amanda-390

Η Σώτη Τριανταφύλλου συνομίλησε με την Αμάντα Μιχαλοπούλου με αφορμή το μυθιστόρημα Η γυναίκα του θεού που κυκλοφόρησε πρόσφατα από τις εκδόσεις Καστανιώτη, «ένα περιπετειώδες φιλοσοφικό μυθιστόρημα για την αναζήτηση της αγάπης και το νόημα της ζωής.»

 

Περίγραψέ μας το βιβλίο σου σε τρεις-τέσσερις αράδες: Μια γυναίκα... παντρεύεται τον Θεό...

Είναι, πράγματι, ένα βιβλίο για τη συμβίωση του Θεού με τη γυναίκα του. Οι δυο τους είναι ένα ζευγάρι με αντικρουόμενες επιθυμίες και μυστικά. Ένα ζευγάρι σαν όλα τα άλλα. Το ασυνήθιστο στην περίπτωσή τους είναι η καταγωγή του Θεού, η υπερβολική πνευματικότητα και η έλλειψη κοινωνικής ζωής. Οι μεγάλες απαιτήσεις που έχουν ο ένας από τον άλλο θα τους οδηγήσουν σε διαψεύσεις, μεγάλα διαστήματα μοναξιάς και σε ένα απροσδόκητο τέλος που μοιάζει με νέα αρχή.

Πώς βλέπεις τα ζητήματα της θρησκευτικής πίστης σήμερα; Έχεις, θα λέγαμε, μεταφυσικές ανησυχίες; Πώς προέκυψε αυτή η έρευνα για το θείο;

Όπως έλεγε και ο John Gardner, δεν υπάρχει συγγραφέας χωρίς μεταφυσική πίστη. Νομίζω ότι αυτή η άποψη συμπυκνώνεται κωμικοτραγικά στη φράση του Μάρκες «δεν πιστεύω στον Θεό αλλά τον φοβάμαι». Η ακόμη και στη φράση του Τζόις «πόσο μισώ τον Θεό και τον θάνατο», από τις επιστολές του στη Νόρα. Όπως ξέρουμε το βαθύ μίσος φανερώνει ενδιαφέρον, όσο και η αγάπη. Από αυτή την άποψη λοιπόν όλοι ενδιαφερόμαστε για το θείο – ασκεί πάνω μας μια μαγνητική επιρροή.

Πιστεύεις σε κάτι στο οποίο δεν πίστευες μέχρι τώρα; Υπήρξε κάποιο διανοητικό γεγονός που άλλαξε τον τρόπο με τον οποίον βλέπεις τη ζωή και τον θάνατο;

Με τα χρόνια γίνομαι όλο και πιο εύπιστη. Πιστεύω σε ένα πράγμα και στο απολύτως αντίθετό του. Μέσω της λογοτεχνίας έχω εθιστεί να πιστεύω στις πιο αλλόκοτες ιστορίες, στα πιο εξωφρενικά συστήματα πίστης. Κατά κάποιον τρόπο, αυτή είναι η θρησκεία μου.

Όσο περνά ο καιρός, στρέφεσαι σε πιο πειραματικές μορφές που έχουν, αν δεν κάνω λάθος, κεντρικό τους αντικείμενο την ίδια τη λογοτεχνία. Η γυναίκα του θεού είναι, περισσότερο από κάθε άλλο σου βιβλίο, ένα φιλοσοφικό ανάγνωσμα. Πώς προέκυψε αυτή η ιδέα;

Εγώ τα πρώτα χρόνια της οικονομικής κρίσης είχα πάψει να ονειρεύομαι.

