠ.

Όμως πρέπει να συνειδητοποιήσουν όλοι ότι αν θέλουμε ένα υγιές κι ακμαίο πανεπιστήμιο όλο αυτό το αίσχος πρέπει να παύσει. Και μόνο αν συσπειρωθούν όλοι όσοι αγαπούν την έρευνα, τη διδασκαλία και τον πανεπιστημιακό θεσμό μπορούν να αντιμετωπίσουν την επίθεση που δέχεται σήμερα, κατεξοχήν στο πιο ευαίσθητο σημείο του: την υποστήριξη των νέων επιστημόνων και τη χρηματοδότηση της έρευνας. Παρεμπιπτόντως, τις προάλλες ο γενικός γραμματέας Έρευνας και Τεχνολογίας εξωθήθηκε σε παραίτηση διαμαρτυρόμενος για τις καταστροφικές παρεμβάσεις του Υπουργείου στη χρηματοδότηση μεγάλων ερευνητικών έργων, ενώ χθες το Ίδρυμα Κρατικών Υποτροφιών ανακοίνωσε ότι δεν θα προκηρυχθεί πρόγραμμα διδακτορικής και μεταδιδακτορικής έρευνας στην Ελλάδα για το 2011-2012. Για αυτό να είστε προετοιμασμένοι: Όταν το προσεχές διάστημα ακούσετε την πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Παιδείας εν όψει της ψήφισης του υπό κατάρτιση νομοσχεδίου για την ανώτατη εκπαίδευση (με το οποίο μεταξύ άλλων θέλει να καταργήσει τη θέση του λέκτορα και να επαναφέρει τον αναχρονιστικό, άσχετο προς την έρευνα, θεσμό του βοηθού) να δηλώνει ότι το πανεπιστήμιο οφείλει να δώσει έμφαση στην έρευνα και την καινοτομία, μην πεθάνετε από τα γέλια.

* Ο ΣΩΤΗΡΗΣ ΒΑΝΔΩΡΟΣ είναι λέκτορας Πολιτικής Επιστήμης στο Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου.  

Υπογράψτε το κείμενο σχετικού ψηφίσματος εδώ:
http://www.gopetition.com/petition/41910/sign.html

Δείτε επίσης:
http://lecture.jimdo.com/
http://web.me.com/yvoko/407/Blog/Blog.html
http://didaskontes407.blogspot.com/

http://pd407ioannina.wordpress.com

Ακολουθήστε την boopress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Τι θέλουμε να κάνει το σχολείο μας;

Τι θέλουμε να κάνει το σχολείο μας;

Σκέψεις γύρω από τα πιο αποτελεσματικά εκπαιδευτικά συστήματα στον κόσμο και αναπόφευκτες συγκρίσεις με το «ελληνικό παράδειγμα», με αφορμή το βιβλίο-μελέτη της Lucy Crehan «Φυτώρια ευφυΐας» (μτφρ. Μαρία Παπαηλιάδη, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης).

Του Σωτήρη Βανδώρου ...

Οι άνθρωποι την εποχή των έξυπνων μηχανών

Οι άνθρωποι την εποχή των έξυπνων μηχανών

Για το βιβλίο «Life 3.0» του Max Tegmark (μτφρ. Νίκος Αποστολόπουλος, εκδ. Τραυλός).

Του Σωτήρη Βανδώρου

Εξολοθρευτής, Μάτριξ, Blade Runner κτλ. κτλ. Οι συνειρμοί που κάνουμε οι περισσότεροι όταν ακούμε περί τεχνητή...

Το παρόν και το μέλλον της σοσιαλδημοκρατίας

Το παρόν και το μέλλον της σοσιαλδημοκρατίας

Για το βιβλίο «Το πρωτείο της δημοκρατίας - Η σοσιαλδημοκρατία μετά τη σοσιαλδημοκρατία» του Γιώργου Σιακαντάρη (εκδ. Αλεξάνδρεια).

Του Σωτήρη ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Απονέμεται το 2ο Βραβείο Λογοτεχνικής Μετάφρασης ΛΕΑ: Αυτή είναι η βραχεία λίστα

Απονέμεται το 2ο Βραβείο Λογοτεχνικής Μετάφρασης ΛΕΑ: Αυτή είναι η βραχεία λίστα

Υπό την Αιγίδα της Α.Ε. της Προέδρου της Δημοκρατίας, Κατερίνας Σακελλαροπούλου, απονέμεται το 2ο Βραβείο Λογοτεχνικής Μετάφρασης ΛΕΑ, στις 30 Σεπτεμβρίου, στο Αμφιθέατρο του Μουσείου Μπενάκη, ανήμερα της Παγκόσμιας Ημέρας Μετάφρασης. Ανακοινώθηκαν σήμερα τα ονόματα των μεταφραστών που βρίσκονται στη βραβε...

