stefanou250

Στην Αναστασία Καμβύση

 H Λίνα Στεφάνου, ήδη στη δημοσιογραφική αρένα με τις λέξεις από τη δεκαετία του ’80, συστήθηκε στο αναγνωστικό κοινό ως λογοτέχνης με το μυθιστόρημα «Τσάρλυ» (εκδ. Κέδρος, 2002). Ακολούθησε η ποιητική συλλογή «Στον Κήπο με τις Σαλαμάνδρες» στις εκδόσεις Μελάνι, από τις οποίες μόλις κυκλοφόρησε και η δεύτερη, «Σαν νερό στην επιφάνεια του κόσμου».

Πώς ξεκινά ένα ποίημα; Με μια λέξη, μια ιδέα;

Ένα ποίημα ξεκινά με ένα σπασμό. Ή με μια γροθιά στο υπογάστριο που σου γυρνάει τα μάτια ανάποδα και σε κάνει να βλέπεις την αθέατη πλευρά των πραγμάτων ─ ή του εαυτού σου. Μετά βρέχει λέξεις... Αν καταφέρεις να τις μαζέψεις, να τις βάλεις σε τάξη ώστε να έχουν ρυθμό και νόημα, τότε μπορεί να καταφέρεις να φτιάξεις ένα ποίημα.

Τι συνθήκες αποζητάς για να γράψεις; Ακούς μουσική, χρειάζεσαι ησυχία, θριαμβεύεις σε χαοτικές συνθήκες;

Τα περισσότερα ποιήματα έχουν γραφτεί σε ένα συγκεκριμένο μπαρ το οποίο θεωρώ γραφείο μου. Φυσικά υπάρχει ομοιόμορφο βουητό από τις συζητήσεις κι έχει και εξαιρετική μουσική. Η μουσική πάντα βοηθάει. Έχω γράψει όμως και ποιήματα ξυπνώντας αργά τη νύχτα (από τη γροθιά που λέγαμε), γι’ αυτό δίπλα από το κρεβάτι μου υπάρχει πάντα χαρτί και μολύβι. Οπουδήποτε μπορείς να γράψεις ένα ποίημα. Συνήθως έρχεται αυτό και σε βρίσκει γι’ αυτό πρέπει να είσαι πάντα έτοιμος (να κουβαλάς πάντα τα όπλα της τέχνης σου μαζί). Μπορεί να είναι σε ένα καφέ, ή όρθιος στην ουρά της τράπεζας, ή στις επτά το πρωί στο μπαλκόνι του σπιτιού σου σε απόλυτη ησυχία. Δεν υπάρχουν ιδανικές συνθήκες γραφής. Όπως δεν υπάρχει και ιδανική ζωή. Αρπάζεις τη στιγμή κι αυτό είναι όλο.

Υπάρχει διάχυτη η εντύπωση ότι η ποίηση είναι έκφραση ευαισθησίας, μία αποτύπωση συναισθημάτων. Ξεχνούν τη σκληρή δουλειά του να παλεύεις με τις λέξεις για να αποτυπώσεις αυτό ακριβώς που νιώθεις. Είναι έτσι; Τι έχεις να πεις γι αυτή τη διαδικασία;

Όταν ο Σαχτούρης έγραφε: «Μη φεύγεις θηρίο/ θηρίο με τα σιδερένια δόντια/ θα σου φτιάξω ένα ξύλινο σπίτι/ θα σου δώσω ένα λαγήνι/ θα σου δώσω κι ένα κοντάρι/ θα σου δώσω κι άλλο αίμα να παίζεις….» πείτε μου εσείς πόσο εύκολο είναι με τόσο συγκεκριμένο τρόπο να παραμένεις αφηρημένος; Δεν είναι η αποτύπωση συναισθημάτων κατά τη γνώμη μου το ζητούμενο στην ποίηση. Είναι η ακρίβεια στην έκφραση της προσωπικής σου αγωνίας. Αν στο τέλος αυτό που έγραψες εκφράζει και εκείνους που θα το διαβάσουν, τότε τόσο το καλύτερο. Είναι σα γέννα. Άλλες φορές είναι πολύ εύκολη κι άλλες φορές κρατάει μέρες ολόκληρες χωρίς να ελευθερώνεσαι.

stefanou1Αυτή είναι η δεύτερη ποιητική σου συλλογή. Η πρώτη είχε τον τίτλο «Στον Κήπο με τις Σαλαμάνδρες». Μπορείς να μιλήσεις για τη διαφορά, αν υπάρχει, ανάμεσα σε ένα ποιητή που δεν έχει εκδώσει τη δουλειά του και σε έναν που το έχει κάνει;

Ο πρώτος κοιτάει με ελπίδα το μέλλον. Ο δεύτερος κοιτάει με χαρά το παρελθόν. Και οι δυο διακατέχονται από τον φόβο πως η ιερή μέθη μπορεί αναπάντεχα κάποια στιγμή να εκλείψει.

