chinoise2

...ή Πώς το Παρίσι δεν καίγεται

Της Σώτης Τριανταφύλλου

Μια διαμάχη στην τοπική οργάνωση του Σοσιαλιστικού Κόμματος –για την ακρίβεια μια αποπνικτική ομοφωνία στην οποία δεν συμμετείχα– μου θύμισε το σύντομο μυθιστόρημα του Jean Rolin που βραβεύτηκε με το Médicis τo 1996[1]. Αναρωτιόμουν τότε, στο επίμετρο της ελληνικής έκδοσης, όπως αναρωτιέμαι και σήμερα: Είναι απαραίτητες οι πολιτικές οργανώσεις; Πώς θα ήταν ο κόσμος χωρίς αυτές; Μήπως δεν θα υπήρχε καθό­λου; Υπάρχει περίπτωση να ήταν καλύτερος; Κομψότερος; Εξυπνότερος;

Και πώς θα ήταν αν είχαν αναλάβει την εξουσία οι τροτσκιστές; Ή οι μαοϊκοί; Αλλά, όχι, ειδικά το τε­λευταίο ανήκει μάλλον στη σφαίρα της Καταστροφής, στον χώρο της τρομακτικής Δυστοπίας –μολονότι απο­τέλεσε όραμα μιας μερίδας της χρυσής νεολαίας στη Δύση, τη μοναδικά ακραία, αξιοπρεπή και ηρωική πόζα της δε­καετίας του 1960. Το μυθιστόρημα του Jean Rolin Η οργάνωση αφηγείται λοιπόν τη ζωή του Μαρτέν, του Ντιντιέ, της Ζινέτ, της Σουζάν και των άλλων στο εσωτερικό μιας τέτοιας «οργάνωσης»:μιας οργάνωσης με συναρπαστικούς μακροπρόθεσμους στόχους, τους οποίους στην πραγματικότητα τα μέλη της δεν θέλουν να πετύχουν.

Εξάλλου, δεν φαίνονται εφικτοί - ευτυχώς για όλους μας- διότι, όπως έλεγε η Ελέιν Μπράουν (πρώην στέλεχος των Μαύρων Πανθήρων και νυν του Green Party), «ο Μάο Τσε Τουνγκ δεν είχε να κάνει με ανθρώπους που έβλεπαν τηλεόραση εφτά ώρες την ημέρα». Στη Γαλλία, ο κόσμος δεν έβλεπε τηλεόραση εφτά ώρες την ημέρα αλλά είχε μακρά ιστορία φιλελευθερισμού, πράγμα που οι μαοϊκοί και οι τροτσκιστές προσπάθησαν να ενσωματώσουν σε μια αναίσχυντα αντιφιλελεύθερη ιδεολογία: την ιδεολο­γία της «οργάνωσης», μια συγχώνευση της στρατιωτι­κής παράδοσης με τη συνδικαλιστική μαχητικότητα του Πωλ Λαφάργκ. «Απαγορεύεται το απαγορεύεται» ήταν ένα από τα αγαπημένα συνθήματα της δεκαετίας του '60, αλλά οι σταλινικές ομάδες ακροβατούσαν συχνά ανάμεσα στον εξωτισμό των τριτοκοσμικών κινημάτων και το épater le bourgeois, που ήταν μια παλιά στάση της γαλλικής Αριστεράς. «Οι βόμβες είναι πυροτεχνήματα για τους νυσταλέους», έλεγε το 1972 ο Νόρμαν Μέιλερ: υπήρχαν πράγματι «οργανωμένοι» που το πίστευαν ενθουσιώδεις και περιχαρείς. Άλλοι πάλι βαριούνταν θα­νάσιμα στις πολιτικές οργανώσεις και στη διάρκεια των ατέρμονων συνεδριάσεων εύχονταν να εκτοξευτούν στη Χώρα του Ποτέ-Ποτέ απ’ όπου κανείς δεν επιστρέφει.