Ειλικρινά δεν ξέρω. Νομίζω ότι συχνά σκαλίζω το συλλογικό υποσυνείδητο προσπαθώντας να βρω εκεί μια παρηγορητική ιστορία. Πριν από χρόνια έγραψα μια σειρά παιδικών βιβλίων για την εγγονή του Αη Βασίλη και θυμάμαι ακόμη το ρίγος αυτής της παιδιάστικης επινόησης. Και τότε, όπως και τώρα, με ενδιέφερε η σχέση μας με τα μυθικά πρόσωπα – και τι πιο μυθικό από τον ίδιο το Θεό; Παίρνω κάτι που ανήκει σε όλους και προσπαθώ απεγνωσμένα να το κάνω δικό μου.

Παρουσιάζεις μια ανθρωπομορφική, ιουδαιο-χριστιανική εκδοχή του θεού. Και μαζί σουρεαλιστική... Για μένα, που έχω διαβάσει όλα σου τα βιβλία, μου φαίνεται μια φυσική εξέλιξη. Ωστόσο, κάνεις ένα υφολογικό και, κυρίως, θεματολογικό, άλμα. Μπορείς να σχολιάσεις αυτό που λέω ή αραδιάζω χαζομάρες; 

Δεν υπάρχει πιο ωραίο πράγμα για ένα συγγραφέα από την πρωταρχική απορία του αναγνώστη του. Δεν συμφωνείς κι εσύ ως συγγραφέας, Σώτη; Αλλά και για τον αναγνώστη δεν ισχύει το ίδιο; Η αίσθηση ότι ο συγγραφέας του βιβλίου που διαβάζεις σε οδηγεί κάπου που έχεις ξαναβρεθεί, σε ένα μέρος που προτιμάς να ξεχάσεις επειδή δεν σε συμφέρει να το θυμάσαι, αλλά το κάνει ύπουλα και ταυτόχρονα ειλικρινά για να σου θυμίσει αυτό που κατά βάθος σε απασχολεί: ότι είσαι θνητός και δεν ξέρεις τι είναι αυτό το παράξενο, υπέροχο πράγμα που ονομάζουμε ζωή. Ο ήλιος, τα σύννεφα, το σώμα. 

Η λογοτεχνία μάς κάνει πάντα να αναρωτιόμαστε πώς ζούμε και γιατί ζούμε έτσι και όχι κάπως αλλιώς. Μας θυμίζει ότι δεν ονειρευόμαστε αρκετά και κάνει το όνειρο κατεπείγουσα διαδικασία. Εγώ τα πρώτα χρόνια της οικονομικής κρίσης είχα πάψει να ονειρεύομαι. Χρειαζόμουν ένα όνειρο μέσα στο οποίο θα μπορούσα να ζήσω. Το όνειρό μου ήταν ο Θεός και η γυναίκα του. Οι δυο τους με έσωσαν από τη μελαγχολία, ίσως ακόμη κι από την τρέλα.

Επίσης, διατηρείται ένα άλλο γνώρισμά σου, οι λογοτεχνικές και φιλοσοφικές αναφορές, τις οποίες ενσωματώνεις με θαυμαστό τρόπο στο κείμενό σου.

Δεν μπορούσα ν' ανοίξω εφημερίδα τα τελευταία χρόνια, η ζωή εκεί έμοιαζε με περίγελο της ζωής, η πραγματικότητα είχε εξισωθεί με δάνεια και σωρούς χαρτονομισμάτων.

