Μια συνομιλία με τον Στέφανο Αλεξιάδη, με αφορμή το θρίλερ «Οιμωγή», το οποίο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μίνωας.
Συνέντευξη στον Διονύση Μαρίνο
Το πρώτο σου βιβλίο ήταν στο χώρο της εφηβικής λογοτεχνίας. Είναι αποτέλεσμα συγγραφικής μετατόπισης ή διάθεσης να διαφοροποιηθείς, ότι η «Οιμωγή» είναι ένα κλασικό crime μυθιστόρημα;
Γράφοντας το πρώτο μου βιβλίο, την εφηβική νουβέλα με τίτλο Τα φτερωτά σανδάλια, δεν είχα ποτέ κατά νου να το εκδώσω. Προέκυψε μετά από παρότρυνση φίλων και χωρίς να το πολυσκεφτώ, το έκανα. Όσον αφορά την Οιμωγή είναι μια συνειδητή επιλογή και μια ακόμη πιο συνειδητή πρόκληση. Ως αναγνώστης αγαπάω τα crime μυθιστορήματα είτε αυτά είναι αστυνομικά είτε ψυχολογικά θρίλερ και θέλησα να δοκιμαστώ σε αυτό το πεδίο, να δω μέχρι πού μπορώ να απλώσω την πένα μου. Νομίζω ότι μου ταιριάζει περισσότερο και σε αυτή την κατηγορία θα ήθελα να συνεχίσω να κινούμαι.
Διαβάζεις αστυνομικά και θρίλερ; Είσαι στο «στοιχείο» σου γράφοντας αυτό το βιβλίο;
Ναι, τα αγαπώ πολύ. Με ιντριγκάρει αυτή η ένταση που μου προκαλεί ο συγγραφέας τους. Αν και υπάρχουν στιγμές που θέλω να διαβάσω κάτι πιο χαλαρό, κάτι για το οποίο δεν θα αγωνιώ αλλά θα παρακολουθώ την εξέλιξη των ηρώων, ως επί το πλείστον προτιμώ τα αγωνιώδη βιβλία, αυτά που δεν μπορώ να αφήσω από τα χέρια μου. Θέλω να πιστεύω πως κάτι τέτοιο είναι και η Οιμωγή, ένα ψυχολογικό θρίλερ με κοινωνικές προεκτάσεις.
Αν έπρεπε να βρούμε κάποια σχέση σου (άμεσα ή υπόγεια) με κάποιους συγγραφείς ποιοι θα ήταν;
Οι επιρροές είναι ποικίλες και θα ήμουν άδικος αν επέλεγα συγκεκριμένα ονόματα. Διαβάζω και ξένους και Έλληνες συγγραφείς. Έχουμε τρομερά αξιόλογους ανθρώπους που γράφουν αστυνομικά ή ψυχολογικά θρίλερ. Καθένας τους έχει να δώσει και κάτι διαφορετικό, μα πάντα θα νιώθω διαφορετικά δεμένος με τους Έλληνες συγγραφείς διότι ξέρω τον κόπο που καταβάλλουν στη χώρα μας από πρώτο χέρι. Θα ήθελα πολύ να ονοματίσω συγκεκριμένους λογοτέχνες αλλά για να είμαι ειλικρινής ίσως ούτε εγώ ο ίδιος ξέρω με ποιους έχω συνδεθεί υπογείως.
Νιώθω διαφορετικά δεμένος με τους Έλληνες συγγραφείς διότι ξέρω τον κόπο που καταβάλλουν στη χώρα μας από πρώτο χέρι...
Γιατί επέλεξες τον τίτλο «Οιμωγή»; Πολύ ωραία λέξη, δεν χωράει αμφιβολία, αλλά δεν φοβήθηκες ότι μπορεί να μην είναι γνωστή;
Το φοβήθηκα αλλά η επιθυμία μου ήταν δυνατότερη και ευτυχώς η τεχνολογία έχει προχωρήσει τόσο πολύ που με μια απλή αναζήτηση, καθένας μπορεί να μάθει τη σημασία της. Ήθελα έναν τίτλο μονολεκτικό που να μπορεί να μείνει στο μυαλό, να μην περάσει απαρατήρητος όπως τόσοι και τόσοι από τους οποίους βομβαρδιζόμαστε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Ήθελα η Οιμωγή να ακουστεί παντού άμα τη εμφανίσει.
Πιστεύεις ότι η βία των ημερών μας μπορεί να αποτυπωθεί στη λογοτεχνία ή μήπως η πραγματικότητα νικάει τη μυθοπλασία;
Η βία είναι από μόνη της τόσο σκληρή που όχι μόνο η γλώσσα δεν μπορεί να την αποδώσει αλλά ούτε καν η εικόνα που ισοδυναμεί με χίλιες λέξεις. Ωστόσο θεωρώ πως η λογοτεχνία οφείλει να αναδεικνύει κάθε σκληρή πλευρά της ζωής, για να μπορεί να την ξορκίζει, για να μπορεί να δείχνει στους ανθρώπους πως δεν είναι μόνοι ούτε οι μόνοι που υφίστανται παρόμοιες καταστάσεις. Τώρα θα μου πεις, η λύση στη βία είναι η λογοτεχνία; Επ’ ουδενί! Είναι σημαντικό όμως μέσα από τα βιώματα των χάρτινων ηρώων να αντιλαμβανόμαστε το πρόβλημα. Όταν αναγνωρίζεις το κακό, μπορείς και να το νικήσεις.