Για όσους έχουν ζήσει για λίγο καιρό μ' αυτόν τον τρόπο -και είναι κάμποσοι- το μυθιστόρημα του Jean Rolin είναι μια αφήγηση ξεκαρδιστική, γεμάτη μικρές και μεγάλες αλήθειες, καυστικές παρατηρήσεις για το πώς χάνει κανείς τον χρόνο του ακούγοντας και λέγοντας κοινοτοπίες. Αντιθέτως, για όσους έχουν αφιερώσει την ύπαρξή τους στον αγώνα, για τα σημερινά δηλαδή στελέχη των σταλινικών και σταλινοειδών οργανώσεων, αποτελεί μια προσβολή: είναι η αυτοβιογραφία ενός λιποτάκτη, ενός προδό­τη. Καθώς, σύμφωνα με τα άγρια ήθη των μαοϊκών ορ­γανώσεων, όποιος περιφέρεται στην πλατεία Γκαμπετά μια υπέροχη ανοιξιάτικη μέρα χωρίς να σκέφτεται τη στρατηγική της επανάστασης, είναι εν δυνάμει αποστάτης και εχθρός του λαού, το μυθιστόρημα του Jean Rolin υπονομεύει τη μυθο­λογία του αριστερισμού -ο ήρωας κοιτάζει ολόγυρα του στην πλατεία κι αναρωτιέται μήπως το ανοιξιάτικο πλή­θος έχει το δίκιο με το μέρος του.

Ο αριστερισμός είναι μια αρρώστια: κι όπως οι περισσό­τερες αρρώστιες εκδηλώνεται με τον ίδιο τρόπο σε ολόκληρη τη γη· οι «οργανωμένοι» διαβάζουν το Πώς δενόταν τ' ατσάλι του Οστρόφσκι (όπου ηρωίδα είναι μια σταχανοβίστρια με «ωραία αντρίκια χέρια»!)· επικαλούνται το Τι να κάνουμε του Λένιν και προσπαθούν να αποβάλουν τις μικροαστικές τους συνήθειες, να ταυτιστούν με τις μάζες. Πλάνα αυτομόρφωσης με μεταφράσεις κινεζικών κειμένων, πολιτικές ταινίες (ανάμεσα στις οποίες γλι­στράει ο Γκοντάρ), συζητήσεις για την «προλεταριοποί­ηση» και για τη στρατηγική των απεργιών, αποστολές που εκτελούνται και εσωτερικές συγκρούσεις που δεν εξωτερικεύονται: έτσι ανεβαίνει ο «πυρετός» της οργάνω­σης. Μέσα σ' αυτόν τον πυρετό, στις στρατολογήσεις, στις διαδηλώσεις, στις συνεδριάσεις και στην προπαγάνδα, συγκροτείται ένας τρόπος ζωής που αποτελεί μικρογραφία του αριστερού κινήματος στη Γαλλία: η «οργάνωση» περιέχει τόσο πολύ το παρελθόν -από τον αναρχικό Προυντόν μέ­χρι τον κομμουνιστή Βαλντέκ Ροσέ- που μοιάζει καθηλωμένη σ' αυ­τό. Ακόμα, αποτελεί μικρογραφία της σοσιαλιστικής κοινωνίας: γραφειοκράτες καθοδηγητές, αφελή στελέχη κι ακόμα αφελέστεροι συνοδοιπόροι (οι λεγόμενοι useful idiots), νεαροί από την επαρχία που κοκκινίζουν όταν ακούνε σόκιν ανέκδοτα. Και γυναίκες μοιραίες, σαν να ξεπηδάνε από φιλμ νουάρ, ή απλώς από φιλμ της νουβέλ βαγκ· γυναίκες που δεν θα μείνουν για πολύ στην οργάνωση, που θα παντρευτούν και θα γίνουν γραμματείς.