Με ποιο τρόπο η θητεία σου στα μέσα ενημέρωσης επηρέασε αυτά που γράφεις, αλλά και εσένα την ίδια;

Θα έγραφε αλλιώς ο Καρυωτάκης αν δεν ήταν δημόσιος υπάλληλος; Ή ο Σεφέρης αν δεν ήταν στο διπλωματικό σώμα; Ή ο Πεσόα αν δεν ήταν εμπορικός αντιπρόσωπος; Θα είχε γράψει ο Χέμινγουεϊ το «Για ποιον χτυπά η καμπάνα» αν δεν ήταν πολεμικός ανταποκριτής; Θα έγραφα αλλιώς αν είχα κάνει άλλη δουλειά; Πιθανότατα. Το μόνο σίγουρο πάντως είναι πως ό,τι δουλειά κι αν έκανα πάλι θα έγραφα.

Δε βρίσκω το λόγο να αναλύει κανείς τα ποιήματα, αλλά θα μου άρεσε να σταθώ σε ένα απόσπασμα: «Γιατί γράφετε;» με ρωτούν. «Για να είμαι ολόκληρη ορατή» απαντώ και μέσα μου προσθέτω: "Όπως στη θάλασσα". Πότε ξεκινά η αγάπη για το υγρό στοιχείο που πρωταγωνιστεί ακόμη και στον τίτλο της συλλογής σου;

Ο Σεφέρης είχε γράψει: «Το ζεστό νερό μου θυμίζει κάθε πρωί πως δεν έχω τίποτε άλλο ζωντανό κοντά μου». Το νερό είναι ζωντανό, είναι πηγή ζωής. Μια κολυμπήθρα του Σιλωάμ. Η θάλασσα επιστρέφει στον ανάπηρο που κολυμπάει το χαμένο μέλος του και στον τυφλό την αίσθηση ελευθερίας του να κινείται χωρίς φόβο. Η θάλασσα είναι μνήμη κι ότι πιο κοντινό έχουμε στην αίσθηση που βιώσαμε όταν σχηματιζόμασταν επί εννέα μήνες μέσα στη μητρική μήτρα. Αγαπάω το δώρο που μας χαρίζει η θάλασσα∙ να είμαστε δηλαδή ο ιδανικός εαυτός μας για όση ώρα βρισκόμαστε μέσα στο νερό. Μ’ αυτήν την έννοια, άρχισα να εκτιμώ τη θάλασσα από την περίοδο της εφηβείας ακόμα.

Η συλλογή κλείνει με "Σκέψεις και Αφορισμούς περί γάμου". Εσένα σε άλλαξε ο γάμος;

stefanou-exofΑυτό το κομμάτι γράφτηκε μέσα σε μια νύχτα υπό τον εκκωφαντικό ήχο ροκ μουσικής (και διορθώθηκε τις επόμενες μέρες). Είχα θυμώσει με όλους εκείνους που θεωρούν ότι επειδή έχεις παντρευτεί, έχεις λύσει το πρόβλημα της ζωής σου και σε αντιμετωπίζουν σαν τον τυχερό θνητό που έχει ευλογηθεί να έχει μόνιμη σχέση και επομένως, δεν κατανοεί τον πόνο του να είσαι μόνος και να παλεύεις με το άγνωστο. Είναι προφανές ότι όλοι μας έχουμε υπάρξει μόνοι κι έχουμε παλέψει με το άγνωστο. Ο γάμος δε σε αλλάζει. Είναι η αγάπη που σε αλλάζει. Σε αλλάζει με την έννοια ότι παλεύεις με πολλά πράγματα για να μπορέσεις να την διατηρήσεις και να μην την δεις να σβήνει και να χάνεται. Και δεν παλεύεις μόνο στην αρχή ή στη μέση ή στο τέλος, αλλά καθ’ όλη τη διάρκεια της σχέσης. Είναι η αγάπη για τον άλλον (άντρα, γυναίκα ή παιδί) που σε αλλάζει και σε κάνει να θες να υπερβείς τον εαυτό σου ώστε να γίνεις καλύτερος για χάρη τους. Εννοείται πως δεν το πετυχαίνεις κάθε μέρα. Το παλεύεις όμως. Αν σταματήσεις να παλεύεις, αν οχυρωθείς πίσω από το περίφημο «εγώ έτσι είμαι», τότε δεν έχεις γνωρίσει τι θα πει αγάπη.

