psaltis250

Συνέντευξη στον Κώστα Κατσουλάρη

Ο 41χρονος Γιώργος Κ. Ψάλτης εμφανίστηκε στα ποιητικά πράγματα τρία χρόνια πριν με την πρώτη του συλλογή «Επιστροφή στην ενιαία χώρα» (Ίκαρος). Πρόσφατα κυκλοφόρησε, από τον Ίκαρο και πάλι, η δεύτερη συλλογή του με τον τίτλο «Μη σκάψετε παρακαλώ εδώ είναι θαμμένος ένας σκύλος», η οποία έχει ήδη κάνει αίσθηση για το συνδυασμό απλότητας, ωριμότητας και πρωτοτυπίας που τη χαρακτηρίζει. 

Καταρχάς ο τίτλος, προκαλεί εντύπωση, μια κι έχει τον χαρακτήρα απαγόρευσης: Τι αντιπροσωπεύει ο σκύλος; Κάτι σαν τους «σκελετούς στη ντουλάπα» του καθενός από εμάς;

Ο τίτλος «μη σκάψετε παρακαλώ εδώ είναι θαμμένος ένας σκύλος» είναι στίχος από τη συλλογή. Είναι μέρος του περιεχομένου του βιβλίου, ως στίχος, αλλά και ως τίτλος του. Αν σας απαντούσα, θα σας πρότεινα έναν τρόπο ανάγνωσης του βιβλίου! Είναι πιθανό, σαν παράδειγμα το λέω, αν το βιβλίο αυτό δεν είχε εκδοθεί τώρα, αλλά σε πέντε χρόνια, να ήθελα άλλον τίτλο. Για μένα, οι τίτλοι, ενός ποίηματος ή μιας συλλογής αποφασίζονται τελευταίοι, και απευθύνονται στους αναγνώστες. Αντίθετα με τα ποιήματα καθεαυτά, των οποίων κύριος αναγνώστης είναι ο ίδιος ο συγγραφέας τους. Μόνο εάν είναι καλά αφορούν όλους μας.

Στο πρώτο ποίημα της συλλογής διαβάζουμε: «και βρέθηκες να τρέχεις σε μια απέραντη ευθεία / και βρήκες τις στιγμές ενωμένες σε τελεία». Αλλού: «σε ξέρω μια ζωή και δέκα μέρες – άκου: / ο γάμος ενώνει τις στιγμές που άλλως μένουν σκόρπιες». Τελικά, υπάρχει η «ενιαία χώρα» στην οποία αναφέρεστε στον τίτλο της πρώτη σας συλλογής;

Νομίζω πάντα το ζήτημα, τουλάχιστον στην ποίηση και στην τέχνη, είναι γύρω από την αναζήτηση αυτής της συνοχής. Ίσως και το δικό μου ζήτημα είναι αυτό. Δεν μπορώ να το ξέρω. Δεν είμαι σε θέση να σας μιλήσω για την ενιαία χώρα. Αν ήμουν, δεν θα έγραφα αυτά τα ποίηματα! Θυμάμαι τις αφορμές για τα περισσότερα, που συχνά είναι άσχετες με την τελική εκδοχή τους, πόσω μάλλον με την τελική ανάγνωση. Για την οποία, δεν έχω ακόμα καταλήξει. Ίσως επειδή η συγγραφή των δύο βιβλίων είναι πρόσφατη.

Αλλού: «έβαλε τις ώρες πίσω στο ρολόι που της πέρασα στο χέρι, / και της έδειξα μια καρδιά τρυπημένη σ’ έναν ήλιο με μαχαίρι». Εκπληκτική εικόνα! Καρδιά, ήλιος, μαχαίρι, ρολόι. Σύμβολα ή κυριολεξίες;

Νομίζω ότι η μαγεία της ποίησης είναι όταν τα σύμβολα γίνονται κυριολεκτικά και οι κυριολεξίες συμβολικές. Στην ποίηση, δεν υφίσταται τέτοιος διαχωρισμός. Ποίηση έχουμε όταν οι λέξεις γίνονται εικόνες και οι εικόνες ήχοι. Μέσα από τους ήχους βρίσκουμε το δρόμο που ψάχνουμε. Αν για σας έτσι λειτουργεί, σας ευχαριστώ πολύ.