chinoise-godardΗ οργάνωση θυμίζει τον κινηματογράφο της Αριστερής Όχθης· ή εκείνη την κάπως ασαφή πρωτοπορία που όρι­ζε ο Αλεξάντρ Αστρύκ με τον όρο «κάμερα-στυλό». Εδώ πρόκειται μάλλον για στυλό-κάμερα: τα γεγονότα που περιγράφει ο Rolin με αλλεπάλληλες εικόνες -από τις πολιτικές εκδηλώσεις μέχρι τα ξενύχτια με μπίρες και μουσική σόουλ- είναι στην πραγματικότητα ολόκληρο το χρονι­κό της παρισινής νεολαίας (εκείνης των καλών συνοικιών και του συγχρωτισμού της με την προλεταριακή) όπως την είδε ο Γκοντάρ στα τέλη της δεκαετίας του '60. Η διαφορά έγκειται στο ότι ο Γκοντάρ βρισκόταν ακόμα πολύ κοντά στις συγκινήσεις της εποχής, έτσι δεν μπορούσε να δει πόσο «μοδιστρούλα» είναι ο μεγάλος επαναστάτης Μαρτέν, ούτε πόσο ασυνάρτητο είναι να θαυμάζεις τον Νίτσε μαζί τον Μαρξ και τον Λένιν. Εξάλλου, ο Rolin φαίνεται να προτιμάει την πιο «αναρχική» από τις με­γάλες ταινίες του Γκοντάρ, τον Τρελό Πιερό, που απο­πνέει το εκρηκτικό πνεύμα της δεκαετίας του '60 -τη δί­ψα για περιπλάνηση, την αποθέωση του Αμερικανικού Αιώνα- μολονότι τα περιστατικά της Οργάνωσης θυμίζουν περισσότερο την Κινέζα και το Όλα πάνε καλά. Κατά κάποιον τρόπο.

Ο κινηματογράφος μυθοποιούσε το επα­ναστατικό κλίμα παρουσιάζοντας το φοιτητικό και εργατικό κίνημα σαν μια γιορτή. Ο Jean Rolin -όπως ο Αντονιόνι στο Ζαμπρίσκι Πόιντ- περιγράφει την «αριστε­ρή μελαγχολία», την πλήξη των οργανωτικών διαδικα­σιών, τη μετριότητα και συχνά τη γελοιότητα της επανα­στατικής φρασεολογίας. Παραλλήλως, η Οργάνωση είναι η ανάμνηση της νιότης που ο Rolin αντιμετωπίζει με συγκρατημένη τρυφερότητα και ειρωνεία: περιγράφει φιλίες, έρωτες, μεθύσια (ο Μάλκολμ Λόουρυ εί­ναι ένα από τα πρότυπα του αριστεριστή ήρωα) και βιβλία που σφράγισαν μια ολόκληρη γενιά -περιέργως, το Ταξίδι στα βάθη της νύχτας είναι ένα απ’ αυτά- ενώ καταφεύγει στα ποιήματα του Γιάννη Ρίτσου όταν βυθίζεται σε επαναστατική και ερωτική απελπισία. Όλα είναι αστεία και μαζί σοβαρά, αιφνίδια κι αναμενόμενα: τα μέλη της οργάνωσης γνωρίζουν τη συντροφικότητα και το μίσος, επαναλαμβάνουν με έξαψη συνθήματα που έχουν ακουστεί χιλιάδες φορές πριν απ' αυτούς («το εργατικό κίνημα θα σε ξεράσει», «κάτω οι λακέδες της αντίδρασης»), πουλάνε έντυπα με τίτλους όπως Το κόκκινο μυρμήγκι, ή Η υπόθε­ση του λαού κι έπειτα μεγαλώνουν, γίνονται ακροδεξιοί, θρησκευόμενοι, ναρκομανείς και επιχειρηματίες με ταλέντο στο μάνατζμεντ. Μέσα από το χρονικό της οργάνωσης, ξετυλίγεται το ερ­γατικό κίνημα της Γαλλίας -το κίνημα των μεταλλουρ­γών και των λιμενεργατών- και αναπαρίσταται η ατμό­σφαιρα μιας εποχής που άλλοτε έμοιαζε με πόλεμο κι άλλοτε με φάρσα. Μερικοί γίνονται ήρωες, άθελά τους, σαν τον Γκαμπί όταν γύρισε από την Αλγερία, ενώ άλλοι πάνε στην Ιρλανδία για να συμπαρασταθούν στους οπα­δούς του ΙRΑ και να τραγουδήσουν μαζί τους τη Μασσα­λιώτιδα, άσμα εξ ορισμού σοβινιστικό το οποίο όμως φαίνεται να γνωρίζει μεγάλη επιτυχία στο διχασμένο Μπέλφαστ. Οι «ταραχές» στη Βόρεια Ιρλανδία έπαιξαν, έτσι κι αλλιώς, καθοριστικό ρόλο στην πορεία των κινη­μάτων στις αρχές της δεκαετίας του 1970: όπως και στη γενική ιστορία, έτσι και στο μυθιστόρημα του Rolin σημάδεψαν το τέλος της επαναστατικής εποχής - ξαφνικά όλα έγιναν πιο αιματηρά, επικίνδυνα και διφορούμενα. Και καθώς προχωρεί η δεκαετία του '70, οι ευρωπαϊκές δικτατορίες καταρρέουν κι ο αφηγητής της Οργάνωσης κλέβει ένα Κουαντρώ από το σουπερμάρκετ κι αρπάζει ένα γερό συνάχι.