 

 

 

 

 

 

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Κωνσταντίνος Π. Βλαχογιάννης: «H λογοτεχνία είναι ένας τόπος και η περιδιάβαση σε αυτόν τον τόπο προϋποθέτει το ταξίδι»

Κωνσταντίνος Π. Βλαχογιάννης: «H λογοτεχνία είναι ένας τόπος και η περιδιάβαση σε αυτόν τον τόπο προϋποθέτει το ταξίδι»

Με αφορμή το νέο του λογοτεχνικό έργο «Επικράτειες» (εκδ. Περικείμενο) συζητάμε με τον συγγραφέα Κωνσταντίνο Π. Βλαχογιάννη για τα ψυχικά και λογοτεχνικά τοπία, την αδυναμία να ορίσουμε το σώμα μας και τη γλώσσα ως πρωταρχικό δοχείο για την κατασκευή της πραγματικότητας. 

Συ...

Νόρα Πυλόρωφ: «Το κυνήγι της αγάπης θέτει συχνά μη ρεαλιστικές προσδοκίες»

Νόρα Πυλόρωφ: «Το κυνήγι της αγάπης θέτει συχνά μη ρεαλιστικές προσδοκίες»

Με αφορμή το νέο της μυθιστόρημα «Το Νεραϊδάκι» (εκδ. Ελληνικά Γράμματα), η συγγραφέας και μεταφράστρια Νόρα Πυλόρωφ απάντησε σε ερωτήσεις μας.

Συνέντευξη στον Λεωνίδα Καλούση

«Το Νεραϊδάκι», όπως και σχεδόν όλα τα βιβλία σας, είναι ένα πο...

Ασπασία Καμπύλη, εκδόσεις Carnivora: «Το μέλλον βρίσκεται στο εδώ και τώρα»

Ασπασία Καμπύλη, εκδόσεις Carnivora: «Το μέλλον βρίσκεται στο εδώ και τώρα»

Οι εκδόσεις Carnívora είναι ένας από τους νέους εκδοτικούς οίκους που διαθέτει ξεκάθαρο όραμα και το οποίο έχει επικοινωνήσει με απόλυτη επιτυχία στους αναγνώστες. Μοναδική και βραβευμένη αισθητική μαζί με προσεκτικές επιλογές τίτλων, φροντισμένα κείμενα και άρτιο τυπογραφικό αποτέλεσμα είναι τα επιμέρους στοιχ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Κουλτούρα της ακύρωσης» και πατριαρχία στη λογοτεχνία – σκέψεις με αφορμή τη Μεγάλη Χίμαιρα του Μ. Καραγάτση

«Κουλτούρα της ακύρωσης» και πατριαρχία στη λογοτεχνία – σκέψεις με αφορμή τη Μεγάλη Χίμαιρα του Μ. Καραγάτση

Σκέψεις για την Κουλτούρα της ακύρωσης (cancel culture) και την πατριαρχία στη λογοτεχνία, με αφορμή την έντονη συζήτηση για τον σεξισμό στη «Μεγάλη Χίμαιρα» του Μ. Καραγάτση. 

...

Ο Καραγάτσης, η Γραμμή του Ορίζοντος και η αναγκαία κριτική

Ο Καραγάτσης, η Γραμμή του Ορίζοντος και η αναγκαία κριτική

Σκέψεις με αφορμή την έντονη συζήτηση που προκάλεσαν πρόσφατα οι νέες αναγνώσεις δύο πολυδιαβασμένων βιβλίων της νεοελληνικής πεζογραφίας, ενός παλιότερου, της «Μεγάλης Χίμαιρας» του Μ. Καραγάτση, κι ενός νεότερου, της «Γραμμής του ορίζοντος», του Χρήστου Βακαλόπουλου. Και τα δύο κυκλοφορούν από τις εκδόσεις της Εστ...