Αυτό που καταλαβαίνω με τα χρόνια είναι ότι οι αναφορές ενσωματώνονται μόνο αν είναι βιωμένες απορίες. Μετά από χρόνια διάβασα ξανά φιλοσοφία με βουλιμία, ψάχνοντας παρηγοριά. Δεν μπορούσα ν' ανοίξω εφημερίδα τα τελευταία χρόνια, η ζωή εκεί έμοιαζε με περίγελο της ζωής, η πραγματικότητα είχε εξισωθεί με δάνεια και σωρούς χαρτονομισμάτων. Ίσως γι αυτό ο Θεός και η γυναίκα του ζουν σε ένα δωμάτιο με στοίβες λογοτεχνικών βιβλίων. Ήθελα να μιλήσω επειγόντως για το δικό μου νόμισμα που ήταν και είναι η λογοτεχνία. Για να μη βλέπω τη ματαίωση στα πρόσωπα των ανθρώπων κυκλοφορούσα στο μετρό θωρακισμένη πίσω από το βιβλίο μου. Δεν άντεχα ούτε στιγμή να υψώσω το βλέμμα μου στους άλλους, να αναμετρηθώ με τη θλίψη τους που ήταν και δική μου θλίψη. Έφτασα στο σημείο να περπατάω στους δρόμους διαβάζοντας. Είχα να το κάνω από την εφηβεία μου. Μια μέρα η επιφοίτηση ήρθε με τρόπο φυσικό: να που πιστεύω σε κάτι και να που η πίστη σώζει, σκέφτηκα. Πιστεύω στη λογοτεχνία. Στο σημειωματάριό μου έγραψα μερικές σκέψεις που αργότερα βρήκαν τη θέση τους στο μυθιστόρημα: "Στη λογοτεχνία ο ουρανός είναι πιο φωτεινός, οι άνθρωποι πιο κατανοητοί στις προθέσεις τους, τα φαγητά πιο ορεκτικά, όσο για τον έρωτα στου τρυπάει την καρδιά. Η ζωή θέλει να σου πει: έτσι θα ήμουν αν έπαιρνα τον εαυτό μου στα σοβαρά". Ήθελα να ξαναπάρω τη ζωή μου στα σοβαρά. Και ο μόνος τρόπος για να την τιμήσω μέσα σ' αυτόν τον συρφετό ήταν να κλειστώ στα βιβλία. Και να στραφώ σε εκείνους που αγαπώ, ώστε να εφαρμόσω στην πράξη την πίστη μου στη λογοτεχνία, στην καλοσύνη και στην γενναιοδωρία.

Ελπίζω να μην διαβάσουν τη Γυναίκα του θεού οι θρησκομανείς και αγανακτήσουν! Παρ' όλ' αυτά, το βιβλίο σου μου φαίνεται «ευσεβές». Μια αλληγορία γύρω από τη δημιουργία του κόσμου, το υπερπέραν, τον θάνατο, την αγάπη.

Η ευσέβεια που λες προέρχεται από το γεγονός ότι δεν περιγελώ καμιά μορφή πίστης εφόσον δεν υπηρετεί τη μισαλλοδοξία. Ο μόνος στόχος μου ήταν η απόλαυση. Να ξαναθυμηθώ τι σημαίνει να γράφεις και να αντλείς χαρά από όλη αυτή την κοσμογονία. Ζώντας σε μια χώρα που νεκρώνεται βάλθηκα να δημιουργήσω με πείσμα, με λύσσα πάνω στα συντρίμμια. Σκέφτηκα πως ήρθε η ώρα να φτιάξουμε ένα νέο κίνημα, τον μετα-ρομαντισμό.