«Ό,τι πιο καθαρό στον τόπο μας είναι μάρμαρα ξεβαμμένα». Με αυτούς τους στίχους ξεκινάει το ποίημα «Το κλειδί». Φόρος τιμής στον Σεφέρη;

Δεν θα ήθελα να ήθελα να δοκιμάσω να σας ερμηνεύσω αυτά που έχω γράψει. Άλλωστε, μόλις τα τελειώσω σκέφτομαι ήδη διαφορετικά. Πόσω μάλλον τώρα, καιρό μετά. Βρίσκομαι κι εγώ αναγνώστης τους, βλέπω άλλα πράγματα κάθε φορά. Μου είναι λοιπόν πολύ δύσκολο να προτείνω σε εσάς συγκεκριμένους τρόπους ανάγνωσης.

Επανέρχομαι στον Σεφέρη, στον οποίο η πρώτη συλλογή σας ήταν, πολλαπλώς, αφιερωμένη. Σε αυτή τη δεύτερη, έχω την αίσθηση, ότι σαν να εισέβαλλε με διάφορους τρόπους το αντίπαλον «δέος» - ο λυρισμός του Ελύτη. Επετεύχθη μέσα σας κάποια ώσμωση, ή μήπως είναι όλα αυτά φαντασιοπληξίες αναγνωστών;

Ο Ελύτης και ο Σεφέρης μάλλον ανήκουν στην ίδια «γραμμή» της ελληνικής ποίησης. Είναι η γραμμή που ξεκινάει απ’ το Σολωμό, περνάει μέσα απ’ το Βαλαωρίτη και τον Παλαμά, σταματάει για λίγο στο Σικελιανό, και μετά, Σεφέρης, Σαραντάρης, Ελύτης. Η άλλη παρέα είναι Κάλβος, Καβάφης, Καζαντζάκης, Ρίτσος, Γκάτσος, Σαχτούρης, Καρούζος. Νομίζω ότι στην ποίηση συμβαίνει ένας διαρκής διάλογος. Μπορεί να είναι συνομιλία ή μονόλογος. Πάντως, είναι διάλογος. Όλοι μας ξαναμαθαίνουμε τον κόσμο διαβάζοντας τούς μεγάλους ποιητές, ακόμα και οι ίδιοι. Κάπου, δεν γίνεται, έχω κι εγώ επηρεαστεί από αυτά που έχω διαβάσει.

skylosΠείτε μου έναν Έλληνα ποιητή (πλην των δύο προαναφερθέντων) του οποίου η ποίηση σας συγκινεί και σας επηρεάζει, πείτε μου κι έναν ή δύο ξένους. Έτσι για να έχουμε ένα στίγμα, πέραν της ίδιας της ποίησης…

Πέρα από τους σύγχρονους, τελευταία ξαναδιαβάζω τον Καβάφη. Πρόσφατα ανακάλυψα και εντυπωσιάστηκα από τον Galway Kinnell. Δημοσίευσα μία προσπάθεια να τον μεταφράσω, θέλω ν’ ασχοληθώ περισσότερο. Όπως και με τον Seamus Heaney. Δεν ξέρω αν και πώς με επηρεάζουν, σας λέω τι τώρα διαβάζω. Και δεν ξέρω αν κυριολεκτικά με κάνουν να κινηθώ μαζί με αυτούς, εάν συγκινούμαι δηλαδή. Με κάνουν όμως οπωσδήποτε να συναισθανθώ.

Υπάρχει η εντύπωση ότι οι ποιητές είναι αναχωρητές. Η συλλογή σας τελειώνει προτάσσοντας τη ζωή απέναντι στην ποίηση ή έτσι απλώς (παρ)ερμηνεύω εγώ τον στίχο «έγιναν αγκαλιές τα χτεσινά, // ποιήματα· κιύστερα// ζωή»;

Καταρχήν, υπάρχουν ποιητές που δεν γράφουν ποιήματα και συγγραφείς ποιημάτων που δεν είναι ποιητές. Σας μιλάω για τους αληθινούς ποιητές, τους ποιητές της μη-λήθης. Αναχωρούν, όπως λέτε, από τον χρόνο. Μπαίνουν μέσα στο χρόνο και χάνουν το ρυθμό του. Κι αν αγωνίζονται να επανενταχτούν σε αυτόν, ο μόνος δρόμος που ξέρουν είναι ο έρωτας. Γι’ αυτόν γράφουν. Όλα τα άλλα είναι μικροί θάνατοι. Μόνο ο έρωτας είναι μη-θάνατος. Γι’ αυτό η ποίηση ασχολείται μόνο με δύο θέματα: τον έρωτα και το θάνατο. Είναι γι’ αυτήν περίπου το ίδιο πράγμα.