«Ο μπόγος» της Λίλας Κονομάρα – Ένας άγγελος που τον έλεγαν Μανόλη

«Ο μπόγος» της Λίλας Κονομάρα – Ένας άγγελος που τον έλεγαν Μανόλη

Στο μυθιστόρημα της Λίλας Κονομάρα «Ο μπόγος», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Καστανιώτη, πρωταγωνιστεί η ίδια η Ιστορία, με τα πολλαπλά της πρόσωπα και προσωπεία. 

Του Κ.Β. Κατσουλάρη

«Υπάρχει ένας πίνακας του Paul K...

Ο συγγραφέας του «Μάους» Αρτ Σπίγκελμαν βραβεύεται για την προσφορά του στα αμερικανικά γράμματα

Ο συγγραφέας του «Μάους» Αρτ Σπίγκελμαν βραβεύεται για την προσφορά του στα αμερικανικά γράμματα

Το Εθνικό Ίδρυμα Βιβλίου των ΗΠΑ θα απονείμει στον δημιουργό των γκράφικ νόβελ «Μάους» Αρτ Σπίγκελμαν (Art Spiegelman) μετάλλιο για το σύνολο του έργου του, στην τελετή των Εθνικών Βραβείων Λογοτεχνίας για το 2022.

Επιμέλεια: Book Press

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Μεταξύ μυθοπλασίας και πραγματικότητας» του Κώστα Καβανόζη (προδημοσίευση)

«Μεταξύ μυθοπλασίας και πραγματικότητας» του Κώστα Καβανόζη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη μελέτη του Κώστα Καβανόζη «Μεταξύ μυθοπλασίας και πραγματικότητας – Το μυθιστόρημα τεκμηρίων και η λογοτεχνικότητα του αναφορικού λόγου», που θα κυκλοφορήσει από τις εκδόσεις Πατάκη, τέλη Σεπτεμβρίου.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...
«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Ann Cleeves «Άλμπατρος» (μτφρ. Παλμύρα Ισμυρίδου), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 4 Ιουλίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Κεφάλαιο 3

...
«Το μόνο της ζωής τους ταξίδι» του Ηλία Μαγκλίνη (προδημοσίευση)

«Το μόνο της ζωής τους ταξίδι» του Ηλία Μαγκλίνη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αυτοβιογραφικό αφήγημα του Ηλία Μαγκλίνη «Το μόνο της ζωής τους ταξίδι – Μικρά Ασία. Οδοιπορικό σε πόλεμο και σε ειρήνη», που θα κυκλοφορήσει στις 23 Ιουνίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Άκουσέ με.

Σε όλη μας τη ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

 Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών, δοκιμίων και μελετών. 

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Τρεις «γεμάτοι» μήνες μένουν μέχρι και το τέλος αυτής της χρονιάς και οι εκδοτικοί οίκοι β...

100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή: 15 βιβλία που ξεχωρίζουν

100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή: 15 βιβλία που ξεχωρίζουν

100 χρόνια συμπληρώνονται αυτές τις μέρες από τη Μικρασιατική Καταστροφή. Πολλές και ενδιαφέρουσες εκδόσεις έχουν εμπλουτίσει φέτος τη σχετική βιβλιογραφία. Επιλέξαμε 15 πρόσφατες ή και παλιότερες, που αφορούν βιβλία μη μυθοπλαστικά. Καλύπτουν, πιστεύουμε, μια σφαιρική θέαση των όσων προηγήθηκαν, των γεγονότων του Σ...

Δέκα κλασικά βιβλία που λογοκρίνονται ξανά και ξανά

Δέκα κλασικά βιβλία που λογοκρίνονται ξανά και ξανά

Πολλοί πιστεύουν πως η εποχή που τα λογοτεχνικά βιβλία απαγορεύονταν και καίγονταν στην πυρά έχει παρέλθει. Στην πραγματικότητα, μέχρι και σήμερα, πολλές συντηρητικές ομάδες σε πολλές χώρες του κόσμου επιχειρούν να λογοκρίνουν και να καταστρέψουν ακόμα και έργα που θεωρούνται πλέον κλασικά, με διάφορες δικαιολογίες....

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

07 Ιανουαρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Φέτος περιμέναμε την εκπνοή της χρονιάς πριν συντάξουμε την καθιερωμένη μας πια λίστα με τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία της χρονιάς. Ο λόγος είναι ότι τούτες τις Γιορτέ

ΦΑΚΕΛΟΙ