Στο βιβλίο σου μια μάνα με αυτισμό κατηγορείται ότι σκότωσε τον γιο της. Εξαρχής έχουμε ένοχο κάτι που σημαίνει ότι το βάρος πέφτει σε άλλα σημεία. Ποια είναι αυτά;
Πράγματι, το βιβλίο ξεκινά με την ένοχη μητέρα να συλλαμβάνεται. Ωστόσο πέρα από την κλασική διερεύνηση του εγκλήματος, που περιμένει κάθε αναγνώστης και αναγνώστρια, υπάρχουν αναδρομές στο παρελθόν. Φωτίζονται σημεία που βοηθούν τη διείσδυση στα μύχια των ηρώων. Όλων, όχι μόνο της Πετρίας, της κεντρικής ηρωίδας. Για μένα παίζουν εξίσου σημαντικό ρόλο και όσοι πλαισιώνουν τον ήρωα σε ένα λογοτεχνικό έργο και οι συγκεκριμένοι άνθρωποι εν προκειμένω, πιστέψτε με, έχουν να πουν πολλά.
Ήθελα να φέρω στην επιφάνεια μια κοινωνική ομάδα που συχνά παραγκωνίζεται από την κοινωνία.
Το ότι ασχολείσαι επαγγελματικά με την ειδική αγωγή επέδρασε καταλυτικά στο να φτιάξεις το προφίλ της μάνας;
Ναι, σίγουρα οι σπουδές μου με βοήθησαν στη δημιουργία του προφίλ ενός ανθρώπου με αυτισμό. Βέβαια αυτό δε με καθησύχασε γιατί χρειάστηκε να κάνω αρκετή έρευνα, προκειμένου να είμαι όσο το δυνατόν ακριβέστερος και πιο προσεκτικός στην προσέγγιση της ηρωίδας. Ήθελα να φέρω στην επιφάνεια μια κοινωνική ομάδα που συχνά παραγκωνίζεται από την κοινωνία. Κι όταν αναφέρομαι στην κοινωνία, αναφέρομαι σαφέστατα σε εμάς τους ίδιους. Οφείλουμε να τους δώσουμε χώρο παντού. Στη λογοτεχνία, στην κοινωνία, σε κάθε μέρος που έχουμε πρόσβαση κι εμείς.
Το βιβλίο δομείται σε μικρά κεφάλαια, ενώ αλλάζει συνεχώς η γωνία εστίασης και αφήγησης της ιστορίας. Τι ήθελες να πετύχεις μ’ αυτές τις τεχνικές;
Επιδίωξα να γράψω ένα βιβλίο με μικρά κεφάλαια που να μην κουράζει τον μέσο αναγνώστη. Η καθημερινότητά μας είναι τόσο γεμάτη από δεκάδες ασχολίες που θα ήταν λυπηρό να ταλαιπωρούμαστε ακόμα και με την ανάγνωση ενός λογοτεχνικού βιβλίου. Όσον αφορά το κομμάτι της αφήγησης, το περισσότερο έχει τριτοπρόσωπη αφήγηση εκτός από τα κομμάτια της κεντρικής ηρωίδας, τα οποία βρίσκονται σε πρώτο πρόσωπο. Νομίζω πως ήταν η ιδανική επιλογή για να καταλάβουμε με σαφήνεια τι είναι αυτά που θέλει να μας επικοινωνήσει η ηρωίδα.
Είσαι ένας άνθρωπος πολύ ενεργός στα social media με χιλιάδες ακόλουθους. Πιστεύεις πως τα κοινωνικά δίκτυα έδωσαν την ευκαιρία σε κάποιους ανθρώπους να αναδείξουν το ταλέντο τους;
Σαφώς. Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης έχουν μπει στη ζωή μας για τα καλά και είναι καλό να αναγνωρίσουμε τη δύναμή τους. Προσωπικά είμαι ευγνώμων που σε μια εποχή που παράγει πληθώρα συγγραφέων, Ελλήνων και μη, μπόρεσα να αξιοποιήσω τα μέσα με τέτοιον τρόπο ώστε να ακουστεί η φωνή μου. Είναι πολύ δύσκολο για έναν συγγραφέα να μπει στη βιβλιοθήκη ενός κατοίκου της Καρπάθου φερ’ ειπείν, όσο ταλαντούχος κι αν είναι, γιατί δεν πρόκειται κατά πάσα πιθανότητα να του δώσει καμία μα καμία απολύτως σημασία. Εν ολίγοις, τα μέσα είναι ο νέος τρόπος διαφήμισης, όχι μόνο στον εκδοτικό χώρο αλλά σε κάθε τομέα.
Από την άλλη, δεν υπάρχει και μια άκριτη προβολή κάποιων προσώπων με αποτέλεσμα να γίνονται διαδικτυακοί «μύθοι», δίχως να έχουν να προσφέρουν –στην ουσία– κάτι σημαντικό;
Φυσικά και υπάρχει. Αυτό που έχει όμως σημασία είναι η διάρκεια ενός ανθρώπου σε έναν χώρο. Αν συλλογιστούμε ποιοι ξεχώρισαν και συνέχισαν και μετέπειτα να ξεχωρίζουν και να ανήκουν στον εκάστοτε χώρο, θα δούμε πως οι άνθρωποι αυτοί είναι ελάχιστοι και μάλλον άξιοι. Αν ο κόσμος σε κρατήσει σε έναν χώρο για καιρό, σημαίνει πως κάτι κάνεις καλά. Αν σύντομα εξαφανιστείς όμως, σημαίνει πως ο κόσμος κάνει κάτι καλά.
＊Ο ΔΙΟΝΥΣΗΣ ΜΑΡΙΝΟΣ είναι δημοσιογράφος και συγγραφέας. Το νέο του μυθιστόρημα «Σαν Nορμάλ» θα κυκλοφορήσει στις 12 Μαρτίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.