Η κρίση μου θύμισε τι σημαίνει να ορθώνεις το ανάστημά σου στα Αγρίμια που θέλουν να σε φάνε. Μοιάζει σαν να παραδίνεσαι, αλλά είσαι καλά οχυρωμένος, στραμμένος μέσα σου. Σκέφτεσαι και κάνεις το καλό, ξέρεις ότι δεν μπορείς ν' αλλάξεις τον κόσμο, μπορείς όμως ν' αλλάξεις τον εαυτό σου. Στην αρχή έλεγα: δεν μπορώ να γράψω, τίποτα δεν έχει νόημα, η ζωή είναι φριχτή, οι άνθρωποι ψάχνουν στα σκουπίδια. Αλλά κι εγώ τι έκανα; Τα σκουπίδια μου σκάλιζα. Γκρίνιαζα για όλα κι έκανα αυτό που μας ζητούν να κάνουμε: φοβόμουν. Πληκτρολογούσα λέξεις όπως άλλοι πληκτρολογούν αριθμούς στην ταμειακή. Εννοώ μηχανικά, χωρίς χαρά. Είχα φτάσει σε αυτό το αξιοθρήνητο σημείο όπου έγραφα από αίσθηση καθήκοντος ή από γραφομανία. Συνθέτοντας το κεφάλαιο της δημιουργίας του κόσμου έπιασα τον εαυτό μου να μουρμουρίζει ένα σκοπό. Τραγουδούσα! Όχι για να γοητεύσω, ή για να είμαι κοινωνική - ούτε καν για να αποδείξω στον εαυτό μου ότι είμαι καλλίφωνη ή ότι ξέρω αρκετά τραγούδια. Ήταν η χαρά της ζωής, ατόφια, όπως τη θυμόμουν παιδί. Η θρησκεία ως παιδική ουσία της ανθρωπότητας, ως ευχαριστία της ύπαρξης. Μια αξεπέραστη στιγμή. Σαν να ήμουν στην παραλία με το κουβαδάκι. Και το σύμπαν τριγύρω μου μια στοργική αγκαλιά.

Ξέρεις ότι δεν είμαι εναντίον του ελιτισμού – ό,τι και να σημαίνει αυτός ο ταλαιπωρημένος όρος. Νομίζω όμως ότι αυτό το βιβλίο απευθύνεται, θα λέγαμε, σε λίγους – σαν τα δύσκολα σταυρόλεξα. Εσύ τι πιστεύεις;

Εγώ πιστεύω ότι είναι ένα βιβλίο για όλους. Οι άνθρωποι συναντιούνται στο σημείο που τους απασχολεί παράφορα η φύση τους. Ασφαλώς προσπαθούν να ξεχάσουν και να ζήσουν στην επιφάνεια του εαυτού τους, όμως δεν γλυτώνεις εύκολα από το βάθος. Σκεπάζεις το πηγάδι, αλλά ξέρεις ότι υπάρχει. Κι αν κάποιος σηκώσει το σκέπασμα και ρίξει εκεί λίγο φως, δεν μπορείς να πάρεις το βλέμμα σου. Αρκεί ο συγγραφέας να μη θέλει να διδάξει, να μη σου δείχνει με το ζόρι αυτό που υποτίθεται ότι πρέπει να δεις. Βλέπεις όσο θέλεις, όσο αντέχεις.

Θα σου δώσω ένα απλό πραγματολογικό παράδειγμα. Ο Θεός έχει στο γραφείο του τη σκάλα του Βίτγκενσταϊν. Όποιος ξέρει τη θεωρία για τη σκάλα που εγκαταλείπεται όταν επιτελέσει τον σκοπό της, μπράβο του. Όποιος δεν ξέρει, βλέπει απλώς μια σκάλα. Και λοιπόν; Πειράζει; Το σύμβολο δεν ενέχει την ουσία του; Πρέπει να μιλήσω για το Tractatus 6.54; Όχι. Εγώ φτιάχνω το γραφείο του Θεού, το γεμίζω βιβλία και βάζω στην άκρη μια σκάλα. Όποιος θέλει, θ' ανέβει.

mixalopoulouΗ γυναίκα του θεού
Αμάντα Μιχαλοπούλου
Εκδόσεις Καστανιώτη
Σελ. 240, τιμή € 12,78
 
politeia-link
 
 
 

 

 

 

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΗΣ ΑΜΑΝΤΑΣ ΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΥ

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Θεόδωρος Γρηγοριάδης: «Κλείνει ένας κύκλος αγάπης και γραφής ταυτόχρονα»

Θεόδωρος Γρηγοριάδης: «Κλείνει ένας κύκλος αγάπης και γραφής ταυτόχρονα»

Μια συζήτηση με τον συγγραφέα Θεόδωρο Γρηγοριάδη με αφορμή το πρόσφατο μυθιστόρημά του «Ελσίνκι» (εκδ. Πατάκη).