Info: Η ποιητική συλλογή του Γιώργου Κ. Ψάλτη «Μη σκάψετε παρακαλώ εδώ είναι θαμμένος ένας σκύλος» θα παρουσιαστεί στο Ίδρυμα Θεοχαράκη, Βασιλίσσης Σοφίας 9, την Πέμπτη, 2 Ιουνίου, στις 20.00. Θα μιλήσουν οι Θανάσης Θ. Νιάρχος, Κώστας Γ. Παπαγεωργίου και Γιώργος Χρονάς. Ποιήματα θα διαβάσει η ηθοποιός Λουκία Μιχαλοπούλου.

 

 

Ακολουθήστε την boopress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Ματθαίος Γιωσαφάτ: «Ο γάμος είναι καταφύγιο για τους ανθρώπους»

Ματθαίος Γιωσαφάτ: «Ο γάμος είναι καταφύγιο για τους ανθρώπους»

Μετά το «Μεγαλώνοντας στην ελληνική οικογένεια» (εκδ. Αρμός), ο ψυχίατρος-ψυχοθεραπευτής, Ματθαίος Γιωσαφάτ μας βοηθάει, με λόγο απλό και ουσιαστικό να απαντήσουμε σε ένα ερώτημα που ακούγεται υπαρξιακό αν και είναι κυρίως κοινωνικό και πολιτισμικό: Να παντρευτεί κανείς ή να μην ...

5 λεπτά με τη Μαριλένα Παππά

5 λεπτά με τη Μαριλένα Παππά

Πέντε λεπτά με μία συγγραφέα. Σήμερα η Μαριλένα Παππά, με αφορμή το μυθιστόρημά της «Η μέρα του καρναβαλιού», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Βακχικόν.

Επιμέλεια: Book Press

Πώς ξεκινήσατε να γράφετε τούτη τη νουβέλα; Θυμάστε το αρχικό ερέθισμα...

5 λεπτά με τον Γιώργο Καραγιαννίδη

5 λεπτά με τον Γιώργο Καραγιαννίδη

Πέντε λεπτά με έναν συγγραφέα. Σήμερα, ο Γιώργος Καραγιαννίδης, με αφορμή το μυθιστόρημά του «Η καρδιά μου το όπλο σου», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Αρμός. 

Επιμέλεια: Book Press

Πώς ξεκινήσατε να γράφετε τούτο το μυθιστόρημα; Θυμάστε ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Ενέδρα στο δήμαρχο» του Γιώργου Π. Ιατρού (κριτική) – Μια σύγκρουση στα «χρόνια της απληστίας»

«Ενέδρα στο δήμαρχο» του Γιώργου Π. Ιατρού (κριτική) – Μια σύγκρουση στα «χρόνια της απληστίας»

Για το ιστορικό αφήγημα του Γιώργου Π. Ιατρού «Ενέδρα στο δήμαρχο – Κερατέα-Λαύριο 1865» (εκδ. ΑΩ). Κεντρική εικόνα: Ο αφηγητής της ιστορίας, ο μπάρμπα Γιώργης Ρώμας (1884-1987).

Της Διώνης Δημητριάδου

Μια αφήγηση άγνωστη, δηλαδή αγνοημέ...

Γιατί ο Στίβεν Κινγκ τα βάζει με τα ολιγοπώλια στον εκδοτικό χώρο - Τι κατέθεσε

Γιατί ο Στίβεν Κινγκ τα βάζει με τα ολιγοπώλια στον εκδοτικό χώρο - Τι κατέθεσε

Ο συγγραφέας εναντιώθηκε στη συγχώνευση των δύο μεγαλύτερων αμερικανικών εκδοτικών οίκων, οι οποίοι έχουν καταλήξει σε συμφωνία 2,2 δισ. δολαρίων.

Επιμέλεια: Book Press

Το Υπουργείο Δικαιοσύνης των ΗΠΑ απευθύνθηκε στον ...

