Με αφορμή τη βράβευσή της, με το «Βραβείο Μάκης Λαχανάς», στο 12ο Πανθεσσαλικό Φεστιβάλ Ποίησης, ρωτήσαμε τη Δήμητρα Χριστοδούλου για τη σχέση της με τη σύγχρονη ποίηση, τους νέους ποιητές αλλά και τον ρόλο της ποίησης στα χρόνια που η ίδια γράφει.
Συνέντευξη στον Λεωνίδα Καλούση
Τι σημαίνει για σας η βράβευση από ένα τέτοιο Φεστιβάλ, με τα χαρακτηριστικά που έχει (κάπως νεανικό, διεθνές, «περιφερειακό»);
Αν πίστευα ότι η ποίηση δεν αφορά τους νέους ή την περιφέρεια, πέρα από το ότι θα ήμουν ιδιαίτερα δυστυχής, ίσως θα είχα κάποιο λόγο να μην αποδεχτώ τέτοια βράβευση ή τη συμμετοχή σε φεστιβάλ με τα χαρακτηριστικά που του αποδίδετε. Όμως δεν το πιστεύω. Νομίζω ότι η ηλικιακή διάκριση –ή ακόμη και η πιο φιλολογική διάκριση σε γενιές– ελάχιστη σημασία έχει για την ουσιαστική αποτίμηση μιας ποιητικής γραφής. Ούτε και η εντοπιότητα εξάλλου. Εκτός από το ότι μπορεί να βοηθήσει στην ανίχνευση κάποιων ποιητικών ριζών ή θεμάτων.
Πιστεύω ότι ποτέ δεν αποκόπηκα από την ποίηση που γράφεται εδώ και τώρα. Είχα την τύχη εξάλλου να διατελέσω σε δυο διαφορετικές περιόδους μέλος της επιτροπής των Βραβείων Βαρβέρη για πρωτοεμφανιζόμενους της Εταιρείας Συγγραφέων, οπότε είχα κάθε ευκαιρία να δω τις ανησυχίες της ποίησης που γράφεται εδώ και τώρα. Αν και οι διοργανωτές του φεστιβάλ δεν βλέπουν τίποτε απαγορευτικό στα χρονάκια που κουβαλώ στην πλάτη μου ή στο ότι ζω και γράφω στο κέντρο, τους ευχαριστώ πολύ! Απλώς.
Ποια είναι η εμπειρία σας από τη συνάντησή σας με ποιητές άλλων χωρών, κυρίως Βαλκανικών. Αισθάνεστε ότι υπάρχει μια κοινή μήτρα;
Ξέρετε, οι συναντήσεις σε φεστιβάλ σπάνια καταλήγουν σε ουσιαστική πνευματική συνάντηση, ιδιαίτερα για ανθρώπους κάπως αγοραφοβικούς όπως εγώ. Δεν έχω επίσης πρόσβαση στις γλώσσες άλλων βαλκανικών λαών για να μπορώ να τους διαβάσω στο πρωτότυπο. Έτσι διαβάζω ό,τι μεταφράζεται. Ή έχει μεταφραστεί. Έχω θολή εικόνα.
Όμως νομίζω ότι στην εποχή του διαδικτύου δύσκολα διασώζεται εμφανώς το ταυτοτικό με την έννοια της «κοινής μήτρας» στοιχείο. Της καταγωγής. Δεν είμαστε στην εποχή «Του Γιοφυριού της Άρτας». Στην καλή ποίηση βέβαια τέτοια στοιχεία δεν απουσιάζουν ποτέ, εσωτερικεύονται, αναπλάθονται και εντάσσονται σε νέα σκηνοθεσία του κόσμου.
Ο κόσμος γύρω μας έχει σκάσει σε κομμάτια και θρύψαλα. Όλοι μιλάμε ακόμη μια γλώσσα παλιά σαν αυτό να μην έχει γίνει.
Ποια είναι η εμπειρία σας από τη συνάντησή σας με τους νεότερους Έλληνες ποιητές; Τους διαβάζετε; Βλέπετε να έρχεται κάτι νέο;
Αν έρχεται κάτι νέο… Χμμ… Ο κόσμος γύρω μας έχει σκάσει σε κομμάτια και θρύψαλα. Όλοι μιλάμε ακόμη μια γλώσσα παλιά σαν αυτό να μην έχει γίνει. Ή μιλάμε με pixel. Θα δείξει… Αν επιζήσουν τα δέντρα, όλο και κάτι νέο θα έλθει.
Ποιος είναι ο ρόλος της ποίησης σήμερα (και των ποιητριών / ποιητών); Πιστεύετε ότι έχει κάτι αλλάξει από την εποχή που ξεκινήσατε, τη δεκαετία του 70;
Δεν υπάρχει τίποτε που να μην έχει αλλάξει εκτός από τη δυσκολία μας να αποδεχτούμε τις αλλαγές. Η κατάρρευση κάθε αισθήματος συλλογικότητας και κοινής προσδοκίας από τη μια και από την άλλη το ρημαδιό της φύσης πλάθουν ποικίλες ποιητικές κραυγές, πιο… ντεμοντέ, πιο μοντέρνες, απ’ όλα. Προσπαθεί η ποίηση, προσπαθεί. Τέτοια προσπάθεια ήταν πάντα ο ρόλος της.
＊Ο ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΚΑΛΟΥΣΗΣ είναι δημοσιογράφος.
➨ Το «Βραβείο Μάκης Λαχανάς» θα απονεμηθεί την Παρασκευή 30 Αυγούστου, την τελευταία ημέρα του Φεστιβάλ, στη Δήμητρα Χ. Χριστοδούλου για την πολύτιμη συνεισφορά της στην ελληνική ποίηση. Η απονομή θα γίνει στο Θερινό Σινεμά «Μύλος του Παππά», με εισηγητή τον Βαγγέλη Τασιόπουλο. Το βραβείο θα απονεμηθεί από τον Θωμά Ρετσιάνη, Αντιδήμαρχο Πολιτισμού του Δήμου Λάρισας.