Συνέντευξη στον Κώστα Αγοραστό 

Ο Θεόδωρος Γρηγοριάδης είναι ένας τολμηρός και ταυτόχρονα χαμηλών τόνων συγγραφέας. Μέχρι στιγμής έχει ...

Άλκης Χαραλαμπίδης: «Το απλό, καθημερινό αντικείμενο, ακόμη και στην πιο μπανάλ εκδοχή του, αναβαπτίζεται από την τέχνη»

Άλκης Χαραλαμπίδης: «Το απλό, καθημερινό αντικείμενο, ακόμη και στην πιο μπανάλ εκδοχή του, αναβαπτίζεται από την τέχνη»

Συνέντευξη με τον ομότιμο καθηγητή του ΑΠΘ, ιστορικό της τέχνης Άλκη Χαραλαμπίδη, με αφορμή την έκδοση του βιβλίου «Τέχνη εκ των πραγμάτων» (εκδ. University Studio Press). 

Συνέντευξη στον Διονύση Μαρίνο 

Δύσ...

Αγνή Μαριακάκη: «Οφείλουμε τις δυνάμεις και τις αντοχές μας στα παιδικά μας τραύματα»

Αγνή Μαριακάκη: «Οφείλουμε τις δυνάμεις και τις αντοχές μας στα παιδικά μας τραύματα»

Μιλήσαμε με την ψυχολόγο και κοινωνική ερευνήτρια Αγνή Μαριακάκη με αφορμή το βιβλίο της «Μάθε από το παρελθόν σου, αγάπησε τον εαυτό σου, ζήσε τη ζωή που σου αξίζει», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Key Books. 

Συνέντευξη στην Ελένη Κορόβηλα

...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Θεόδωρος Τερζόπουλος: Ο σκηνοθέτης στο μεταίχμιο - Ανιχνεύοντας το υπερπολιτισμικό θέατρο» του Δημήτρη Τσατσούλη (κριτική)

«Θεόδωρος Τερζόπουλος: Ο σκηνοθέτης στο μεταίχμιο - Ανιχνεύοντας το υπερπολιτισμικό θέατρο» του Δημήτρη Τσατσούλη (κριτική)

Για το βιβλίο του Δημήτρη Τσατσούλη «Θεόδωρος Τερζόπουλος: ο σκηνοθέτης στο μεταίχμιο - Ανιχνεύοντας το υπερπολιτισμικό θέατρο» (εκδ. 24 Γράμματα). 

Γράφει ο Νίκος Ξένιος

Η πρόσφατη παράσταση της αισχύλειας τριλογίας «...

«Τη γλώσσα της την πέταξαν στη γάτα» της Αντωνίας Μποτονάκη (κριτική) – Η ποιητική εξαίρεση του Φεστιβάλ Βιβλίου των Χανίων

«Τη γλώσσα της την πέταξαν στη γάτα» της Αντωνίας Μποτονάκη (κριτική) – Η ποιητική εξαίρεση του Φεστιβάλ Βιβλίου των Χανίων

Για το ποιητικό βιβλίο της Αντωνίας Μποτονάκη «Τη γλώσσα της την πέταξαν στη γάτα» (εκδ. Θράκα). Kεντρική εικόνα: Pablo Picasso, Cat Catching a Bird, 1939, Musée Picasso, Paris, France.

Γράφει η Άννα Αφεντουλίδου 

Έχει...

Γιώργος Αρβανίτης: «Το πιο δύσκολο είναι να πιστέψεις αληθινά σε αυτό που κάνεις και να υπερβείς τον εαυτό σου»

Γιώργος Αρβανίτης: «Το πιο δύσκολο είναι να πιστέψεις αληθινά σε αυτό που κάνεις και να υπερβείς τον εαυτό σου»

Ο Γιώργος Αρβανίτης μάς συστήθηκε πρόσφατα με το μυθιστόρημα «Ταξίδι στον πράσινο ήλιο – Η πιο βλαχομπαρόκ χρεοκοπία που έγινε ποτέ» που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Αρμός.