LorganisationΤην επανάσταση που πνέει τα λοίσθια διαδέχεται μια άλλη μορφή συντροφικότητας: όταν έχει μεγαλώσει κανείς μαζί με τους άλλους, δίπλα τους κι εναντίον τους, δυσκολεύεται να βρει την ατομικότητά του. Άλλωστε ντρέπεται γι' αυτή κι ούτε καν την αναζητεί πια. Έτσι, οι περισσότεροι κομ­μουνιστές καταλήγουν διευθυντικά στελέχη που «διαχειρίζονται» αν­θρώπους και κεφάλαια εφαρμόζοντας την εμπειρία τους από την οργάνωση. Εδώ, ο ήρωας μπαίνει σε μια άλλη «οργάνωση», που διέπεται επίσης από παραμυθία και που, αυτή τη φορά, είναι πραγματικά και όχι φαντασιωτικά, παράνομη. Αφού, όταν παίρνεις «ναρκωτικά» είσαι υποχρεωτικά μέρος ενός συστήματος αγοράς-διανομής-κατανάλωσης, η ύπαρξή σου διέπεται από πνεύμα συλλογικότητας που την ίδια στιγμή σε κάνει να ξεχωρίζεις από όσους δεν συμμετέχουν σ' αυτό. Όπως φαίνεται κι από το μυθιστόρημα του Rolin, είναι σχεδόν φυσικό να γίνει κανείς ελαφρώς ναρκομανής όταν έχει υπάρξει αριστεριστής, δηλαδή όταν βρίσκεται σε πόλεμο με την κοινωνία, όταν αψηφά νομιμότητα και θεσμούς,  όταν έχει μάθει να ζει μέσα στην ιεραρχία, στη συνωμοτικότητα και στα «βρόμικα» μυστικά. Επιπλέον, έτσι γίνεται κανείς ευάλωτος στη θρησκεία αν δεχτούμε πως η θρησκεία είναι επίσης μια πάθηση σαν τον αριστερισμό, εφόσον οι πο­λιτικές ομάδες είναι θρησκευτικής εμπνεύσεως και τρέφο­νται από θρησκευτικά οράματα, από τις προσδοκίες της αυτοθυσίας και του επέκεινα.