«Μετρό(ει) αυτή η λύπη» της Ελένης Καρρά (κριτική) – Στριμωγμένοι και άγονοι κάτω από τον νικελένιο ουρανό

«Μετρό(ει) αυτή η λύπη» της Ελένης Καρρά (κριτική) – Στριμωγμένοι και άγονοι κάτω από τον νικελένιο ουρανό

Για την ποιητική συλλογή της Ελένης Καρρά «Μετρό(ει) αυτή η λύπη» (εκδ. Μελάνι).

Του Θάνου Κάππα

Στον τίτλο του ποιητικού βιβλίου της Ελένης Καρρά Μετρό(ει) αυτή η λύπη (Υποψήφιο στην κατηγορία πρωτοεμφανιζόμενου ποιητή των βραβείων του Α...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Ann Cleeves «Άλμπατρος» (μτφρ. Παλμύρα Ισμυρίδου), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 4 Ιουλίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Κεφάλαιο 3

...
«Το μόνο της ζωής τους ταξίδι» του Ηλία Μαγκλίνη (προδημοσίευση)

«Το μόνο της ζωής τους ταξίδι» του Ηλία Μαγκλίνη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αυτοβιογραφικό αφήγημα του Ηλία Μαγκλίνη «Το μόνο της ζωής τους ταξίδι – Μικρά Ασία. Οδοιπορικό σε πόλεμο και σε ειρήνη», που θα κυκλοφορήσει στις 23 Ιουνίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Άκουσέ με.

Σε όλη μας τη ...

«Το φυλαχτό» των Στίβεν Κινγκ & Πίτερ Στράουµπ (προδημοσίευση)

«Το φυλαχτό» των Στίβεν Κινγκ & Πίτερ Στράουµπ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα των Stephen King & Peter Straub «Το φυλαχτό» (μτφρ. Μιχάλης Μακρόπουλος), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 8 Ιουνίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

2

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

10 σημαντικά βιβλία για άντρες, γραμμένα από γυναίκες

10 σημαντικά βιβλία για άντρες, γραμμένα από γυναίκες

Μια λίστα με 10 σημαντικά μυθιστορήματα γραμμένα από γυναίκες συγγραφείς στα αγγλικά δημοσιεύτηκε στην επίσημη ιστοσελίδα του Women’s Prize for Fiction. Τα δέκα βιβλία αναδείχθηκαν μέσω ψηφοφορίας στην οποία συμμετείχαν 20.000 αναγνώστες. Και τα 10 έχουν μεταφραστεί στη γλώσσα μας. Στη φωτογραφία, η Μέρι Σέλεϊ.

...
40 καλά λογοτεχνικά βιβλία για το καλοκαίρι (και για κάθε εποχή)

40 καλά λογοτεχνικά βιβλία για το καλοκαίρι (και για κάθε εποχή)

Σαράντα λογοτεχνικά βιβλία, ελληνικά και μεταφρασμένα, επιλέξαμε για τους αναγνώστες της bookpress.gr από τα πολλά καλά βιβλία που έφτασαν στα χέρια μας τους προηγούμενους μήνες. Δείτε τα και διαλέξτε το δικό σας αγαπημένο βιβλίο του καλοκαιριού.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός, Κ.Β. Κατσουλάρης...

10 πρόσφατα βιβλία που μας κάνουν σοφότερους (ή και καλύτερους)

10 πρόσφατα βιβλία που μας κάνουν σοφότερους (ή και καλύτερους)

Από τα πολλλά καλά βιβλία που κυκλοφόρησαν πρόσφατα, σας προτείνω δέκα, επιλεγμένα από τα μη μυθοπλαστικά βιβλία. Δοκίμια, έρευνες, μελέτες, όλα τους διαβαστερά και εξαιρετικά ενδιαφέροντα. Δέκα βιβλία, δέκα ευκαιρίες να γίνουμε σοφότεροι και, γιατί όχι, καλύτεροι άνθρωποι.

Του Κ.Β. Κατσουλάρη ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

14 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Τα βιβλία του χειμώνα: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται (ανανεωμένο)

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών και δοκιμίων από 34 εκδοτικούς οίκους. Επιμέλεια: Κώστας Αγορα

ΦΑΚΕΛΟΙ