Επιμέλεια: Book Press

Τι απαντάτε σε όσους θα πουν: ακόμη ένας συγγραφέα...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ο λαγός έχει λεφτά» του Τζον Απντάικ (προδημοσίευση)

«Ο λαγός έχει λεφτά» του Τζον Απντάικ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση του επίμετρου του Γιώργου-Ίκαρου Μπαμπασάκη, από το μυθιστόρημα του Τζον Απντάικ [John Updike] «Ο λαγός έχει λεφτά» (μτφρ. Πάνος Τομαράς), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 12 Ιουλίου από τις εκδόσεις Οξύ.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Η Μεγάλη Αμερικανική βόλτα τε...

«Σκάβοντας εντός» του Χρήστου Β. Μασσαλά (προδημοσίευση)

«Σκάβοντας εντός» του Χρήστου Β. Μασσαλά (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του ομότιμου καθηγητή πανεπιστημίου Ιωαννίνων, 
Χρήστου Β. Μασσαλά «Σκάβοντας εντός», το οποίο θα κυκλοφορήσει το επόμενο διάστημα από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ξύπνησε μέσα μου η επιθ...

«Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» του Αλέξις Ραβέλο (προδημοσίευση)

«Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» του Αλέξις Ραβέλο (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αστυνομικό μυθιστόρημα του Αλέξις Ραβέλο [Alexis Ravelo] «Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» (μτφρ. Κρίτων Ηλιόπουλος), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 25 Ιουνίου από τις εκδόσεις Τόπος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

2ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

50 χρόνια από την εισβολή στην Κύπρο: 5 μυθιστορήματα που μιλούν για το ανεπούλωτο τραύμα

50 χρόνια από την εισβολή στην Κύπρο: 5 μυθιστορήματα που μιλούν για το ανεπούλωτο τραύμα

Στις 20 Ιουλίου συμπληρώνονται 50 χρόνια από τον Αττίλα Ι που αποτέλεσε την πρώτη πράξη της κυπριακής τραγωδίας. Επιλέγουμε πέντε μυθιστορήματα που εξετάζουν τα επίχειρα της Ιστορίας μέσα από το πρίσμα προσωπικών καταστροφών. Εικόνα στο κέντρο του άρθρου: © Doros Partasides. 

...
Πώς να περάσεις «απέναντι»: 10 βιβλία που βοηθούν να αλλάξεις νοοτροπία και στόχους

Πώς να περάσεις «απέναντι»: 10 βιβλία που βοηθούν να αλλάξεις νοοτροπία και στόχους

Γίνεται να αλλάξουμε τη ζωή μας αντιμετωπίζοντας τους φόβους, τα τραύματα του παρελθόντος και να αγαπήσουμε πραγματικά; Επιλέγουμε δέκα βιβλία που μας παρέχουν πρακτικές συμβουλές για να δούμε τον εαυτό μας κάτω από ένα νέο φως. 

Γράφει ο Λεωνίδας Καλούσης 

...
Ελληνικά και μεταφρασμένα αστυνομικά – 24 επιλογές για ένα καλοκαίρι γεμάτο μυστήριο

Ελληνικά και μεταφρασμένα αστυνομικά – 24 επιλογές για ένα καλοκαίρι γεμάτο μυστήριο

12 ελληνικά + 12 μεταφρασμένα μυθιστορήματα, αστυνομικά και ψυχολογικά θρίλερ, είναι η αναγνωστική μας πρόταση για ένα καλοκαίρι γεμάτο μυστήριο.

Γράφει η Χίλντα Παπαδημητρίου

Όπως φαίνεται και από τον κατάλογο που ακολουθεί με τις επιλογές της Χίλντας...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