Για τον ήρωα του βιβλίου, ο Μάο Τσε Τουνγκ, το LSD και τα τσιγαριλίκια αντικαθίστανται από την αγία Ούρ­σουλα, ενώ τους συντρόφους αντικαθιστούν οι «αδελφοί εν Χριστώ», όσοι επιδίδονται στις πνευματικές ασκήσεις που υπαγό­ρευσε ο άγιος Ιγνάτιος. Παραλλήλως, αλλάζουν τα αναγνώ­σματα του: μετά τον Πλεχάνοφ και τον Μπουχάριν, δοκιμάζει να διαβάσει καρδινάλιο Ντανιελού -αλλά δεν τα καταφέρνει. Πρόκειται για έναν παρ’ ολίγο επαναστάτη, που γίνεται παρ’ ολίγο Χριστιανός, περνώντας μια σύντομη φάση ως παρ’ ολίγο ναρκομανής, διότι ό,τι επιτυγχάνεις σε σκοτώνει. Ακούγεται αστείο και είναι: ο Rolin προσεύχεται στην Παναγία και, καθώς συνειρμικά σκέφτεται τον Μωυσή, θυμάται την ταινία Οι δέκα εντολές με τον Τσάρλτον Ήστον και τον Γιουλ Μπρύνερ -ο σύγχρονος Χριστια­νός είναι, απαραιτήτως, σινεφίλ. Κι ο σύγχρονος μεσήλικας, αυτός που ήταν πολύ-πολύ νέ­ος στα ταραγμένα χρόνια Ντε Γκωλ-Πομπιντού, φαίνε­ται να συμφωνεί με τον Λύντον Τζόνσον όταν έλεγε: «Όσοι από τη γενιά μας δεν υπήρξαν κομμουνιστές ή απόβλητοι όταν ήταν νέοι είναι ανάξιοι λόγου».

 

ΣΩΤΗ   ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΟΥ, 1996


[1] Εκδόσεις Πόλις, 1997, μετ. Τρισεύγενη Παπαϊωάννου

 


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Η καταγωγή της οικογένειας

Η καταγωγή της οικογένειας

Για την πραγματεία του Φρίντριχ 'Ενγκελς «Η καταγωγή της οικογένειας, της ατομικής ιδιοκτησίας και του κράτους» (Στο φως των ερευνών του Λ. Χ. Μόργκαν) (εκδ.  Σύγχρονη Εποχή)

Της Σώτης Τρια...

Με τον Σπινόζα, σε αναζήτηση της ευτυχίας

Με τον Σπινόζα, σε αναζήτηση της ευτυχίας

Της Σώτης Τριανταφύλλου

Σ' αυτό το βιβλίο, ο Βalthasar Thomass αναλύει τη σκέψη του Σπινόζα γύρω από τα ζητήματα της καλής ζωής, τους όρους της γνώσης, τον προσδιορισμό της αλήθειας, της ηθικής, καθώς και της πολιτικής και αισ...

Η συνωμοσιολογία ως τρόπος σκέψης

Η συνωμοσιολογία ως τρόπος σκέψης

Σκέψεις με αφορμή το βιβλίο του Pierre-André Taguieff «Θεωρίες συνωμοσίας» (μτφρ. Αναστασία Καραστάθη, εκδ. Πόλις).

Της Σώτης Τριανταφύλλου

Ο Pierre-André Taguieff είναι από εκείνους τους ιστορικούς που έχουν αναλάβει τη mission impossible να...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Ένα σκοτεινό δωμάτιο 1967-1974, το νέο βιβλίο του Αλέξη Παπαχελά

Ένα σκοτεινό δωμάτιο 1967-1974, το νέο βιβλίο του Αλέξη Παπαχελά

Είκοσι πέντε χρόνια έρευνας χρειάστηκε ο δημοσιογράφος και διευθυντής της εφημερίδας «Η Καθημερινή» Αλέξης Παπαχελάς για να καταλήξει στο αδημοσίευτο και σπάνιο υλικό που περιλαμβάνεται στο βιβλίο του «Ένα σκοτεινό δωμάτιο 1967-1974», το οποίο αφορά την επταετία που καθόρισε την ιστορική πορεία της χώρας μας και ανα...

Πέντε παραστάσεις που ξεχώρισαν

Πέντε παραστάσεις που ξεχώρισαν

Τάσεις, στάσεις και το γυμνό μετέωρο σώμα του χορευτή. Πέντε παραστάσεις που ξεχώρισαν.