«Το καλοκαίρι της Κάρμεν» σε σκηνοθεσία Ζαχαρία Μαυροειδή (κριτική) – Ένας τρυφερός ύμνος για την ανδρική γκέι φιλία

«Το καλοκαίρι της Κάρμεν» σε σκηνοθεσία Ζαχαρία Μαυροειδή (κριτική) – Ένας τρυφερός ύμνος για την ανδρική γκέι φιλία

Για την ταινία του Ζαχαρία Μαυροειδή «Το καλοκαίρι της Κάρμεν». Τολμηρό φιλμ που όμως δεν πέφτει σε κλισέ και ανούσια δράματα. 

Γράφει η Φανή Χατζή

«Το Καλοκαίρι της Κάρμεν» είναι η απόλυτα καλοκαιρινή ταινία, ιδανική για ένα χαλαρό βραδάκι σε κάπ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» του Αλέξις Ραβέλο (προδημοσίευση)

«Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» του Αλέξις Ραβέλο (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αστυνομικό μυθιστόρημα του Αλέξις Ραβέλο [Alexis Ravelo] «Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» (μτφρ. Κρίτων Ηλιόπουλος), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 25 Ιουνίου από τις εκδόσεις Τόπος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

2ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ

...
«Η άλλη κόρη», της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

«Η άλλη κόρη», της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Ανί Ενρό [Annie Ernaux] «Η άλλη κόρη» (μτφρ. Ρίτα Κολαΐτη), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 25 Ιουνίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Η σειρά των δύο αφηγήσεων, η δική μου και η δ...

«Συμπληγάδες αξιών» του Μηνά Στραβοπόδη (προδημοσίευση)

«Συμπληγάδες αξιών» του Μηνά Στραβοπόδη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Μηνά Στραβοπόδη «Συμπληγάδες αξιών» το οποίο κυκλοφορεί στις 21 Ιουνίου από τις εκδόσεις Αρμός.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ναι, το ξέρω! Δεν έπρεπε να σκοτώσω. Μα έπρεπε να σκοτώσω. Ξέρω, δεν είνα...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Η ελληνική κουίρ λογοτεχνία ήταν πάντα εδώ

Η ελληνική κουίρ λογοτεχνία ήταν πάντα εδώ

10 βιβλία + 1 διήγημα τα οποία διερευνούν την παρουσία του κουίρ στην ελληνική πεζογραφία.

Γράφει ο Κώστας Αγοραστός

Ανεξάρτητα από το πόσο απαγορευμένο θέμα αποτελούσε, από το πόσο θα σκανδάλιζε τους αναγνώστες, από το πόσοι εκδότες θα αρνούνταν να το...

Τι κάνουμε με τους πρόσφυγες; 5+1 βιβλία για το ζήτημα των προσφύγων και της ένταξής τους στη χώρα μας

Τι κάνουμε με τους πρόσφυγες; 5+1 βιβλία για το ζήτημα των προσφύγων και της ένταξής τους στη χώρα μας

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Προσφύγων (20 Ιουνίου) επιλέγουμε έξι βιβλία που εξετάζουν το προσφυγικό ζήτημα με νηφάλιο και ουσιαστικό τρόπο.

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος

«Αν κάνω ένα βήμα θα βρεθώ αλλού» λέει ένας ήρωας της ...

Αδικημένη κουίρ λογοτεχνία: 8 βιβλία που δεν διαβάστηκαν όσο τους αξίζει

Αδικημένη κουίρ λογοτεχνία: 8 βιβλία που δεν διαβάστηκαν όσο τους αξίζει

Υπάρχουν βιβλία που τυχαίνει να συμπίπτουν με πολυαναμενόμενες εκδόσεις, δεν μπαίνουν στο οπτικό πεδίο του κοινού ή πολλές φορές μένουν στη σκιά πολύ δημοφιλών τίτλων με παρόμοια θεματική. Το ίδιο συμβαίνει και με τα κουίρ βιβλία. Κάποια ακούγονται και διαβάζονται περισσότερο από άλλα. Σήμερα, λοιπόν, ημέρα εορτασμο...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