Του Νίκου Ξένιου

Η σύγχρονη περφόρμανς αρνείται τον παραδοσιακό δυϊσμό σώματος και μυαλού και αναζητά τη συνείδηση που εδράζει στο γυμνό σώμα. Η εκτός πλαισίου χρήσ...

Οδοντόκρεμα με χλωροφύλλη, του Η.Χ. Παπαδημητρακόπουλου: Η λεπτουργία της αφήγησης

Οδοντόκρεμα με χλωροφύλλη, του Η.Χ. Παπαδημητρακόπουλου: Η λεπτουργία της αφήγησης

Για την επανέκδοση της πρώτης συλλογής διηγημάτων του Η.Χ. Παπαδημητρακόπουλου «Οδοντόκρεμα με χλωροφύλλη» (εκδ. Κίχλη).

Της Διώνης Δημητριάδου

Έχουν περάσει πολλά χρόνια από τότε που πρωτοεμφανίστηκαν (Τραμ, 1973) τα έντεκα μικρά διηγήματα (γραμμ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Μπλε ήλιος, του Διονύση Μαρίνου (προδημοσίευση)

Μπλε ήλιος, του Διονύση Μαρίνου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Διονύση Μαρίνου «Μπλε ήλιος», το οποίο κυκλοφορεί στις 14 Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

[Μαριάννα]

Μία φλοίδα φως, σαν κάτι ζωντανό που ανασα...

Γιοζεφίνε η αοιδός, του Φραντς Κάφκα (προδημοσίευση)

Γιοζεφίνε η αοιδός, του Φραντς Κάφκα (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση ενός διηγήματος από την ανθολογία του Franz Kafka «Γιοζεφίνε η αοιδός και άλλα διηγήματα» (μτφρ. Μαργαρίτα Ζαχαριάδου, επίμετρο: Κατερίνα Καρακάση) που κυκλοφορεί στις 6 Αυγούστου από τις εκδόσεις Κίχλη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Στὴ συναγωγή μας... ...

Σάγκι Μπέιν, του Ντάγκλας Στιούαρτ (προδημοσίευση)

Σάγκι Μπέιν, του Ντάγκλας Στιούαρτ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βραβευμένο με Booker 2020 μυθιστόρημα του Douglas Stuart «Σάγκι Μπέιν» (μτφρ. Σταυρούλα Αργυροπούλου), που κυκλοφορεί στις 30 Ιουνίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Η Άγκνες αναδύθηκε έγκαιρα α...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

Είκοσι χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από τα γεγονότα που μας εισήγαγαν στον 21ο αιώνα. Ήταν η μεγαλύτερη και πιο σοκαριστική αλληλουχία τρομοκρατικών ενεργειών που έγινε ποτέ, με μερικά λεπτά διαφορά: οι επιθέσεις στους Δίδυμους Πύργους στη Νέα Υόρκη, και στο Πεντάγωνο στην Ουάσιγκτον, την 11η Σεπτεμβρίου του 2001. Α...

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Οι περισσότεροι από τα τίτλους που παρουσιάζονται εδώ έφτασαν στα χέρια μας πολύ πρόσφατα. Πρόκειται για ενδιαφέροντα βιβλία που στην πλειονότητά τους πέρασαν «κάτω από τα ραντάρ» των βιβλιοπροτάσεων για το καλοκαίρι. Ιδού μερικά από τα καλύτερα. 

Ε...

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα βιβλία ιστορίας, εθνολογίας, σύγχρονων οικονομικών και κοινωνικών ζητημάτων για τους εναπομείναντες στην πόλη αλλά και για όσους ακόμη αναζητούν βιβλία για τις διακοπές τους που να αξίζουν το βάρος τους.

Του Γιώργου Σιακαντάρη

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

14 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Τα βιβλία του χειμώνα: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται (ανανεωμένο)

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών και δοκιμίων από 34 εκδοτικούς οίκους. Επιμέλεια: Κώστας Αγορα

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